Giáo sư Hoàng Tụy “Xin được nói thẳng” những trăn trở về khoa học - giáo dục

Dân trí Hơn 50 bài viết của Giáo sư Toán học Hoàng Tụy từng đăng trên tạp chí Tia sáng được tổng hợp và chỉnh lý thành cuốn sách mang tựa đề “Xin được nói thẳng”. Cuốn sách được ra mắt bạn đọc vào chiều ngày 16/6 tại Hà Nội do Tạp chí Tia sáng (Bộ Khoa học và Công nghệ) và công ty Alphabooks tổ chức.
>>Thủ tướng chúc mừng sinh nhật lần thứ 90 của GS Hoàng Tụy
>>GS. Hoàng Tụy: ‘Xét toàn diện, học sinh Việt còn thua xa’

GS. Hoàng Tụy là một trong hai người tiên phong trong việc xây dựng ngành Toán học Việt Nam và được coi là cha đẻ của lĩnh vực Tối ưu hóa toàn cục (Global Optimization). Không chỉ là một nhà Toán học tiêu biểu của Việt Nam, ông còn có nhiều đóng góp cho công cuộc chấn hưng nền giáo dục nước nhà.

Giáo sư Hoàng Tụy “Xin được nói thẳng” những trăn trở về khoa học - giáo dục - 1
Cuốn sách “Xin được nói thẳng” là tập hợp các bài viết của tác giả trong 20 năm qua.

Trong sách, có đoạn ông viết: “Trong cuộc chiến để dành chỗ xứng đáng với tầm vóc dân tộc, trong một thế giới nhiều biến động, chỉ có một chiến dịch khả dĩ thành công, đó là dựa vào trí tuệ và tài năng để khắc phục những yếu kém khác. Như vậy, lẽ sống còn của dân tộc kêu gọi ta hãy chăm lo đào tạo, phát hiện và bồi dưỡng, sử dụng và phát triển nhân tài”. Đó cũng chính là những trăn trở của giáo sư đầu ngành Toán học trong suốt hơn 70 năm qua với tấm lòng tha thiết muốn đóng góp những điều tốt đẹp nhất cho nền khoa học-giáo dục Việt Nam.

Bởi vậy mà trong suốt những năm ấy, theo chiều dài lịch sử, GS. Hoàng Tụy thường xuyên tranh luận, lên tiếng trên các diễn đàn để thẳng thắn chỉ ra những điều bất cập, lệch lạc, gây trở ngại cho sự tiến bộ của khoa học, giáo dục, cũng như sự nghiệp phát triển đất nước.

Chia sẻ tại sự kiện, GS. Hà Huy Khoái - người từng có nhiều năm gắn bó với GS. Hoàng Tụy đã nói: “Sẽ không thể thấy hết lòng thiết tha với sự nghiệp giáo dục nếu chỉ đọc các bài viết của ông mà phải trực tiếp nghe ông nói. Người ta có thể đồng ý hay không đồng ý với những quan điểm nào đó của ông nhưng không ai không cảm động trước sự nhiệt tình của Giáo sư bởi ông như đang giãi bày tâm sự sâu nặng của chính mình. Và dường như trong từng lời nói ấy có cả sự day dứt của một con người khi chưa hoàn thành được ước nguyện nào đó của cuộc đời mình”.

Giáo sư Hoàng Tụy “Xin được nói thẳng” những trăn trở về khoa học - giáo dục - 2
GS. Hà Huy Khoái - cựu Viện trưởng Viện Toán học Việt Nam, Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học các nước thế giới thứ ba.

Bằng sự hiểu biết sâu rộng về khoa học - giáo dục trong và ngoài nước, cùng với những kinh nghiệm trong quá trình nghiên cứu, giảng dạy và quản lý trực tiếp, GS. Hoàng Tụy không chỉ đưa ra nhận xét về tình hình thực tế tại từng thời điểm mà còn nêu các giải pháp một cách cụ thể và chi tiết mà ông cho là phù hợp và khả dĩ với Việt Nam trong các tác phẩm của mình.

Từ những năm 90, những bài viết về giáo dục của thầy Tụy thường đề cập đến các vấn đề trong thi cử, dạy thêm - học thêm hay cải cách giáo dục… Và những điều mà Giáo sư chỉ ra chính là những vấn đề vẫn đang còn tồn đọng cho đến ngày nay.

