Đạo văn sinh sôi

Đạo văn rất khó kiểm soát khi luật về trích dẫn hiện chưa rõ ràng và do thói quen sử dụng tác phẩm của người khác mà không tuân thủ về trích dẫn đang gây bức xúc, cản trở trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học.

Hàng loạt vấn đề liên quan đến đạo văn trong các trường ĐH hiện nay được nêu và bàn luận tại tọa đàm “Văn hóa trích dẫn trong hoạt động học tập, nghiên cứu” do ĐHQG TP HCM tổ chức sáng 21/10. Một trong những vấn đề gây bức xúc, lo lắng đó là pháp lý hiện có rất nhiều khoảng trống, tạo điều kiện để đạo văn sinh sôi.

Luật không “phủ sóng”

Dẫn lại một số vụ liên quan đình đám gần đây như 2 hiệu phó của Trường ĐH Bách khoa Hà Nội bị tố cáo đạo văn, ông Hoàng Xuân Quế (Trường ĐH Kinh tế Quốc dân Hà Nội) bị Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) thu hồi luận án tiến sĩ do sao chép 30% nội dung luận án của TS Mai Thanh Quế (Học viện Ngân hàng) và ông Hoàng Xuân Quế đã khởi kiện Bộ GD-ĐT, các đại biểu nhận định ngày càng có nhiều vụ việc bị lên án quyết liệt vì vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

TS Lê Thị Nam Giang - Phó trưởng Khoa Luật quốc tế Trường ĐH Luật TPHCM, Tổng Thư ký Hội Sở hữu trí tuệ TPHCM - cho rằng Luật Sở hữu trí tuệ và một số văn bản hướng dẫn có đề cập trực tiếp nhưng không đưa ra bất cứ một giải thích hay khái niệm cụ thể nào về trích dẫn. Bên cạnh đó, các trường hợp trích dẫn nào không cần xin phép thì hiện luật cũng không quy định rõ ràng.

Nhiều kẽ hở của pháp luật khiến cho việc chống vi phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng khó.
Nhiều kẽ hở của pháp luật khiến cho việc chống vi phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng khó. Trong ảnh: Học viên nghiên cứu trong phòng thí nghiệm Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐHQG TPHCM. (Ảnh: Tấn Thạnh)

Trong quy định của Bộ GD-ĐT về hình thức luận án có nêu: “không phải xin phép trích dẫn những kiến thức phổ thông đã biết” nhưng theo TS Nam Giang, quy định này trong một số trường hợp rất khó phân biệt đâu là kiến thức phổ thông, đâu là kiến thức nhiều người đã biết vì bộ cũng không đưa ra bất cứ giải thích nào. Điều 25 của Luật Sở hữu trí tuệ có nêu “trường hợp trích dẫn không phải xin phép đó là trích dẫn hợp lý tác phẩm mà không làm sai ý tác giả để bình luận hoặc minh họa trong tác phẩm của mình”. TS Giang cho rằng quy định “trích dẫn hợp lý” rất chung chung, hợp lý là được quyền trích dẫn 5 trang hay 500 trang?

“Luật quy định như thế thì rất khó. Rõ ràng đây là khoảng trống của pháp luật hiện nay. Theo đó, chúng ta vẫn xử lý đạo văn theo từng trường hợp cụ thể, dẫn đến việc không thống nhất trong quá trình xử lý” - TS Giang nhận định.

Giảng viên từ chối hướng dẫn luận văn

Hàng loạt vụ việc đạo văn cụ thể trong trường ĐH được các giảng viên, sinh viên đặt ra tại buổi tọa đàm. ThS Trần Thị Kim Anh, Phó Phòng Quản lý khoa học Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, nêu thực trạng hiện nhiều giảng viên từ chối hướng dẫn luận văn cho sinh viên vì lý do sinh viên rất yếu trong xây dựng đề cương và giảng viên phải bổ sung đến 70% nội dung đề cương luận văn nhưng khi công bố, sinh viên không cảm ơn, không ghi nhận. Một cán bộ nghiên cứu của Khoa Y - ĐHQG TP HCM nêu việc có giảng viên hướng dẫn luận văn cho sinh viên nhưng người hướng dẫn lại lấy công trình này đi báo cáo trong một hội thảo chuyên ngành với tư cách là đồng tác giả…

