Cải cách, chớ cưỡi ngựa xem hoa!

Có một nghịch lý mà nhiều nhà giáo dục và quản lý không thể không thừa nhận: Sự chậm bước của giáo dục ĐH trước những đổi thay về chương trình và sách giáo khoa phổ thông các cấp hiện nay.

Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội - từng nhận định: “Chúng ta đã 3 lần cải cách giáo dục nhưng cả 3 lần đều không động đến giáo dục ĐH, giáo dục nghề nghiệp. Đây là điều cực dở, cần tránh lặp lại”. Ý kiến này hoàn toàn đúng với việc giảng dạy văn học nước ngoài (VHNN) cho sinh viên ngành giáo dục tiểu học trong các trường sư phạm hiện nay.

Kiến thức mờ nhạt

Để chuẩn bị cho đợt thay sách giáo khoa (SGK) tiểu học năm 2000, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đã tổ chức tập huấn theo kiểu cuốn chiếu 5 năm liền cho giảng viên các trường sư phạm làm nòng cốt để về hướng dẫn cho giáo viên (GV) tiểu học các quận, huyện. Song, các cuộc tập huấn rất tốn kém cho nhà nước và vất vả cho GV ròng rã 5 mùa hè ấy dường như chỉ chú trọng vào phương pháp và giới thiệu bộ SGK tiểu học mới. Trở về giảng đường, đề cương, chương trình môn học “vũ như cẩn”, vẫn theo sự khống chế của các văn bản đã ban hành trước đó.

Nhà trường tiểu học và giảng đường sư phạm vẫn còn đó những khoảng cách khá xa giữa lý thuyết và thực tiễn… Phần ngữ liệu VHNN dạy tiểu học mà sinh viên cần nắm vững để chuẩn bị kiến thức cho việc đứng lớp ở bậc tiểu học sau này quá mờ nhạt.

Sau 5 năm kể từ khi chương trình tiểu học mới được ban hành và áp dụng ở các trường tiểu học - đất nước cũng có rất nhiều đổi thay theo xu hướng đổi mới và hội nhập, ngày 2/10/2006, Bộ GD-ĐT mới ban hành Chương trình khung giáo dục ĐH ngành giáo dục tiểu học trình độ ĐH (theo Quyết định số 39/2006) làm cơ sở pháp lý cho các trường ĐH, CĐ cả nước xác định chương trình, kế hoạch giáo dục, biên soạn giáo trình để sử dụng chính thức tại đơn vị.

Học sinh lớp 5, Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi (TPHCM) trong giờ học văn. (Ảnh: Tấn Thạnh)
Học sinh lớp 5, Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi (TPHCM) trong giờ học văn. (Ảnh: Tấn Thạnh)

Thế nhưng, ở lần thay đổi chắp vá này, phần VHNN cho thấy một sự cải cách nửa vời, thiếu khoa học và logic trong chương trình đào tạo GV tiểu học năm 2006 - vốn là sản phẩm của Dự án Phát triển GV tiểu học được tài trợ với một nguồn kinh phí khá lớn nhằm đổi mới toàn diện giáo dục tiểu học.

Vẫn chiếc áo cũ, lỗi thời

Cấu trúc chương trình 2006 còn không logic và nửa vời vì ở học phần bắt buộc là văn học 1 được dạy trong 75 tiết, người thiết kế đã ôm đồm cả 5 chủ đề, từ văn học dân gian, văn học viết, lý luận văn học đến văn học thiếu nhi trong và ngoài nước. Với thời lượng ấy, mỗi nội dung chắc chắn chỉ được “cưỡi ngựa xem hoa”… theo kiểu cái gì cũng có học nhưng chẳng học được cái gì (cho đến nơi đến chốn)!

