Chợ phiên Lũng Vân

Chuyện ở phiên chợ vùng cao, nhưng hình như không chỉ là chuyện về chợ…

Từ thành phố Hòa Bình đi chừng 30 km đến chợ Lồ rồi rẽ trái đi Mường Bi, một trong bốn Mường lớn nhất các xứ Mường xưa (Bi, Vang, Thàng, Động). Mường Bi huyện Tân Lạc, nằm trong thung lũng, dưới chân một quả núi lớn trên đỉnh có đường đi sang huyện Bá Thước của Thanh Hóa. Từ chân núi lên đỉnh núi có nhiều bản Mường thưa thớt dân cư, đường đi dốc đứng, lên đỉnh là Mường Chậm, cũng đúng như tên của nó, ở đây thời gian như ngưng lại, mấy trăm năm trôi qua mà cảnh vật cũng không thay đổi nhiều.
Chợ phiên Lũng Vân
Một sạp bán hàng tạp hóa trong chợ Lũng Vân. Đồ dùng dưới xuôi và Trung Quốc giờ đây tràn ngập các chợ và cửa hàng đồ gia dụng miền núi, được người dân bản địa ưa dùng bởi giá rẻ, và họ cũng không quan tâm nhiều tới chất lượng và sự an toàn của món đồ đó.
 
Trung tâm của vùng này chính là Lũng Vân, có một chợ lớn cho toàn quả núi lớn với nhiều xã của cả hai tỉnh Hòa Bình và Thanh Hóa. Đỉnh núi là chợ Lũng Vân họp phiên ngày thứ ba trong tuần, chân núi đi ra quốc lộ 6 là chợ Lồ, họp vào hai ngày thứ tư và năm trong tuần. Ngày thứ tư gọi là chợ Sép (tức là chợ họp trước một ngày, chợ tạm ) vì xưa kia nhiều bản Mường xa xôi đi chợ Lồ phải đi mất một ngày, chập tối mới đến nơi, nên thêm ra ngày nữa để đợi người nơi xa.

Đường đi hiểm trở đèo dốc, nếu không có phương tiện cơ giới, thì người ta chỉ có cách thồ hàng bằng gùi, không được bao nhiêu, ít người xuôi lên đây buôn bán, nên thuần hàng địa phương. Vải vóc, thổ cẩm, đồ đan, rau cỏ, củ quả, hoa trái, chim thú rừng…Đi chợ có lẽ là đi chơi, trao đổi hàng hóa nhiều hơn. Vùng này cho đến ngày nay, người ta rất ít tiền, thậm chí nhiều người không có tiền.

Chợ phiên Lũng Vân

Khu bán gia súc và gia cầm chợ Lũng Vân. Phần lớn nguồn thực phẩm thịt lợn, gà, vịt giờ đây được chuyển từ dưới xuôi lên, rất hiếm thứ được nuôi và cung cấp tại chỗ.
 

Tháng 8 năm nay chúng tôi đi chợ Lũng Vân, thì thấy mọi chuyện khác hẳn. Chợ họp từ sớm, từ 6 – 8 giờ sáng là tan chợ, nên trước đó nhiều xe máy, ô tô tải nhỏ chở hàng vượt núi từ tờ mờ sáng. Toàn bộ chợ hầu như không có một sản phẩm địa phương nào, trừ mấy người đem gùi thồ đan tre ra bán. Tất cả quần áo, đồ điện tử, thịt cá, hoa quả, bánh kẹo, đồ gia dụng, thậm chí cả rau cỏ cũng mang từ dưới lên. Nghĩa là vùng này không có một hàng hóa địa phương nào, người dân đến đây là mua chứ không có gì để bán.

Đây là một báo động về suy thoái kinh tế, một sự trống rỗng hoàn toàn về vật chất của đời sống dân cư. Nếu đi sâu vào trong các làng bản, dù có đất, nhiều nhà cũng không trồng rau cỏ gì, mà hái lượm rau cỏ từ bìa rừng, nấu ăn qua quýt. Người dân hầu như không có tiền, không có thu nhập gì ngoài ít ngô, các sản phẩm địa phương khác như tre, nứa thì do điều kiện chuyên chở rất khó khăn tốn kém, nên người ta không lên đây thu mua. Thú rừng không còn, rừng già cũng ít, cây cối không được phép chặt tùy tiện để bảo vệ rừng, xây dựng cũng hết sức hạn chế, trừ vài ngôi nhà công cộng của nhà nước. Cả phiên chợ không có một hàng nước chè nào, trừ vài ngôi nhà bán cháo lòng, tiết canh, vài người bán bánh rán, bánh bao đun nấu tại chỗ, vài hiệu tạp hóa lưu cữu. Chất lượng hàng hóa và thực phẩm đều rất thấp, vì người dân chỉ có thể mua đồ rẻ tiền.

