“Luật nước – Lệ làng”

Vụ tai nạn giao thông xảy ra tại Sa Pa (Lào Cai) trưa ngày 1/3 vừa qua đang được dư luận quan tâm đặc biệt, bởi sự việc người nhà nạn nhân và người dân kéo ra hiện trường đòi hai lái xe ô-tô phải bồi thường 400 triệu đồng mới cho đi là chuyện “lạ”...

“Luật nước – Lệ làng” - 1
Hiện trường vụ tai nạn giao thông ở Sa Pa (Lào Cai). Ảnh: VOV

Theo báo cáo của Ban An toàn Giao thông (ATGT) huyện Sa Pa, vào lúc 12 giờ 15 phút ngày 1/3, đã xảy ra vụ tai nạn giao thông (TNGT) nghiêm trọng trên Quốc lộ 4D, thuộc thôn Sa Pả, xã Sa Pả, huyện Sa Pa. Nam thiếu niên (SN 2004) điều khiển xe máy, đâm trực diện vào ô-tô ở thị trấn Sa Pa (Lào Cai) dẫn đến tử vong. Công an huyện Sa Pa đã nhanh chóng tổ chức lực lượng đến hiện trường, bảo vệ hiện trường, phân luồng giao thông, tiến hành các biện pháp điều tra, xác minh theo quy định.

Tuy nhiên, khi Công an huyện Sa Pa chuẩn bị tiến hành di chuyển phương tiện, thi thể nạn nhân để phân luồng giao thông thì gia đình nạn nhân cùng một số dân bản người dân tộc Mông khác có mặt tại hiện trường đã cản trở, không cho di chuyển phương tiện giao thông liên quan tai nạn, không cho khám nghiệm tử thi, đưa tử thi đến vị trí khác để tổ chức khám nghiệm; đồng thời, yêu cầu hai lái xe ô-tô bồi thường 400 triệu đồng mới cho di chuyển.

Sự việc làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc lưu thông phương tiện qua khu vực này. Chỉ đến khi chính quyền cùng các cơ quan chức năng huyện tổ chức cho hai lái xe ô-tô liên quan vụ tai nạn hỗ trợ số tiền 200 triệu đồng thì gia đình nạn nhân mới nhất trí cho di chuyển thi thể ra ngoài Quốc lộ 4D để khám nghiệm, cho di chuyển các phương tiện giao thông liên quan vụ tai nạn để thông tuyến Quốc lộ 4D.

Và như vậy, sự việc bước đầu được giải quyết là do hai lái xe ô-tô đã thương lượng khi một nửa số tiền (200 triệu đồng) được đưa ra.

Trước sự quan tâm của dư luận, ngày 4/3, Ủy ban ATGT quốc gia có công văn đề nghị Chủ tịch UBND kiêm Trưởng ban ATGT tỉnh Lào Cai kiểm tra, xử lý vụ “bắt đền” 400 triệu đồng sau vụ TNGT xảy ra tại huyện Sa Pa (Lào Cai).

Ủy ban ATGT quốc gia đánh giá, hành vi tụ tập đông người, cản trở các lực lượng chức năng thực hiện nhiệm vụ khắc phục TNGT, gây ùn tắc và đòi tiền đền bù ngay đối với những người liên quan vụ tai nạn là vi phạm pháp luật, gây mất trật tự an toàn xã hội, tạo tiền lệ xấu khi giải quyết TNGT, gây bất bình trong dư luận xã hội; đồng thời đề nghị, Chủ tịch UBND, Trưởng ban ATGT tỉnh Lào Cai chỉ đạo cơ quan công an phối hợp chính quyền địa phương khẩn trương điều tra, xác minh, làm rõ vi phạm của các cá nhân trong vụ việc trên, xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật.

Qua sự việc trên, dư luận rất quan tâm về cách hành xử này và đặt ra những câu hỏi về cách xử lý của lực lượng công an địa phương (có mặt tại hiện trường) khi để cảnh “bắt vạ” này xảy ra.

Phải chăng gia đình nạn nhân, cả hai lái xe ô tô lẫn lực lượng công an đều coi cách hành xử như vậy là theo “lệ” đã được “mặc định” bấy lâu nay?.

Cái “lệ” ấy là gì? Đó là xe lớn đền xe bé; người sống đền người chết. Có nghĩa, trong mỗi vụ tai nạn, phía thiệt thòi hơn vẫn luôn được người trong cuộc chấp nhận đền bù thiệt hại.

