Câu chuyện cảm động “cõng chữ” lên non của cô giáo miền xuôi

Dân trí Phải xa con khi con chưa tròn 1 tuổi, ngày cha mất chị không kịp về, không ít lần suýt chết vì bị sốt rét và đi qua những cơn lũ… Vậy mà, 10 năm gắn đời mình với nghiệp “trồng người” trên non chị chưa bao giờ ân hận khi quyết định ở lại.

Tôi đã từng nghe đồng nghiệp kể về một cô giáo miền xuôi, sinh ra và lớn lên ngay mảnh đất thành phố Thanh Hóa nhưng đã 10 năm băng rừng, vượt núi, hy sinh một cách thầm lặng cả cuộc đời với nghiệp “trồng người” cho đồng bào H’Mông ở vùng xa xôi nhất của xứ Thanh - Mường Lát thế nhưng chỉ đến khi trực tiếp đi trên con đường mà 10 năm qua chị vất vả đi lại, trực tiếp nghe chị trải lòng tôi mới thật sự hiểu.

10 năm qua, chị Trịnh Kim Quế (giáo viên trường tiểu học Trung Lý II, xã Trung Lý, huyện Mường Lát- Thanh Hóa) đã lội gần như hết các bản xa xôi nhất của xã Mường Lý và Trung Lý để mang chữ đến với học trò vùng cao.

9 giờ sáng, cái giá lạnh của mùa đông cùng với sương mù khiến cho vùng cao vẫn còn như đang say ngủ. Chúng tôi vượt con đường hơn 25 km từ trung tâm huyện Mường Lát để vào bản Tà Cóm (xã Trung Lý)- nơi chị Quế đang ngày ngày dạy chữ cho học trò.

Câu chuyện cảm động “cõng chữ” lên non của cô giáo miền xuôi
Hơn 10 năm “cõng chữ lên non” với những gian nan, vất vả và cả những hy sinh, cô giáo Trịnh Kim Quế vẫn chưa bao giờ ân hận con đường mình đã chọn

Con đường vắt quanh sườn núi chỉ rộng chừng vài gang tay  nhưng dựng đứng. Chiếc xe máy liên tục phải cài cắm số 1, đồng nghiệp tôi phải gồng mình và đầu óc phải căng lên để không để lỡ tay. Có những đoạn đường số 1 xe cũng cũng không leo nổi, chúng tôi đành phải xuống đẩy xe lên con dốc dài cả gần chục mét. Trong tiếng gió rít, tôi nghe người dân bản đi qua nói: “Cán bộ lên hôm nay còn đỡ, trời mưa thì chỉ có nước vác xe lên vai mà đi”.

Không riêng gì ở Tà Cóm mà ở các bản như Sài Khao, Tây Tiến (xã Mường Lý), Cò cài (Trung Lý)… những điểm trường lẻ mà chị Quế đã từng dạy đều có những cung đường như thế. Qủa thật, khi đi qua, tôi không dám nhìn quay lại phía sau vì sợ cảm giác choáng ngợp với độ cao. Ngước lên phía trước, tưởng như chỉ cần với tay là chạm với trời.
 
Bởi thế khi nghe câu chuyện 10 năm qua, trừ những khi ốm đau, hay những ngày trời mưa thì tuần nào chị Quế cũng dong xe về thành phố thăm con với cung đường dài gần 300 cây số, chỉ cần ngủ với con một đêm rồi lại lên xe trở lại bản làng thì tôi và đồng nghiệp đã phải giật mình thán phục.

Trải lòng về cuộc đời và sự nhọc nhằn “cõng chữ lên non” của mình, tôi như thấy bao nhiêu con chữ mà chị mang đến với học trò là bấy nhiêu sự hy sinh. Viết về chị, vẫn cảm thấy như ngôn từ không thể đủ. Nếu không có trái tim yêu thương và tràn đầy nhiệt huyết có lẽ chị hay những giáo viên miền xuôi đang cắm bản ngày đêm mang con chữ đến học trò vùng cao có lẽ không làm được.

