Cần có “khoán 10” đối với phát triển giáo dục đại học

Dân trí Giao quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội cho các trường sẽ là “khoán 10” đối với phát triển giáo dục đại học. Có và được thực hiện đầy đủ quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của mình, thì các trường sẽ nhanh chóng tự mình nâng cao chất lượng đáp ứng yêu cầu xã hội và hội nhập quốc tế hiện nay.
>>Tự chủ đại học: Vì sao nhiều trường ngần ngại xa rời "bầu sữa bao cấp ngân sách"?
>>Tự chủ Đại học: Cấp bách xây dựng lại niềm tin xã hội
>>Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Cách hiểu về tự chủ đại học bị “lệch” quá nhiều về tài chính

Đó là ý kiến của PGS.TS Cao Văn, Hiệu trưởng Trường Đại học Hùng Vương (Phú Thọ) nói về giải pháp tăng quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội ở các trường ĐH trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.

Theo PGS.TS Cao Văn, quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội là hai mặt thống nhất trong mọi hoạt động của một nhà trường, tự chủ chủ yếu để đảm bảo hiệu quả và hiệu suất cao; còn trách nhiệm xã hội chủ yếu là để đảm bảo chất lượng và công bằng xã hội trong giáo dục.

Tăng cường quá quyền tự chủ mà không đặt yêu cầu về tự chịu trách nhiệm sẽ có nguy cơ dẫn đến tình trạng các trường tự ý hoạt động không theo quy định của pháp luật, dẫn đến giảm sút chất lượng, chạy theo lợi ích trước mắt và không thực hiện trách nhiệm với xã hội và các bên liên quan đến hoạt động đào tạo.

Còn quan liêu trong thực hiện quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội

PGS.TS Cao Văn cho rằng, hiện nay việc thực hiện quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các trường thực hiện chưa triệt để, còn hình thức và quan liêu. Các trường đều phải chịu sự phân phối về chỉ tiêu tuyển sinh của Bộ GD-ĐT nên cho dù nguồn lực có thể tiếp nhận nhiều hơn nhưng các trường không thể tuyển vượt quá chỉ tiêu đã được ấn định, đây cũng là một vấn đề được nhiều trường quan tâm.

PGS.TS Cao Văn đã chỉ ra những khó khăn thách thức trong việc thực hiện quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các trường đại học hiện nay. Đó là:

- Việc có phân loại, xếp hạng các trường đại học chưa được quan tâm đúng mức cho phùhợp với chức năng, nhiệm vụ và quy mô hoạtđộng của các trường. Trong điều kiện đặc thù của mình, hầu hết các trường đều nhận thức được phải có quyền tự chủ, và biết tự chịu trách nhiệm trong điều hành hoạt động của trường.

Tuy nhiên cơ chế hoạt động hiện nay đã đặt các trường đứng trước những thách thức lớn: một bên là khung điều lệ trường đại học do Bộ Giáo dục & Đào tạo ban hành, một bên là nguồn lực và sự quan tâm của địa phương như: Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Giáo dục & Đào tạo, sự khác biệt này đã đặt các trường đứng trước những xuất phát điểm rất khác nhau để thực thi quyền tự chủ và trách nhiệm đối với xã hội.

- Chương trình đào tạo của các trường đại học hiện nay còn nặng về lý thuyết, ít thực hành (trong nhiều chương trình đào tạo, phần thực hành chỉ chiếm từ 10 - 15% và thực tế việc thực hành cũng chưa được đầu tư chất lượng đúng mức), việc đánh giá năng lực người học theo hướng tiếp cận người học chưa được các trường quan tâm thích đáng.

Hầu hết các trường chưa có giáo trình riêng đầy đủ nếu có thì chất lượng chưa cao, thiếu các tài liệu tham khảo có chất lượng, nhất là các tài liệu tham khảo nước ngoài.

