Thất nghiệp vì hiểu sai về thợ, thầy

Dân trí Năm 2014, ngành dạy nghề sẽ tuyển sinh hơn 1.750.000 học sinh, trong đó hệ Trung cấp và Cao đẳng nghề cần hơn 200.000 học sinh. Trao đổi với PV Báo Dân trí, ông Dương Đức Lân - Tổng Cục trưởng Tổng Cục Dạy nghề - cho rằng nhiệm vụ này không dễ thực hiện vì có nhiều khó khăn.
>>Vì sao người thất nghiệp chê học nghề?
>>Những bài học nghề nghiệp “cay đắng” nhất
>>Nhiều người xin trợ cấp thất nghiệp nhưng không muốn học nghề

 Học viên nghề nấu ăn rất dễ kiếm việc làm tại các khách sạn, nhà hàng.
 Học viên nghề nấu ăn rất dễ kiếm việc làm tại các khách sạn, nhà hàng.

<?> Những lo lắng của ông trong tuyển sinh nghề năm 2014 là gì?

- Để đạt được con số hơn 200.000 học sinh hệ trung cấp - cao đẳng nghề là điều không dễ. Nhà nước vừa điều chỉnh theo hướng cởi mở hơn với tuyển sinh đại học năm 2014: Điểm sàn được thiết kế tới 3 mức khác nhau, nhiều trường đại học được ra đề thi riêng, tiến tới bỏ thi 3 chung…Điều này khiến học sinh vào đại học nhiều hơn. Đặc biệt là các trường đại học hệ dân lập sẽ tuyển được nhiều học sinh, kể cả học sinh học lực kém.

<?> Nhiều năm nay, việc tuyển sinh còn khó vì tâm lý của các bậc phụ huynh ngại cho con em mình đi vào con đường học nghề, ông nghĩ sao về điều này?

- Cần thay đổi nhận thức về việc chỉ vào đại học mới oai và dễ kiếm việc làm tốt. Điều này xuất phát từ tâm lý trọng bằng cấp cố hữu trong nhiều người. Tâm lý bằng cấp ở mức độ nào đó còn ảnh hưởng cả tới việc lấy vợ, lấy chồng của bạn trẻ. Vì tâm lý sai này, nhiều cử nhân đại học phải ngậm ngùi quay về học nghề để có việc làm.

Nhiều người vẫn cho rằng học nghề để ra làm công việc cơ bắp. Theo sự phát triển của xã hội, thực tế đã khác. Nhiều nghề trung cấp - cao đẳng đã có sự thay đổi đáng kể từ kỹ năng cơ bắp sang kỹ năng trí tuệ.

Ông Dương Đức Lân - Tổng Cục trưởng Tổng cục Dạy nghề.
Ông Dương Đức Lân - Tổng Cục trưởng Tổng cục Dạy nghề.

Đơn cử như cắt gọt kim loại. Khi xưa, người công nhân phải đứng cạnh máy tiện, phay, bào để thực hiện thao tác từng chi tiết nhỏ. Nhưng nay họ có thể sử dụng các nút bấm để lập trình và máy sẽ tự động thực hiện. Môi trường làm việc đã hiện đại và có thể làm việc trong phòng máy lạnh.

Tất nhiên, hệ thống trung cấp nghề vẫn có các công việc gắn với thực địa (công nhân xây dựng, công nhân hầm lò) nhưng chương trình đào tạo hiện mở rộng tới hơn 450 nghề với nhiều lựa chọn hấp dẫn, như: Nấu ăn, cắt may, dịch vụ nhà hàng, quản trị resort...

Điều quan trọng hơn, các bậc phụ huynh nên lưu ý là học sinh học nghề xong dễ có việc làm với thu nhập không thấp hơn trình độ ĐH.

<?> Không chỉ vấn đề nhận thức, nhiều chuyên gia cho rằng công tác phân luồng hướng nghiệp chưa tốt cũng ảnh hưởng tới việc tuyển sinh học nghề, thưa ông?

