"Công trình của GS Ngô Bảo Châu là một kỳ tích"

Dân trí “Bổ đề cơ bản” - một điểm mấu chốt trong “Chương trình Langland” được ước tính sẽ đòi hỏi công sức của nhiều thế hệ các nhà toán học mới có thể hoàn thành. Nhưng thật bất ngờ, GS Ngô Bảo Châu đã chứng minh được nó sau chỉ 15 năm nghiên cứu.
>>GS Ngô Bảo Châu vào top 10 khám phá khoa học của Time

Công trình chứng minh của GS toán học Ngô Bảo Châu vừa được tạp chí danh tiếng The Time (Mỹ) bình chọn là 1 trong 10 khám phá khoa học tiêu biểu của năm 2009.

GS.TSKH Lê Tuấn Hoa, Phó Viện trưởng Viện Toán học Việt Nam vui mừng cho biết: “Giới toán học thế giới ít ai có thể ngờ rằng, Bổ đề cơ bản lại được chứng minh một cách chóng vánh như vậy. Đó là một kỳ tích, thành tích vĩ đại của nền Toán học. Bổ đề này không chỉ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển Toán học mà còn liên quan đến những ngành khác, đặc biệt là Vật lý lý thuyết”.

Theo GS Hoa, để thấy tầm quan trọng của Bổ đề cơ bản của Chương trình Langlands, ta chỉ cần nhớ lại sự kiện Andrew Wiles đã chứng minh được Định lí lớn Fermat cách đây 15 năm - một định lí nổi tiếng mà sau hơn 300 năm nghiên cứu của nhiều thế hệ toán học lừng danh trên thế giới mới được giải quyết. Theo một nghĩa nào đó, thành công của Wiles dựa trên việc chứng minh được một trường hợp riêng của Bổ đề cơ bản. Nhờ đó Andrew Wiles đã được trao một Đĩa bạc đặc biệt tại Đại hội Toán học thế giới năm 1998, được xem như Giải thưởng Fields (Giải thưởng Fields chỉ trao cho nhà toán học không quá 40 tuổi, mà khi đó Wiles đã 45 tuổi, nên Liên đoàn toán học trao Đĩa bạc đặc biệt để tránh vi phạm luật).

Dưới tên là Bổ đề cơ bản, nhưng đây là một Giả thuyết  tức là một dự đoán - do Robert Langlands đưa ra vào những năm 60, và sau đó được diễn đạt dưới dạng tổng quát trong một công trình chung của Robert Langlands và Diana Shelstad vào những năm 70. Do vai trò đặc biệt quan trọng của Bổ đề cơ bản, rất nhiều nhà toán học tài ba đã tập trung sức lực tấn công nó và đã chứng minh được một số trường hợp riêng. Trường hợp riêng quan trọng nhất lại cũng chính do Bảo Châu cùng thầy hướng dẫn luận án Tiến sĩ của mình là GS Gerard Laumon chứng minh vào năm 2004. “Chỉ với” kết quả riêng đó, năm 2004 hai nhà toán học này đã được trao một trong những giải thưởng danh giá trong Toán học: Giải thưởng Clay.
 
"Công trình của GS Ngô Bảo Châu là một kỳ tích" - 1

Giáo sư Gérard Laumon (trái) và giáo sư Ngô Bảo Châu tại Paris (Pháp) mùa hè 2004
 
 Tuy nhiên, để chứng minh trọn vẹn Bổ đề cơ bản thì nhiều người nghĩ rằng phải cần một thời gian dài nữa. Nhưng với Ngô Bảo Châu thì không! Sau công trình đạt Giải thưởng Clay, Anh đã mạnh dạn theo đuuỏi con đường của mình và đã tìm ra chìa khóa để giải nó.