- Về đội ngũ giảng viên của các trường đại học hiện nay hầu hết còn quá trẻ hoặc quá già, nhiều giảng viên không chịu khó cập nhật thông tin, không chủ động nâng cao tay nghề, hàng năm nhiều cán bộ giảng viên không có đề tài nghiên cứu, chưa có bài báo đăng trên tạp chí khoa học trong nước và nước ngoài, trình độ ngoại ngữ còn hạn chế.... đây cũng là một khó khăn trong việc thực hiện quyền tự chủ của các trường, vì giảng viên có vai trò định hướng cho sinh viên tính tự chủ gắn với trách nhiệm xã hội trong quá trình đào tạo.

Bên cạnh đó, theo PGS.TS Cao Văn, các trường đại học địa phương còn gặp nhiều khó khăn hơn bên cạnh những bất cập trong cơ chế tự chủ và thực hiện trách nhiệm xã hội chung cho các trường đại học; với đặc thù được BộGD&ĐTquản lý về chuyên môn, địa phương quản lý về nhân sự và quan trọng hơn cả là cấp kinh phí hoạt động, các trường đại học địa phương luôn phải giải quyết một bài toán khó: một mặt phải đáp ứng yêu cầu quản lý chuyên môn của Bộ, một mặt phải thực hiện sự quản lý khá chặt chẽ về nhân sự, ngân sách hoạt động do địa phương trực tiếp chi phối, tình thế này dẫn đến tình trạng không phân định được trường được tự chủ đến đâu.

Điển hình như số lượng chế cán bộ giảng viên Bộ thì qui định là dựa trên tổng số sinh viên của trường, Sở Nội vụ tham mưu UBND tỉnh, trong việc phân bổ biên chế ở các trường, bởi vậy mới có sự bất cập trong mô hình tổ chức, chế độ đãi ngộ và cơ chế điều hành các nhà trường.

5 giải pháp

Để tăng quyền tự chủ, trách nhiệm xã hội ở các trườngđại học, từ đó nâng cao năng lực đào tạo trong giai đoạn hiện nay PGS.TS Cao Văn đã đưa ra 5 giải pháp:

Thứ nhất, Chính phủ và các Bộ, Ngành cần rà soát, xem xét lại hệ thống mô hình giáo dục đại học hiện nay. Từ đó có sự phân loại, xếp hạng các trường đại học cho phù hợp với chức năng, nhiệmvụ và quy mô hoạt động của các trường. Việc phân loại, xếp hạng sẽ giúp cho quá trình xác định và ra quyết định về mức độ quyền tự chủ vàtráchnhiệm xã hội của các trường đại học đảm bảo tính khoa học, tạo đà cho sự ổn định và phát triển của các trường hiện tại và trong tương lai .

Thứ hai, các trường thực hiện tự chủ phải tự khẳng định mình, xây dựng kế hoạch, chiến lược, tầm nhìn đáp ứng sự thay đổi nhanh và yêu cầu của thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Các trường phải công khai, minh bạch khả năng, tiềm năng chất lượng, hiệu quả các hoạt động của mình trong hiện tại và tương lai với những cơ sở dữ liệu, luận cứ thuyết phục.

Đồng thời phải báo cáo các hoạt động với các bên liên quan, trước hết là cơ quan chủ quan để nâng cao trách nhiệm xã hội của nhà trường với các nhóm lợi ích liên quan và không ngừng tự hoàn thiện mình, đáp ứng yêu cầu của xã hội.

Thứ ba, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần phân cấp các trường đại học. Tăng tính tự chủ và trách nhiệm xã hội của các trường trên các lĩnh vực: nhânsự, tài chính, đào tạo, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế.

