Hồ Chủ tịch nhận nhiều câu hỏi tại phiên chất vấn đầu tiên của Quốc hội

Dân trí 69 năm trước, chỉ 1 ngày sau lễ Tuyên ngôn độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhất quyết yêu cầu tổ chức tổng tuyển cử đầu tiên của cả nước, bầu ra Quốc hội khoá I. Và tại phiên chất vấn đầu tiên của quốc dân đại hội, Bác Hồ đăng đàn trả lời hàng loạt chất vấn của các đại biểu đại diện cho nhiều lực lượng khác nhau…

Trở lại bối cảnh cuộc tổng tuyển cử đầu tiên ngày 6/1/1946 (ngay sau ngày Cách mạng tháng 8 thành công), PGS.TS Bùi Xuân Đức nhấn mạnh, ngày 8/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh số 14 để bầu Quốc dân đại hội. Cuộc tổng tuyển cử đầu tiên, theo đó, đã thành công trên phạm vi cả nước, bất chấp sự phá hoại điên cuồng của các thế lực phản động ở phía Bắc và cuộc xâm lăng tàn bạo của thực dân Pháp ở phía Nam.

Tính chung cả nước, tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 89% vượt xa quy định trong thể lệ đề ra trước đó là phải có ít nhất ¼ số cử tri đi bầu. Quốc hội hình thành với 333 đại biểu, trong đó 57% đại biểu thuộc các đảng phái yêu nước và cách mạng khác nhau, 43% không đảng phái.

Ông Bùi Xuân Đức phân tích, cuộc tổng tuyển cử này, tuy là lần đầu tiên nhưng đã thể hiện một cách đầy đủ nội dung, yêu cầu của nguyên tắc bầu cử mới:  tự do bầu cử, ứng cử của công dân (tượng tự bầu cử phổ thông), bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín mà không phải bất cứ một nước dân chủ nào cũng có thể làm được ngay từ đầu.

Để cuộc bầu cử thực sự dân chủ, PGS.TS Đức nhắc đến quy định để cho các ứng viên được tuyên truyền, vận động, cổ động cho mình thể hiện trong Sắc lệnh số 72 về quy chế cuộc bầu cử. Cụ thể, từ Điều 3 đến Điều 6 của Sắc lệnh quy định: được tự do vận động những cuộc vận động không trái với nền cộng hoà; Những cuộc hội họp để vận động tuyển cử (diễn thuyết, giới thiệu những người ứng cử) chỉ phải khai cho các UBND trước 24 giờ nói rõ địa điểm cuộc họp ở đâu, mục đích làm gì và tên người chịu trách nhiệm về cuộc họp đó.

Ông Đức cho biết, tư liệu lưu lại trên các báo Cứu Quốc, Sự Thật… cho thấy những các vận động bầu cử rất độc đáo, sáng tạo. Có nơi, cán bộ, ứng cử viên phải ở với dân cả khi làm đồng, cả khi xay lúa, lấy bèo, dạy chữ… cả ngày cũng như đêm. Mỗi ứng viên cũng có những hình thức tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử khác nhau. Một số người nghĩ ra thơ ca, hò vè, câu đối… để giới thiệu tên ứng viên cho dễ nhớ.

 

Hồ Chủ tịch nhận nhiều câu hỏi tại phiên chất vấn đầu tiên của Quốc hội - 1

Ngày 5/1/1946 (trước tổng tuyển cử 1 ngày), Chủ tịch Hồ Chí Minh phát biểu trong 1 buổi lễ ra mắt ứng cử viên: “Làm việc nước bây giờ là hy sinh, phấn đấu, quên lợi ích riêng mà nghĩ lợi ích chung. Những ai muốn làm quan cách mạng thì nhất định không nên bầu. Ngày mai không ai ép, không ai mua, toàn dân sẽ thực hiện quyền dân chủ ấy”.

PGS.TS Bùi Xuân Đức cho rằng, bảo đảm quyền vận động bầu cử dân chủ và thực chất chính là một bài học kinh nghiệm cần rút ra cho hoạt động bầu cử Quốc hội hiện nay. “Thực tế, cơ chế vận động bầu cử hiện đã có nhưng so với vận động trong tổng tuyển cử năm 1946 thì không được rộng rãi và phong phú bằng” – ông Đức nói.