Điều đáng nói hơn cả là tính cập nhật, thiết thực, hợp lý của chương trình đào tạo GV tiểu học gần như không được nhóm biên soạn quan tâm đúng như nó phải có. Chương trình đã ban hành từ năm 2001, SGK tiểu học đã được sử dụng đại trà từ 2004 sau khi cải cách cuốn chiếu xong chương trình tiểu học 2000. Thế nhưng, Chương trình đào tạo GV tiểu học ban hành sau đó 2 năm vẫn cứ mặc chiếc áo cũ kỹ, lỗi thời của chương trình tiểu học 1981.

Đứng ngoài cuộc đổi mới, giáo dục ĐH như người xa lạ. Tính lạc hậu của chương trình ở ĐH thấy rõ qua nhiều ngữ liệu văn học đã không còn giảng dạy ở tiểu học vẫn cứ phải dạy ở trường sư phạm. Ví dụ, những chuyện các em vẫn phải học trong chương trình Văn học 1 như Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn (Truyện cổ Grimm), Bà Chúa Tuyết (Andersen), Hột mận (L. Tolstoi)… đã không còn dạy ở khối lớp nào của bậc tiểu học. Thay vào đó, nhiều chuyện ngụ ngôn khác của Lev Tolstoi, Jean De La Fontaine; các truyện cổ giàu ý nghĩa giáo dục khác của Andersen như Người mẹ, Chim sơn ca và bông cúc trắng, Vịt con xấu xí…được chọn dạy ở tiểu học lại không hề được nhắc đến. Thật lạ!

Trong thực tế giảng dạy, nhiều giảng viên có ý thức đã chủ động tự điều chỉnh, định hướng kiến thức cung cấp cho sinh viên nhưng không phải không còn những nơi, nhà trường cứ bắt giảng viên phải răm rắp tuân theo chương trình khung của Bộ GD-ĐT như pháp lệnh. Yêu cầu trang bị kiến thức cần thiết cho người GV tương lai đủ khả năng đứng trên bục giảng khi ra trường (cùng quá trình tự đào tạo của bản thân mỗi sinh viên), theo tôi, là nhiệm vụ của một chương trình ĐH định hướng nghề nghiệp chứ không phải định hướng nghiên cứu như trường sư phạm hiện nay.

Vừa thiếu vừa thừa

Mục đích giảm tải cứ cho là đạt được nhưng thực chất đã khiến chương trình đào tạo GV tiểu học trở nên què quặt, vừa thiếu vừa thừa, mà lại mất đi cái nền, cái nôi sinh ra nó là tác phẩm văn chương. Làm sao chỉ dạy một đoạn trích Ga-vrốt lên chiến lũy mà không biết gì về Victor Hugo và Những người khốn khổ cùng triết lý “Yêu thương là tha thứ” của Jean Valjean?

Hay trường hợp Edmondo de Amicis của văn học Ý, cũng được dạy nhiều đoạn trích cảm động ở tiểu học nhưng chương trình đào tạo GV tiểu học không hề đề cập Những tấm lòng cao cả, dù đây là một tác phẩm vô cùng quen thuộc với người đọc nhiều thế hệ Việt Nam qua bản dịch trước đây của Hà Mai Anh: Tâm hồn cao thượng.

 

TS Hoàng Kim Oanh

(Nguyên Phó trưởng Khoa Giáo dục tiểu học Trường ĐH Sài Gòn)

Theo Người Lao Động

 

 

MỚI NHẤT
Chuyện của “thần đồng” Piano 10 tuổi
Chuyện của “thần đồng” Piano 10 tuổi

Mới 10 tuổi nhưng Quách Hoàng Nhi, học sinh lớp 5B, trường Tiểu học Nam Thành Công (Hà Nội) đã sở hữu trong tay gần chục giải thưởng danh giá tại các cuộc thi Piano trong nước và quốc tế.