- Công tác hướng nghiệp ở Việt Nam đã làm nhiều năm, nhưng hiệu quả không cao và mang nhiều tính đối phó, chưa bám sát tình thực tế. Quan sát công tác dạy nghề ở nhiều quốc gia phát triển, tôi nhận thấy tâm lý chung của người học đều không chủ động chọn học nghề. Nhưng ở đó, Nhà nước với vai trò điều tiết và đánh giá đúng nhu cầu hợp lý của nguồn nhân lực nên can thiệp vào việc phân luồng khá rõ nét.

Theo đó, họ điều chỉnh số lượng học sinh từ THCS lên THPT chỉ khoảng 25%. Số còn lại là không có con đường nào khác là học nghề. Nhưng học nghề ở đó lộ trình học lên đại học theo hình thức đại học thực hành.

Trong khi đó, ở Việt Nam việc điều chỉnh này còn chung chung. Nghị quyết Trung ương 2 năm 1998 đã chỉ rõ về phân luồng học sinh sau THCS vào học nghề mục tiêu tới năm 2020, cụ thể số lượng học sinh tốt nghiệp THCS vào học nghề đạt 30%, nhưng hiện chỉ có khoảng 3%!

 Học nghề đâu chỉ có nghề cần tới cơ bắp
 Học nghề đâu chỉ có học các nghề cần tới cơ bắp

<?> Nhiều ý kiến e ngại vì học sinh trường nghề vẫn bị nhiều doanh nghiệp phàn nàn về chất lượng, thưa ông?

- Tôi đã tiếp cận nhiều với các doanh nghiệp sử dụng lao động học nghề của Việt Nam. Đa số các doanh nghiệp phàn nàn về kỹ năng mềm của học sinh kém, chứ không phải tay nghề chuyên môn.

Nhiều học sinh nghề còn kém về tác phong công nghiệp, kỹ năng giao tiếp, làm việc trong đội tổ, kỹ năng hợp tác. Đây là điều mà nhiều trường nghề đã biết và đang cố gắng điều chỉnh trong thời gian tới.

Đứng về phía doanh nghiệp, nhiều đơn vị có nhu cầu tuyển dụng lớn đã chủ động liên kết với các trường, trang bị hệ thống dây chuyền sản xuất nhằm giúp học sinh có điều kiện tiếp cận với môi trường làm việc, các kỹ năng mềm.

Nhiều doanh nghiệp còn liên hệ với các trường nghề để mời học sinh tới thực tập. Học sinh có năng lực khá thậm chí còn được trả lương. Điều này chứng tỏ các doanh nghiệp đang quá cần lao động có tay nghề.

 Học nghề đâu chỉ có nghề cần tới cơ bắp
 Thợ nghề kỹ thuật lương khởi điểm từ 3,5-4,5 triệu đồng/tháng, không thua kém cử nhân mới ra trường với hệ số lương 2,34.

<?> Để phục vụ cho tuyển sinh năm 2014 - 2015, Tổng cục Dạy nghề sẽ có điểm mới gì, thưa ông?

- Tổng cục Dạy nghề đã triển khai kế hoạch tới đầu mối dạy nghề của 63 tỉnh, thành và các bộ, ngành địa phương. Qua đó, tác động tới kế hoạch tuyển sinh của 65 trường CĐ nghề, 306 Trung cấp nghề và 836 Trung tâm dạy nghề. Điểm mới của kế hoạch không không đầu tư tràn lan, bám sát nhu cầu nghề đào tạo thực tế.

Cụ thể, trong một trường nghề, chúng tôi khảo sát nghề nào có nhiều học sinh dự tuyển thì để tiếp tục tuyển sinh, nghề nào nhiều năm qua ít hoặc không có học sinh thì cho dừng. Việc làm này sẽ hạn chế tình trạng tuyển sinh không theo nhu cầu thực tế, tránh lãng phí các nguồn và thời gian.

Đồng hành cùng các trường nghề, Tổng cục Dạy nghề phát hành cuốn thông tin tuyển sinh tới các trường nghề trong toàn quốc, mở chuyên trang tuyển sinh đăng tải thông tin hỗ trợ các trường.