“Khổ mãi rồi cũng quen”

Năm chị quyết định rời phố thị lên vùng cao cắm bản là vào năm 2004, Những năm đầu tiên, chị được phân công dạy học tại xã Mường Lý. Khó khăn, khổ cực trăm bề, đường sá đi lại khó khăn, học sinh thì học kém, liên tục bỏ học, lại thêm phần nhớ chồng con, chị tưởng mình như phải bỏ cuộc giữa chừng.

Khi nhận nơi ở của mình, chị vẫn không tin đó sẽ là “tổ ấm” của mình trong chuỗi ngày sắp tới. Nó không phải là nhà, cũng không được gọi là phòng, nó là một túp lều bằng nứa, xung quanh quây những miếng bạt rách che những lỗ thủng, cửa không có then cài, chỉ có thể khép hờ rồi dùng thanh nứa chống.

Rồi cả những lần suýt chết cũng khiến chị không thể nào quên, ấy là vào năm 2006, khi chị đang dạy trên bản Sài Khao thì bị sốt rét rừng. Không có trạm y tế, thuốc men cũng không có, xe cộ đi lại không được, các giáo viên ở đây phải bỏ chị vào cái chăn rồi khiêng đi xuống tận khu trường chính cách đó hơn 20 cây số đường rừng. Xuống đến khu chính, mới có xe đưa chị đến bệnh viện. “Lúc đó mình đã tưởng mình không thể sống được, vì con đường đi bộ quá xa, cơn sốt rét thì hành hạ, xuống đến khu chính mình đã lịm đi” – chị nhớ lại.

Với chị, học trò luôn là những đứa con của mình
Với chị, học trò luôn là những đứa con của mình

Cũng năm đó, trong một lần đi họp về, qua con suối Lát, nước lũ dâng to, khi chị dắt chiếc xe máy cùng qua suối thì bị nươc lũ cuốn cả người, cả xe trôi đi. Rất may chị được một đồng nghiệp nam nhảy xuống cứu lên. Chị thoát nạn nhưng chiếc xe máy thì đã bị nước lũ nhấn chìm.

Tôi vẫn cứ thắc mắc vì sao sau 10 năm với bao nhiêu gian nan chị vẫn ở lại núi rừng, gắn bó, miệt mài gieo chữ cho học trò vùng cao đến tận bây giờ. Chị cười bảo “khổ mãi rồi cũng quen”, bây giờ chị coi những gian nan ấy là chuyện bình thường, không còn cái cảm giác hoang mang, sợ hãi, bất lực hay muốn bỏ cuộc nữa. Chính cái khổ ấy lại mới chính là động lực níu bước chân chị ở lại. Không những thế, chị còn xung phong chuyển đến những bản khó khăn nhất.

Chị  kể, đã từng rơi nước mắt khi nhìn những đứa trẻ co ro trong giá lạnh, những đứa trẻ chân trần đến lớp. Từng khóc khi chúng bỏ học, từng nhớ đến quay quắt ruột gan khi những ngày hè rời núi rừng về quê…

Nỗi niềm sau con chữ

Ngày chị lên vùng cao công tác, người mẹ trẻ trong chị đã phải dằn lòng rời xa đứa con gái đầu lòng mới 8 tháng tuổi để cho ông bà ngoại nuôi. Đường lên Mường Lát lúc ấy xe ô chạy hơn môt ngày trời. Vì say xe mà mãi tận 3 ngày sau chị mới tỉnh táo, lấy lại sức để đi vào bản.

Thời gian đầu xa con, chị bảo nhớ con không chịu được mà ngồi ô tô thì say nên cứ đến cuối tuần chị lại xách xe máy lên đường trở về nhà. Những ngày đầu đi trên con đường khó, chị đã ngã đến hơn chục lần rồi cuối cùng cũng có thể ra được đường lớn. Đi nhiều rồi quen, chị không còn biết ngại nữa. Vậy là niềm vui của chị là những giờ lên lớp và chờ đợi những ngày cuối tuần để được về với con.