Thứ hai, 16/02/2015 - 11:05

Ngỡ ngàng thư pháp trên... dưa hấu của bạn trẻ Cần Thơ
Ngỡ ngàng thư pháp trên... dưa hấu của bạn trẻ Cần Thơ

(Dân trí) - Nhóm 5 bạn trẻ ở TP Cần Thơ cùng đam mê nghệ thuật điêu khắc đã tập hợp lại để khắc chữ thư pháp lên quả dưa hấu kiếm tiền tiêu Tết. Sản phẩm khá độc đáo nên thu hút đông đảo người dân đến tham quan, mua sắm ở gian hàng này.

Thứ hai, 16/02/2015 - 02:00

10 sự thật bất ngờ về người đàn ông giàu nhất Trung Quốc
10 sự thật bất ngờ về người đàn ông giàu nhất Trung Quốc

Từ một giáo viên tiếng Anh, Jack Ma trở thành người đàn ông giàu nhất Trung Quốc với số tài sản lên tới 21,9 tỷ USD.

Thứ hai, 16/02/2015 - 01:16

Chuyện cổ tích về học sinh giỏi toán
Chuyện cổ tích về học sinh giỏi toán

Thật lạ là cuộc thi học sinh giỏi toán toàn miền Bắc trứ danh một thời, giờ như hầu không thể tìm thấy môt chút thông tin nào từ Internet, mặc dù miền Bắc bắt đầu tổ chức thi học sinh giỏi toán từ năm 1962.

Thứ hai, 16/02/2015 - 01:10

Học trò vùng cao và những ao ước ngày tết
Học trò vùng cao và những ao ước ngày tết

(Dân trí) - Nằm trên vách núi cao dựng đứng, nơi chỉ cách biên giới Việt - Lào nửa ngày đường đi bộ, dòng sông Đắc Pring chảy ngang qua, ôm lấy ngôi trường Phổ thông cơ sở liên xã Đắc Pring - Đắc Pree xã Đắc Pring, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam.

Thứ hai, 16/02/2015 - 01:02

Suốt đời vì sự nghiệp trồng người
Suốt đời vì sự nghiệp trồng người

(Dân trí) - Đó là ông Trịnh Trọng Thủy, sinh năm 1940, hiện đang trú quán tại xóm Đức Long xã Khôi Kỳ, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, đã có cống hiến hơn 52 năm cho sự nghiệp trồng người và cho phong trào khuyến học của huyện huyện Đại Từ.

Thứ hai, 16/02/2015 - 09:00

Trung Quốc: Bỏ nghìn đô cho con theo học trường tư
Trung Quốc: Bỏ nghìn đô cho con theo học trường tư

(Dân trí) - Cảm thấy hệ thống giáo dục công đang xuống dốc, nhiều bậc cha mẹ Trung Quốc đã quyết định đầu tư một số tiền lớn cho con theo học ở những trường tư thục áp dụng phương pháp giáo dục kiểu Tây phương.

Thứ hai, 16/02/2015 - 07:30

Cậu học trò xứ Thanh yêu môn Lịch Sử
Cậu học trò xứ Thanh yêu môn Lịch Sử

(Dân trí) - Một trong 4 gương mặt xuất sắc giành giải Nhất cuộc thi "Em yêu Lịch Sử Việt Nam" là em Nguyễn Hoàng Tùng - học sinh Trường THPT Chuyên Lam Sơn (Thanh Hóa). Quan điểm của Tùng là học Lịch Sử giúp ta biết quá khứ, hiểu hiện tại và đoán định tương lai…

Thứ hai, 16/02/2015 - 06:08

Sinh viên trường Công nghiệp cùng sẻ chia đón Tết
Sinh viên trường Công nghiệp cùng sẻ chia đón Tết

(Dân trí) - Các bạn trẻ trường Công nghiệp vừa tổ chức các hoạt động ca hát chào mừng Tết đến, vừa tiến hành hoạt động thiện nguyện giúp đỡ người vô gia cư.