Ông Nguyễn Anh Thi, Giám đốc Trung tâm Sở hữu trí tuệ và Chuyển giao công nghệ (IPTC), nhận định thầy lấy kết quả của trò đi báo cáo không chỉ xâm phạm quyền tác giả mà còn là vấn đề đạo đức của người nghiên cứu. TS Nam Giang cho rằng giảng viên là người định hướng, chỉnh sửa tác phẩm chứ không phải trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm nên việc làm như trên là khó chấp nhận.

Một giảng viên Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn băn khoăn về trách nhiệm liên đới của hội đồng chấm luận văn, luận án. “Tại sao hội đồng với hàng loạt giáo sư, tiến sĩ đầu ngành mà khi chấm luận văn, luận án lại không phát hiện được đạo văn? Khi những vụ việc lật lại cho thấy có đạo văn thì chỉ học viên là người chịu trách nhiệm, còn hội đồng lại vô can?” - giảng viên này bức xúc.

Theo TS Nam Giang, hội đồng chấm luận văn, luận án thành lập để đánh giá chất lượng tác phẩm và dựa chủ yếu vào cam kết trung thực trong nghiên cứu của học viên và kinh nghiệm của bản thân người chấm. Mỗi trường nên có quy định về trích dẫn và yêu cầu hội đồng chấm nâng cao trách nhiệm, nếu nghi ngờ đạo văn, các trường phải hỗ trợ, cung cấp cơ sở dữ liệu để xem xét. Tuy nhiên, để phát hiện ra đạo văn là rất khó, do đó cần có phần mềm chống đạo văn dựa trên việc số hóa thư viện và Bộ GD-ĐT cần phải sớm xây dựng cơ sở dữ liệu về luận văn, luận án nếu muốn chống đạo văn.

Trong khi luật chưa rõ ràng thì nhiều ý kiến cho rằng trong mọi trường hợp, người nghiên cứu phải tự bảo vệ mình bằng cách lưu bằng chứng để có cơ sở khi xảy ra tranh chấp. “Điều quan trọng là phải xây dựng văn hóa, chuẩn mực trích dẫn trong đội ngũ nghiên cứu khoa học, giảng viên, sinh viên để giám sát lẫn nhau và dựa trên chuẩn mực đó mà tự điều chỉnh khi phát hiện trích dẫn quá lố” - ông Thi nói.

Các trường phải tự lo

Các đại biểu cho rằng hiện Bộ GD-ĐT hoàn toàn không có quy định nào về chống đạo văn trong nghiên cứu khoa học và giảng dạy. Do vậy, các trường phải tự định ra các quy định, hướng dẫn về làm luận văn, luận án, trong đó có quy định về trích dẫn. “Nếu không cho cơ sở pháp lý đầy đủ, sinh viên, học viên sẽ không thể biết cách trích dẫn hợp pháp và các trường không xử lý được khi xảy ra đạo văn. Trong khi luật còn nhiều khoảng trống thì vai trò quan trọng trong việc kiểm soát đạo văn thuộc về trường. Bộ GD-ĐT cũng cần rà soát các quy định về trích dẫn để điều chỉnh cho phù hợp” - TS Nam Giang kiến nghị.

 

Theo Gia Thùy

Người Lao Động

 

Tag :
MỚI NHẤT
Tìm việc lương cao nhờ facebook
Tìm việc lương cao nhờ facebook

Sử dụng mạng xã hội thường xuyên có thể khiến cho cuộc sống tệ hại hơn. Tuy nhiên, mới đây, một chương trình ra mắt đang chứng tỏ điều ngược lại: sử dụng Facebook đúng cách có thể giúp hàng triệu người tìm việc làm và thăng tiến.

