Thừa và thiếu!

Quê tôi - một ngôi làng nhỏ gần sông Đáy. Tuổi thơ tôi là những kỷ niệm với triền đê uốn lượn ven làng, những tháng ngày rong ruổi trên những cánh đồng, bờ bãi... Tôi lớn lên bằng những sản vật từ bãi bồi ven sông ấy.

Con đường tôi hay về quê cũng là con đường đưa tôi đi đại học năm ấy. Tôi cứ bồi hồi những ký ức, mong muốn kéo về cho riêng mình một con đường nhỏ với hàng cây xà cừ cổ thụ gắn liền thế hệ chúng tôi bởi những mùa thay lá, mùa quả và nhiều nhất là những mùa gặt. Giờ đây, con đường được mở rộng nhiều làn xe, hai bên đường được nối tiếp nhau bởi nhà máy, xí nghiệp thay cho các ô ruộng trồng lúa, trồng rau và hàng cây xà cừ cũng không còn nữa...

Trước đây, cả làng tôi đều quen với cái “thiếu”. Người ta thiếu ăn, thiếu mặc nên sinh ra hà tiện. Có cái ngon là mang lên chợ phố bán để dành tiền cho gia đình; sau vụ lúa, có gạo mới đem đổi thành bún. Vào những ngày rằm, mồng một, lại thêm con vịt, con gà coi như cả làng đều có “đại tiệc”!

Thừa và thiếu! - 1
Quê tôi, hay quê của bạn thì đều đã qua “giai đoạn thiếu”, nhưng chắc chắn quê của chúng ta
chưa đến được “giai đoạn thừa”

Người ta thiếu chất đốt nên gốc rạ cũng phải cắt sát đất để tận thu, cùng những thân muồng cũng được trồng tăng cường dọc các bờ mương, bờ thửa để làm củi.  Có thể, những thế hệ 8X trở về trước nếu vô tình gặp được những đống rơm rạ được đốt khi để ngoài đồng trong những buổi chiều sẩm tối, cái vị khói khét khét, thơm thơm vô tình làm cay cay mắt, đôi khi cũng thỏa mãn những ký ức của cả một bầu trời tuổi thơ...

Và nay, chẳng riêng gì quê tôi mà nhiều miền quê, người nông dân đã chuyển sang dùng gas, điện, than làm chất đốt nên rạ rơm hôm nào bỗng dưng thất sủng. Tự nhiên người ta sinh lo vì không biết để rơm rạ vào đâu sau mỗi vụ mùa, cách tốt nhất của họ là đem đốt. Thế là cả xóm, cả làng.. .đều đem rơm rạ để đốt. Những đám khói mù mịt bao phủ khắp cánh đồng, vây kín các trục đường giao thông không chỉ làm giảm tầm nhìn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, mà khói còn theo gió vào khu vực nội thành khiến chất lượng không khí bị suy giảm, thậm chí có nơi bị ngột ngạt ô nhiễm khói rơm.

Trước đây, người ta thiếu dinh dưỡng cho cây trồng nên biết vun vén từ thân cây lạc, cây vừng, cây lúa non để dầm và ngâm dưới mỗi luống cày làm phân xanh; người ta biết dành dụm, để gọn chất thải từ chăn nuôi phục vụ cho hai mùa lúa chính. Và không riêng gì quê tôi, hiện nay ruộng không còn nhiều vì đã dành một phần cho đô thị hóa, người dân cũng ít làm nông nghiệp, dinh dưỡng cho cây cũng được công nghiệp hóa trong các bao đạm, thế nên cây lạc, cây vừng, chất thải từ chăn nuôi cũng bị thất sủng... Trước đây, vì thiếu đủ bề nên khó thừa, tức là không có đồ bỏ...

Còn nay, người dân quê tôi đã có “của ăn, của để”, thế nên sinh ra nhiều cái "thừa". Họ đổ đủ thứ từ rác sinh hoạt, xi măng, gạch, ngói đến các phế phẩm, chất thải chăn nuôi lên ven đê, ra ven đầm, ven bãi. Người ta không thích trồng cây tận dụng bên đồng, bên bãi, mà họ thích trồng tại cơ đê, những nơi gần nhà.

Con mương ven làng nay vẫn còn đó, nhưng dường như nó nhỏ đi trong mắt chúng tôi. Mẹ tôi bảo: "Mương vẫn thế, chắc do con đi nhiều, biết lắm, quen nhìn cái lớn nên thấy mương nước làng mình nhỏ thôi". Không biết mẹ tôi khen hay nhắc khéo nữa... Nước trong mương bây giờ không còn trong và đỏ phù sa như hồi tôi bé, thay vào đó là màu đen, sủi bọt trắng, mùi hôi - hắc, mẹ nói là do mấy anh nhà máy dệt, nhuộm phía trên thải ra nên nông nỗi thế...