Chợ phiên Lũng Vân
                                                                                                                              Quang cảnh chợ Lũng Vân.

Tôi mua hai chiếc bánh bao chay có 7 ngàn, hai chiếc bánh rán đường 5 ngàn, ăn cũng ngao ngán vì chế biến rất xoàng, rồi phải chạy vào một nhà văn hóa cộng đồng gần đó xin uống nước chè nhờ mấy anh cán bộ. Nếu ra xem một quầy bán điện thoại di động thì ta có cảm tưởng đó là đồ chơi bằng nhựa cho trẻ con, đồ thổ cẩm thì hoàn toàn là in dệt sẵn của Trung Quốc và toàn bằng sợi hóa học. Tôi đã ăn nhiều bữa trong các bản, thì thấy người dân ăn uống rất đạm bạc, hơn cả chay, chỉ một Cạp rá cơm ( đồ đựng đan bằng tre như cái rá có chân ) gạo nương cho cả nhà, ít rau rừng luộc, nếu bạn mua một con gà thì gia chủ cũng chỉ đơn giản luộc lên rồi chặt ra một cái khay đan lót lá.

Bản tính của người Mường là không thích làm ăn tranh giành gì, không cố gắng, không tích lũy và làm giàu, trong hoàn cảnh địa lý khó khăn, dù cảnh vật rất đẹp, khí hậu trong lành. Mặt khác thì nó cho thấy sự suy thoái dần dần của cư dân bản địa. Trong xã hội hiện tại không có thu nhập gì, mà sống ở những vùng cô lập, thì cũng có nghĩa là thanh thiếu niên không có tiền đi học nơi xa và trưởng thành với những ngành nghề hiện đại. Một người lớn tuổi nói với tôi, người dân miền núi thì thọ đấy, nhưng trăm năm ở đây chỉ bằng một năm dưới xuôi. Câu nói này bao hàm chất lượng và thông tin sống mà đời người được hưởng.

Theo TT&VH Cuối tuần

MỚI NHẤT
Buôn giàu đẹp nhất Tây Nguyên
Buôn giàu đẹp nhất Tây Nguyên

Nằm giữa lòng thành phố Buôn Ma Thuột, buôn Akô D’hông của người Ê Đê vừa giữ gìn trọn vẹn bản sắc văn hóa, vừa biết cách làm giàu bền vững trước mọi trào lưu lai tạp không ngừng tìm mọi cách xâm lấn.

Thứ tư, 04/09/2013 - 01:30

Những điểm đến có thể bạn chưa từng khám phá
Những điểm đến có thể bạn chưa từng khám phá

Bạn muốn đến một nơi nào đó “độc nhất vô nhị” trên thế giới? Những địa danh dưới đây có thể là sự lựa chọn cho một hành trình khám phá đáng nhớ.

Thứ tư, 04/09/2013 - 08:15

Tranh thêu Quất Động: "Nơi lưu giữ hồn quê Việt"
Tranh thêu Quất Động: "Nơi lưu giữ hồn quê Việt"

(Dân trí) - Hình thành và phát triển từ thế kỷ 17, làng thêu Quất Động, huyện Thường Tín (Hà Nội), không chỉ chắt lọc và lưu giữ đươc giá trị truyền thống, mà còn tạo ra nhiều bức tranh thêu tinh túy mang đậm bản sắc Việt Nam.

Thứ tư, 04/09/2013 - 07:35

Kinh nghiệm sắp xếp đồ khi đi du lịch
Kinh nghiệm sắp xếp đồ khi đi du lịch

Dưới đây là một số kinh nghiệm sắp xếp đồ khi đi du lịch cho chuyến nghỉ ngơi của bạn thêm thuận lợi.

Thứ tư, 04/09/2013 - 05:56

Khách sạn đóng cửa và mất hơn 200 tỉ vì "cãi nhau" với truyền thông
Khách sạn đóng cửa và mất hơn 200 tỉ vì "cãi nhau" với truyền thông

(Dân trí) - Sau khi đứng đầu danh sách những khách sạn bẩn nhất nước Mỹ do trang web du lịch TripAdvisor bình chọn, khách sạn Grand Resort bị phá sản. Chủ sở hữu của Grand Resort quyết định kiện TripAdvisor ra tòa nhưng cuối cùng họ lại mất thêm 10 triệu đô la nữa.