Theo quy định hiện hành, người ứng cử viên có tên trong danh sách ứng cử đã công bố được thực hiện việc vận động bầu cử thông qua việc gặp gỡ, tiếp xúc cử tri hoặc thông qua phương tiện thông tin đại chúng để báo cáo với cử tri dự kiến việc thực hiện trách nhiệm của đại biểu nếu được bầu… Kinh phí vận động bầu cử lấy từ nguồn kinh phí phục vụ công tác bầu cử. Việc vận động bầu cử phải kết thúc trước khi bắt đầu cuộc bỏ phiếu 24 tiếng. Không được tuyên truyền, vận động bầu cử tại nơi bỏ phiếu.

Ông Đức đặt vấn đề: “Có lẽ cần nghiên cứu để vận dụng trở lại những hình thức vận động bầu cử phong phú và dân chủ của tổng tuyển cử đầu tiên như tự do vận động, có các hình thức cổ động, yết thị, biểu ngữ, truyền đơn, hò vè, cho phép diễn thuyết, tranh luận…”.

Cũng từ góc nhìn so sánh các yếu tố lịch sử của khoá Quốc hội đầu tiên với hoạt động của cơ quan lập Hiến, lập pháp hiện nay, nhà sử học Dương Trung Quốc (một đại biểu Quốc hội đương nhiệm) trong bài viết “Quốc hội Việt Nam đồng hành cùng sự phát triển của cách mạng Việt Nam” phân tích từ nội dung cụ thể về phiên chất vấn đầu tiên.

Tháng 3/1946, cách đây 69 năm, tại một kỳ họp của Quốc dân đại hội (Quốc hội khoá I), không khí sôi nổi hơn nằm ở phiên họp các đại biểu chất vấn và các thành viên Chính phủ trả lời chất vấn. Nhà sử học Dương Trung Quốc cho biết, Bộ trưởng Thông tin Tuyên Truyền Trần Huy Liệu trả lời các câu chất vấn về việc một số đại biểu nêu việc thay đổi Quốc kỳ. Về câu hỏi của một đại biểu thắc mắc vì sao Uỷ ban Thường trực lại xếp khối đại biểu của Việt Quốc sang phía cực hữu, Trần Huy Liệu cho biết: Vấn đề là đường lối chính trị chứ không phải chỗ ngồi trong Quốc hội.

Đại biểu Dương Trung Quốc trích tư liệu lịch sử thể hiện, ngay tại phiên chất vấn đầu tiên của Quốc hội, người đứng đầu Chính phủ cũng phải trả lởi các câu hỏi của đại biểu. Biên bản kỳ họp cho biết danh sách những người chất vấn Chủ tịch Hồ Chí Minh khi đó có ông Trần Đình Tri (thuộc nhóm Xã hội), Lê Huy Vân (trung lập), Khuất Duy Tiến, Nguyễn Văn Tạo (macxit), Nguyễn Đình Thi, Xuân Thuỷ (Việt Minh), Huỳnh Văn Tiểng (Dân chủ)…

Ghi nhận chất vấn là một hình thức quan trọng hoạt động giám sát của Quốc hội, Phó Chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội Bùi Sỹ Lợi trong bài viết “Tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội” nhấn mạnh, thông qua việc trả lời của người bị chất vấn, Quốc hội có thể giám sát được hoạt động của các cơ quan thừa hành. Hình thức chất vấn thể hiện quyền giám sát của đại biểu một cách trực tiếp, có tính chất công khai, dân chủ trong hoạt động của Quốc hội nên rất có ý nghĩa rất quan trọng.

Nâng cao hơn vai trò của hoạt động chất vấn, Hiến pháp 2013 bổ sung thêm quyền chất vấn đối với Tổng kiểm toán nhà nước của Quốc hội, bên cạnh các chức danh như Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng các thành viên Chính phủ, Viện trưởng VKSND tối cao, Chánh án TAND tối cao như đã duy trì trước nay.