Vâng! “Quê hương nếu ai không nhớ, sẽ không lớn nổi thành người”. Người ta cứ nhắc đến quê, về quê là cố định một hình ảnh có cây đa, giếng nước, sân đình; là những nếp nhà ngói, đâu đó còn rêu phong bởi thời gian minh chứng; là con người mộc mạc, đôn hậu quen với hình ảnh chân lấm tay bùn.

Nay, nhắc đến quê hay các vùng nông thôn nói chung, ta sẽ thấy những hình ảnh mới là những ngôi nhà tầng khang trang tường bao ngập tầm nhìn; đường đi, lối lại được bê tông hóa và đồng bộ với hệ thống thoát nước; đường ra đồng,  ra bãi, con mương, con ngòi cũng được cứng hóa; xe kéo cơ giới thay cho con trâu, con bò. Người nông dân không chỉ đơn điệu một nghề làm nông, họ đã biết đổi mới về cơ cấu cây trồng - vật nuôi ngay trên mảnh đất cũ. Họ đã năng động về tư duy để biết cách tổ chức sản xuất “mẫu lớn”.

Sẽ không ai có được một tấm vé để quay về tuổi thơ, cá nhân tôi cũng không thể cứ mãi tương tư về những hoài niệm cũ để ích kỷ có cho mình một miền quê đẹp nhưng lại “thiếu” trăm bề... Quê tôi, hay quê của bạn thì đều đã qua “giai đoạn thiếu”, nhưng chắc chắn quê của chúng ta chưa đến được “giai đoạn thừa”. Ở quê, nếu cứ để người dân tự phát xử lý những phế phẩm từ nông nghiệp, “cái thừa” trong giai đoạn nông thôn mới và đô thị hóa thì chắc rằng sẽ có nhiều “cái thiếu” về môi trường...

Chuyện thừa và thiếu còn nhiều điều đáng suy ngẫm!

Theo Nguyễn Hoàng

Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam

MỚI NHẤT
Số phận “Công nghệ giáo dục” của GS Hồ Ngọc Đại sẽ ra sao sau khi bị loại?
Số phận “Công nghệ giáo dục” của GS Hồ Ngọc Đại sẽ ra sao sau khi bị loại?

Theo quy định, chỉ những bộ sách được Hội đồng thẩm định sách giáo khoa đánh giá "đạt", thì mới có thể đưa vào giảng dạy trong các trường học khi triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới.

Thứ tư, 18/09/2019 - 06:05

Ngăn chặn vấn nạn sách “lậu”
Ngăn chặn vấn nạn sách “lậu”

Không chỉ gây thiệt hại lớn cho các cơ sở kinh doanh chân chính, ảnh hưởng đến quyền lợi của tác giả, tình trạng sách “lậu” tràn lan còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ tiêu cực đối với nhận thức, hành vi của bạn đọc...

Thứ ba, 17/09/2019 - 04:09

Giữ gìn chuẩn mực văn hoá trường Đảng mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh
Giữ gìn chuẩn mực văn hoá trường Đảng mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng mong muốn Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đi đầu trong việc chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" trong nội bộ.

Thứ hai, 16/09/2019 - 04:52

Ban bảo vệ dân phố duy nhất được trang bị áo giáp, mô tô phân khối lớn
Ban bảo vệ dân phố duy nhất được trang bị áo giáp, mô tô phân khối lớn

Ban bảo vệ dân phố của một phường trên địa bàn quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh được trang bị phương tiện và công cụ hỗ trợ hiện đại để phòng chống tội phạm. Đây là tổ bảo vệ dân phố duy nhất của cả nước được trang bị áo giáp chống đạn, mô tô chuyên dụng, ô tô tuần tra, xe chữa cháy,...với kinh phí  lên đến tiền tỉ.

Thứ bảy, 14/09/2019 - 04:29

Thoát cú lừa 200 triệu đồng nhờ nhân viên ngân hàng cảnh giác
Thoát cú lừa 200 triệu đồng nhờ nhân viên ngân hàng cảnh giác

Giả danh Công an dọa người già việc gia đình có vi phạm pháp luật để ép chuyển tiền nhằm chiếm đoạt không phải là chuyện mới, nhưng vẫn có nhiều người bị sập bẫy. Mới đây, một người phụ nữ đã suýt mất 200 triệu đồng, nhưng may mắn có sự cảnh giác của nhân viên Ngân hàng Agribank.