Với chị, học trò luôn là những đứa con của mình
Ánh mắt ngây thơ và sự thiếu thốn, thiệt thòi của những đứa trẻ vùng cao đã níu bước chân cô giáo miền xuôi này

“Khi mình đi con gái mới 8 tháng tuổi, mặc dù hết tuần mình lại về nhưng chỉ ở với con được một đêm rồi lại đi bởi thế mà khi bé hơn 1 tuổi, bi bô tập nói, mọi người đùa bảo con gọi mình bằng chị, con bé đã gọi “chị Quế… chị Quế”. Lúc đó, mình đã òa khóc nức nở, vừa buồn vừa tủi. Cảm giác lúc đó cho đến bây giờ mình vẫn còn nhớ”, chị tâm sự.

Đến khi sinh con trai thứ 2, không nỡ để con thiếu thốn tình cảm như chị gái, chị đã mang con lên trường nuôi. Nhưng rồi, không đành để con ở lại học ở nơi còn thiếu thốn đủ thứ ấy, khi con trai đủ tuổi lên lớp 1, chị lại đưa con về thành phố học.

Giờ đây, con gái chị đã học lớp 8 và con trai lên lớp 1, biết hiểu và yêu thương mẹ nhiều hơn thì người chồng lại không còn cảm thông được cho chị, chị bảo anh đã không thể chờ đợi khi chị cứ biệt tăm suốt những năm tháng tuổi trẻ ở nơi biên viễn ấy. Có lẽ nghiệp “trồng người trên non” đã khiến chị phải đánh đổi.

Năm ngoái, khi vẫn đang dạy ở khu chính của trường tiểu học Trung Lý II nằm ở bản Cò Cài, nơi này không điện, không mạng, không sóng điện thoại. Để nghe được một cuộc điện thoại cũng phải đi cả chục cây số đường rừng mới hứng được tí sóng. Người ta vẫn thường ví vào các bản khó ở Mường Lát  như vào một thế giới khác, cách biệt hoàn toàn với thế giới bên ngoài.
 
Cũng bởi thế mà sau ngày chị Quế về thăm gia đình rồi trở lại trường thì ở nhà bố chị đã qua đời vì bạo bệnh chị cũng không thể biết. Mãi tới 3 ngày sau, khi chạy ra nơi có sóng để gọi điện về chị mới hay tin. Có lẽ với chị, cảm giác ấy, nỗi đau ấy không bao giờ có thể nguôi ngoai…

Trải qua những mất mát, thiệt thòi, cho đến bây giờ, chị vẫn không ân hận vì đã chọn con đường gieo chữ cho học trò vùng cao. “Học trò ở đây như là con cái của mình vậy, mình thương chúng như thương những đứa con mình. Nếu ai cũng có thể bỏ cuộc vì sự khó khăn khổ cực thì những đứa trẻ này sẽ ra sao” – chị Quế trải lòng.

Câu nói ấy của chị khiến tôi đã hiểu vì sao chị hy sinh, vì sao chị không hề cô đơn khi điểm lẻ Tà Cóm có 3 giáo viên nam và mình chị là giáo viên nữ, bởi với chị học trò luôn là những đứa con…

Nguyễn Thùy

MỚI NHẤT
Lưu ý tuyển sinh quân sự năm 2015
Lưu ý tuyển sinh quân sự năm 2015

Năm 2015, Bộ GD&ĐT tổ chức một kỳ thi THPT quốc gia, lấy kết quả để xét công nhận tốt nghiệp THPT và làm căn cứ để tuyển sinh ĐH, CĐ. Công tác tuyển sinh quân sự cũng thực hiện chung trong quy chế tuyển sinh của Bộ GD&ĐT.