Thứ năm, 23/10/2014 - 09:05

PTE Academic - Sự lựa chọn mới của nhiều giáo viên và học sinh
PTE Academic - Sự lựa chọn mới của nhiều giáo viên và học sinh

Bài thi kiểm tra trình độ tiếng Anh quốc tế PTE A (Pearson Tests Of English Academic) được các thí sinh và giáo viên yêu thích bởi sự đơn giản trong việc tiếp cận với các tài liệu ôn thi, các hướng dẫn trước, trong và sau kỳ thi.

Thứ năm, 23/10/2014 - 09:01

Ký kết nâng cao trình độ học vấn, kỹ năng nghề cho công nhân, viên chức
Ký kết nâng cao trình độ học vấn, kỹ năng nghề cho công nhân, viên chức

(Dân trí) - Ngày 22/10, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Bộ Giáo dục - Đào tạo đã ký kết Chương trình phối hợp hoạt động giai đoạn 2014 - 2020.

Thứ tư, 22/10/2014 - 11:15

Hơn 81 tỷ đồng nâng cấp Trường Cao đẳng Nghề Kỹ thuật Công nghệ Dung Quất
Hơn 81 tỷ đồng nâng cấp Trường Cao đẳng Nghề Kỹ thuật Công nghệ Dung Quất

(Dân trí) - Ngày 22/10, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội phát động khởi công dự án thành phần 5 thuộc “Dự án đầu tư phát triển các trường cao đẳng nghề chất lượng cao” từ nguồn vốn ODA của Chính phủ Pháp tại trường CĐ Nghề Kỹ thuật Công nghệ Dung Quất.

Thứ tư, 22/10/2014 - 09:52

Thị xã Hồng Lĩnh phát huy nhiều sáng kiến xây dựng quỹ khuyến học
Thị xã Hồng Lĩnh phát huy nhiều sáng kiến xây dựng quỹ khuyến học

(Dân trí) - Sáng 22/10, Hội Khuyến học thị xã Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) đã tổ chức tổng kết hoạt động khuyến học nhiệm kỳ 2009-2014 và bầu ban chấp hành nhiệm kỳ mới.

Thứ tư, 22/10/2014 - 09:30

Đủ kiểu tận thu, chia chác của ê kíp tại Trường THCS Lam Sơn
Đủ kiểu tận thu, chia chác của ê kíp tại Trường THCS Lam Sơn

(Dân trí) - Với việc thu vô tội vạ, chia theo lợi ích nhóm, nguyên hiệu trưởng Trường THCS Lam Sơn (quận 6, TPHCM) - bà Kha Lệ Thanh cùng “ê kíp” đã chia chác những khoản tiền khổng lồ.

Thứ tư, 22/10/2014 - 09:24

Hậu Giang: Tiến sĩ về tỉnh công tác được hỗ trợ 100 triệu đồng
Hậu Giang: Tiến sĩ về tỉnh công tác được hỗ trợ 100 triệu đồng

(Dân trí) - UBND tỉnh Hậu Giang vừa có quy định về chế độ hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng và chính sách thu hút nhân lực của tỉnh.

Thứ tư, 22/10/2014 - 09:02

Vụ phụ huynh “gánh 30” khoản: Nhiều khoản thu sai được trả lại
Vụ phụ huynh “gánh 30” khoản: Nhiều khoản thu sai được trả lại

(Dân trí) - Sau khi Dân trí phản ánh việc phụ huynh “gánh” gần 30 khoản đóng góp đầu năm ở Trường THPT Đồng Đăng (huyện Cao Lộc, Lạng Sơn), Sở GD-ĐT Lạng Sơn đã tiến hành thanh tra chuyên đề và phát hiện ra nhiều sai phạm trong công tác thu chi.

Thứ tư, 22/10/2014 - 02:42

ĐH Bách khoa Hà Nội đưa môn Sinh học vào xét tuyển
ĐH Bách khoa Hà Nội đưa môn Sinh học vào xét tuyển

(Dân trí) - Trường Đại học Bách khoa Hà Nội vừa công bố phương án tuyển sinh đại học hệ chính quy của trường. Theo đó, trường bổ sung thêm điều kiện sơ loại và thêm tổ hợp 2 môn thi khác, trong đó đưa môn Sinh vào xét tuyển một số ngành học.