Các giáo sư từng là đồng nghiệp và học trò của GS. Hoàng Tụy nhìn nhận, giữa những tiếng nói của các nhà trí thức, tiếng nói của thầy Tụy luôn nổi bật không chỉ vì danh tiếng cá nhân của ông. Tiếng nói ấy một mặt là sự kế thừa từ tinh thần các nhà sĩ phu yêu nước. Đặc biệt tiếng nói ấy không chỉ được can đảm cất lên từ rất sớm, mà còn giữ được sự tỉnh táo, trí tuệ, khách quan và chuẩn mực của một nhà khoa học.

Mặc dù nhiều những đề xuất của ông chưa được “lắng nghe” nhưng nó đã đặt nền móng cho suy nghĩ của các thế hệ kế tiếp bởi những giá trị thường hằng của chúng. Hay nói như TS. Khuất Thu Hồng: “Những hạt mầm mà ông đã dày công gieo trồng ấy vẫn đang ngày một phát triển và có sức sống mãnh liệt cho đến ngày nay”.

Khi nói về người bạn đã từng có nhiều năm làm việc gắn bó với mình, GS. Pierre Darriulat (nhà khoa học Pháp) cảm động chia sẻ: “Cho đến khi tuổi già sức yếu nhưng những lo lắng của ông không phải về bản thân mình mà hầu hết là vì vận mệnh tương lai của đất nước”.

Giáo sư Hoàng Tụy “Xin được nói thẳng” những trăn trở về khoa học - giáo dục - 3

GS. Pierre Darriulat - Viện sĩ thông tấn Viện Hàn lâm Khoa học Pháp từ năm 1986, Nguyên giám đốc khoa học Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu (CERN).

Hay như chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan chia sẻ: “Suốt đời ông đã cống hiến rất nhiều cho giáo dục, đặc biệt là toán học nhưng ngay cả trong các lĩnh vực khác thì Giáo sư vẫn luôn đặt sự quan tâm, tình yêu đối với đất nước và trách nhiệm với xã hội vào trong suy nghĩ của mình. Giáo sư luôn căn dặn chúng tôi, đã là người trí thức, đã là người muốn đóng góp cho đất nước thì phải có tinh thần dấn thân ở bất cứ vị trí nào, cống hiến tối đa cho sự phát triển của Việt Nam”.

Giáo sư Hoàng Tụy “Xin được nói thẳng” những trăn trở về khoa học - giáo dục - 4
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, Nguyên Tổng Thư ký và Phó Chủ tịch của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, thành viên Ban Nghiên cứu của Thủ tướng, phát biểu tại sự kiện.

GS. Hoàng Tụy đã viết hơn 100 công trình trên các tạp chí quốc tế. Ông đã được tặng danh hiệu Tiến sĩ danh dự và được nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh trong đợt đầu tiên. Tưởng thế cũng đã là đủ cho một cuộc đời, một sự nghiệp. Nhưng không, với ông thì đóng góp bao nhiêu cho khoa học, cho đất nước vẫn là chưa đủ. Mái đầu ông bạc sớm ngay từ tuổi ba mươi, nhưng tấm lòng và nhiệt tình của ông với đất nước, với khoa học và giáo dục thì vẫn còn trẻ mãi.

Ông chính là một minh chứng sống động cho thấy dân tộc ta, bất chấp biết bao khó khăn do nghịch cảnh chiến tranh, đói nghèo, lạc hậu, vẫn sản sinh ra những con người có đủ khát vọng, tài năng và phẩm chất cần thiết để cống hiến những thành tựu đáng kể cho nền tri thức nhân loại.

Hồng Nhung

MỚI NHẤT
Hà Nam công bố điểm và phương án lấy đỗ vào lớp 10 THPT đợt 1
Hà Nam công bố điểm và phương án lấy đỗ vào lớp 10 THPT đợt 1

(Dân trí) - Ngày 18/6, Sở GD&ĐT tỉnh Hà Nam đã công bố điểm sàn tuyển sinh vào lớp 10 THPT và công bố phương án lấy đỗ của 22 trường THPT trên địa bàn tỉnh Hà Nam.