Thứ hai, 23/02/2015 - 09:31

Cậu bé 13 tuổi và bức ảnh mang về cho trường 1 triệu đô la
Cậu bé 13 tuổi và bức ảnh mang về cho trường 1 triệu đô la

(Dân trí) - Cuộc gặp gỡ tình cờ với một nhiếp ảnh gia của blog Humans of NY đã thay đổi cuộc đời của Vidal Chastanet và cả các bạn học của cậu ở Mott Hall Bridges- một ngôi trường nhỏ bé, nghèo nàn nằm trong khu ổ chuột nhiều tội phạm ở Brownsville, Brooklyn.

Thứ hai, 23/02/2015 - 09:00

Tân GS, PGS cao tuổi nhất năm 2014 cảm nhận dấu ấn đổi mới giáo dục
Tân GS, PGS cao tuổi nhất năm 2014 cảm nhận dấu ấn đổi mới giáo dục

Ngành Giáo dục trong những năm vừa qua đã để lại nhiều dấu ấn đẹp và tạo được hiệu ứng tích cực trong xã hội - Đó là nhận xét của các tân GS, PGS cao tuổi nhất năm 2014.

Thứ hai, 23/02/2015 - 07:43

Từ sự cố truyền thông đến nhu cầu đào tạo
Từ sự cố truyền thông đến nhu cầu đào tạo

(Dân trí) - Những sự cố gần đây về truyền thông ở nhiều cá nhân, cơ quan, tập đoàn cùng những lúng túng, yếu kém trong xử lý khủng hoảng đã khiến xã hội ngày càng nhận ra tầm quan trọng của hoạt động quản trị truyền thông cũng như việc phải có chiến lược bài bản, lâu dài trong họat động này.

Thứ hai, 23/02/2015 - 01:16

Ông đồ trẻ nhất xứ Nghệ và "kho tàng" chủ quyền biển đảo
Ông đồ trẻ nhất xứ Nghệ và "kho tàng" chủ quyền biển đảo

27 tuổi, ít ai nghĩ chàng trai trẻ Trần Mạnh Cường lại sở hữu một vốn kiến thức phong phú, sâu sắc về lịch sử và văn hóa dân tộc. Đặc biệt, Cường đam mê nghiên cứu những tư liệu cổ, trong đó có những tài liệu quý về chủ quyền đất nước.

Thứ hai, 23/02/2015 - 10:19

Đổi mới phương pháp dạy học ở đại học
Đổi mới phương pháp dạy học ở đại học

PGS.TS Đặng Văn Đức - Trường ĐH Sư phạm Hà Nội - cho rằng: Việc lựa chọn các phương pháp dạy học phù hợp đáp ứng được mục tiêu đào tạo ở bậc đại học trong thời kỳ mới của đất nước, cần dựa trên 3 tiêu chí quan trọng.

Thứ hai, 23/02/2015 - 08:16

Ước ao ngày Tết của cậu học trò tàn tật bị cha mẹ bỏ rơi
Ước ao ngày Tết của cậu học trò tàn tật bị cha mẹ bỏ rơi

(Dân trí) - Hai tay cụt đến khuỷu, hai bàn chất mất không còn ngón, Lạc bị cha mẹ bỏ rơi khi em khoảng chừng 2 tháng tuổi. Bao năm qua, mỗi dịp Tết đến xuân về em lại ước ao được đón một cái tết đầm ấm bên cha mẹ mình.

Thứ hai, 23/02/2015 - 07:03

Chat với thầy hiệu trưởng xì-tin gây bão nhất năm 2014
Chat với thầy hiệu trưởng xì-tin gây bão nhất năm 2014

Là hiệu trưởng nhưng sẵn sàng online chat Yahoo hai tiếng liên tục để giải đáp các thắc mắc của học trò, không ngại dầm mưa cùng các em trong lễ chia tay, đặc biệt, màn nhảy hiphop sôi động cùng học sinh trong lễ khai giảng năm học mới 2014-2015 đã làm cho thầy Nguyễn Quốc Bình, trường Trung học phổ thông Việt Đức (Hà Nội), trở thành một mẫu hiệu trưởng… xì-tin, "hot" nhất năm 2014 và được giới trẻ cực kỳ yêu thích.