Thứ ba, 03/09/2013 - 08:47

Mùa thu hành hương về Yên Tử
Mùa thu hành hương về Yên Tử

Chúng tôi cùng anh em văn nghệ sĩ thành phố Uông Bí hành hương về Yên Tử khi những tia nắng của mùa thu chớm khoác lên cây rừng một màu áo mới.

Thứ ba, 03/09/2013 - 08:33

Cây cầu trượt nguy hiểm nhất thế giới
Cây cầu trượt nguy hiểm nhất thế giới

(Dân trí) - Thoạt nhìn, cây cầu trượt này trông cũng giống như bao cây cầu trượt khác. Nhưng nếu bất cứ ai thử chơi với nó, họ sẽ phải đón nhận một cú ngã trời giáng, lao thẳng từ trên nóc nhà xuống mặt sân bê tông từ độ cao hơn 12m.

Thứ ba, 03/09/2013 - 07:01

10 ngọn núi “quyến rũ” nhất Lào Cai
10 ngọn núi “quyến rũ” nhất Lào Cai

Núi rừng Lào Cai tạo nên những bức tranh phong cảnh tuyệt đẹp như mỗi sớm mai mây bay đỉnh núi hay ánh hoàng hôn khi chiều buông. Đứng sau đỉnh Fansipan hùng vĩ là đỉnh núi Ngũ Chỉ Sơn cao 3.090m, cao thứ nhì Việt Nam, đây cũng là ngọn núi đẹp nhất vùng Tây Bắc.

Thứ ba, 03/09/2013 - 05:46

Chợ Bưởi sau cơn "đại phẫu"
Chợ Bưởi sau cơn "đại phẫu"

(Dân trí) - Trong khi vùng miệt vườn đồng bằng sông Cửu Long vẫn còn giữ lại gần như toàn bộ nét văn hoá chợ nổi trên sông, người Hà Đông còn nguyên chợ lụa, thì ở Hà Nội những phiên chợ Bưởi tồn tại từ ngàn đời nay, lại có nguy cơ lùi vào dĩ vãng…

Thứ ba, 03/09/2013 - 05:34

Lạ mắt với ngôi nhà được trang trí bằng vỏ lon bia
Lạ mắt với ngôi nhà được trang trí bằng vỏ lon bia

(Dân trí) - Một ngôi nhà được trang trí bằng 5.000 vỏ lon bia tích trữ trong suốt 20 năm đã trở thành tâm điểm thu hút khách du lịch tại thành phố Houston của Mỹ.

Thứ ba, 03/09/2013 - 02:14

Kỳ thú khách sạn "thiên đường" trong lòng núi
Kỳ thú khách sạn "thiên đường" trong lòng núi

(Dân trí) - Không sở hữu thiết kế đẳng cấp hay tiện nghi sang trọng nhưng những khách sạn này vẫn luôn được coi như điểm đến thiên đường - những thiên đường ẩn mình trong lòng núi.

Thứ hai, 02/09/2013 - 03:08

Miễn vé tham quan di tích Huế ngày 2/9 cho du khách Việt
Miễn vé tham quan di tích Huế ngày 2/9 cho du khách Việt

(Dân trí) - Ngày 1/9, tin từ Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cho biết trong ngày 2/9 Quốc khánh sẽ miễn vé vào tham quan tất cả các điểm di tích Huế cho du khách Việt Nam.

Thứ hai, 02/09/2013 - 08:32

ĐÁNG QUAN TÂM
Đêm trước Tết Độc lập của người Mông: Đêm của tình yêu...
Đêm trước Tết Độc lập của người Mông: Đêm của tình yêu...

Đêm trước Tết, ngày 31/8, bà con người Mông từ Mai Châu lên, từ Bắc Yên lũ lượt xuống. Xống váy rực rỡ, tay nắm tay chen chật con đường trung tâm huyện. Cả thị trấn Mộc Châu biến thành chợ tình khổng lồ.

Thứ hai, 02/09/2013 - 06:09

Ở nơi đáng sống nhất thế giới
Ở nơi đáng sống nhất thế giới

(Dân trí) - Một thành phố như thế nào sẽ được đánh giá là nơi lý tưởng, là nơi đáng sống nhất thế giới, theo bạn? Hãy cùng chúng tôi khám phá.

Chủ nhật, 01/09/2013 - 01:30

Chuyện trai gái “ăn trái cấm” dưới chân núi LangBiang
Chuyện trai gái “ăn trái cấm” dưới chân núi LangBiang

(Dân trí) - Trên xứ Cao nguyên, nơi mà các chàng trai không cần phải là con nhà giàu mà vẫn có vợ; nơi mà các cô gái muốn có chồng phải có tiền bạc, của cải và lặn lội đi "bắt chồng", và cũng chính các cô phải là người chủ động cho chàng ăn “trái cấm”.