Thứ tư, các trường được tự chủ trong tuyển dụng và quản lý đội ngũ cán bộ, giảng viên.Với mục đích xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý có đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng, tiến tới vượt chuẩn để có thể thực hiện tự chủ và tự chịu trách nhiệm trong lĩnh vực đào tạo, các trường cần tăng cường phân cấp tuyển dụng tới các đơn vị; xây dựng chuẩn tuyển dụng đội ngũ giảng viên; xây dựng quy trình tuyển dụng cán bộ hợp lý; sử dụng, bố trí đúng người, đúng việc phát huy năng lực, sở trường của mỗi người.

Thứ năm, nâng cao nhận thức về thực hiện tự chủ và trách nhiệm xã hội trong quản lý của nhà trường. Tổ chức phổ biến, quán triệt nội dung tự chủ và trách nhiệm xã hội đến toàn thể các cán bộ, giảng viên trong nhà trường.

PGS.TS Cao Văn khẳng định: “Quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các trường đại học ở nước ta hiện nay phải được coi là động lực chủ yếu, là đòn bẩy để nhanh chóng phát triển giáo dục đại học, là giải pháp cơ bản và hữu hiệu trong xóa bỏ tình trạng chạy theo thành tích của các trường.

Giao quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội cho các trường sẽ là “khoán 10” đối với phát triển giáo dục đại học. Có và được thực hiện đầy đủ quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của mình, thì các trường sẽ nhanh chóng tự mình tạo ra cơ hội và đường đi ngắn nhất, hiệu quả nhất trong đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, chất lượng cao đáp ứng yêu cầu xã hội và hội nhập quốc tế hiện nay, từ đó nâng cao vị trí của trường trong phân cấp các trường đại học”.

Hồng Hạnh (ghi)

MỚI NHẤT
“Lòng nhân ái đã cứu cuộc đời em”
“Lòng nhân ái đã cứu cuộc đời em”

(Dân trí) - Em Nguyễn Thị Hòa - cô học trò mồ côi cả cha lẫn mẹ đã viết như vậy trong bức thư gửi PV Dân trí để nói lời cảm ơn sâu sắc nhất tới độc giả của báo đã thương yêu, sẻ chia với em trong giai đoạn khó khăn nhất của cuộc sống.

Thứ ba, 11/10/2016 - 08:24

Ngưỡng mộ “bà Thanh khuyến học” trở thành công dân ưu tú Thủ đô
Ngưỡng mộ “bà Thanh khuyến học” trở thành công dân ưu tú Thủ đô

(Dân trí) - Tuổi ngoài thất thập, công dân ưu tú Tạ Thị Ngọc Thanh vẫn say mê tham gia công tác khuyến học tại địa phương. Sẻ chia, trách nhiệm và tình thương, những cống hiến không ngừng đó bắt nguồn từ tình yêu thế hệ trẻ và câu chuyện mất mát cha mẹ thuở ấu thơ của chính bà.

Thứ ba, 11/10/2016 - 07:38

Vì sao TPHCM chưa xóa dạy thêm, học thêm trong nhà trường?
Vì sao TPHCM chưa xóa dạy thêm, học thêm trong nhà trường?

(Dân trí) - Trong điều kiện nội dung, chương trình và phương pháp giáo dục còn chậm đổi mới; phương pháp thi cử còn thiên về kiểm tra kiến thức nên nhu cầu học thêm vẫn còn trong một bộ phận phụ huynh học sinh.

Thứ ba, 11/10/2016 - 07:35

Tiến sĩ 8X Việt ghi tên mình ở lĩnh vực vật lý giữa trời Âu
Tiến sĩ 8X Việt ghi tên mình ở lĩnh vực vật lý giữa trời Âu

(Dân trí) - Ở tuổi 31, TS Lưu Trần Trung giành nhiều giải thưởng và học bổng của các chương trình danh tiếng như KAIST (Hàn Quốc), DAAD và ĐH Hamburg (Đức), ĐH Stanford (Mỹ), ĐH Ottawa (Canada), ETH Zurich (Thụy Sĩ)…

Thứ ba, 11/10/2016 - 06:32

TPHCM: Triển khai thẻ học đường SSC đến 300 trường học
TPHCM: Triển khai thẻ học đường SSC đến 300 trường học

(Dân trí) - Sắp tới, TPHCM sẽ triển khai thanh toán học phí qua thẻ SSC đến 300 trường học. Hiện tại, đang có 40 trường thực hiện việc thanh toán học phí qua thẻ, không dùng tiền mặt.