Năm 22 tuổi, khi đó đang du học bên Pháp tại trường đại học danh giá nhất nước Pháp, Ngô Bảo Châu đã “bập” ngay vào đề tài nghiên cứu khó nhất. Đó là là một phần của Chương trình Langlands. Như vậy, mặc dù còn rất trẻ (năm nay GS Ngô Bảo Châu 37 tuổi), nhưng anh đã có 15 năm nghiên cứu vấn đề này. Bằng tài năng xuất chúng của mình, trong thời gian học tập, nghiên cứu, và làm việc cật lực, Anh đã đưa ra nhiều ý tưởng mới độc đáo. Anh liên tục làm cho thế giới Toán học ngạc nhiên.

Đỉnh điểm là đầu năm 2008, GS Châu công bố một chứng minh hoàn chỉnh cho bổ đề cơ bản trong trường hợp tổng quát cho các đại số Lie. Lúc đầu công trình “chỉ khoảng” 150 trang. Sau khi lược bỏ bớt những điều không phục vụ trực tiếp cho chứng minh Bổ đề cơ bản và diễn giải chi tiết hơn, công trình dài thành 188 trang! Dù ý tưởng chứng minh rất rành rọt, các nhà Toán học đầu đàn phải mất hơn 1 năm để kiểm chứng các chi tiết của nó!

Đây là một kỳ tích vĩ đại của nền toán học thế giới - GS Hoa khẳng định và không ai nghi ngờ điều đó. Ngay giới Toán học Việt Nam cũng được hân hạnh biết điều này từ hơn một năm trước, khi GS Châu báo cáo tóm lược ý tưởng của công trình này tại Đại hội Toán học Việt Nam lần thứ 7 tại Quy Nhơn vào tháng Tám năm 2008. Cho nên việc anh được tôn vinh không có gì bất ngờ.

Thế nhưng việc được tạp chí Time đưa vào bình chọn là một trong 10 khám phá khoa học quan trọng nhất của năm 2009 thì quả là ngạc nhiên. Ngạc nhiên bởi vì rất ít khi một công trình Toán học được Time để ý đến! Lần gần đây nhất Time để ý đến Toán học chính là xếp Công trình của nhà Toán học Nga Perelman - người được Giải thưởng Fields năm 2006 là thành tựu quan trọng nhất trong lĩnh vức khoa học công nghệ năm 2006.
 
"Công trình của GS Ngô Bảo Châu là một kỳ tích" - 2
GS.TSKH Lê Tuấn Hoa, Phó Viện trưởng Viện Toán học Việt Nam khẳng định Công trình chứng minh “Bổ đề cơ bản chương trình Langland” của giáo sư toán học Ngô Bảo Châu là một kỳ tích vĩ đại của nền toán học thế giới
 
Hiện, GS Ngô Bảo Châu giữ chức giáo sư Toán tại Viện nghiên cứu cao cấp Princeton (Mỹ), đồng thời vẫn giữ ghế giáo sư của Đại học Tổng hợp Paris XI (Pháp). Anh sống cùng vợ và 3 cô con gái xinh xắn, nhưng luôn luôn bận bịu với những chuyến đi báo cáo về công trình của mình ở khắp mọi nơi trên thế giới.

Mặc dù ở nước ngoài và bận bịu như vậy, nhưng GS Châu luôn luôn quan tâm tới nền Toán học Việt Nam. Anh cũng nhận lời làm thành viên đặc biệt của Viện Toán học. Mỗi khi về nước thăm gia đình hay làm việc, anh đều lên Viện làm việc. Dĩ nhiên Viện bố trí phòng làm việc riêng cho Anh, và trả lương như lương của các giáo sư khác (tức khoảng 5 triệu một tháng thực tế làm việc!). Có lần như hè năm 2008 tức là ngay sau khi chứng minh xong Bổ đề cơ bản - anh đã về dạy hơn 2 tháng. Còn thường ngày, anh vẫn trao đổi e-mail với nhiều cán bộ của Viện để trao đổi khoa học hoặc bàn chuyện đào tạo, phát triển Toán học, …

Cùng với Giáo sư Hoàng Tụy, Giáo sư Ngô Bảo Châu được coi là ngôi sao sáng của nền toán học Việt Nam đương đại.

