Giữ học phí đại học thấp: Công bằng xã hội hay sai lầm?

Một khuyến nghị mới đây liên quan đến giáo dục đại học của Nhóm đối thoại Giáo dục (VED) bao gồm nhiều chuyên gia giáo dục có tâm huyết trong và ngoài nước (trong đó có GS Ngô Bảo Châu) đang khiến dư luận xôn xao.
>>Vụ trung tâm dạy nghề “ém” hơn 2 tỉ đồng: Cả ngàn học viên điêu đứng
>>Báo động đào tạo khối ngành y dược
>>Số lao động trình độ ĐH, CĐ thất nghiệp ngày càng tăng

VED cho rằng giữ mức học phí thấp để người nghèo có thể tiếp cận cánh cổng vào ĐH là một chủ trương sai lầm, thay vì tạo ra công bằng thì chính điều này đang kìm hãm sự phát triển của hệ thống giáo dục ĐH trong nước.

Tài chính ĐH Việt Nam đang “có vấn đề”? Theo quan điểm của VED, tài chính của hệ thống GD ĐHVN đang đối mặt với ba vấn đề lớn là thiếu kinh phí, bất bình đẳng và thiếu tự chủ. Cụ thể, mức đầu tư của Nhà nước cho các trường công còn rất thấp.
Giữ học phí đại học thấp: Công bằng xã hội hay sai lầm?

Đang có ý kiến cho rằng thu học phí thấp khiến cho chất lượng giáo dục đại học cũng thấp. Ảnh: HẢI NGUYỄN
Số liệu của WB năm 2010 cho thấy, đầu tư cho GD ĐH củaVN chiếm 14% đầu tư của ngân sách nhà nước cho giáo dục. So với GDP thì tỉ lệ đầu tư công cho GD ĐH chỉ 0,9%. Chủ trương của VN hiện nay là giữ  học phí thấp để người nghèo có thể tiếp cận.

Tuy nhiên, VED cho rằng, cách tiếp cận này là sai lầm và nó có thể dẫn đến bất bình đẳng hơn, vì học phí thấp làm cho các trường không có đủ nguồn thu để cấp học bổng cho SV nghèo. Học phí thấp dẫn đến đa số nguồn lực của trường phải dựa vào ngân sách nhà nước. Vì vậy, chỉ SV từ gia đình khá giả mới đi học đại học được, và chi phí đào tạo các SV này lại được Nhà nước bao cấp là chủ yếu. Các giải pháp gồm chương trình học bổng và quỹ tín dụng cho SV nghèo, theo VED, không giải quyết được vấn đề.

Thực tế, nguồn học bổng quá thấp, không đủ trang trải chi phí, trong khi quỹ tín dụnglại quá hạn hẹp, khó tiếp cận. Mặc dù đã có thí điểm về tự chủ ĐH, trong đó có tự chủ thu và chi, song một số trường như ĐH Ngoại thương, ĐH Hà Nội vẫn bị hạn chế rất nhiều về phần “chi”. Nhiều trường còn nhiều thói quen ỷ lại, chờ bao cấp từ phía Nhà nước.

Đềxuất của VED là cần ưu tiên ba lĩnh vực: Tăng đầu tư toàn xã hội vào hệ thống đại học, giao tự chủ tài chính cho các đại học và thay đổi cách phân bổ ngân sách cho từng trường. Ưu tiên đầu tư về nghiên cứu khoa học. Chấm dứt bao cấp đại học.

Không nên ép giảm học phí, khuyến khích tự chủ ĐH, trong đó có tự chủ tài chính theo khuyến nghị của VED nhận được đồng tình của nhiều chuyên gia GD. Chỉ GD phổ thông mới cần Nhà nước bao cấp vì cần đảm bảo mặt bằng dân trí, GS Lâm Quang Thiệp cho rằng, nên chấm dứt tình trạng bao cấp GD ĐH.

“GDĐH đồng thời cần cho bản thân người học nhiều, bởi họ đầu tư cho GD ĐH là đầu tư cho tương lai của mình, và phải trả tiền cho sự đầu tư này” - ông nói. Theo ông, nếu ép học phí thấp xuống, chi phí đào tạo không đảm bảo, Nhà nước buộc phải lấy các khoản phí khác bù vào. Các khoản này cũng đều là sự đóng góp của dân.

Theo GS Lâm Quang Thiệp, các trường ĐH cần tính toán đảm bảo một mức học phí vừa đủ để đảm bảo điều kiện đào tạo và chi trả lương cho GV. Còn việc giải quyết bài toán cho SV nghèo? Theo ông, cùng với chủ trương học phí cao, cần thiết phải có mức hỗ trợ cao bằng các quỹ tín dụng cho SV.