Thứ ba, 18/06/2019 - 11:15

Quảng Bình lắp hệ thống camera giám sát kỳ thi THPT quốc gia
Quảng Bình lắp hệ thống camera giám sát kỳ thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Quảng Bình sẽ giám sát kỳ thi THPT quốc gia bằng việc lắp đặt hệ thống camera ở tất cả các khâu liên quan, mỗi phòng bảo quản bài thi, đề thi và chấm thi sẽ có camera giám sát ở cả phía trong và phía ngoài.

Thứ ba, 18/06/2019 - 10:16

Xếp hạng chỉ số trích dẫn top 30 Tạp chí Khoa học xuất bản trực tuyến của Việt Nam
Xếp hạng chỉ số trích dẫn top 30 Tạp chí Khoa học xuất bản trực tuyến của Việt Nam

(Dân trí) - Hệ thống Vietnam Citation Gateway của ĐHQGHN vừa công bố bảng xếp hạng chỉ số trích dẫn các Tạp chí khoa học xuất bản trực tuyến của Việt Nam (giai đoạn 2014-2018). Theo đó, tạp chí Journal of Computer Science and Cybernetics của Viện Hàn lâm KH&CN VN đứng thứ nhất.

Thứ ba, 18/06/2019 - 08:06

Chủ tịch tỉnh Thừa Thiên Huế: Tạo điều kiện tốt nhất cho thí sinh thi THPT quốc gia
Chủ tịch tỉnh Thừa Thiên Huế: Tạo điều kiện tốt nhất cho thí sinh thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Đó là tinh thần chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế - ông Phan Ngọc Thọ trong cuộc họp ngày 17/6 về công tác chuẩn bị cho kỳ thi THPT quốc gia năm 2019.

Thứ ba, 18/06/2019 - 07:41

Thí sinh thức trắng đêm, vắt kiệt sức ôn thi THPT quốc gia 2019
Thí sinh thức trắng đêm, vắt kiệt sức ôn thi THPT quốc gia 2019

(Dân trí) - “Những ngày nước rút cuối cùng gần như không đêm nào em ngủ đủ giấc, vừa thức khuya để giải các mã đề, vừa cố gắng vận dụng, ghi nhớ được càng nhiều công thức càng tốt”.

Thứ ba, 18/06/2019 - 07:37

Quảng Bình: Đề nghị kỷ luật 2 giáo viên ký nhầm trên giấy thi khiến 24 thí sinh phải làm lại bài
Quảng Bình: Đề nghị kỷ luật 2 giáo viên ký nhầm trên giấy thi khiến 24 thí sinh phải làm lại bài

(Dân trí) - Liên quan đến việc 2 giám thị ký nhầm trên giấy thi khiến 24 thí sinh phải làm lại bài thi Văn trong kỳ thi vào lớp 10, Sở GD-ĐT Quảng Bình đã đề nghị có hình thức kỷ luật với 2 giáo viên tắc trách nói trên và báo cáo về Sở trước ngày 30/6.

Thứ ba, 18/06/2019 - 07:26

Bí quyết xây dựng một bộ hồ sơ “bất bại” vào Đại học Mỹ
Bí quyết xây dựng một bộ hồ sơ “bất bại” vào Đại học Mỹ

(Dân trí) - Hiện nay, việc du học Mỹ không còn quá xa lạ. Tuy nhiên, để nhận được lá thư mời nhập học của những trường đại học hàng đầu nước này, việc xây dựng bộ hồ sơ thuyết phục là một trong những yếu tố quan trọng.

Thứ ba, 18/06/2019 - 07:00

Chủ tịch Cà Mau lưu ý chọn người "có năng lực, tinh thần trách nhiệm cao" tham gia công tác thi
Chủ tịch Cà Mau lưu ý chọn người "có năng lực, tinh thần trách nhiệm cao" tham gia công tác thi

(Dân trí) - Chủ tịch UBND các tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau vừa có chỉ đạo quyết liệt đối với các sở, ngành, địa phương trong việc tổ chức kỳ thi THPT quốc gia 2019, diễn ra từ ngày 24 - 27/6.

Thứ ba, 18/06/2019 - 06:25

Bố mẹ hãy để con thật vui với kết quả thi của mình
Bố mẹ hãy để con thật vui với kết quả thi của mình

(Dân trí) - Suốt từ hôm biết điểm thi tuyển sinh lớp 10, con trai tôi cứ bần thần với những lo lắng không đâu. Con cứ đi ra, đi vào rồi thở dài thườn thượt vì lo lắng. Suốt mấy ngày nay, thằng bé cứ nhốt mình trong phòng chẳng nói gì.