GS Ngô Bảo Châu, sinh năm 1972 tại Hà Nội. Anh là con trai GS-TSKH Cơ học chất lỏng Ngô Huy Cẩn, nguyên Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện Cơ học Việt nam. Mẹ anh là PGS-TS Trần Lưu Vân Hiền, công tác tại Bệnh Viện Y Học Cổ Truyền TW, Việt Nam.

 

Ngô Bảo Châu từng là học sinh Trường Thực Nghiệm Giảng Võ, sau đó học tại khối phổ thông chuyên toántrường Đại học Khoa học tự nhiên thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội. Anh đã hai lần đoạt huy chương vàng Olympic toán quốc tế tại Australia năm 1988 và Cộng hoà Liên bang Đức (1989). Anh cũng là người Việt Nam đầu tiên giành 2 huy chương vàng Olympic toán quốc tế. Ngô Bảo Châu là cựu sinh viênTrường Đại học Sư phạm cấp cao (École normale supérieure), Pháp.

 

Năm 2004, anh được trao tặng giải Nghiên cứu Clay của Viện Toán học Clay cùng với Gérard Laumon vì đã có chứng minh được Bổ Đề Cơ Bản cho các nhóm Unita. Cũng trong năm đó, anh được phong Giáo sư tại ĐHTH Paris 11.

 

Năm 2005, ở tuổi 33, Ngô Bảo Châu được đặc cách phong hàm Giáo sư tại Việt Nam và trở thành vị Giáo sư trẻ nhất của Việt Nam tính đến thời điểm hiện tại.

 

Năm 2008, anh được mời sang làm việc tại Viện nghiên cứu cao cấp Princeton (Mỹ) - Viện nghiên cứu hàng đầu của thế giới.

 

Năm 2008, anh đưa lên arxiv một chứng minh bổ đề cơ bản cho các đại số Lie. Cuối năm 2009, kết quả chứng minh bổ đề cơ bản Langlands của Giáo sư Ngô Bảo Châu đã được tạp chí "The Time" bình chọn là 1 trong 10 phát minh khoa học tiêu biểu của năm 2009.

 

Với các công trình khoa học của mình, Giáo sư Châu được mời báo cáo phiên toàn thể tại Đại hội Toán học thế giới ICM2010 sẽ được tổ chức tại Ấn Độ.

Hồng Hạnh

Tag :
MỚI NHẤT
“Sốt” học tiếng Anh qua điện thoại di động
“Sốt” học tiếng Anh qua điện thoại di động

(Dân trí) - Sáng nào cũng vậy, thói quen hàng ngày của Ahmed Shariar Sarwar là dùng điện thoại di động gọi tới số 3000 để nhận được các bài học tiếng Anh. Ngoại ngữ này được coi như “tấm hộ chiếu” để anh có được một cuộc sống tốt hơn ở đất nước Bangladesh nghèo khổ.

Thứ năm, 17/12/2009 - 04:10

Xúc động lễ Kỷ niệm 55 năm học sinh miền Nam trên đất Bắc
Xúc động lễ Kỷ niệm 55 năm học sinh miền Nam trên đất Bắc

(Dân trí) - Những giọt nước mắt, những nụ cười sảng khoái, những cái ôm chặt... đó là những hình ảnh trong buổi lễ Kỷ niệm 55 năm học sinh miền Nam trên đất Bắc ngày 16/12 tại Hà Nội.

Thứ tư, 16/12/2009 - 05:30

Sẽ xây dựng 3 khu đô thị ĐH ở các cửa ngõ thành phố
Sẽ xây dựng 3 khu đô thị ĐH ở các cửa ngõ thành phố

(Dân trí) - Từ nay đến năm 2025, TPHCM sẽ bố trí gần 2.400 ha đất để xây dựng 3 khu đô thị Đại học ở các cửa ngõ thành phố. Đó là nội dung của báo cáo về chương trình phát triển đô thị TPHCM định hướng đến năm 2025 của UBND TPHCM.