Thứ ba, 11/10/2016 - 12:05

702 người đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư năm 2016
702 người đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư năm 2016

(Dân trí) - Theo kết quả bỏ phiếu tín nhiệm của Hội đồng chức danh giáo sư Nhà nước năm 2016 có 64 người đạt tiêu chuẩn giáo sư, 638 người đạt tiêu chuẩn phó giáo sư tăng hơn nhiều so với năm 2015.

Thứ hai, 10/10/2016 - 10:12

Anh: Lộ đề,  400 nữ sinh phải thi lại
Anh: Lộ đề, 400 nữ sinh phải thi lại

(Dân trí) - Khoảng 400 nữ sinh thuộc khu vực phía tây nam nước Anh phải thi lại sau khi kết quả thi vào trường trung học bị vô hiệu hóa do một số câu hỏi bị rò rỉ trước đó.

Thứ hai, 10/10/2016 - 03:40

Đề thi minh họa môn Văn: Thí sinh không đủ thời gian để làm bài sâu sắc
Đề thi minh họa môn Văn: Thí sinh không đủ thời gian để làm bài sâu sắc

(Dân trí) - “Khoảng thời gian 120 phút cho cả ba phần gồm đọc hiểu, nghị luận xã hội (NLXH) và nghị luận văn học(NLVH) là không đủ để học sinh làm bài đảm bảo đủ ý, sâu sắc” - đó là ý kiến của thầy Đỗ Đức Anh - giáo viên văn Trường THPT Bùi Thị Xuân (quận 1, TPHCM).

Thứ hai, 10/10/2016 - 03:22

Clip học tiếng Anh gây sốt cộng đồng mạng bằng nhạc chế từ bản hit của Sơn Tùng - MTP
Clip học tiếng Anh gây sốt cộng đồng mạng bằng nhạc chế từ bản hit của Sơn Tùng - MTP

(Dân trí) - Thầy giáo 9x Nguyễn Thái Dương đã chế nên một ca khúc dạy học Tiếng Anh kết hợp từ hai bài hát được giới trẻ yêu thích là “We don’t talk any more” (Charlie Puth) và “Chúng ta không thuộc về nhau” (Sơn Tùng M-TP).

Thứ hai, 10/10/2016 - 02:28

TPHCM: Cho phép các trường tổ chức dạy thêm khi học sinh tự nguyện
TPHCM: Cho phép các trường tổ chức dạy thêm khi học sinh tự nguyện

(Dân trí) - Văn phòng Thành ủy TPHCM vừa ra văn bản thông báo kết luận của Thường trực Thành ủy thành phố về công tác quản lý dạy thêm học thêm. Theo đó, thành phố cho phép các trường tổ chức dạy thêm khi học sinh tự nguyện.

Thứ hai, 10/10/2016 - 01:55

Tấm lòng với học trò nghèo, mồ côi
Tấm lòng với học trò nghèo, mồ côi

Trước hoàn cảnh khó khăn của em Trần Minh Chiến, bạn học và thầy cô vô cùng lo lắng. Ngay lập tức, Trường THPT Vĩnh Linh (huyện Vĩnh Linh, Quảng Trị) đã gửi thư ngỏ, vận động quyên góp ủng hộ kịp thời cho Chiến để em phần nào yên tâm đến trường. Bản thân cô Phó Hiệu trưởng Lê Thị Chí kêu gọi qua facebook, học trò cũ cũng như nhiều kênh khác để giúp đỡ.