TS.Bùi Sỹ Lợi đánh giá, trong những năm gần đây, hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn của Quốc hội được tiến hành thường xuyên, nghiêm túc, thể hiện tinh thần và trách nhiệm cao của các đại biểu, của Chính phủ trước nhân dân. Thông qua hoạt động này, nhiều vấn đề kinh tế - xã hội đã được làm sáng tỏ, góp phần thực hiện tốt hơn chức năng giám sát của Quốc hội.

P.Thảo

MỚI NHẤT
Hơn 437 tỷ đồng tặng quà Tết cho người có công
Hơn 437 tỷ đồng tặng quà Tết cho người có công

(Dân trí) - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đồng ý ủy quyền Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trình Chủ tịch nước xem xét tặng quà cho đối tượng người có công với cách mạng nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Thân năm 2016. Mức quà tặng theo phương án trình Chủ tịch nước được chia thành hai loại 400.000 đồng và 200.000 đồng.

Thứ bảy, 26/12/2015 - 07:01

Thủ tướng phê chuẩn 1 Chủ tịch, 1 Phó Chủ tịch tỉnh
Thủ tướng phê chuẩn 1 Chủ tịch, 1 Phó Chủ tịch tỉnh

(Dân trí) - Thủ tướng vừa phê chuẩn nhân sự UBND 2 tỉnh Bình Thuận và Nghệ An nhiệm kỳ 2011- 2016.

Thứ sáu, 25/12/2015 - 10:02

Học tập gương đạo đức Hồ Chí Minh - trọng tâm của công tác xây dựng Đảng
Học tập gương đạo đức Hồ Chí Minh - trọng tâm của công tác xây dựng Đảng

Sáng 25/12, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị trực tuyến tổng kết năm 2015 và đánh giá 4 năm thực hiện Chỉ thị số 03-CT/TW của Bộ Chính trị về "Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh". Hơn 4000 đại biểu đã dự Hội nghị tại các điểm cầu.

Thứ sáu, 25/12/2015 - 09:40

Chủ tịch nước: “Giải quyết khiếu nại, tố cáo phải trên cơ sở có tình có lý”
Chủ tịch nước: “Giải quyết khiếu nại, tố cáo phải trên cơ sở có tình có lý”

(Dân trí) - Trong 4 vụ khiếu nại, tố cáo điển hình kéo dài, phức tạp, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang yêu cầu UBND TPHCM giải quyết rốt ráo 3 vụ phải xong trước Tết Dương lịch, còn vụ thứ 4 “khép lại” sau Tết Nguyên đán trên cơ sở có tình có lý.

Thứ sáu, 25/12/2015 - 08:55

Ban Nội chính Trung ương và MTTQ Việt Nam phối hợp chống tham nhũng
Ban Nội chính Trung ương và MTTQ Việt Nam phối hợp chống tham nhũng

(Dân trí) - Ban Nội chính Trung ương và Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam sẽ phối hợp theo dõi, nắm bắt các vụ việc, vụ án tham nhũng lớn; tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và xác minh, xử lý người có hành vi tham nhũng, lãng phí…

Thứ sáu, 25/12/2015 - 06:06

Bình Định bầu bổ sung 2 chức danh Phó Chủ tịch tỉnh
Bình Định bầu bổ sung 2 chức danh Phó Chủ tịch tỉnh

(Dân trí) - Ông Trần Châu, Giám đốc Sở Giao thông vận tải và ông Nguyễn Tuấn Thanh, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh được bầu làm Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định.

Thứ sáu, 25/12/2015 - 04:25

“Chúng ta đòi hỏi và đặt niềm tin về việc chọn nhân sự chủ chốt của Đảng”
“Chúng ta đòi hỏi và đặt niềm tin về việc chọn nhân sự chủ chốt của Đảng”

(Dân trí) - “Công tác nhân sự, nhất là nhân sự chủ chốt là vô cùng quan trọng và cũng rất khó khăn. Tôi chia sẻ, đồng cảm được với những vấn đề đó và tôi tin, dù bằng cách nào đi chăng nữa đến Đại hội chúng ta vẫn tìm ra được những người lãnh đạo chủ chốt, đặc biệt là Tổng Bí thư xứng đáng”.

