Nghệ nhân già trọn một đời giữ tiếng trống uy nghi từ ngàn xưa

Dân trí Trước kia, phố cổ vốn được nhắc đến như những “phố nghề” đặc trưng. Nhưng theo dòng xoáy thời gian, những giá trị văn hóa ấy dần tàn lụi, nhường chỗ cho sự hiện diện của những điều tân tiến. Tuy nhiên, đâu đó ở khắp ngóc ngách phổ cổ, vẫn còn những người một lòng tận tâm với nghề gia truyền.


Cửa hàng nhà nghệ nhân Phạm Chí Tịnh.

Cửa hàng nhà nghệ nhân Phạm Chí Tịnh.

Nằm trên con phố Hàng Nón sầm uất, đông người qua lại, có một ngôi nhà đặc biệt thu hút sự chú ý của du khách bởi tiếng trống cất lên rộn rã. Chủ nhân ngôi nhà, nghệ nhân Phạm Chí Tịnh dù đã bước sang tuổi 85 nhưng vẫn còn nhanh nhẹn, minh mẫn. Nhìn người đàn ông với vóc dáng nhỏ bé, hiền lành, ít ai ngờ rằng ông chính là “cha đẻ” của chiếc trống lớn nhất Việt Nam. Khi nhắc đến nghề làm trống gia truyền, ánh mắt ông không giấu được niềm tự hào.

Cả một đời gắn trọn với nghề trống


Cụ Phạm Chí Tịnh bên những chiếc trống thủ công.

Cụ Phạm Chí Tịnh bên những chiếc trống thủ công.

Nghệ nhân Phạm Chí Tịnh là người con của làng trống Đọi Tam (Duy Tiên, Hà Nam), tình yêu nghề đã gắn chặt với ông từ năm 13 tuổi. Nhớ lại những tháng ngày vất vả, ông hào hứng kể: “Thời còn trẻ, tôi đã đặt chân đến nhiều tỉnh, thành. Từ Nghệ An, Hà Tĩnh cho đến Thái Bình, Nam Định… nơi nào đến tôi cũng mở hàng trống, nhờ trời thương nên bán được lắm. Giờ nhìn lại hơn 70 năm làm nghề, tôi vẫn nhớ như in mọi thăng trầm, tất cả như chỉ vừa mới hôm qua.”

Lên Hà Nội lập nghiệp từ 1954, trong kí ức của người nghệ nhân hiền lành, lúc đó cả Thủ đô có khoảng 5,6 nhà làm trống. Nhưng đến khi cửa hàng của ông Phạm Chí Tịnh mở ra, tất cả bọn họ đều phải xoay sang nghề khác kiếm sống. Ông gọi vui, đó là cái “duyên” với nghề, là sự gắn quyện giữa hai tâm hồn đồng điệu.

Ở Việt Nam, nếu tính số trống được ghi vào danh sách kỷ lục thì có đến hơn nửa trong số đó là do cụ Tịnh làm. Nhưng trong câu chuyện của mình, ông nhắc đến nhiều nhất là hai chiếc trống ở Quốc Tử Giám và Hoàng Thành Thăng Long. Chiếc trống khổng lồ đặt ở Hoàng Thành là “đứa con” ông tạo ra nhân kỷ niệm đại lễ 1000 năm Thăng Long- Hà Nội. Chiếc trống có đường kính 2.35m, cao 3.1m, to nhất từ trước đến nay.

Theo lời ông, công đoạn hoàn thành chiếc trống đặc biệt phải mất đến vài ba tháng. Gỗ mít làm trống được ông đặt tận trong Huế. Tiếp đó, phải tìm được da của 2 con trâu mộng cho vừa mặt trống. “Trống to đến nỗi, cả 6 cổng Hoàng Thành, không có cổng nào vừa cho trống đi lọt, phải nhờ đến cần cẩu để đưa trống qua tường thành”, nghệ nhân Phạm Chí Tịnh tự hào kể. “Khi đánh, tiếng trống vang lên như sấm rền, vừa uy nghi, vừa truyền được khí thế từ ngàn năm xưa vọng lại.”