Thứ ba, 18/06/2019 - 04:12

14h chiều nay: Tư vấn “Thời đại công nghệ 4.0 và cơn sốt nhân lực ngành mỹ thuật đa phương tiện”
14h chiều nay: Tư vấn “Thời đại công nghệ 4.0 và cơn sốt nhân lực ngành mỹ thuật đa phương tiện”

(Dân trí) - Mỹ thuật đa phương tiện là một trong những ngành nghề KHÁT nhân lực trong thời đại công nghệ 4.0. Hãy để FPT Arena Multimedia giúp bạn có cái nhìn tổng quát hơn về ngành nghề này thông qua buổi tư vấn được diễn ra vào lúc 14h - 16h ngày 18/6/2019.

Thứ ba, 18/06/2019 - 04:00

Cà Mau: Đề nghị truy tố thầy giáo "sàm sỡ" nhiều nữ sinh THCS
Cà Mau: Đề nghị truy tố thầy giáo "sàm sỡ" nhiều nữ sinh THCS

(Dân trí) - Liên quan đến vụ một thầy giáo Trường THCS thị trấn Thới Bình (huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau) bị tố “sàm sỡ” nhiều nữ sinh trong lúc dạy thêm tại nhà riêng, ngày 17/6, theo nguồn tin của PV Dân trí, cơ quan chức năng vừa kết luận điều tra, đề nghị truy tố đối với thầy giáo này.

Thứ hai, 17/06/2019 - 09:07

Khánh Hòa công bố điểm thi lớp 10, nhiều điểm liệt môn Toán
Khánh Hòa công bố điểm thi lớp 10, nhiều điểm liệt môn Toán

(Dân trí) - Chiều 17/6, trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Đỗ Hữu Quỳnh, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa cho biết, Sở này vừa công bố điểm thi vào lớp 10 THPT công lập năm học 2019-2020.

Thứ hai, 17/06/2019 - 04:15

ĐÁNG QUAN TÂM
Quảng Ngãi: Điểm chuẩn lớp 10 cao nhất là 36,9 điểm
Quảng Ngãi: Điểm chuẩn lớp 10 cao nhất là 36,9 điểm

(Dân trí) - Theo kết quả tuyển sinh vừa được công bố, trường THPT chuyên Lê Khiết tuyển được 432 học sinh, đạt 100,47% chỉ tiêu. Trong đó, điểm chuẩn xét tuyển cao nhất thuộc lớp chuyên Anh với 36,9 điểm.

Thứ hai, 17/06/2019 - 01:38

Thanh Hóa: Dự kiến điểm chuẩn lớp 10 THPT cao nhất 36,5 điểm
Thanh Hóa: Dự kiến điểm chuẩn lớp 10 THPT cao nhất 36,5 điểm

(Dân trí) - Dự kiến điểm chuẩn tuyển sinh vào lớp 10 THPT các trường công lập trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa năm học 2019 - 2020 cao nhất là 36,5 điểm.

Thứ hai, 17/06/2019 - 11:34

Nam Định công bố điểm thi vào lớp 10 THPT
Nam Định công bố điểm thi vào lớp 10 THPT

(Dân trí) - Song song với việc công bố điểm thi vào lớp 10 THPT trên website của Sở GD&ĐT tỉnh Nam Định, điểm thi của các thí sinh sẽ chính thức được niêm yết tại 45 trường THPT trên địa bàn tỉnh Nam Định vào ngày 17/6.

Thứ hai, 17/06/2019 - 10:44

Lá thư của người mẹ gửi thủ khoa lớp 10 trước ngày thi
Lá thư của người mẹ gửi thủ khoa lớp 10 trước ngày thi

"Con cứ bình tĩnh, hệ thống lại những gì đã học để nhớ. Con sẽ thi tốt mà! Chúc con tinh thần sảng khoái, sức khỏe như “voi” và trí lực minh mẫn. Mẹ yêu con nhiều".