Thứ bảy, 14/09/2019 - 04:08

Nước mắm nào cũng phải đạt tiêu chuẩn an toàn cho người tiêu dùng
Nước mắm nào cũng phải đạt tiêu chuẩn an toàn cho người tiêu dùng

Dự thảo tiêu chuẩn quốc gia "Quy phạm thực hành sản xuất nước mắm" không cổ súy cho riêng loại nước mắm nào, mà phải tiêu chuẩn hóa các sản phẩm để đưa ra thị trường nước mắm an toàn.

Thứ sáu, 13/09/2019 - 04:05

Những nghệ nhân “giữ lửa” cho đồ chơi Trung thu truyền thống
Những nghệ nhân “giữ lửa” cho đồ chơi Trung thu truyền thống

Giữa vô vàn những loại đồ chơi ngoại nhập, nhiều nghệ nhân và gia đình vẫn âm thầm, lặng lẽ, say mê với các đồ chơi truyền thống để lưu giữ một nét đẹp văn hóa cho thế hệ mai sau.

Thứ năm, 12/09/2019 - 04:14

Tiến sĩ nghiên cứu ung thư mách 3 bí quyết tránh nhiễm độc thuỷ ngân
Tiến sĩ nghiên cứu ung thư mách 3 bí quyết tránh nhiễm độc thuỷ ngân

Tiến sĩ nghiên cứu về ung thư đã chia sẻ 3  chìa khoá cực kỳ quan trọng về nhiễm độc thuỷ ngân sau khi thủy ngân bị phát tán ra môi trường do vụ cháy Rạng Đông.

Thứ tư, 11/09/2019 - 08:52

Xây dựng môi trường đấu thầu thực sự minh bạch, hiệu quả
Xây dựng môi trường đấu thầu thực sự minh bạch, hiệu quả

Bộ Kế hoạch và Đầu tư quyết tâm hoàn thành vượt mức lộ trình đấu thầu qua mạng, xây dựng môi trường đấu thầu thực sự minh bạch và hiệu quả.

Thứ ba, 10/09/2019 - 05:35

Sáng tạo, bám sát thực tiễn để đổi mới
Sáng tạo, bám sát thực tiễn để đổi mới

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIII của Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh: Kiên định mục tiêu lý tưởng có nguyên tắc, đồng thời phải hết sức sáng tạo, bám sát thực tiễn để đổi mới kịp thời.

Thứ hai, 09/09/2019 - 04:29

Về trách nhiệm của chủ xe khi cho mượn xe gây tai nạn
Về trách nhiệm của chủ xe khi cho mượn xe gây tai nạn

Bạn đọc Trần Văn Đức ở quận Hà Đông (Hà Nội) hỏi: Tôi là chủ sở hữu của chiếc xe ô tô Toyota Vios BKS 30A - 09.xxx. Ngày 30/7/2019, tôi có cho anh Nguyễn Văn Thành là người quen mượn xe. Anh Thành đã có giấy phép lái xe. Sau đó, anh Thành điều khiển ô tô và gây tai nạn chết người. Vậy tôi có trách nhiệm như thế nào trong sự việc này?

Chủ nhật, 08/09/2019 - 04:23

Xử lý tồn tại, yếu kém của 12 dự án ngành Công Thương
Xử lý tồn tại, yếu kém của 12 dự án ngành Công Thương

Hết năm 2019 không đàm phán xong các vướng mắc về hợp đồng EPC, Chính phủ đồng ý theo đề nghị của từng đơn vị chuyển qua cơ chế tòa hay trọng tài quốc tế phán xử.

Thứ bảy, 07/09/2019 - 09:18

ĐÁNG QUAN TÂM
Một thắng lợi đột xuất của vụ án AVG
Một thắng lợi đột xuất của vụ án AVG

(Dân trí) - Vụ án AVG là ví dụ điển hình cho các băng nhóm lợi ích ở tất cả các góc độ, từ mức độ khủng của vụ tham nhũng, tầm cỡ cán bộ tham nhũng, số bộ ngành liên quan dính đến vụ án cho đến cách đánh án của các cơ quan chức năng.

Thứ năm, 05/09/2019 - 02:57

Không để hiện tượng mượn phê bình làm điều xấu
Không để hiện tượng mượn phê bình làm điều xấu

Một trong những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị mà Nghị quyết Trung ương 4, khóa XII của Đảng ta đã chỉ ra, đó là: “Trong phê bình thì nể nang, né tránh, ngại va chạm, thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh; lợi dụng phê bình để nịnh bợ, lấy lòng nhau hoặc vu khống, bôi nhọ, chỉ trích, phê phán người khác với động cơ cá nhân không trong sáng”.

Thứ tư, 04/09/2019 - 06:14

Để học thực sự là niềm vui
Để học thực sự là niềm vui

Một kỳ nghỉ hè dài vừa kết thúc, học sinh của nhiều trường đã bắt đầu đến trường nhập học. Làm sao để đón năm học mới với tâm thế hào hứng là điều mà nhiều học sinh, phụ huynh quan tâm.