Làng nghề Đọi Tam có đến hàng trăm người làm trống, nhưng cho đến thời điểm này, chỉ có 2 người được phong nghệ nhân cấp tỉnh, và mình cụ Tịnh được phong nghệ nhân cấp Trung ương.

“Muốn theo nghề trống, cần nhất là có cái Tâm”

Trong tiềm thức người Việt, trống có một ý nghĩa quan trọng. Tiếng trống cất lên cũng là lúc dân làng bắt đầu thực hiện mọi nghi thức tế lễ. Trong những buổi sinh hoạt hay lễ hội ở đình chùa, thiếu tiếng trống cũng coi như mất đi một phần của cuộc vui.

Theo nghệ nhân Phạm Chí Tịnh, kĩ thuật làm trống thì ai cũng nắm được như nhau, nhưng cái hơn thua của người làm nghề lại nằm ở sự khéo léo, tỉ mẩn và “cần nhất là có cái Tâm”. Bằng giọng chắc nịch, cụ khẳng định: “Khâu bưng trống là quan trọng nhất, người thợ phải có tai cảm nhạc và có sự tinh tế để lấy được âm sao cho “chuẩn”. Người thợ kém sẽ không quan tâm đến tiếng trống méo hay tròn, trống đứng được hay không. Như vậy làm sao giữ được lòng người trong thiên hạ. Cái hồn của trống nằm ở chính bàn tay người làm ra vậy.”


Một vài bằng khen, giấy chứng nhận cụ nhận được trong cả cuộc đời làm nghề.

Một vài bằng khen, giấy chứng nhận cụ nhận được trong cả cuộc đời làm nghề.

Năm người con của cụ đều được truyền cho nghề làm trống, mỗi người sở hữu một cửa hàng riêng. Dù đã bước sang tuổi 85, nhưng bất cứ khi nào các con cần sự hỗ trợ, nghệ nhân Phạm Chí Tịnh vẫn sẵn sàng tự tay làm trống, tỉ mẩn, khéo léo trong từng công đoạn.

Anh Phạm Chí Hồng, một người con của cụ tâm sự: “Ngay từ nhỏ, anh em tôi đã được tiếp xúc với trống và nghề trống. Chứng kiến bố đã dành cả cuộc đời cho công việc này, có lẽ từ đó mà tình yêu cũng bắt đầu ngấm dần vào chúng tôi. Làm trống là nghề rất cần được duy trì bởi nó chứa đựng nhiều giá trị bản sắc dân tộc. Dù còn tồn tại những khó khăn nhất định, nhưng tôi tin, nghề trống sẽ còn tiếp tục phát triển.”


Ngoài trống, nghệ nhân Phạm Chí Tịnh còn làm những nhạc cụ truyền thống.

Ngoài trống, nghệ nhân Phạm Chí Tịnh còn làm những nhạc cụ truyền thống.

Khi cuộc nói chuyện kết thúc, ánh mắt của nghệ nhân Phạm Chí Tịnh bỗng trở nên xa xăm. Một lúc sau, ông mới cất lời: “Tôi yêu nghề, tôi đã giữ trọn tình yêu này cả một đời người. Chỉ mong về sau, có thật nhiều người sống có tâm, có đức, gìn giữ để nghề trống sống mãi với thời gian.”

Hoàng Ngọc

MỚI NHẤT
Cùng Việt Hương mang niềm vui đến với người thân
Cùng Việt Hương mang niềm vui đến với người thân

“Trên sân khấu làm khán giả cười được thì ngoài đời thật, gia đình mình phải cười trước đã”…

Thứ sáu, 04/11/2016 - 05:05

Đột nhập bữa ăn các gia đình sao Việt
Đột nhập bữa ăn các gia đình sao Việt

Được xem là những gia đình sao Việt năng động nhất, Phan Anh - Tuấn Ngọc, Lý Hải - Minh Hà, Thúy Hạnh - Minh Khang chắc hẳn phải "nắm trong tay" bí quyết dinh dưỡng riêng? Hãy cùng khám phá xem bữa ăn của gia đình họ có gì đặc biệt!