Thứ hai, 23/02/2015 - 07:01

Cảm động chuyện thầy giáo tật nguyền nhận học phí bằng gạo trộn với… đất
Cảm động chuyện thầy giáo tật nguyền nhận học phí bằng gạo trộn với… đất

(Dân trí) - Đã hơn 25 năm kể từ ngày tập tễnh những bước chân đầu tiên sau cơn bạo bệnh, thầy Nguyễn Trai (51 tuổi, trú tại thôn Thanh Lam, xã Phú Đa, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế) vẫn cần mẫn giảng dạy cho học trò xứ cát những bài học vỡ lòng về con chữ đầu tiên.

Thứ hai, 23/02/2015 - 03:45

Giải pháp đột phá nào để Việt Nam giữ chân được hiền tài?
Giải pháp đột phá nào để Việt Nam giữ chân được hiền tài?

Giải pháp bứt phá để thu hút hiền tài là phải thay đổi về chính sách sử dụng nhân lực một cách hợp lý...

Thứ hai, 23/02/2015 - 12:06

Tiệc âm nhạc đón năm Mùi của du học sinh tại vương quốc Anh
Tiệc âm nhạc đón năm Mùi của du học sinh tại vương quốc Anh

(Dân trí) - Hội Sinh viên Việt Nam tại Huddersfield, Anh (VietSoc Huddersfield) đã tổ chức một “bữa tiệc” âm nhạc ấn tượng đón Tết Ất Mùi vào đúng thời khắc giao thừa theo giờ Việt Nam.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 02:00

Hoàn thiện đề tài “lạ” cách đây 3 thập kỷ
Hoàn thiện đề tài “lạ” cách đây 3 thập kỷ

Người làm việc này là Lê Thu Hương, sinh viên Trường ĐH Y dược Huế, với nỗ lực nghiên cứu thuốc chữa bỏng ở dạng gel - công trình nghiên cứu dược phẩm mới chưa từng xuất hiện trong điều trị bỏng.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 12:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Đạo học xưa và nay
Đạo học xưa và nay

Năm 1070, Lý Nhân Tông cho dựng Văn Miếu, năm 1076 cho xây Quốc Tử Giám - Nhà quốc học đầu tiên trong lịch sử nền giáo dục Việt Nam. Truyền thống ham học, trọng chữ được duy trì liên tục cho đến ngày nay. Tuy nhiên đạo học mỗi thời một khác và có nhiều điều trăn trở.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 08:32

Làm đầu bếp cũng lên đỉnh vinh quang
Làm đầu bếp cũng lên đỉnh vinh quang

Là người Việt đầu tiên trở thành Tổng bếp trưởng trong hệ thống khách sạn quốc tế 5 sao khi mới ngoài 40, Nguyễn Công Chung có cơ hội đi hàng chục nước để giới thiệu món ăn Việt ra thế giới. Anh trở thành niềm mơ ước của nhiều người trẻ trong nghề.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 08:00

Bạn trẻ chen chân tại Văn Miếu xin chữ đầu năm
Bạn trẻ chen chân tại Văn Miếu xin chữ đầu năm

(Dân trí) - Trong tiết xuân đương rộ nở, rất nhiều người dân và các bạn trẻ Hà thành đã xếp hàng tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám để xin chữ ông đồ, mong cho một năm mới an khang, thịnh vượng.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 07:00

1.000 đại biểu dự lễ Tết thầy
1.000 đại biểu dự lễ Tết thầy

Ngày 21/2 (tức 3 Tết Ất Mùi), tại Văn miếu Trấn Biên (phường Bửu Long, TP.Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai), Sở GD-ĐT Đồng Nai, UBND TP. Biên Hòa và Trung tâm Văn miếu Trấn Biên đã tổ chức lễ Tết thầy- Tết Nguyên đán Ất Mùi 2015.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 06:00