Thứ hai, 17/06/2019 - 09:34

Nam sinh vô gia cư trúng tuyển hơn 40 trường ĐH với tổng học bổng 3 triệu USD
Nam sinh vô gia cư trúng tuyển hơn 40 trường ĐH với tổng học bổng 3 triệu USD

(Dân trí) - Tupac Mosley - nam sinh 17 tuổi đầy nghị lực có thành tích học tập đáng ngưỡng mộ dù phải sống trong khu ở tạm cho người vô gia cư. Cậu bé vừa trúng tuyển hơn 40 trường đại học với tổng học bổng 3 triệu USD

Thứ hai, 17/06/2019 - 06:52

Trường đại học nào ở TP.HCM thi năng khiếu?
Trường đại học nào ở TP.HCM thi năng khiếu?

(Dân trí) - Do ngành tuyển đặc thù nên một số ngành thuộc các trường ĐH Sư phạm TP.HCM, ĐH Sài Gòn, ĐH Sư phạm Thể dục Thể thao, ĐH Kiến trúc... yêu cầu thí sinh phải dự thi các môn năng khiếu kết hợp kết quả thi THPT quốc gia mới được xét tuyển.

Thứ hai, 17/06/2019 - 05:08

Cậu học trò dân tộc Nùng bị ung thư máu xem bệnh tật là một phần cuộc sống
Cậu học trò dân tộc Nùng bị ung thư máu xem bệnh tật là một phần cuộc sống

(Dân trí) - Khi biết mình bị ung thư, với nhiều người sau đó có thể là những chuỗi ngày suy sụp, gục ngã, nhưng cậu học trò dân tộc Nùng đã tự hỏi "Buồn chán, đau khổ thì thay đổi được điều gì?" để lạc quan đứng dậy...

Thứ hai, 17/06/2019 - 12:29

Học sinh Việt Nam sợ bị hỏi và lười phản biện
Học sinh Việt Nam sợ bị hỏi và lười phản biện

(Dân trí) - Các chuyên gia giáo dục tại tọa đàm Câu chuyện giáo dục diễn ra mới đây tại trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn - ĐHQG TP.HCM cho rằng cần thay đổi cách học của người Việt Nam vốn quá thụ động, ngại tranh luận và phản biện.

Thứ hai, 17/06/2019 - 12:05

Toán học - nền tảng để doanh nghiệp, đại học theo kịp thời cuộc 4.0
Toán học - nền tảng để doanh nghiệp, đại học theo kịp thời cuộc 4.0

(Dân trí) - “Đằng sau khoa học công nghệ chính là toán học. Đằng sau đa phần hoạt động của cuộc sống là những công thức toán học phức tạp. Toán học vô cùng quan trọng trong nền kinh tế mới của Việt Nam, dù chúng ta nhận biết hay không nhận biết được thì đó vẫn là điều hiển nhiên”.

Chủ nhật, 16/06/2019 - 04:52

Thái Bình chính thức công bố điểm chuẩn vào lớp 10 THPT
Thái Bình chính thức công bố điểm chuẩn vào lớp 10 THPT

(Dân trí) - So với các năm trước, năm nay điểm chuẩn đầu vào lớp 10 các trường THPT hệ công lập tại Thái Bình được đánh giá là “thấp kỷ lục”. Trường có điểm chuẩn thấp nhất tỉnh là THPT Bắc Duyên Hà với điểm chuẩn 10,5 điểm; cao nhất là trường THPT Lê Quý Đôn 29,50 điểm.

Chủ nhật, 16/06/2019 - 04:52

500.000 bản sách giáo dục đã bị in lậu
500.000 bản sách giáo dục đã bị in lậu

(Dân trí) - Theo thống kê của NXB Giáo dục Việt Nam, từ năm 2010 đến nay, có ít nhất 500.000 bản sách và gần 8 tấn bán thành phẩm sách giáo dục bị in lậu tại rất nhiều tỉnh thành trong cả nước.

Chủ nhật, 16/06/2019 - 03:44

Trường ĐH Mở TP.HCM nhận Huân chương Lao động hạng Nhì
Trường ĐH Mở TP.HCM nhận Huân chương Lao động hạng Nhì

(Dân trí) - Ngày 16/6, trường ĐH Mở TP.HCM tổ chức kỷ niệm 29 năm thành lập và đồng thời đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì của Chủ tịch nước.

Chủ nhật, 16/06/2019 - 02:21