Thứ sáu, 04/11/2016 - 04:00

Anh: “Tờ bạc quỷ sa tăng” được rao bán 8 tỉ đồng
Anh: “Tờ bạc quỷ sa tăng” được rao bán 8 tỉ đồng

Dãy số 666 được cho là dấu hiệu nhận biết của quỷ sa tăng, theo quan niệm từ xưa được ghi trong sách Khải Huyền.

Thứ năm, 03/11/2016 - 12:26

7 kỹ năng thoát hiểm cần thiết cho trẻ em khi gặp hỏa hoạn
7 kỹ năng thoát hiểm cần thiết cho trẻ em khi gặp hỏa hoạn

Trẻ em thường trở thành nạn nhân đầu tiên bởi các em không biết cách thoát hiểm trong hỏa hoạn. Do vậy để phòng tránh, các bậc cha mẹ nên giáo dục cho trẻ những kỹ năng thoát hiểm ngay từ khi các em còn nhỏ.

Thứ năm, 03/11/2016 - 11:33

Sự khác biệt giữa cô nàng độc thân và bà mẹ bỉm sữa
Sự khác biệt giữa cô nàng độc thân và bà mẹ bỉm sữa

(Dân trí) - Cuộc sống của các cô gái sẽ thay đổi rất nhiều sau khi kết hôn. Dưới đây là một trong số những khác biệt cơ bản nhất. Bạn sẽ nằm trong số những trường hợp nào?

Thứ năm, 03/11/2016 - 11:22

Đại gia nào đang sở hữu chiếc máy bay riêng đắt nhất thế giới?
Đại gia nào đang sở hữu chiếc máy bay riêng đắt nhất thế giới?

(Dân trí) - Máy bay riêng luôn là biểu tượng của quyền lực và tiền bạc của những nhà tài phiệt. Hãy cùng tìm hiểu và chiêm ngưỡng những chiếc chuyên cơ đắt nhất thế giới tính tới thời điểm hiện tại!

Thứ năm, 03/11/2016 - 08:36

6 lợi ích của đá lạnh với da mặt phụ nữ
6 lợi ích của đá lạnh với da mặt phụ nữ

(Dân trí) - Đối với một người phụ nữ, khuôn mặt là điều đầu tiên mà người đối diện chú ý. Bạn không cần đầu tư quá nhiều vào các sản phẩm đắt tiền khi đã có sẵn một phương pháp dễ dàng, rẻ và hiệu quả hơn: Phương pháp áp lạnh.

Thứ năm, 03/11/2016 - 07:37

Cách sử dụng bình nước nóng an toàn và tiết kiệm điện vào mùa Đông
Cách sử dụng bình nước nóng an toàn và tiết kiệm điện vào mùa Đông

(Dân trí) - Mùa lạnh đã đến, nhu cầu sử dụng bình nước nóng của các gia đình lại tăng cao. Hãy cùng tham khảo những bí quyết sử dụng bình nóng lạnh vừa giúp tiết kiệm điện vừa đảm bảo an toàn cho các thành viên trong gia đình bạn!

Thứ năm, 03/11/2016 - 06:45

Khán giả liên hoan Lân Sư Rồng góp nửa tỷ đồng ủng hộ đồng bào bị lũ lụt
Khán giả liên hoan Lân Sư Rồng góp nửa tỷ đồng ủng hộ đồng bào bị lũ lụt

(Dân trí) - Trong đêm bế mạc liên hoan Lân Sư Rồng, hàng ngàn người dân đã "mãn nhãn" trước những màn biểu diễn đặc sắc như vũ điệu trống nước, lân đi cà kheo... Nét đặc biệt của chương trình còn thể hiện ở việc sự góp mặt của người dân tại chương trình đều được quy thành tiền để gửi tặng đồng bào bị bão lụt...

Thứ năm, 03/11/2016 - 05:00

Việt Nam lần đầu tham gia cuộc thi làm tóc quốc tế ITVA
Việt Nam lần đầu tham gia cuộc thi làm tóc quốc tế ITVA

Nhắc đến thị trường làm tóc chuyên nghiệp trên toàn thế giới, L’Oreal, Schwarzkorf, Goldwell và Wella là 4 thương hiệu khổng lồ không thể bỏ qua. Trong đó, Wella là ông lớn có doanh thu đứng top toàn cầu.