Thứ tư, 16/12/2009 - 03:30

Sở GD-ĐT TPHCM nhất trí buộc thôi việc thầy Võ Hải Bình
Sở GD-ĐT TPHCM nhất trí buộc thôi việc thầy Võ Hải Bình

(Dân trí) - Sau cuộc họp vào chiều qua 15/12, Sở GD-ĐT TPHCM đã quyết định buộc thôi việc đối với thầy giáo Võ Hải Bình, người đã phạt học sinh thụt dầu 100 cái. Thầy Bình là giáo viên có 25 năm kinh nghiệm dạy môn Toán tại Trường THPT Lê Quý Đôn, quận 3, TPHCM.

Thứ tư, 16/12/2009 - 02:23

Thạc sĩ 17 tuổi
Thạc sĩ 17 tuổi

(Dân trí) - Tốt nghiệp trung học khi 15 tuổi, tốt nghiệp đại học lúc 16 tuổi và giờ đây chàng trai 17 tuổi Marian Kogler vừa lấy bằng thạc sĩ. Với thành tích mới nhất này, Marian Kogler trở thành thạc sĩ trẻ tuổi nhất nước Áo.

Thứ tư, 16/12/2009 - 01:42

Phá nhà hiệu trưởng để phản đối tăng học phí
Phá nhà hiệu trưởng để phản đối tăng học phí

(Dân trí) - Đêm thứ 6 tuần trước, khoảng 70 người đã đập vỡ cửa sổ và vứt đuốc đang cháy vào nơi ở của hiệu trưởng Trường ĐH UC Berkeley (bang California, Mỹ) nằm trong khuôn viên trường để phản đối tăng học phí và giảm ngân sách. Tám người trong số này đã bị bắt giữ.

Thứ tư, 16/12/2009 - 06:30

60 sinh viên xuất sắc nhận học bổng Sumitomo
60 sinh viên xuất sắc nhận học bổng Sumitomo

(Dân trí) - Sáng nay 15/12, tại Hà Nội, đại diện Tập đoàn Sumitomo Corporation Nhật Bản đã trao 60 suất học bổng cho sinh viên xuất sắc ĐH Ngoại thương với trị giá 200 đô la Mỹ mỗi suất.

Thứ ba, 15/12/2009 - 02:08

Kì thi tốt nghiệp năm 2010 sẽ có 8 môn?
Kì thi tốt nghiệp năm 2010 sẽ có 8 môn?

(Dân trí) - Tiếp tục thắc mắc về phần riêng của đề thi ĐH? HV Chính trị có tuyển sinh nam thanh niên ngoài quân đội? Trường ĐH Luật TPHCM tổ chức thi hệ tại chức vào thời gian nào? ĐH Ngân hàng có xét tuyển HSG Quốc gia? Ngành tài chính doanh nghiệp học và làm gì?...

Thứ ba, 15/12/2009 - 11:49

Hào hứng nghe Phó Thủ tướng giảng bài
Hào hứng nghe Phó Thủ tướng giảng bài

(Dân trí) - Sâu sắc, ấn tượng… là ý kiến nhận xét của hàng trăm sinh viên, giảng viên Học viện Ngoại giao (Hà Nội) khi được “thưởng thức” bài giảng của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân chiều 14/12.

Thứ ba, 15/12/2009 - 08:40

Học sinh khiếm thị ngân khúc Giáng sinh
Học sinh khiếm thị ngân khúc Giáng sinh

(Dân trí) - Mừng Giáng sinh 2009, với màn hợp xướng đặc biệt mang tên "Hy vọng", các bạn học sinh khiếm thị thuộc dàn hợp ca Hữu Nghị đã hát say sưa, hết mình, mang đến cho người nghe niềm tin mãnh liệt vào cuộc sống, vào ước mơ, khát vọng đẹp.