Thứ sáu, 25/12/2015 - 11:33

Thực hiện nghiêm túc đề án quy hoạch báo chí toàn quốc
Thực hiện nghiêm túc đề án quy hoạch báo chí toàn quốc

Sáng 24/12, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2015, triển khai nhiệm vụ năm 2016 và Hội nghị cán bộ công chức, viên chức cơ quan. Đồng chí Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương dự và chỉ đạo Hội nghị.

Thứ sáu, 25/12/2015 - 09:00

Trao quyết định phê chuẩn ông Nguyễn Thành Phong làm Chủ tịch UBND TPHCM
Trao quyết định phê chuẩn ông Nguyễn Thành Phong làm Chủ tịch UBND TPHCM

(Dân trí) - Ngày 24/12, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã trao quyết định phê chuẩn kết quả bầu Chủ tịch UBND TPHCM nhiệm 2011 – 2016 của Thủ tướng Chính phủ cho ông Nguyễn Thành Phong – Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM.

Thứ năm, 24/12/2015 - 10:38

Thủ tướng: Thắt kiểm soát thực phẩm, bình ổn giá cả Tết Bính Thân 2016
Thủ tướng: Thắt kiểm soát thực phẩm, bình ổn giá cả Tết Bính Thân 2016

(Dân trí) - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vừa có chỉ thị về việc tăng cường công tác quản lý, điều hành nhằm bình ổn thị trường, giá cả, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội dịp Tết Nguyên đán Bính Thân 2016.

Thứ năm, 24/12/2015 - 05:43

Tôn trọng, tạo điều kiện để các tôn giáo phát triển
Tôn trọng, tạo điều kiện để các tôn giáo phát triển

Đất nước tôn trọng tự do tôn giáo, tạo điều kiện để các tôn giáo phát triển, không phân biệt đồng bào có đạo hay không, đoàn kết để cùng phát triển.

Thứ năm, 24/12/2015 - 02:22

Đại biểu cao tuổi nhất Quốc hội khóa 1 là ai?
Đại biểu cao tuổi nhất Quốc hội khóa 1 là ai?

Đại biểu cao tuổi nhất Quốc hội khóa 1 là cụ Ngô Tử Hạ, cụ sinh năm 1882 tại vùng quê nghèo thuộc làng Quy Hậu, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình.

Thứ năm, 24/12/2015 - 11:51

ĐÁNG QUAN TÂM
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng hội kiến Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng hội kiến Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Trong khuôn khổ chuyến thăm hữu nghị chính thức Trung Quốc, chiều 23/12, tại Đại lễ đường Nhân dân, thủ đô Bắc Kinh, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng và Đoàn đại biểu Cấp cao Quốc hội nước ta đã hội kiến Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình.

Thứ tư, 23/12/2015 - 10:15

Đầm ấm tết Chăm cha bới cho bà con dân tộc Chứt
Đầm ấm tết Chăm cha bới cho bà con dân tộc Chứt

(Dân trí) - Trong ngày 22/12 (tức ngày 12/11 âm lịch), tại bản Rào Tre (Hương Liên, Hương Khê), Tỉnh đoàn Hà Tĩnh phối hợp với Bộ Chỉ huy Biên phòng tỉnh và chính quyền địa phương tổ chức vui Tết Chăm cha bới cho bà con dân tộc Chứt.

Thứ tư, 23/12/2015 - 04:22

“Tết Quân - Dân” dựng 37 căn nhà cho hộ nghèo
“Tết Quân - Dân” dựng 37 căn nhà cho hộ nghèo

(Dân trí) - Đại tá Lê Thanh Tâm, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang – Trưởng ban tổ chức Chương trình “Tết Quân – Dân” năm 2016, cho biết có nhiều hoạt động thiết thực, như: chăm lo đời sống cho người nghèo, gia đình chính sách và xây dựng nông thôn mới tại địa bàn.

Thứ ba, 22/12/2015 - 08:08

Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư tại phiên bế mạc Hội nghị Trung ương 13
Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư tại phiên bế mạc Hội nghị Trung ương 13

(Dân trí) - Ngày 21/12, Hội nghị lần thứ 13 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI bế mạc. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chủ trì, có bài phát biểu quan trọng bế mạc Hội nghị. Dân trí xin giới thiệu toàn văn bài phát biểu.