Ba nhà vật lý xuất sắc
Ba nhà vật lý xuất sắc

Đó là Đàm Thanh Sơn, Nguyễn Trọng Hiền, Lưu Lệ Hằng. Họ là những nhà khoa học có đóng góp lớn cho nền khoa học và văn minh nhân loại.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 04:00

Sinh viên “làng nho” Bordeaux khoe bánh chưng xanh ngày Tết
Sinh viên “làng nho” Bordeaux khoe bánh chưng xanh ngày Tết

(Dân trí) - Không khí Tết cổ truyền đang rộn ràng khắp cộng đồng người Việt năm châu, ở xứ sở rượu vang Bordeaux, các du học sinh Việt của “Làng Nho”, mặc mưa gió, quây quần bên nhau gói bánh chưng - gìn giữ truyền thống đẹp của Hội mỗi năm.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 02:00

Nữ bí thư đoàn 9X viết chữ đẹp của đồng bào Chứt
Nữ bí thư đoàn 9X viết chữ đẹp của đồng bào Chứt

(Dân trí) - “Một trong những điều em mong muốn là vận động các bạn trẻ thay đổi về tập quán hôn nhân cận huyết”, đó là tâm nguyện của nữ bí thư 9x Hồ Thị Duyên - Bí thư chi đoàn, Chi hội trưởng Hội Liên hiệp thanh niên (LHTN) bản Rào Tre.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 12:23

Rộn ràng “Tết Ngọt” cùng du học sinh Việt tại Canada
Rộn ràng “Tết Ngọt” cùng du học sinh Việt tại Canada

(Dân trí) - Vị ngọt của chương trình Gala Tết Ngọt 2015 chính là vị ngọt của sự yêu thương, đoàn kết trong “gia đình” sinh viên Việt Nam thành phố Montreal, Canada.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 10:00

Đổi mới giáo dục - Từ góc nhìn đối thoại
Đổi mới giáo dục - Từ góc nhìn đối thoại

“Đối thoại giáo dục” tại TP Hồ Chí Minh hồi cuối tháng 7 đầu tháng 8/2014 được nhiều cơ quan truyền thông xem là sự kiện nổi bật trong lĩnh vực GD&ĐT của năm. Hội thảo do nhóm Đối thoại giáo dục - một nhóm trí thức mà các thành viên chủ chốt là những nhà khoa học người Việt đang làm việc tại các trường ĐH ở nước ngoài- chủ trì tổ chức. Nghe họ chia sẻ để suy ngẫm:

Thứ bảy, 21/02/2015 - 09:45

Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt để chống bệnh “sính chữ”
Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt để chống bệnh “sính chữ”

(Dân trí) - Hiện nay, quá nhiều sách vở, báo chí (kể cả báo hình) hiện tượng quá lạm dụng và dùng sai từ Hán Việt đã đến mức quá đáng, không chấp nhận được. Theo chúng tôi, việc dùng sai từ Hán Việt có nhiều nguyên nhân và sự biểu hiện phức tạp.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 08:00

Thăm sóc đồng bào Khmer hiếu học
Thăm sóc đồng bào Khmer hiếu học

(Dân trí) - Con đường bê tông dẫn vào sóc của đồng bào Khmer (ấp 10, xã Lương Nghĩa, Long Mỹ, Hậu Giang) với nhiều căn nhà lá cũ kỹ, nhưng nơi đây lại có nhiều gia đình hiếu học nhất tỉnh với những thạc sĩ, kỹ sư, bác sĩ giờ có việc làm ổn định.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 07:38

Những du học sinh Việt nổi danh xứ người năm 2014
Những du học sinh Việt nổi danh xứ người năm 2014

(Dân trí) - Vương Linh, Lệ Quân, Đức Anh, Hoàng Long, Thanh Hiền và hai chị em Giáng Quỳnh - Bảo Quyên… là những du học sinh Việt tài năng ghi dấu ấn, tạo nên tiếng vang ở xứ người trong năm 2014 vừa qua.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 06:01