Còn theo GS Phạm Minh Hạc - nguyên Bộ trưởng Bộ GDĐT - giải quyết hậu quả từ những sai lầm mắc phải là mở tràn lan các trường ĐH, CĐ theo hướng thương mại hóa thay vì đào tạo nguồn nhân lực, không thể trong một sớm một chiều. Kiểu quản lý GDĐH mà ông gọi là “nửa vời”này đang khiến chất lượng ĐH ngày càng đi xuống. 

“Ở VN,một ngày được nghỉ thì GV chỉ chăm chăm đi dạy thêm. Học phí phải để cho trường đủ chi phí, có cơ sở vật chất đầy đủ và quan trọng là đủ lương cho GV. Còn với SV, không có nước nào mà học bổng không đủ tiền để chi trả học phí như ở nước ta” - ông nói.

Tán thành với kiến nghị củaVED, cựu tư lệnh ngành GD cho rằng, Chính phủ không thể bao cấp mãi cho GD ĐH, phải lượng sức học của con em, không để các em phải vào ĐH bằng mọi giá để rồi hậu quả cử nhân thất nghiệp tràn lan.

Ông thẳng thắn: “Cho các trường ĐH tự chủ về tài chính. Luật GD ĐH được thông qua rồi, nhưng tôi vẫn không hiểu tại sao Chính phủ quy định chỉ 8 trường được thực hiện tự chủ? Nếu làm đúng luật, các trường không cần xin phép ai cả!”.

Tuy nhiên, để bắt đầu thay đổi một chủ trương lớn, các chuyên gia cho rằng, việc đầu tiên là các nhà lãnh đạo GD phải thay đổi cách nghĩ, ngay cả với đại biểu QH. Tăng học phí không thể đột ngột mà cần phải tăng dần dần, cùng với đó,Nhà nước cần mạnh tay đầu tư tăng quỹ tín dụng hỗ trợ SV, quản lý tốt quỹ này để tiền đến được đúng tay, đúng việc.
Theo Laodong.com.vn

MỚI NHẤT
Tháng 8/2015: Việt Nam cử 14 thí sinh dự Kỳ thi tay nghề thế giới lần thứ 43
Tháng 8/2015: Việt Nam cử 14 thí sinh dự Kỳ thi tay nghề thế giới lần thứ 43

(Dân trí) - Kỳ thi tay nghề thế giới lần thứ 43 diễn ra từ 5-16/8 tại São Pãulo (Brazil). Tổng Cục Dạy nghề (Bộ LĐ-TB&XH) sẽ cử đoàn thí sinh 14 người dự thi 13 nghề.

Thứ năm, 23/07/2015 - 01:10

Cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp gần 180.000 người, có lo ngại?
Cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp gần 180.000 người, có lo ngại?

(Dân trí) - Theo Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Doãn Mậu Diệp, với quy mô đào tạo đại học khoảng 400.000 người/năm, VN thường xuyên duy trì khoảng 170.000 hoặc hơn một chút nhân lực tốt nghiệp đại học, sau đại học không có việc làm. Đó là điều đáng suy nghĩ.

Thứ năm, 23/07/2015 - 08:26

Thất nghiệp nhóm cao đẳng nghề 6,69 % - vì sao?
Thất nghiệp nhóm cao đẳng nghề 6,69 % - vì sao?

(Dân trí) - Theo Bộ LĐ-TB&XH, số liệu thất nghiệp Quý 1/2015 của nhóm lao động trình độ CĐ nghề là 16.000 người, nhóm ĐH và trên ĐH là 177.700 người. Tuy nhiên, nếu xét về tỉ lệ % của 2 nhóm trên lần lượt lại là: 6,69 % và 3,92 %. Vậy thực chất 2 tỉ lệ này ra sao?

Thứ ba, 21/07/2015 - 10:12

Chất lượng dạy nghề một số trường thấp
Chất lượng dạy nghề một số trường thấp

Ngày 18/7, Tổng cục Dạy nghề (Bộ LĐ-TB&XH) đã tổ chức hội nghị công bố kết quả kiểm định chất lượng dạy nghề năm 2014 và 2015.

Chủ nhật, 19/07/2015 - 10:06

Việt Nam đang rất "khát" nhân sự CNTT cấp cao
Việt Nam đang rất "khát" nhân sự CNTT cấp cao

Đó là chia sẻ của bà Nguyễn Thị Hằng, nguyên Bộ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội tại buổi "Giao lưu với các kỹ sư CNTT tương lai" mới được tổ chức tại trường Đại học Đông Đô.

Thứ hai, 13/07/2015 - 08:02

Nhiều nội dung của QĐ 1956/QĐ-TTg được sửa theo hướng thực tế hơn
Nhiều nội dung của QĐ 1956/QĐ-TTg được sửa theo hướng thực tế hơn

(Dân trí) - Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam vừa ký ban hành Quyết định 971/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung Quyết định 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 về phê duyệt Đề án "Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020". Nhiều nội dung mới đã được sửa đổi phù hợp với thực tế hiện nay.