Thứ tư, 22/10/2014 - 02:33

Bến Tre: Chấn chỉnh hoạt động căng tin trong trường học
Bến Tre: Chấn chỉnh hoạt động căng tin trong trường học

(Dân trí) - Ngày 22/10, thông tin từ Sở GD-ĐT Bến Tre cho biết, đơn vị này vừa ký văn bản gửi các phòng GD-ĐT, các trường THPT và trung tâm giáo dục thường xuyên nhằm chấn chỉnh hoạt động căng tin trường học trên địa bàn.

Thứ tư, 22/10/2014 - 02:13

Nghệ An thiếu hơn 2.500 giáo viên mầm non
Nghệ An thiếu hơn 2.500 giáo viên mầm non

(Dân trí) - Theo đúng quy định mỗi nhóm lớp phải có 2 giáo viên thì toàn tỉnh Nghệ An còn thiếu tới 2.508 giáo viên mầm non. Kéo theo bình quân giáo viên đứng lớp chỉ đạt 1,3 giáo viên/nhóm, lớp, thậm chí có những nơi tỷ lệ này chỉ đạt 1,1 giáo viên/nhóm, lớp.

Thứ tư, 22/10/2014 - 02:06

 ĐH QGHN ban hành quy định tuyển thẳng vào ĐH đối với học sinh THPT chuyên
ĐH QGHN ban hành quy định tuyển thẳng vào ĐH đối với học sinh THPT chuyên

(Dân trí) - ĐH Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) vừa ban hành quy định xét tuyển thẳng vào ĐH với đối tượng học sinh THPT chuyên thuộc ĐHQGHN và các trường THPT chuyên không thuộc ĐHQGHN. Bên cạnh đó, ĐHQGHN còn quy định xét tuyển thẳng cho học sinh Trung học cơ sở.

Thứ tư, 22/10/2014 - 11:10

ĐÁNG QUAN TÂM
Khai giảng Chương trình Tiên tiến, Chất lượng cao và POHE, khóa 56
Khai giảng Chương trình Tiên tiến, Chất lượng cao và POHE, khóa 56

Vừa qua, Trường đại học Kinh tế Quốc dân đã long trọng tổ chức khai giảng các lớp chương trình Tiên tiến, chất lượng cao và POHE khóa tuyển sinh năm 2014.

Thứ tư, 22/10/2014 - 10:29

Không chịu làm... lãnh đạo
Không chịu làm... lãnh đạo

Thiếu nhân sự Phòng Giáo dục và đào tạo (GD-ĐT) là tình trạng chung ở nhiều quận, huyện tại TPHCM. Lý do là khi làm ở vị trí quản lý, nhiều nhà giáo bị cắt hết phụ cấp ưu đãi và trợ cấp thâm niên. Vì thế, nhiều người tìm mọi cách ở lại trường chứ không chịu làm lãnh đạo.

Thứ tư, 22/10/2014 - 10:01

Con đường khởi nghiệp ngành Quản trị Khách sạn và Đầu bếp chuyên nghiệp
Con đường khởi nghiệp ngành Quản trị Khách sạn và Đầu bếp chuyên nghiệp

Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có tiềm năng mạnh về Du lịch, bằng chứng là sự phát triển nhanh chóng của ngành dịch vụ khách sạn và nhà hàng, hiện nước ta có trên 7.000 khách sạn, resort, khu nghỉ dưỡng…

Thứ tư, 22/10/2014 - 10:00

Các gương mặt thủ khoa xuất sắc nhận học bổng TOPMOST
Các gương mặt thủ khoa xuất sắc nhận học bổng TOPMOST

Vừa qua, Tổ chức giáo dục quốc tế Language Link phối hợp với báo Dân trí trao tặng học bổng TOPMOST đến 24 sinh viên xuất sắc đỗ thủ khoa đầu vào kỳ thi tuyển sinh Đại học-Cao đẳng 2014.

Thứ tư, 22/10/2014 - 09:03

Những sinh viên đầu tiên nhận tấm bằng ĐH London ngay tại Việt Nam
Những sinh viên đầu tiên nhận tấm bằng ĐH London ngay tại Việt Nam

Đại học London, một trong những trường lớn và lâu đời nhất của Anh Quốc với chương trình đào tạo Tài chính và Ngân hàng nổi tiếng đầy thử thách là niềm mơ ước với ngay cả những sinh viên học tại Luân Đôn.