Nhằm hỗ trợ cho tuyển sinh các năm về sau, Tổng cục Dạy nghề lần đầu tiên sẽ công bố 1 bộ số liệu dạy nghề xác thực tới từng trường học trên cơ sở khảo sát thực tế, loại bỏ việc báo cáo 1 chiều. Dự kiến, bộ số liệu này sẽ được công bố vào cuối năm nay. Qua đó, ngành sẽ có số liệu tuyển sinh sát thực. Chúng tôi cũng đề xuất những điều chỉnh về Luật Dạy nghề như học sinh tốt nghiệp THCS chuyển đi học nghề sẽ được miễn 100% học phí, thay cho 50% như hiện nay.

Hoàng Mạnh thực hiện


Tag :
MỚI NHẤT
Dự án “Làm đẹp để sống – Sống để làm đẹp”: Tiếp tục đào tạo nghề tóc hỗ trợ cộng đồng
Dự án “Làm đẹp để sống – Sống để làm đẹp”: Tiếp tục đào tạo nghề tóc hỗ trợ cộng đồng

Chương trình đào tạo nghề tóc miễn phí thuộc dự án “Làm đẹp để sống – Sống để làm đẹp” của công ty L’Oreal Việt Nam công bố chính thức tuyển sinh cho khóa học mới khai giảng vào 28/7 tại Hồ Chí Minh và 20/8 tại Hà Nội.

Thứ hai, 21/07/2014 - 03:30

"Giáo sư" Cù Trọng Xoay bật mí chuyện chọn nghề
"Giáo sư" Cù Trọng Xoay bật mí chuyện chọn nghề

(Dân trí) - Những chia sẻ của "giáo sư" Cù Trọng Xoay và các chuyên gia giáo dục đã gợi mở nhiều điều về chọn ngành học, cách hiểu về nghề nghiệp. Đặc biệt là sự bất ngờ trong quan niệm về bằng cấp.

Thứ sáu, 18/07/2014 - 01:19

Học nghề có nhiều cơ hội việc làm, lương cao
Học nghề có nhiều cơ hội việc làm, lương cao

Học nghề đang có nhiều cơ chế ưu đãi, thu hút học viên như miễn giảm học phí, tạo cơ hội việc làm ngay sau khi ra trường. Đặc biệt, năm 2015 tới, học viên có chứng chỉ nghề sẽ có nhiều lựa chọn việc làm ở các nước ASEAN với mức lương hàng nghìn USD.

Thứ sáu, 18/07/2014 - 01:09

Hàng năm, hơn 30.000 người được bồi dưỡng về Nghề CTXH
Hàng năm, hơn 30.000 người được bồi dưỡng về Nghề CTXH

Dù khởi đầu khó khăn, Đề án Phát triển Nghề Công tác xã hội (CTXH) giai đoạn 2010-2020 (gọi tắt là Đề án 32) đã có những kết quả đáng ghi nhận trong việc xây dựng hệ thống trung tâm CTXH và đào tạo nhân sự ngành CTXH.

Thứ năm, 17/07/2014 - 04:33

Chậm xây dựng khung trình độ dạy nghề quốc gia
Chậm xây dựng khung trình độ dạy nghề quốc gia

Theo lộ trình, năm 2015, khi Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) được thành lập sẽ hình thành một thị trường lao động chung. Điều này đồng nghĩa với việc Việt Nam phải có khung trình độ quốc gia tương thích với trình độ nghề trong khu vực để công nhận lẫn nhau giữa các nước trong AEC. Nhưng đến nay, dự thảo khung trình độ này vẫn chưa có.

Thứ tư, 16/07/2014 - 09:39

Thà thất nghiệp chứ không học nghề
Thà thất nghiệp chứ không học nghề

Đang có nghịch lý là tỉ lệ thất nghiệp của người học đại học cao hơn các bậc đào tạo khác.

Thứ tư, 16/07/2014 - 09:27

Bằng ngoại… hạ giá!
Bằng ngoại… hạ giá!