Thứ hai, 16/02/2015 - 02:00

“Tôi là nhà giáo yêu nước”
“Tôi là nhà giáo yêu nước”

Với những đóng góp to lớn cho giáo dục nước nhà, GS.TS. Lê Quang Long được Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận đề xuất đặc cách phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân khi ông bước qua tuổi 90.

Thứ hai, 16/02/2015 - 12:15

681 ngành đào tạo Cao đẳng không có sinh viên, không đủ giáo viên
681 ngành đào tạo Cao đẳng không có sinh viên, không đủ giáo viên

(Dân trí) - Bộ GD-ĐT vừa công bố kết quả khảo sát các ngành đào tạo ở 147 trường Cao đẳng. Theo đó, có 681 ngành đào tạo không đảm bảo điều kiện như không có sinh viên trong 3 năm; không đủ 4 thạc sĩ…

Chủ nhật, 15/02/2015 - 03:34

Lớp học đặc biệt tại trại giam Phú Sơn
Lớp học đặc biệt tại trại giam Phú Sơn

(Dân trí) - Ở Trại giam Phú Sơn 4 (Tổng cục 8, Bộ Công an), ngoài các lớp học xóa mù chữ và lớp học mẫu giáo, còn có một lớp học đặc biệt được mở cửa từ ngày 9-9-2014. Lớp học ấy là Phòng đọc thư viện dành cho 1.400 phạm nhân đang chấp hành cải tạo ở Phân trại số I.

Chủ nhật, 15/02/2015 - 03:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Lo Tết như sếp trường vùng khó
Lo Tết như sếp trường vùng khó

Đã định chọn một vấn đề gì “vui vẻ trẻ trung” cho đề tài Tết nhà giáo, chợt nhận điện thoại của thầy hiệu trưởng thân quen ở một trường liên cấp ven biên thuộc xã vùng sâu huyện Cao Lộc (Lạng Sơn), hỏi thăm tình hình tết nhất ở Thủ đô.

Chủ nhật, 15/02/2015 - 02:49

Gặp gỡ thầy giáo 9X của ĐH Bách khoa
Gặp gỡ thầy giáo 9X của ĐH Bách khoa

(Dân trí) - Vừa tốt nghiệp đại học được vài tháng nhưng Dương Văn Lạc đã quen với vai trò giảng viên tại Trường ĐH Bách khoa Hà Nội và gần hoàn tất chương trình thạc sĩ của mình. Với anh, để có kết quả như hiện tại, đó là cả một quá trình nỗ lực và không ngại khó khăn, thất bại.

Chủ nhật, 15/02/2015 - 08:22

Hà Nội xây dựng kế hoạch giúp học sinh khai thác hiệu quả internet
Hà Nội xây dựng kế hoạch giúp học sinh khai thác hiệu quả internet

Hà Nội xây dựng kế hoạch phối hợp tổ chức các hoạt động giáo dục, hướng dẫn cách sử dụng, khai thác thông tin trên internet cho thanh, thiếu niên trong trường học phục vụ việc nghiên cứu, học tập, giải trí lành mạnh, thiết thực.

Chủ nhật, 15/02/2015 - 08:09

Lo con quên chữ ngày Tết, bố mẹ giao bài làm thêm
Lo con quên chữ ngày Tết, bố mẹ giao bài làm thêm

Theo thông báo của ngành giáo dục, Tết nguyên đán Ất Mùi học sinh sẽ được nghỉ 10 ngày. Thời gian nghỉ khá dài khiến nhiều phụ huynh băn khoăn sợ con "quên chữ".

Chủ nhật, 15/02/2015 - 08:04

Gakushuin - trường học Hoàng gia Nhật Bản
Gakushuin - trường học Hoàng gia Nhật Bản

(Dân trí) - Trong suốt nhiều thập kỷ qua, tất cả các thành viên Hoàng gia Nhật đều được giáo dục tại một ngôi trường duy nhất từ bậc tiểu học cho đến bậc đại học. Đó là ngôi trường danh giá Gakushuin nằm ở thủ đô Tokyo.