Cách nghĩ ấy cần được xem xét ở những góc độ khác nhau, để đưa ra cách giải quyết tốt nhất vừa có lý và có tình, bảo đảm hài hòa của các bên liên quan.

Trao đổi với báo chí, luật sư Vũ Ngọc Chi (Công ty Luật Bình An) cho rằng, việc yêu cầu đòi bồi thường trong sự việc nêu trên, về cách thức, phương pháp và thời điểm cũng như mức bồi thường là chưa phù hợp.

Nếu là các va chạm nhỏ, ít thiệt hại, các bên có thể tự thỏa thuận với nhau về việc đền bù. Trong tình huống này, có thể không cần quan tâm đến lỗi và các yếu tố khác. Nhưng ở đây, va chạm giao thông đã gây ra hậu quả chết người nên mọi việc cần phải làm theo đúng quy trình, quy định của pháp luật.

Theo luật sư Chi, cần phải đo đạc hiện trường, lấy lời khai nhân chứng, xác định yếu tố lỗi khi vi phạm, thậm chí phải xét nghiệm máu để xác định có chất kích thích hay không. Và cuối cùng, xác định nguyên nhân gây tử vong là gì.

Có thể có lỗi hỗn hợp (lỗi từ cả hai phía) và cơ quan chức năng phải làm rõ xem lỗi thuộc về bên nào là chủ yếu; hoặc lỗi 50/50; hoặc lỗi 100% thuộc về bên nào để làm cơ sở cho việc xem xét trách nhiệm hình sự và trách nhiệm dân sự bồi thường đối với các bên.

Còn luật sư Nguyễn Anh Thơm (Văn phòng Luật sư Nguyễn Anh) đưa ra quan điểm: Để có căn cứ xử lý vụ việc theo quy định của pháp luật, cần xác định lỗi các bên vi phạm. Nếu bên nào có lỗi vi phạm luật giao thông đường bộ gây hậu quả nghiêm trọng, sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 260, Bộ luật Hình sự 2015.

Trường hợp, có căn cứ xác định lái xe ô tô không có lỗi vi phạm gây ra hậu quả chết người thì không phải chịu trách nhiệm hình sự. Khi đó, việc bồi thường dân sự do các bên thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được sẽ đưa vụ việc ra Tòa án giải quyết theo trình tự dân sự.

Luật sư Thơm cho rằng, một số người dân đã quá khích, say rượu, nếu có hành vi gây mất trật tự, cản trở việc đưa thi thể ra khỏi hiện trường, cản trở việc điều tra, giải quyết tai nạn giao thông thì tùy theo tính chất mức độ có thể sẽ phải chịu trách nhiệm về tội Chống người thi hành công vụ theo Điều 330, Bộ luật Hình sự 2015.

Dưới góc độ văn hóa của người Việt Nam thì “một cái lý bằng một tý cái tình”, giải quyết công việc nặng về tình cảm, thỏa thuận, hài hòa và không muốn đưa nhau ra pháp luật. Điều này có thể nói đã phát huy tính tích cực trong một số trường hợp. Nhưng, ở rất nhiều trường hợp khác, với sự thẩm thấu, bén rễ quá sâu của cách hành xử cũ, câu chuyện lại diễn ra theo cái hướng “phép vua thua lệ làng” như dân gian thường gọi.

Vụ việc TNGT ở Sa Pa vừa qua có thể nói là một điển hình của cách xử lý theo “lệ làng” của người Việt và nó đã, đang trở thành rào cản cho việc thực thi pháp luật.

Vì tình cảm mà người ta có thể biện bạch cho rất nhiều hành vi vi phạm giao thông của mình – để rồi khi bị xử phạt, người ta có thể bằng đủ lời xin xỏ, nhờ vả “thông cảm” “châm chước”, “bỏ qua”…. Người đi ô tô – và tất nhiên là TNGT xảy ra phải đền người đi xe máy là “mặc định”, mãi bị “đóng đinh” bởi lệ làng ấy và những hệ quả tiêu cực lại tiếp tục xảy ra...

Chính bởi sự tình cảm theo kiểu “lệ làng” ấy, không chỉ nạn nhân mà người đi đường, cảnh sát giao thông, hay thậm chí cả người không may bị cuốn vào vụ tai nạn cũng vẫn thường muốn thỏa hiệp, để câu chuyện được giải quyết êm đẹp cho nạn nhân, bất kể chuyện đúng, sai.