Thứ năm, 03/11/2016 - 05:00

Hoàn tiền 50% khi mua vé tại rạp Lotte Cinema
Hoàn tiền 50% khi mua vé tại rạp Lotte Cinema

Mùa lễ hội cuối năm luôn là dịp để chúng ta dành nhiều thời gian xả hơi, thư giãn bên gia đình và những người thân yêu. Bạn băn khoăn tìm kiếm một hình thức giải trí phù hợp, vừa trọn vẹn niềm vui lại không mất quá nhiều chi phí?

Thứ năm, 03/11/2016 - 01:00

Những điều tuyệt đối "tránh" khi có hỏa hoạn
Những điều tuyệt đối "tránh" khi có hỏa hoạn

(Dân trí) - Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy khuyến cáo, khi có hỏa hoạn, người dân tuyệt đối không nên vào nhà vệ sinh ẩn nấp, không nhảy vào bể chứa nước, không nhảy từ độ cao hơn 5 mét...

Thứ năm, 03/11/2016 - 12:08

ĐÁNG QUAN TÂM
Những bức ảnh về vị đệ nhất phu nhân sành điệu nhất nước Mỹ
Những bức ảnh về vị đệ nhất phu nhân sành điệu nhất nước Mỹ

(Dân trí) - Cho dù có thích hay không, thì phong cách của đệ nhất phu nhân luôn được đặt dưới ống kính soi xét của mọi tờ báo kể từ lễ tuyên bố nhậm chức của tổng thống Mỹ.

Thứ tư, 02/11/2016 - 09:48

Từ vụ cháy quán karaoke Trần Thái Tông: Làm gì để thoát hiểm nhanh nhất?
Từ vụ cháy quán karaoke Trần Thái Tông: Làm gì để thoát hiểm nhanh nhất?

Khi có hỏa hoạn xảy ra, một trong những nguyên nhân gây tử vong nhiều đó là mất bình tĩnh dẫn đến không xử lý đươc tình huống. Vì vậy điều quan trọng là bạn phải thật sự bình tĩnh và thực hiện các biện pháp thoát hiểm ngay lập tức.

Thứ tư, 02/11/2016 - 07:44

6 lời khuyên giúp mỗi ngày mới của bạn là một ngày vui
6 lời khuyên giúp mỗi ngày mới của bạn là một ngày vui

(Dân trí) - Nếu bạn thường thức dậy với đôi chút mệt mỏi và chán nản, không biết ngày hôm nay của mình sẽ như thế nào, thì 6 suy nghĩ này sẽ khiến mỗi ngày của bạn tràn ngập niềm vui.

Thứ tư, 02/11/2016 - 07:35

EVNHANOI ủng hộ hơn 1,5 tỉ đồng vì đồng bào miền Trung
EVNHANOI ủng hộ hơn 1,5 tỉ đồng vì đồng bào miền Trung

Hơn 1,5 tỉ đồng là tổng giá trị bằng tiền mà toàn thể cán bộ công nhân viên EVNHANOI đã tự nguyện đóng góp ủng hộ đồng bào 5 tỉnh miền Trung bị thiên tai, thiệt hại nặng nề trong đợt lũ lụt vừa qua.

Thứ tư, 02/11/2016 - 07:30

Những ý tưởng “không đụng hàng” cho bức ảnh toàn gia đình
Những ý tưởng “không đụng hàng” cho bức ảnh toàn gia đình

(Dân trí) - Ảnh chính là công cụ tốt nhất để lưu lại những kỷ niệm đẹp của gia đình. Vậy thay vì các tư thế chụp ảnh truyền thống chán ngắt, hãy cùng học thêm những cách tạo dáng cùng toàn thể gia đình thật độc đáo và sáng tạo để cho những pô ảnh thêm phần đáng nhớ.