Chủ nhật, 15/02/2015 - 07:01

Mưa huy chương, lộc đất nước
Mưa huy chương, lộc đất nước

Năm 2014, giáo dục Việt Nam tiếp tục “hái vàng”, “gặt bạc” với những tấm huy chương đỉnh cao trên trường quốc tế - gieo niềm tin vững chắc về thành công đổi mới giáo dục sẽ tiếp tục nảy lộc, đâm chồi.

Chủ nhật, 15/02/2015 - 12:36

Xin lỗi, tôi không có bằng Tiến sĩ
Xin lỗi, tôi không có bằng Tiến sĩ

Anh bạn tôi không có TS, nên không thể là Phó Giáo sư hay Giáo sư. Nhưng bằng năng lực thật và những đóng góp chuyên môn nên rất được quí mến, coi trọng. Trong khi nhiều TS, Phó GS, GS cùng ngành chẳng ai biết.

Thứ bảy, 14/02/2015 - 04:12

Xếp hạng Webometrics 2015: ĐH Quốc gia Hà Nội xếp hạng thứ 20 Đông Nam Á
Xếp hạng Webometrics 2015: ĐH Quốc gia Hà Nội xếp hạng thứ 20 Đông Nam Á

(Dân trí) - Theo công bố mới nhất của Cybermetrics Lab, bảng xếp hạng Webometrics tháng 02/2015, ĐH Quốc gia Hà Nội xếp hạng thứ 20 Đông Nam Á, thứ 212 Châu Á và thứ 894 thế giới trong tổng số 23.887 cơ sở giáo dục đại học tham gia xếp hạng.

Thứ bảy, 14/02/2015 - 01:40

Hàng loạt sai phạm về đào tạo của trường ĐH Y Dược Hải phòng
Hàng loạt sai phạm về đào tạo của trường ĐH Y Dược Hải phòng

(Dân trí) - Ngày 13/2, Thanh tra Bộ GD-ĐT đã chính thức công bố kết luận thanh tra về hoạt động tuyển sinh, đào tạo, liên kết đào tạo của Trường ĐH Y Dược Hải phòng từ năm 2010 đến nay.

Thứ bảy, 14/02/2015 - 11:07

Trao học bổng Tết đến học trò nghèo vượt khó
Trao học bổng Tết đến học trò nghèo vượt khó

(Dân trí) - Sáng nay 14/2, trường THCS Nguyễn Chí Diểu (Phòng GD-ĐT Thành phố Huế) đã làm lễ hội “Mùa xuân cho em”, trao nhiều suất học bổng tết cho các học sinh nghèo vượt khó của trường.

Thứ bảy, 14/02/2015 - 10:34

Quy chế thi tốt nghiệp THPT quốc gia lại lỡ hẹn
Quy chế thi tốt nghiệp THPT quốc gia lại lỡ hẹn

Quy chế thi tốt nghiệp THPT quốc gia và quy chế tuyển sinh ĐH-CĐ năm 2015 dự kiến được Bộ GD&ĐT chính thức ban hành vào đầu tháng hai. Tuy nhiên, đến ngày 13/2, Bộ GD&ĐT vẫn chưa ban hành được quy chế và tiếp tục phải chỉnh sửa.

Thứ bảy, 14/02/2015 - 10:01

Chuyện tình chị em của hiệu trưởng và cô giáo
Chuyện tình chị em của hiệu trưởng và cô giáo

Vượt qua trở ngại về tuổi tác và khoảng cách giữa người dân tộc Kinh-Dao, chị Triệu Thị Xuân và anh Mai Hữu Cương đã đến với nhau cùng xây dựng hạnh phúc gia đình dưới mái Trường PTDTBT THCS Cổ Linh (huyện Pác Nặm, Bắc Kạn).

Thứ bảy, 14/02/2015 - 08:18