Vụ việc TNGT xảy ra ở Sa Pa để lại cho chúng ta bài học đắt giá về giáo dục an toàn giao thông ở các cấp, các ngành, nhà trường, gia đình và xã hội, ý thức chấp hành pháp luật về an toàn giao thông và cách ứng xử khi TNGT xảy ra đối với người dân. Và đối với sự việc này, các cơ quan thực thi pháp luật cần phải kiên quyết xử lý để pháp luật được thực thi trong cuộc sống./.

Theo Nguyễn Minh

Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam

 

Tag :
MỚI NHẤT
Cần trang bị camera giám sát trong trường học
Cần trang bị camera giám sát trong trường học

Camera không hề xa lạ ở thời đại 4.0. Trong các công sở, lắp camera ngoài việc giám sát còn có mục đích kiểm soát an ninh, khi cần thiết sẽ trích xuất dữ liệu lưu trữ để phục vụ công tác điều tra, đối chứng. Tại nhiều gia đình, chiếc camera giúp chủ nhân của nó có thể giám sát từ xa những hoạt động trong tầm quản lý của mình (quản lý con cái, người giúp việc, an ninh an toàn tài sản…). Với trường học, việc lắp camera lại càng cần thiết hơn bao giờ hết.

Thứ ba, 26/03/2019 - 04:00

Công nghệ và lao động
Công nghệ và lao động

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang làm thay đổi thế giới và đương nhiên làm thay đổi thị trường lao động. Nhiều vị trí việc làm sử dụng robot và tự động hóa thay cho nhân lực; nhiều việc làm mất đi và xuất hiện những ngành nghề mới… Đó là một thách thức lớn đối với thị trường lao động hiện nay.

Thứ hai, 25/03/2019 - 04:00

Hãy ứng xử công bằng với Đà Lạt
Hãy ứng xử công bằng với Đà Lạt

Sau khi Đà Lạt công bố bản “Quy hoạch chi tiết và thiết kế đô thị, tỉ lệ 1/500 khu vực trung tâm Hòa Bình, TP.Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng”, đã có nhiều ý kiến phản biện sôi nổi, tâm huyết, rất đáng được ghi nhận, xem xét và điều chỉnh.

Chủ nhật, 24/03/2019 - 04:00

Phí bảo trì chung cư: Nộp từ đầu cho chủ đầu tư là "giao trứng cho ác"
Phí bảo trì chung cư: Nộp từ đầu cho chủ đầu tư là "giao trứng cho ác"

Hiện có hai luồng ý kiến từ cơ quan quản lí (Sở Xây dựng TP.HCM) và hiệp hội chuyên ngành (Hiệp hội Bất động sản TP.HCM-HoREA) về phí bảo trì chung cư gây chú ý. Sở đề xuất bỏ phí bảo trì chung cư trong khi hiệp hội lại đề xuất khoản phí bảo trì 2% hợp đồng mua bán căn hộ sẽ do chủ sở hữu chung cư đóng trong 5 năm đầu để giảm gánh nặng cho người mua nhà.

Thứ bảy, 23/03/2019 - 04:00

Suy ngẫm về công tác cán bộ qua chuyện Chủ tịch MTTQ thị trấn Lang Chánh tái cử
Suy ngẫm về công tác cán bộ qua chuyện Chủ tịch MTTQ thị trấn Lang Chánh tái cử

Vừa qua có câu chuyện ông Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) thị trấn Lang Chánh, huyện Lang Chánh (Thanh Hóa) vi phạm khuyết điểm kỷ luật trong một thời gian dài có hệ thống, (năm 2006 đến nay), nhưng vẫn tái cử. Đây có thể là chuyện “lạ”... Dư luận đặt câu hỏi cấp ủy ở đó đã làm gì? Công tác quản lý cán bộ, đảng viên ra sao?..

Thứ sáu, 22/03/2019 - 04:00

Giữ ổn định giá xăng, dầu
Giữ ổn định giá xăng, dầu

Liên Bộ Công Thương - Tài chính vừa công bố điều hành giá xăng dầu kể từ 20 giờ ngày hôm nay 18/3. Theo đó, sau khi thực hiện trích lập và chi sử dụng Quỹ Bình ổn, giá xăng dầu sẽ được giữ nguyên so với kỳ điều chỉnh lần trước.

Thứ năm, 21/03/2019 - 07:00

Cảnh báo mã độc GandCrab 5.2 giả mạo từ Bộ Công an
Cảnh báo mã độc GandCrab 5.2 giả mạo từ Bộ Công an

Hiện nay, qua theo dõi không gian mạng, Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Nam phát hiện từ giữa tháng 3/2019 đến nay đang có chiến dịch phát tán Mã độc tống tiền GandCrab 5.2 vào Việt Nam và các nước Đông Nam Á.