Thứ ba, 07/07/2015 - 09:27

Việc làm cho lao động nông thôn (Bài 3): "Đầu ra" không ổn, đào tạo nghề khó thành công
Việc làm cho lao động nông thôn (Bài 3): "Đầu ra" không ổn, đào tạo nghề khó thành công

(Dân trí) - “Đa số người nông dân vùng thu hồi đất cũng như tại nông thôn không có bằng cấp, học vấn có hạn. Bởi vậy, việc dạy nghề cho họ phải có những cơ chế đặc thù mới có hiệu quả, dù đó là nghề phi nông nghiệp hay nông nghiệp. Cơ chế đó là gắn dạy nghề với "đầu ra" - việc làm.

Thứ ba, 30/06/2015 - 06:41

Bằng đại học ngắn hạn tương đương trình độ nào?
Bằng đại học ngắn hạn tương đương trình độ nào?

Anh của ông Đoàn Thanh Lừng (Bình Dương) học chuyên ngành Tài chính-Kế toán công nghiệp, niên khoá 1988-1991 của trường Đại học Tài chính kế toán TP. Hồ Chí Minh (nay được sáp nhập vào trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh) và được cấp bằng tốt nghiệp ghi là “Bằng đại học ngắn hạn”.

Thứ hai, 29/06/2015 - 10:04

"Nụ hôn đắng" của bằng đại học
"Nụ hôn đắng" của bằng đại học

Hãy lắng nghe các sinh viên nói chuyện với nhau, thỉnh thoảng họ tâm sự: "Mình đã ngủ luôn bốn năm, và thức dậy bởi nụ hôn của tấm bằng tốt nghiệp".

Thứ tư, 24/06/2015 - 08:32

Việc làm vùng mới chuyển đổi (Bài 2): lao động nông nghiệp lấy đâu ra bằng cấp
Việc làm vùng mới chuyển đổi (Bài 2): lao động nông nghiệp lấy đâu ra bằng cấp

(Dân trí) - “Mô hình hội chợ việc làm chủ yếu thu hút các lao động có bằng cấp. Tại vùng chuyển đổi mục đích sử dụng đất, người nông dân chưa được đào tạo nghề và tác phong làm việc công nghiệp. Bởi vậy, công tác tại việc làm, dạy nghề cần bám sát đặc thù địa phương”.

Thứ ba, 23/06/2015 - 01:06

Việc làm vùng mới chuyển đổi (Bài 1): Lao động trung tuổi tìm việc gì?
Việc làm vùng mới chuyển đổi (Bài 1): Lao động trung tuổi tìm việc gì?

(Dân trí) - “Đất nông nghiệp ven Hà Nội đang thu hẹp, nhu cầu việc làm của người dân, đặc biệt là chị em ở tuổi từ 40-50 từng làm nghề nông rất lớn. Tuy nhiên, chị em gặp phải khó khăn vì học vấn không cao, sức khỏe đã qua giai đoạn sung mãn, ngoài nghề nông khó tìm được việc ổn định”.

Thứ hai, 22/06/2015 - 04:22

Hội nhập Cộng đồng kinh tế Asean: Cảnh báo thiếu hụt kỹ năng nghề du lịch
Hội nhập Cộng đồng kinh tế Asean: Cảnh báo thiếu hụt kỹ năng nghề du lịch

(Dân trí) - Nhân lực ngành du lịch thiếu kỹ năng, chưa đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp là mối lo ngại lớn đối với VN cũng như các nước trong khu vực. Điều này càng trở nên quan ngại khi thời điểm VN gia nhập Cộng đồng kinh tế Asean (AEC) chỉ còn khoảng 6 tháng.

Thứ sáu, 19/06/2015 - 08:14

ĐÁNG QUAN TÂM
“Lối thoát” cho đào tạo nghề
“Lối thoát” cho đào tạo nghề

Mặc dù các trường đào tạo nghề, các cơ sở dạy nghề ở nước ta được đầu tư phát triển sâu rộng, nhưng số người học nghề hàng năm vẫn khá èo uột, học sinh ra trường lâm vào cảnh “sống dở chết dở” do không tìm được việc làm. Vậy đâu là rào cản và “lối thoát” cho đào tạo nghề ở Việt Nam?

Thứ hai, 15/06/2015 - 08:27

Hàn Quốc hỗ trợ đào tạo nguồn lao động nữ cho tỉnh Hải Dương
Hàn Quốc hỗ trợ đào tạo nguồn lao động nữ cho tỉnh Hải Dương

“Lớp học thú vị” sẽ đào tạo tiếng Anh, tiếng Hàn, kỹ năng máy tính và dịch vụ cho khoảng 150 lao động nữ

Chủ nhật, 14/06/2015 - 08:33

Bằng tốt nghiệp đại học bị mất, có được cấp lại?
Bằng tốt nghiệp đại học bị mất, có được cấp lại?