Thứ hai, 21/12/2015 - 07:47

Thông qua danh sách ứng cử ủy viên Bộ Chính trị khóa XII
Thông qua danh sách ứng cử ủy viên Bộ Chính trị khóa XII

(Dân trí) - Ban Chấp hành Trung ương Đảng cũng đã thảo luận dân chủ, cân nhắc kỹ lưỡng, thông qua danh sách các đồng chí đủ điều kiện, trong độ tuổi được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI nhất trí giới thiệu ứng cử Uỷ viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Uỷ ban Kiểm tra Trung ương khoá XII

Thứ hai, 21/12/2015 - 07:32

Cần Thơ: Gần 20 tỷ đồng thực hiện các công tác từ thiện xã hội
Cần Thơ: Gần 20 tỷ đồng thực hiện các công tác từ thiện xã hội

(Dân trí) - Ngày 21/12, Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN)TP Cần Thơ tổ chức tổng kết công tác Phật sự năm 2015.

Thứ hai, 21/12/2015 - 10:00

Ký ức người lính tham gia trận đánh Mường Láp - Hủa Phăn - Lào 70 năm trước
Ký ức người lính tham gia trận đánh Mường Láp - Hủa Phăn - Lào 70 năm trước

(Dân trí) - Vừa qua, tại Nhà khách Bộ Quốc phòng, Hà Nội, Ban liên lạc Cựu chiến binh Trung đoàn 52 Tây Tiến phối hợp với Viện Lịch sử quân sự Việt Nam tổ chức buổi tọa đàm “Kỷ niệm 70 năm chiến thắng Mường Láp - Hủa Phăn - Lào (1945 – 2015)”.

Thứ hai, 21/12/2015 - 09:33

Tổng Bí thư điều hành phiên họp về nhân sự Ban chấp hành Trung ương khoá tới
Tổng Bí thư điều hành phiên họp về nhân sự Ban chấp hành Trung ương khoá tới

(Dân trí) - Ngày 20/12/2015, ngày làm việc thứ bảy Hội nghị lần thứ 13 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI.

Chủ nhật, 20/12/2015 - 06:42

Thảo luận về công tác nhân sự Ban Chấp hành Trung ương khóa XII
Thảo luận về công tác nhân sự Ban Chấp hành Trung ương khóa XII

Trong ngày làm việc thứ sáu (19/12), Hội nghị Hội nghị lần thứ 13 Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã thảo luận về công tác nhân sự Ban Chấp hành Trung ương khóa XII.

Chủ nhật, 20/12/2015 - 01:08

Trung ương làm việc về công tác nhân sự
Trung ương làm việc về công tác nhân sự

Chiều 18/12, Ban Chấp hành Trung ương Đảng làm việc tại hội trường về công tác nhân sự Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì, điều hành phiên họp.

Thứ bảy, 19/12/2015 - 09:40

63 Mẹ được tặng, truy tặng danh hiệu “Mẹ Việt Nam anh hùng”
63 Mẹ được tặng, truy tặng danh hiệu “Mẹ Việt Nam anh hùng”

(Dân trí) - Chiều ngày 18/12, UBND tỉnh Hà Tĩnh long trọng tổ chức Lễ tặng, truy tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” lần thứ 6 cho 63 bà mẹ, trong đó có 2 mẹ còn sống.

Thứ bảy, 19/12/2015 - 08:31

Thủ tướng phê chuẩn 4 Chủ tịch UBND tỉnh
Thủ tướng phê chuẩn 4 Chủ tịch UBND tỉnh

(Dân trí) - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vừa ký các Quyết định phê chuẩn nhân sự 5 tỉnh Hà Giang, Bạc Liêu, Lào Cai, Hải Dương, Bắc Ninh. Trong đó 4 tỉnh Hà Giang, Bạc Liêu, Lào Cai, Hải Dương được Thủ tướng phê chuẩn tân Chủ tịch UBND tỉnh.

Thứ sáu, 18/12/2015 - 09:53