Thứ hai, 10/10/2016 - 12:03

Phụ huynh cần làm gì để hạn chế bạo lực học đường?
Phụ huynh cần làm gì để hạn chế bạo lực học đường?

(Dân trí) - Mấy ngày gần đây, báo chí đưa tin về những vụ học trò đánh đập nhau như kẻ thù, hạ nhục bạn bè bằng cách bắt quỳ gối để đấm đá, tát, chửi rủa và quay clip phát trên mạng xã hội. Tôi cảm thấy thực sự xót xa cho các em là nạn nhân vụ ẩu đả, dù phía sau câu chuyện bạo lực này chắc chắn có những nguyên nhân như mâu thuẫn, cãi vã hoặc ghen tức nhau.

Thứ hai, 10/10/2016 - 08:39

ĐÁNG QUAN TÂM
Đề thi minh họa môn Vật lí: Cần tăng số lượng câu hỏi về ứng dụng
Đề thi minh họa môn Vật lí: Cần tăng số lượng câu hỏi về ứng dụng

(Dân trí) - “Trong đề cần tăng số lượng các câu hỏi về ứng dụng của kiến thức vật lí vào đời sống, thêm câu hỏi về bản chất vật lí” - Đó là ý kiến của thầy Nguyễn Huy Hoàng - THPT Dương Quảng Hàm (Hưng Yên).

Thứ hai, 10/10/2016 - 07:19

Thấy gì từ việc giáo viên dạy thêm bị “xử lý”?
Thấy gì từ việc giáo viên dạy thêm bị “xử lý”?

(Dân trí) - Việc một giáo viên tiểu học ở TPHCM bị “xử lý” vì vi phạm dạy thêm (khi tổ chức dạy thêm mà chưa xin phép, chưa được sự đồng ý của hiệu trưởng) cho thấy sự quyết tâm chặn tiêu cực dạy thêm, học thêm của thành phố. Vậy nhưng, nhiều ý kiến cho rằng sự việc làm tổn thương lòng tự trọng nhà giáo.

Thứ hai, 10/10/2016 - 07:00

Phụ huynh ấm ức vì trường mầm non “áp” đóng tiền khoan giếng
Phụ huynh ấm ức vì trường mầm non “áp” đóng tiền khoan giếng

(Dân trí) - Ngoài các khoản đóng góp theo quy định của Bộ GG&ĐT, những phụ huynh có con em học tại Trường mầm non Giang Sơn Tây, huyện Đô Lương (Nghệ An) phải còn phải đóng thêm các khoản khác như: tiền mua đàn, tiền để khoan giếng, tiền sửa đồ dùng ...

Chủ nhật, 09/10/2016 - 01:05

Vụ kêu gọi ủng hộ tảng đá 100 triệu đồng: Trường rút chi phí tổ chức chỉ còn 100 triệu đồng
Vụ kêu gọi ủng hộ tảng đá 100 triệu đồng: Trường rút chi phí tổ chức chỉ còn 100 triệu đồng

(Dân trí) - Sau khi công luận có phản ứng về việc Trường THPT Hoài Đức A (Hà Nội) dự kiến tổ chức lễ kỉ niệm thành lập trường với chi phí 1,2 tỉ đồng (trong đó có tảng đá 100 triệu đồng), sau khi tính toán lại, nhà trường rút chi phí xuống còn 100 triệu đồng.

Chủ nhật, 09/10/2016 - 09:44

Thầy Nguyễn Quốc Hùng: Vì sao người Việt kém tiếng Anh?
Thầy Nguyễn Quốc Hùng: Vì sao người Việt kém tiếng Anh?

Việc giảng dạy và học tiếng Anh ở Việt Nam cần phải có những thay đổi sao cho chất lượng đào tạo ngôn ngữ này được hiệu quả, thiết thực hơn...