Thứ tư, 02/11/2016 - 07:09

Nhà hàng phục vụ món cánh gà đắt nhất thế giới
Nhà hàng phục vụ món cánh gà đắt nhất thế giới

(Dân trí) - Các tín đồ ẩm thực sẽ được thưởng thức món cánh gà nhồi đắt nhất thế giới tại Belon, một nhà hàng Pháp ở trung tâm Hồng Kông, với giá 45 USD (khoảng 1 triệu đồng).

Thứ tư, 02/11/2016 - 06:53

Quỹ “Vì Cuộc Sống Tươi Đẹp” đến với đồng bào bị lũ lụt miền Trung
Quỹ “Vì Cuộc Sống Tươi Đẹp” đến với đồng bào bị lũ lụt miền Trung

Sau một thời gian ngắn tổ chức Lễ Công bố tại Hà Nội vào ngày 20/9/2016, Quỹ “Vì Cuộc Sống Tươi Đẹp” của Dai-ichi Life Việt Nam đã đi vào hoạt động và nhanh chóng triển khai chương trình “Hướng về miền Trung” 2016 nhằm kịp thời chung tay sẻ chia với đồng bào đang chịu nhiều thiệt hại to lớn do cơn lũ lịch sử trong tháng 10 vừa qua tại các tỉnh miền Trung.

Thứ tư, 02/11/2016 - 05:49

Khám bệnh phát thuốc cho bà con vùng lũ: Những tấm lòng đồng cảm, thấu hiểu
Khám bệnh phát thuốc cho bà con vùng lũ: Những tấm lòng đồng cảm, thấu hiểu

Mặc dù lũ đã rút, song hậu quả của nó vẫn hằn trên từng thân cây, mái trường, ngôi nhà của người dân, đặc biệt là người dân vùng sâu, vùng xa của các tỉnh miền Trung vốn đã khó, đã khổ nay càng thêm bộn bề khó khăn khi còn bị mắc dịch bệnh, ốm đau do hậu quả ô nhiễm môi trường, nguồn nước sau lũ.

Thứ tư, 02/11/2016 - 05:00

7 thói quen ảnh hưởng xấu đến sức khỏe vào mùa đông
7 thói quen ảnh hưởng xấu đến sức khỏe vào mùa đông

(Dân trí) - Vào mùa đông, có nhiều thói quen tưởng như vô hại, nhưng thực chất lại gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của bạn. Điều đáng chú ý là những hành động này khá phổ biến và không nhiều người ý thức được tác hại của chúng.

Thứ ba, 01/11/2016 - 03:46

Những loại thực phẩm có tính ấm cho ngày gió mùa về
Những loại thực phẩm có tính ấm cho ngày gió mùa về

(Dân trí) - Đợt gió mùa về đã khiến thời tiết thay đổi đột ngột. Đây cũng là lúc mà cơ thể dễ mắc các bệnh như cảm lạnh, nhức đầu, sổ mũi. Vì vậy trong giai đoạn này, các bà nội trợ cần lựa chọn các thực phẩm có tính ấm cho mâm cơm gia đình để phòng ngừa các căn bệnh do nhiễm lạnh gây nên.

Thứ ba, 01/11/2016 - 10:09

TPHCM: Giá gas tăng tháng thứ 3 liên tiếp
TPHCM: Giá gas tăng tháng thứ 3 liên tiếp

(Dân trí) - Giá gas tháng 11 tại TPHCM và một số tỉnh phía Nam từ ngày 1/11 tăng 19.000 đồng/bình 12kg so với tháng trước. Như vậy trong vòng 3 tháng, giá gas đã tăng 40.000 đồng.

Thứ ba, 01/11/2016 - 06:40

Nồi tép đồng miền Tây bay cả ngàn km ra Hà Nội
Nồi tép đồng miền Tây bay cả ngàn km ra Hà Nội

Những mớ cá rô đồng, ếch đồng, lươn đồng, trạch đồng,... đánh bắt ở kênh rạch các tỉnh miền Tây nay được chuyển thẳng ra Hà Nội trong ngày, bằng máy bay. Tuy nhiên, không phải cứ muốn ăn là có vì giá đắt đỏ mà lại là hàng hiếm.

Thứ ba, 01/11/2016 - 06:30