Ông Nguyễn Đăng Hà vừa qua thi đỗ công chức cấp xã và được yêu cầu bổ sung hồ sơ trúng tuyển, trong đó có bản sao bằng tốt nghiệp đại học có chứng thực trong vòng 30 ngày. Do ông Hà bị mất bằng đại học nên ông muốn biết, ông có thể nộp bản sao cấp từ sổ gốc thay thế bản chính được không?

Thứ tư, 10/06/2015 - 08:27

Nhiều cơ sở đào tạo uy của nước ngoài bị “tha hóa” khi liên kết với ta
Nhiều cơ sở đào tạo uy của nước ngoài bị “tha hóa” khi liên kết với ta

ĐB Bùi Mạnh Hùng: Những cơ sở đào tạo tên tuổi của nước ngoài khi liên kết với ta cũng không giữ được uy tín, vì chạy theo đơn đặt hàng.

Thứ ba, 09/06/2015 - 08:40

Lập trình di động - nghề được các nhà tuyển dụng săn đón
Lập trình di động - nghề được các nhà tuyển dụng săn đón

Nhu cầu lớn song nguồn cung lại hạn chế, các doanh nghiệp Công nghệ thông tin hiện nay đều đang “khát” nhân lực chất lượng trong ngành Lập trình di động.

Thứ hai, 08/06/2015 - 09:55

Cần siết chặt chất lượng đào tạo nguồn nhân lực ngành y tế
Cần siết chặt chất lượng đào tạo nguồn nhân lực ngành y tế

Ngày 29/5, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã chủ trì cuộc họp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế và một số trường đào tạo chuyên ngành y tế về đổi mới công tác đào tạo nhân lực ngành y tế.

Thứ bảy, 30/05/2015 - 05:35

Cử nhân thất nghiệp tăng đột biến, vì đâu?: Phải quyết liệt thay đổi
Cử nhân thất nghiệp tăng đột biến, vì đâu?: Phải quyết liệt thay đổi

Bộ Giáo dục và Đào tạo cần có những giải pháp mang tính chiến lược, quyết liệt hơn nữa để nâng cao chất lượng nhân lực

Thứ sáu, 22/05/2015 - 01:52

Đìu hiu trường nghề
Đìu hiu trường nghề

Hiện nay, thị trường lao động cần nhiều lao động có tay nghề và kỹ năng tốt. Tuy nhiên, nhiều trường nghề đang ở trong tình trạng khó tuyển sinh.

Thứ bảy, 16/05/2015 - 10:07

Hội thảo ngày 16/5: “Làm chủ kỹ năng Coaching - Hướng đi mới của nhà quản lý và nhân sự hiện đại”
Hội thảo ngày 16/5: “Làm chủ kỹ năng Coaching - Hướng đi mới của nhà quản lý và nhân sự hiện đại”

Nhiều nhà quản lý đã phải kêu trời vì thất thoát doanh thu do nhân viên không được huấn luyện dẫn đến làm sai, hỏng việc và hậu quả là đánh mất hợp đồng, buộc doanh nghiệp phải chi nhiều triệu đồng để đền bù thiệt hại cho khách hàng.

Thứ tư, 13/05/2015 - 09:56

Trường nghề chưa lấy người học làm trung tâm
Trường nghề chưa lấy người học làm trung tâm

Đây là thông tin được đưa ra tại hội thảo về Xây dựng Mô hình hệ thống đảm bảo chất lượng cấp trường và các công cụ thực hiện do Hội đồng Anh phối hợp cùng Tổng cục Dạy nghề, Bộ LĐ-TB&XH tổ chức ngày 7/5.

Thứ sáu, 08/05/2015 - 07:44

Liên thông lên đại học, có được tuyển thẳng?
Liên thông lên đại học, có được tuyển thẳng?

Sinh viên Tạ Thị Ngọc Hoa hỏi: Theo quy định về thi liên thông 2015, trường hợp tốt nghiệp hệ cao đẳng loại khá, có 2 năm kinh nghiệm trong ngành thì có được tuyển thẳng đại học không?

Thứ bảy, 02/05/2015 - 08:21

Vụ trung tâm dạy nghề “ém” hơn 2 tỉ đồng: Cả ngàn học viên điêu đứng
Vụ trung tâm dạy nghề “ém” hơn 2 tỉ đồng: Cả ngàn học viên điêu đứng

Hơn 1.000 học viên đang theo học các lớp tại Trung tâm dạy nghề, giáo dục từ xa và hướng nghiệp tỉnh Quảng Ngãi đang đối mặt nguy cơ không được cấp bằng.

Thứ hai, 27/04/2015 - 10:00