Trước thực trạng thất nghiệp tràn lan, nhiều du học sinh đã xếp mình ngang bằng với lao động trong nước để tìm cơ hội việc làm

Thứ tư, 16/07/2014 - 08:55

Trường nghề chiêu sinh bằng “lời khuyên phản cảm”: Học đại học ra trường thất nghiệp
Trường nghề chiêu sinh bằng “lời khuyên phản cảm”: Học đại học ra trường thất nghiệp

Ngay giữa kỳ thi ĐH-CĐ năm 2014, một trường trung cấp nghề tìm cách hút học sinh bằng cách rải tờ rơi “những thông tin hướng nghiệp cần tham khảo” đưa ra lời khuyên bằng những con số giật mình về tình trạng sinh viên đại học ra trường thất nghiệp…

Thứ ba, 15/07/2014 - 10:10

 Công bố kết quả kiểm định chất lượng dạy nghề
Công bố kết quả kiểm định chất lượng dạy nghề

35 cơ sở dạy nghề đã được kiểm định chất lượng trong năm 2013, trong đó 20 cơ sở đã đạt cấp độ 3 (cấp độ đánh giá cao nhất).

Thứ bảy, 12/07/2014 - 11:11

Hợp tác đào tạo nhân lực cho doanh nghiệp Việt
Hợp tác đào tạo nhân lực cho doanh nghiệp Việt

Công ty cổ phần bán hàng chủ động proSales và Công ty TNHH Nhan Sắc Việt vừa ký kết hợp đồng hợp tác chiến lược toàn diện.

Thứ sáu, 11/07/2014 - 10:47

20 nông dân giỏi đi du học Hàn Quốc
20 nông dân giỏi đi du học Hàn Quốc

Cuối tuần qua, 20 nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cùng một số cán bộ Hội Nông dân tiêu biểu của TP.HCM đã lên đường sang Hàn Quốc, bắt đầu chuyến tham quan, học tập kinh nghiệm làm nông ở xứ sở kim chi. Chuyến đi kéo dài 6 ngày.

Thứ tư, 09/07/2014 - 09:00

“Lên đời” cho những chiếc quạt
“Lên đời” cho những chiếc quạt

Từng học kế toán và có công việc ổn định tại cơ quan nhà nước nhưng sau cùng Nghệ nhân Lân Tuyết lại gắn bó với nghề làm quạt truyền thống.

Thứ hai, 07/07/2014 - 10:58

ĐÁNG QUAN TÂM
Đào tạo nghề lao động nông thôn phải có địa chỉ cụ thể
Đào tạo nghề lao động nông thôn phải có địa chỉ cụ thể

Theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, hoạt động dạy nghề lao động nông thôn đã qua thời đại trà, từng bước chuyển sang đào tạo gắn với địa chỉ DN, quy hoạch việc làm của từng địa phương, từng vùng.

Chủ nhật, 06/07/2014 - 07:46

Tặng 100 vé dự Hội thảo với diễn giả hàng đầu Châu Á Leroy Frank Ratnam
Tặng 100 vé dự Hội thảo với diễn giả hàng đầu Châu Á Leroy Frank Ratnam

Hội thảo “Làm chủ tư duy thúc đẩy sự nghiệp” do Diễn giả hàng đầu Châu Á - Mr. Leroy Frank Ratnam thực hiện, hướng đến mục tiêu Phát triển cá nhân và giúp tạo động lực bản thân cho giới công sở.

Thứ tư, 02/07/2014 - 04:57

Chọn “thầy” hay thợ để có việc làm?
Chọn “thầy” hay thợ để có việc làm?

(Dân trí) - Lựa chọn hệ đào tạo nào để khi ra trường có việc làm luôn là vấn đề được các sĩ tử đặc biệt quan tâm trước kỳ thi CĐ, ĐH. Trước con số hàng trăm ngàn cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp do Bộ LĐTBXH mới công bố, bạn trẻ cần xác định cho mình một hướng đi đúng.

Thứ ba, 01/07/2014 - 11:22

Vai trò của doanh nghiệp trong quá trình đào tạo nguồn nhân lực
Vai trò của doanh nghiệp trong quá trình đào tạo nguồn nhân lực

Hội thảo là diễn đàn để các DN, trường CĐ, ĐH trên địa bàn thành phố Hải Phòng cùng tthảo luận các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đặc biệt tập trung vào các giải pháp nâng cao hiệu quả, chất lượng thực tập và việc làm của sinh viên tại các doanh nghiệp.