Thứ ba, 03/09/2019 - 06:09

Cuốn sách đặc biệt trong tủ sách của gia đình tôi
Cuốn sách đặc biệt trong tủ sách của gia đình tôi

(Dân trí) - Trong tủ sách gia đình tôi có một cuốn sách đặc biệt, bìa màu nâu, đã nhuốm màu thời gian, có tựa đề “Đời đời nhớ ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại” do Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam xuất bản năm 1969. Cuốn sách đó ông nội tôi cất cẩn thận trong hộp gấm đỏ.

Thứ hai, 02/09/2019 - 02:03

Đừng để nghề tài xế gắn với những vụ “bỏ mặc” đầy vô cảm!
Đừng để nghề tài xế gắn với những vụ “bỏ mặc” đầy vô cảm!

Cách nhau chưa đầy 2 tháng, hai vụ tài xế “bỏ mặc” đã xảy ra. Cho dù hai bác tài này có lí giải nguyên nhân hay lí do thế nào đi nữa thì cũng không thể che giấu được sự vô cảm về mặt con người.

Thứ hai, 02/09/2019 - 08:32

Từ vụ đại náo sân bay bàn về chuyện dạy con
Từ vụ đại náo sân bay bàn về chuyện dạy con

Trên các kênh thông tin, khi bàn về clip nữ đại úy công an Lê Thị Hiền lăng mạ nhân viên hàng không, nhiều ý kiến lên tiếng về trường hợp đứa bé con của bà đại úy, cháu là nạn nhân của chính mẹ mình.

Chủ nhật, 01/09/2019 - 04:00

Tử thần trên đầu, thần chết dưới chân
Tử thần trên đầu, thần chết dưới chân

Một người đàn ông sụp ổ gà trên đường té chết tại chỗ. Một người dân đang bình thản uống càphê thì sợi dây điện rơi trúng. Cũng chết. Nhưng sau đó thì sao? Và điều đó chứng tỏ điều gì?

Thứ bảy, 31/08/2019 - 07:37

Nghĩ về quốc phòng, an ninh trong Dự án cao tốc Bắc Nam
Nghĩ về quốc phòng, an ninh trong Dự án cao tốc Bắc Nam

(Dân trí) - Với những biến động phức tạp do Trung Quốc đã, đang gây ra ở biển Đông, dư luận tin rằng, Dự án cao tốc Bắc Nam sẽ không rơi vào tay những nhà thầu có thể gây nguy hiểm tới quốc phòng, an ninh.

Thứ sáu, 30/08/2019 - 01:00

Bỏ quên lời thề…
Bỏ quên lời thề…

Với bất cứ cán bộ, chiến sỹ Công an Nhân dân nào, 5 lời thề danh dự đọc dưới quốc kỳ cùng 6 điều căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn phải là kim chỉ nam về tư tưởng, hành động và văn hóa tu dưỡng của chính bản thân. Lời thề thứ 3 của Công an Nhân dân Việt Nam, đối với nhân dân, phải ứng xử thế nào?

Thứ năm, 29/08/2019 - 09:15

Nghịch lý giữa nguồn nhân lực chất lượng cao và hiệu quả thực tế
Nghịch lý giữa nguồn nhân lực chất lượng cao và hiệu quả thực tế

Tại sao một tỉnh có nguồn nhân lực chất lượng cao như tỉnh khẳng định mà Khu kinh tế Nghi Sơn lại xẩy ra tràn lan sai phạm

Thứ tư, 28/08/2019 - 06:20

Xu hướng phát triển của du lịch thế giới tác động mạnh mẽ tới du lịch Việt Nam
Xu hướng phát triển của du lịch thế giới tác động mạnh mẽ tới du lịch Việt Nam

Sự phát triển, thay đổi của xu hướng các loại hình du lịch trên thế giới đã có những tác động lớn đối với du lịch Việt Nam.

Thứ ba, 27/08/2019 - 06:17

Chấn chỉnh nhân sự đại hội đảng các cấp
Chấn chỉnh nhân sự đại hội đảng các cấp

(Dân trí) - Theo Chỉ thị 35 của Bộ Chính trị, Đại hội lần thứ XIII của Đảng dự kiến tổ chức vào đầu năm 2021. Càng gần đến ngày đại hội thì công tác nhân sự càng được mọi người quan tâm. Việc Ban Bí thư ban hành Kết luận số 55-KL/TW về tiếp tục chấn chỉnh công tác cán bộ để chuẩn bị tốt nhân sự đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội XIII của Đảng là việc làm kịp thời và cấp thiết.

Thứ hai, 26/08/2019 - 06:00