Thứ tư, 20/03/2019 - 04:00

Tôn trọng quyền tự do, tín ngưỡng của nhân dân trên cơ sở lợi ích quốc gia, dân tộc
Tôn trọng quyền tự do, tín ngưỡng của nhân dân trên cơ sở lợi ích quốc gia, dân tộc

Suốt nhiều năm qua, các thế lực thù địch luôn triệt để lợi dụng từ “tự do” trong cụm từ “quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo trong khuôn khổ pháp luật” của hệ thống pháp luật Việt Nam để tổ chức các hoạt động chống phá, hòng gây mất ổn định chính trị-xã hội.

Thứ ba, 19/03/2019 - 04:00

Cấm xe máy 2 tuyến đường ở Hà Nội: Liệu có thể trông chờ vào xe buýt?
Cấm xe máy 2 tuyến đường ở Hà Nội: Liệu có thể trông chờ vào xe buýt?

Trước thông tin Hà Nội có thể cấm xe máy trên 2 tuyến đường lớn dẫn vào nội đô là Nguyễn Trãi và Lê Văn Lương, nhiều người bày tỏ băn khoăn, liệu có thể trông chờ vào xe buýt?

Thứ hai, 18/03/2019 - 04:00

Mất bằng lái xe phải thi lại: Không có căn cứ pháp lý!
Mất bằng lái xe phải thi lại: Không có căn cứ pháp lý!

Đó là một trong các nhận định của chuyên gia pháp lý khi bàn về đề xuất gây nhiều tranh cãi mà Bộ trưởng Giao thông vận tải (GTVT) Nguyễn Văn Thể đưa ra gần đây.

Chủ nhật, 17/03/2019 - 05:08

Nền hành chính không giấy tờ
Nền hành chính không giấy tờ

Ngày 12/3/2019 đi vào lịch sử nền hành chính công của Việt Nam, khi Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ký bằng chữ ký số, ban hành quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Cổng Dịch vụ công quốc gia trên hệ thống phần mềm quản lý hồ sơ công việc và gửi nhận văn bản điện tử trên môi trường mạng.

Thứ sáu, 15/03/2019 - 04:00

Thấy gì việc dân đề nghị kỷ luật thẩm phán
Thấy gì việc dân đề nghị kỷ luật thẩm phán

Nếu những bản án xét xử sau này với lái xe container đưa ra khác về bản chất với 12  bản án đã tuyên, chắc chắn không chỉ những thẩm phán, mà cả các điều tra viên, kiểm sát viên trong vụ án này cũng cùng phải chịu trách nhiệm.

Thứ sáu, 15/03/2019 - 04:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Gian lận thi tại Hoà Bình: Có thí sinh được nâng khống 26,45 điểm
Gian lận thi tại Hoà Bình: Có thí sinh được nâng khống 26,45 điểm

Cơ quan điều tra xác định trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 tại Hòa Bình đã có 140 bài thi trắc nghiệm của 56 thí sinh bị can thiệp tẩy xóa để nâng điểm. Số điểm nâng ít nhất từ 0,2 điểm đến cao nhất 9,25 điểm/môn thi.

Thứ tư, 13/03/2019 - 07:13

Đề xuất cấm xe máy ở Hà Nội: Phải làm tốt phương tiện công cộng trước
Đề xuất cấm xe máy ở Hà Nội: Phải làm tốt phương tiện công cộng trước

Nhiều bạn đọc cho rằng, cơ quan chức năng nên tập trung xây dựng kế hoạch, dịch vụ phát triển giao thông công cộng trước khi cấm xe máy. Ngoài ra, cần phải có thời gian, lộ trình thử nghiệm chứ không nên cấm ngay vì không phải ai cũng có đủ điều kiện tài chính để mua ôtô.

Thứ ba, 12/03/2019 - 11:02

BOT giao thông - chuyện đã leo thang tới mức này ư?
BOT giao thông - chuyện đã leo thang tới mức này ư?

(Dân trí) - Để tránh những phức tạp kéo dài lâu nay và có dấu hiệu ngày càng bất ổn ở một số trạm thu phí BOT, không chỉ cần những chế tài mạnh mẽ, mà quan trọng hơn, rất cần minh bạch thông tin.

Thứ hai, 11/03/2019 - 04:00

Sẽ có một đất nước Việt Nam thân thiện với môi trường
Sẽ có một đất nước Việt Nam thân thiện với môi trường

Những ngày diễn ra Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều, Hà Nội quá đẹp, đẹp đến ngỡ ngàng trong mắt người Hà Nội.