Thứ ba, 01/07/2014 - 01:57

 Công nhân và tiến sĩ đều phải được coi trọng
Công nhân và tiến sĩ đều phải được coi trọng

Mới đây, trong khuôn khổ Ngày hội giáo dục, Sở GDĐT TPHCM đã tổ chức hội thảo về GD nghề nghiệp và các giải pháp góp phần định hướng nghề nghiệp cho học sinh phổ thông. Xã hội còn thiếu lao động có tay nghề nhưng vệc học nghề chưa được coi trọng.

Thứ ba, 01/07/2014 - 01:51

Xây dựng Khung trình độ quốc gia Việt Nam
Xây dựng Khung trình độ quốc gia Việt Nam

Ngày 27-5 tại Hà Nội, Hội đồng Anh Việt Nam phối hợp cùng Viện nghiên cứu Khoa học dạy nghề - Tổng Cục Dạy nghề và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tổ chức ‘Tọa đàm Xây dựng Khung trình độ quốc gia Việt Nam’.

Thứ ba, 01/07/2014 - 01:45

Tôn vinh giá trị nghề nghiệp
Tôn vinh giá trị nghề nghiệp

Sáng ngày 22/6/2014, Quận Đoàn 12 và trường TC Ánh Sáng TP. HCM đã tổ chức Hội nghị Tổng kết và Tuyên dương HS giỏi nghề cấp quận năm 2014. Hội thi đã diễn ra từ ngày 20/4 - 25/5/2014 với 5 nghề: Điều dưỡng đa khoa, Dược sĩ trung cấp, Kế tóan, Thiết kế website và Đồ họa máy tính.

Thứ ba, 01/07/2014 - 01:39

Học sinh phổ thông có thể học nghề tại trường trung cấp chuyên nghiệp
Học sinh phổ thông có thể học nghề tại trường trung cấp chuyên nghiệp

Từ năm học 2014-2015, HS các trường THCS, THPT có thể đăng ký học nghề theo danh mục quy định của chương trình giáo dục PT tại các TC cấp chuyên nghiệp (TCCN) trên địa bàn hoặc có thể lựa chọn học các kỹ năng nghề nghiệp khác theo nguyện vọng.

Thứ ba, 01/07/2014 - 01:27

Nhiều sinh viên y khoa muốn có cơ hội học tiếp sau khi tốt nghiệp
Nhiều sinh viên y khoa muốn có cơ hội học tiếp sau khi tốt nghiệp

Đó là thông tin được đưa ra tại cuộc họp nhóm đối tác y tế về "Đổi mới đào tạo nhân lực y tế tại Việt Nam", do Bộ Y tế tổ chức sáng 24-6 tại Hà Nội.

Thứ ba, 01/07/2014 - 01:22

Gần 678 nghìn USD hỗ trợ đào tạo kĩ năng nghề và cơ hội việc làm
Gần 678 nghìn USD hỗ trợ đào tạo kĩ năng nghề và cơ hội việc làm

Công ty Accenture vừa trao thông qua Save the Children 3,2 triệu USD tới các dự án tài trợ tại Việt Nam, Trung Quốc và Băng-la-đet nhằm đào tạo kĩ năng nghề nghiệp và tạo cơ hội việc làm cho thanh niên khó khăn.

Thứ ba, 01/07/2014 - 01:17

Giải pháp mới hướng nghiệp cho học sinh
Giải pháp mới hướng nghiệp cho học sinh

UBND TP Hồ Chí Minh vừa đề nghị Bộ GD-ĐT cho thực hiện thí điểm mô hình đào tạo 9+5. UBND thành phố kỳ vọng đây sẽ là giải pháp hữu hiệu cho hướng nghiệp học sinh THCS, bởi lâu nay người ta chỉ quan tâm đến hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Thứ ba, 01/07/2014 - 01:11

Đào tạo nghề nông còn nhiều bất cập
Đào tạo nghề nông còn nhiều bất cập

Tại hội nghị sơ kết công tác đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn, do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tổ chức ngày 7/5, nhiều địa phương lên tiếng về việc công tác đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn đang tồn tại rất nhiều bất cập, yếu kém.

Thứ ba, 01/07/2014 - 01:05