Thứ hai, 14/12/2009 - 12:55

Hơn 300 học sinh, sinh viên xuất sắc nhận học bổng Shinnyo-en
Hơn 300 học sinh, sinh viên xuất sắc nhận học bổng Shinnyo-en

(Dân trí)- Ngày 12/12, ĐH QGHN đã tổ chức Lễ trao học bổng của Tổ chức Shinnyo-en, Nhật Bảncho 333 HSSV, trong đó có 123 suất học bổng dành cho SV trị giá 200 USD/1năm học và 210 suất học bổng dành cho HS THPT chuyên thuộc ĐHQG trị giá 120 USD/1 năm học.

Thứ hai, 14/12/2009 - 12:11

“Ước gì có một cây cầu cho tụi nhỏ đi học”
“Ước gì có một cây cầu cho tụi nhỏ đi học”

(Dân trí) - Một bà cụ 70 tuổi ở ấp Rạch Gốc (xã Tây Yên, huyện An Biên, Kiên Giang) nghẹn ngào nói như thế khi chúng tôi về địa phương tìm hiểu việc hàng chục học sinh không dám đi học vì sợ té cầu khỉ sau khi một học sinh thiệt mạng do té cầu.

Thứ hai, 14/12/2009 - 09:56

ĐÁNG QUAN TÂM
Thầy hiệu trưởng 26 tuổi
Thầy hiệu trưởng 26 tuổi

(Dân trí) - Đang ở tuổi 26, Hoàng Mạnh Tuynh là thầy hiệu trưởng trẻ nhất của tỉnh Lạng Sơn. Trong chuyến công tác tại tỉnh vùng biên này chúng tôi đã gặp anh, một thầy giáo vùng sâu vùng xa đang trăn trở vun đắp cho sự nghiệp “trăm năm trồng người”.

Thứ hai, 14/12/2009 - 06:06

Bỏ thuốc chuột vào phích nước của bạn để trả thù
Bỏ thuốc chuột vào phích nước của bạn để trả thù

(Dân trí) - Để trả thù việc thường xuyên bị các bạn bắt nạt tại trường, một học sinh ở Côn Minh, thủ phủ tỉnh Vân Nam, Trung Quốc đã bỏ thuốc chuột vào phích nước của các bạn trong ký túc xá. Cậu HS làm thế vì nghĩ rằng thuốc chuột chỉ khiến các bạn tiêu chảy!

Thứ hai, 14/12/2009 - 05:31

“Xé” rừng tìm chữ, nuôi “mộng” đại học
“Xé” rừng tìm chữ, nuôi “mộng” đại học

(Dân trí) - Hàng ngày phải băng qua hơn chục cây số đường rừng, vượt qua những con suối mùa đông lạnh thấu tim, cậu bé Dương Phúc Tình người dân tộc Dao ở bản Thán Dìu (xã Công Sơn, huyện Cao Lộc, Lạng Sơn) “xé” rừng tìm chữ nuôi mộng học đại học.

Chủ nhật, 13/12/2009 - 12:42

Hải Phòng: Học sinh choáng ngất hàng loạt tại trường
Hải Phòng: Học sinh choáng ngất hàng loạt tại trường

(Dân trí) - Sáng qua, 6 học sinh tại trường THCS Quán Toan (Hồng Bàng, Hải Phòng) phải nhập viện trong tình trạng tức ngực, khó thở. Trước đó không lâu, hàng chục học sinh và thầy giáo của trường cũng phải cấp cứu với biểu hiện tương tự.

Chủ nhật, 13/12/2009 - 09:22

iPhone đời mới trở thành dụng cụ giáo dục
iPhone đời mới trở thành dụng cụ giáo dục

(Dân trí) - Trường Gumley House Convent ở Tây London, Anh vừa phát cho 30 học sinh những chiếc iPhone đời mới nhất để làm dụng cụ giáo dục. Thậm chí các em còn được cấp thêm 15 bảng để mua các phần mềm giáo dục.