Chủ nhật, 09/10/2016 - 09:32

Đôi điều tản mản về lòng tự trọng của học sinh cấp ba
Đôi điều tản mản về lòng tự trọng của học sinh cấp ba

(Dân trí) - Năm 18 tuổi, nếu cá nhân không có tình yêu thương, thì với ít ỏi trải nghiệm và quá nhiều lựa chọn bày ra trước mắt, cá nhân sẽ khó chọn được con đường đúng đắn cho mình.

Chủ nhật, 09/10/2016 - 09:22

“Hoa hậu Thành đạt” ở Mỹ định hướng nghề nghiệp cho sinh viên
“Hoa hậu Thành đạt” ở Mỹ định hướng nghề nghiệp cho sinh viên

(Dân trí) - Đoàn khoa Kinh tế Đối ngoại, Trường ĐH Kinh tế Luật, ĐH Quốc gia TPHCM vừa tổ chức chương trình “Định hướng nghề nghiệp”. Diễn giả chương trình là chị Di Ái Hồng Sâm - doanh nhân, Hoa hậu Thành đạt Hợp chủng quốc Hoa Kỳ 2016 (Ms. National United States Woman of Achievement 2016).

Chủ nhật, 09/10/2016 - 09:09

Phụ huynh tố trường lạm thu, hiệu trưởng nói do phụ huynh “tự nguyện”
Phụ huynh tố trường lạm thu, hiệu trưởng nói do phụ huynh “tự nguyện”

(Dân trí) - 17 khoản thu với tổng số tiền phải đóng gần 5 triệu đồng trong đó có rất nhiều khoản phụ huynh cho rằng vô lý nhưng lãnh đạo Trường tiểu học Đông Vệ 2 (TP Thanh Hóa) cho rằng hầu hết do phụ huynh bàn và tự nguyện hỗ trợ nhà trường.

Chủ nhật, 09/10/2016 - 07:18

Cô giáo mở thư viện miễn phí nơi làng quê nghèo
Cô giáo mở thư viện miễn phí nơi làng quê nghèo

(Dân trí) - Gần 9 giờ tối, em Võ Thị Ngọc Ánh, học sinh lớp 7 vẫn đội áo mưa đạp xe đến thư viện nhà cô Phương để đọc sách. Miễn là các em đến, bất kể giờ nào thư viện cũng mở cửa.

Chủ nhật, 09/10/2016 - 05:00

Nữ sinh Hải Dương đọc bức thư hay nhất thế giới trước đại diện 190 nước
Nữ sinh Hải Dương đọc bức thư hay nhất thế giới trước đại diện 190 nước

Nguyễn Thị Thu Trang đã đọc bức thư hay nhất thế giới do em viết trước đại diện 190 quốc gia.

Chủ nhật, 09/10/2016 - 12:20

Cam kết thúc đẩy giáo dục vì sự phát triển bền vững
Cam kết thúc đẩy giáo dục vì sự phát triển bền vững

(Dân trí) - Hơn 70 đại biểu đại diện cho các nhà quản lý, giáo viên/hướng dẫn viên và người học của Trung tâm học tập cộng đồng đến từ 10 tỉnh, thành phố trên cả nước, từ Bộ GD&ĐT, Hội Khuyến học Việt Nam, các Viện Nghiên cứu và các đại biểu từ Lào và Campuchia đã cam kết thúc đẩy giáo dục vì sự phát triển bền vững thông qua Trung tâm học tập cộng đồng.

Chủ nhật, 09/10/2016 - 12:00

Quyết định cho thôi việc với giáo viên xin ra khỏi biên chế
Quyết định cho thôi việc với giáo viên xin ra khỏi biên chế

(Dân trí) - Liên quan đến việc giáo viên đang công tác trong ngành giáo dục huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa xin thôi việc, ra khỏi biên chế, mới đây, Chủ tịch UBND huyện Yên Định đã ban hành quyết định cho thôi việc đối với viên chức ngành giáo dục.

Thứ bảy, 08/10/2016 - 05:00