Chủ nhật, 10/03/2019 - 09:00

Về đi anh, về ngay với mẹ đi anh
Về đi anh, về ngay với mẹ đi anh

(Dân trí) - Và tôi những năm qua trong ký ức vẫn hằn rõ hình ảnh đẹp về cái dáng đi của anh khi đi về với mẹ, thực sự cảm động khi chiêm ngưỡng một người đã 70 tuổi, đi liêu xiêu, tất tả khi về với mẹ của mình đã hơn 90 tuổi.

Thứ bảy, 09/03/2019 - 06:40

Không dân nào muốn tai nạn, ô nhiễm, tắc đường
Không dân nào muốn tai nạn, ô nhiễm, tắc đường

Nhiều xe máy, phương tiện cá nhân là gây ra ô nhiễm nghiêm trọng, là xảy ra nhiều tai nạn giao thông và tắc đường triền miên. Không dân nào muốn như thế, vấn đề là chính quyền có giải quyết được ba tồn tại này không mà thôi.

Thứ sáu, 08/03/2019 - 04:00

Vĩnh Phúc sẽ nghiêm túc tiếp thu các phản ánh về dự án cải tạo hệ thống phòng họp
Vĩnh Phúc sẽ nghiêm túc tiếp thu các phản ánh về dự án cải tạo hệ thống phòng họp

Liên quan đến dự án cải tạo hệ thống phòng họp, đồng chí Lê Duy Thành - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc cho biết: Quan điểm của lãnh đạo UBND tỉnh Vĩnh Phúc sẽ tiếp thu nghiêm túc các ý kiến phản ánh của dư luận, thông tin của báo chí; giao các cơ quan chuyên môn kiểm tra xem xét lại quy trình, quy mô dự án để sớm có thông tin chính thức trả lời dư luận.

Thứ năm, 07/03/2019 - 04:00

11 lệnh trừng phạt mà Triều Tiên đang hứng chịu là gì?
11 lệnh trừng phạt mà Triều Tiên đang hứng chịu là gì?

Trong cuộc họp báo đêm 28.2, rạng sáng 1.3, Triều Tiên cho biết đã yêu cầu Mỹ dỡ bỏ 5 trong số 11 lệnh cấm vận của Liên Hợp Quốc trong cuộc họp thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Triều Tiên tại Hà Nội. Vậy những lệnh cấm vận này là gì?

Thứ tư, 06/03/2019 - 04:00

Ai đã bỏ phiếu cấm xe máy khi bus mới chỉ đáp ứng 4,3% nhu cầu đi lại
Ai đã bỏ phiếu cấm xe máy khi bus mới chỉ đáp ứng 4,3% nhu cầu đi lại

Sau “90% người dân đồng tình cấm xe máy” ở Hà Nội, tới lượt TPHCM đưa ra con số 63% đồng ý hạn chế xe cá nhân. Giả thiết đó là những con số chính xác thì hãy thử hỏi điều gì sẽ xảy ra.

Thứ ba, 05/03/2019 - 04:00

Chấn chỉnh công tác quy hoạch xây dựng, quản lý phát triển đô thị
Chấn chỉnh công tác quy hoạch xây dựng, quản lý phát triển đô thị

Thủ tướng Chính phủ vừa có Chỉ thị 05/CT-TTg yêu cầu tăng cường chấn chỉnh công tác quy hoạch xây dựng, quản lý phát triển đô thị theo quy hoạch được duyệt.

Thứ hai, 04/03/2019 - 09:41

Lại ngồi ăn uống trên cao tốc, “tự sướng” của những kẻ muốn “khổ”
Lại ngồi ăn uống trên cao tốc, “tự sướng” của những kẻ muốn “khổ”

Dù đã được cảnh báo dừng, đậu xe trên cao tốc và trải chiếu, tấm nilon để bày đồ ra ngồi ăn uống trên cao tốc là vi phạm các qui định hiện hành, nhưng ngày 24.2 vừa qua, một vụ việc như thế lại tiếp tục diễn ra trên đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai.

Thứ bảy, 02/03/2019 - 04:00

Thiết bị sạch?
Thiết bị sạch?

Đối với thực phẩm, dược phẩm hay hóa mỹ phẩm, làm một người tiêu dùng thông minh đã khó, với thiết bị tin học, các phương tiện kết nối internet thì khó khăn với người tiêu dùng tăng bội phần.

Thứ sáu, 01/03/2019 - 05:00