Thứ tư, 22/10/2014 - 08:01

Bộ GD-ĐT sẽ thay đổi quy định về miễn thi môn Ngoại ngữ
Bộ GD-ĐT sẽ thay đổi quy định về miễn thi môn Ngoại ngữ

(Dân trí) - Thông tin từ Bộ GD-ĐT cho biết, hiện Bộ đang nghiên cứu điều chỉnh lại một số quy định miễn thi môn ngoại ngữ THPT quốc gia 2015 vừa công bố để phù hợp với thực tế.

Thứ tư, 22/10/2014 - 07:43

5 năm, Hội Khuyến học Vũ Quang huy động được hơn 5 tỷ đồng khuyến học
5 năm, Hội Khuyến học Vũ Quang huy động được hơn 5 tỷ đồng khuyến học

(Dân trí) - Trong 5 năm qua (2009 -2014), Hội Khuyến học Vũ Quang (Hà Tĩnh) đã huy động được tổng số quỹ hơn 5 tỷ đồng.

Thứ tư, 22/10/2014 - 12:59

Gặp các bộ óc siêu việt nhất hành tinh
Gặp các bộ óc siêu việt nhất hành tinh

Mùa Nobel, mọi chú ý lại đổ dồn về thủ đô Stockhom của Thụy Điển, nơi những phát minh, sáng tạo và cống hiến khoa học vĩ đại nhất lần lượt được tôn vinh. Song có một nơi khác ở châu Âu rất nổi tiếng, điểm hẹn của các nhà khoa học đoạt giải Nobel trên toàn thế giới suốt hơn nửa thế kỷ qua.

Thứ tư, 22/10/2014 - 12:40

ĐH Tài chính - Marketing ưu tiên xét tuyển thẳng học sinh học trường chuyên
ĐH Tài chính - Marketing ưu tiên xét tuyển thẳng học sinh học trường chuyên

(Dân trí) - Trường ĐH Tài chính - Marketing vừa công bố phương án tuyển sinh năm 2015. Theo đó, trường sẽ xét tuyển thẳng đối với học sinh học 3 năm tại các trường THPT chuyên trên toàn quốc

Thứ ba, 21/10/2014 - 09:00

Đề nghị thu hồi gần 1,2 tỷ đồng từ ê kíp “tận thu” ở trường học
Đề nghị thu hồi gần 1,2 tỷ đồng từ ê kíp “tận thu” ở trường học

(Dân trí) - “Nhóm lợi ích” tại Trường THCS Lam Sơn, quận 6, TPHCM gồm Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, kế toán, thủ quỹ, giám thị bị đề thu hồi gần 1,2 tỷ đồng do “tận thu”.

Thứ ba, 21/10/2014 - 03:59

Tuyển sinh 2015: ĐH Thương mại bỏ môn Hóa trong xét tuyển
Tuyển sinh 2015: ĐH Thương mại bỏ môn Hóa trong xét tuyển

(Dân trí) - Trường ĐH Thương mại vừa công bố thông tin tuyển sinh năm 2015. Theo đó, nhiều ngành Kinh tế (khối A) trước đây thi 3 môn Toán, Vật lý, Hóa học, tuyển sinh 2015, trường thay thế môn hóa bằng môn Tiếng Anh.

Thứ ba, 21/10/2014 - 02:38

Bộ GD-ĐT cung cấp sai thông tin đơn vị cấp chứng chỉ IELTS
Bộ GD-ĐT cung cấp sai thông tin đơn vị cấp chứng chỉ IELTS

(Dân trí) - Bộ GD-ĐT vừa có công văn hướng dẫn những chứng chỉ và đối tượng được miễn thi Ngoại ngữ trong kỳ thi THPT quốc gia 2015. Tuy nhiên, trong công văn này Bộ đã hướng dẫn sai thông tin đơn vị cấp chứng chỉ IELTS.

Thứ ba, 21/10/2014 - 01:50