Chủ nhật, 01/09/2013 - 07:57

Điểm danh 3 quán hoa quả dầm cực ngon trên đất Hà Thành
Điểm danh 3 quán hoa quả dầm cực ngon trên đất Hà Thành

(Dân trí) - Với hương vị thơm ngon, mát lạnh… những cốc hoa quả dầm với nhiều màu sắc tự nhiên, bắt mắt đang trở thành món ăn yêu thích của nhiều người. Cùng dạo một vòng Hà Nội để tìm những quán ăn ngon.

Chủ nhật, 01/09/2013 - 06:49

Đẹp sững sờ sắc thu vùng cao Mường Khương
Đẹp sững sờ sắc thu vùng cao Mường Khương

Lên xứ Mường không có gì thích bằng được phóng xe máy trên những cung đường đèo dốc quanh co lưng chừng núi, khám phá sự hùng vĩ của núi non. Sắc thu vùng cao đẹp đến sững sờ.

Chủ nhật, 01/09/2013 - 06:21

Khám phá kiến trúc bảo tàng tư nhân lớn nhất Châu Á
Khám phá kiến trúc bảo tàng tư nhân lớn nhất Châu Á

(Dân trí)- Kiến trúc độc đáo của bảo tàng Nghệ thuật Pingtan của Trung Quốc giống như một hòn đảo nhân tạo, với diện tích 40.000 mét vuông và có chi phí khoảng 800 triệu Nhân dân tệ (83 triệu bảng Anh) nằm trong thành phố Pingtan.

Chủ nhật, 01/09/2013 - 01:03

Hà Nội: Quá tải các khu vui chơi dịp lễ 2/9
Hà Nội: Quá tải các khu vui chơi dịp lễ 2/9

(Dân trí) - Mặc dù mới là ngày đầu tiên trong kỳ nghỉ lễ 2/9, nhưng tại nhiều điểm vui chơi của Hà Nội đã xuất hiện tình trạng quá tải nghiêm trọng. Giá đồ ăn tại một số khu vui chơi giải trí bị đẩy lên cao gấp 2 - 3 lần so với ngày thường.

Thứ bảy, 31/08/2013 - 05:41

7 nhà thờ có kiến trúc khác thường nhất thế giới
7 nhà thờ có kiến trúc khác thường nhất thế giới

(Dân trí) - Đây là những công trình nhà thờ hết sức kì dị và độc đáo mà bạn không thể thấy ở bất cứ đâu khác trên thế giới.

Thứ bảy, 31/08/2013 - 02:27

Kỳ lạ thác nước đỏ như máu
Kỳ lạ thác nước đỏ như máu

(Dân trí) - Một cảnh tượng giống như trong phim kinh dị đã xảy ra ở Nam Cực- nơi có một thác nước với màu đỏ như máu.

Thứ bảy, 31/08/2013 - 11:37

Thú vị tòa nhà phát ra nhạc mỗi khi trời mưa
Thú vị tòa nhà phát ra nhạc mỗi khi trời mưa

(Dân trí) - Khu phố Kunsthofpassage ở thành phố Dresden, Đức vốn nổi tiếng với những tòa chung cư có thiết kế kỳ lạ. Mới đây, nơi này lại đón thêm một công trình được thiết kế như một món nhạc cụ khổng lồ, có khả năng phát ra nhạc mỗi khi trời mưa.

Thứ bảy, 31/08/2013 - 08:46

Paradise Cruises: Chất lượng là sức mạnh phát triển
Paradise Cruises: Chất lượng là sức mạnh phát triển

Nằm trong Top 26 giải thưởng Sao Vàng Đất Việt 2013, thương hiệu Paradise Cruises của Công ty cổ phần du thuyền năm sao Tuần Châu là đại diện xuất sắc của các doanh nghiệp dịch vụ du lịch của Quảng Ninh nói riêng và cả nước nói chung.

Thứ sáu, 30/08/2013 - 03:00

5 điểm ăn, chơi hợp lý quanh Hà Nội dịp 2/9
5 điểm ăn, chơi hợp lý quanh Hà Nội dịp 2/9

(Dân trí) – Nếu chưa kịp bố trí một chuyến đi xa trong dịp nghỉ lễ 2/9 tới, bạn nên tìm những địa điểm vui chơi quanh Hà Nội. Để tiết kiệm chi phí và không mất thời gian cho việc di chuyển, mời tham khảo 5 điểm ăn, chơi hợp lý sau:

Thứ sáu, 30/08/2013 - 02:20