Chủ nhật, 13/12/2009 - 08:16

Tổ chức Phật giáo Nhật Bản tài trợ cho Quỹ Khuyến học Việt Nam
Tổ chức Phật giáo Nhật Bản tài trợ cho Quỹ Khuyến học Việt Nam

(Dân trí) - Ngày 12/12, Đại diện tổ chức Phật giáo Shinnyo-En của Nhật đã thống nhất kế hoạch tài trợ khuyến học năm 2010 với Quỹ Khuyến học Việt Nam. Trong đó, ngân sách tài trợ sẽ được sử dụng cho hai mục đích: học bổng và các hoạt động hỗ trợ giáo dục.

Thứ bảy, 12/12/2009 - 03:10

Sở GD-ĐT TPHCM nên xem xét lại hình thức kỷ luật thầy Bình
Sở GD-ĐT TPHCM nên xem xét lại hình thức kỷ luật thầy Bình

(Dân trí) - Hình thức kỷ luật với thầy Bình như thế là quá nặng, vô lý; Hội đồng kỷ luật nên xem lại kết luận của mình; Cục nhà giáo sẽ “vào cuộc” nếu có đơn khiếu nại của thầy Bình...

Thứ bảy, 12/12/2009 - 02:05

Ngành CNTT - ĐH QGHN đạt chuẩn kiểm định Asean
Ngành CNTT - ĐH QGHN đạt chuẩn kiểm định Asean

(Dân trí) - Vừa qua, đoàn chuyên gia đánh giá ngoài của mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á (AUN) đã tiến hành kiểm định chất lượng chương trình đào tạo cử nhân ngành Công nghệ thông tin của Trường ĐH Công nghệ - ĐHQGHN.

Thứ bảy, 12/12/2009 - 06:31

Rộ tin đồn sinh viên y khoa “chơi” với xương người
Rộ tin đồn sinh viên y khoa “chơi” với xương người

(Dân trí) - Mới đây trên hơn 200 trang web ở Trung Quốc xuất hiện những bức ảnh trong đó các cô gái mặc áo choàng trắng chụp ảnh với …xương người trong phòng thí nghiệm. Có tin đồn rằng đây là SV trường ĐH Y Trùng Khánh nhưng trường vừa tuyên bố bác bỏ tin đồn này.

Thứ bảy, 12/12/2009 - 06:27

110 trường học được trang bị kiến thức về phòng chống bạo lực
110 trường học được trang bị kiến thức về phòng chống bạo lực

(Dân trí) - Sáng nay 11/12, Bộ GD-ĐT và tổ chức PLAN tại Việt Nam tổ chức Hội nghị triển khai dự án “Bảo vệ trẻ em - Tăng cường phương pháp kỉ luật tích cực” tại 110 trường tiểu học và trung học cơ sở và 50 xã.

Thứ sáu, 11/12/2009 - 04:56

Thêm một nữ giáo viên bị đình chỉ dạy vì bê bối tình cảm
Thêm một nữ giáo viên bị đình chỉ dạy vì bê bối tình cảm

(Dân trí) - Một nữ giáo viên trung học ở New York, Mỹ đang bị điều tra vì mối quan hệ quá thân mật với một học sinh. Trước đó báo chí đưa tin hai nữ giáo viên trung học ở New York đình chỉ dạy do bị bắt quả tang khỏa thân trong lớp học bỏ trống.

Thứ sáu, 11/12/2009 - 03:48

GS Ngô Bảo Châu vào top 10 khám phá khoa học của Time
GS Ngô Bảo Châu vào top 10 khám phá khoa học của Time

(Dân trí) - Công trình chứng minh “Bổ đề cơ bản chương trình Langland” của giáo sư toán học Ngô Bảo Châu vừa được tạp chí danh tiếng Time (Mỹ) bình chọn là 1 trong 10 khám phá khoa học tiêu biểu của năm 2009.

Thứ sáu, 11/12/2009 - 11:05