Giúp trẻ phát triển trí tuệ: Quan trọng nhất là bố mẹ

Dân trí “Trong khi các nghiên cứu chỉ ra những lợi ích to lớn của giáo dục gia đình với trẻ em, thì nhiều gia đình ở Việt Nam, trẻ được làm quen với các trò chơi hiện đại, các trò chơi điện tử từ sớm. Nhiều trẻ em bị đóng kín trong nhà, hạn chế tiếp xúc với bên ngoài vì lí do an toàn…”.

Trên đây là nhận xét của TS Chu Cẩm Thơ (Trường ĐH Sư phạm Hà Nội) xung quanh chủ đề phát triển trí tuệ cho trẻ em thông qua trải nghiệm toán học chứ không phải trò bịt mắt hoặc “kích não” để giúp con trở thành thiên tài như một số trung tâm quảng bá.

Cho trẻ hòa mình vào thiên nhiên

Trong các nghiên cứu của một số tác giả trong và ngoài nước từ trước đến nay cho thấy, hầu hết trẻ em đã có những hiểu biết đơn giản về thế giới nói chung, về toán học nói riêng do tiếp xúc với cha mẹ, người thân.

Đối với các em, không cần thiết phải có một định nghĩa chính xác “số” là gì, “phép tính” là gì, “hình” là gì vì đối với trẻ nhỏ, sự trực quan là công cụ hiệu quả nhất giúp chúng hiểu và biết áp dụng kiến thức vào thực tiễn học tập. Thông qua sự tự trải nghiệm, chúng sẽ tìm ra cách tiếp cận tri thức, tự xử lí tình huống. Quan trọng các em có thực sự đi con đường hình thành tri thức đó, cảm nhận được ý nghĩa của tri thức và cảm thấy có động lực hay không?

Giúp trẻ phát triển trí tuệ: Quan trọng nhất là bố mẹ - 1

Thông qua trải nghiệm, trẻ sẽ tìm ra cách tiếp cận tri thức (ảnh: minh họa)
Thông qua trải nghiệm, trẻ sẽ tìm ra cách tiếp cận tri thức (ảnh: minh họa)

Trẻ hình thành trí khôn đầu tiên nhờ vận động các giác quan. Đứa trẻ hình thành và bộc lộ được một loạt các kĩ năng để nhận biết thế giới xung quanh. Chúng tích cực thực nghiệm và khám phá thế giới. Để giúp trẻ phát triển các phẩm chất tư duy, cần tạo ra môi trường tích cực để trẻ có thể phát huy tối đa các giác quan. Vì vậy, các nhà tâm lí học thường khuyên các bậc cha mẹ hãy cho con được hòa mình vào thế giới thiên nhiên, những môi trường khác nhau, không nên bó hẹp không gian của trẻ.

Trong xã hội hiện đại, trẻ em có nhiều điều kiện để tiếp xúc với những môi trường phong phú về vật chất và thông tin. Tuy nhiên, theo khảo sát của Công ty cổ phần giáo dục POMATH thực hiện năm 2012 với trên 2. 500 phụ huynh khu vực nội thành Hà Nội và một số nghiên cứu của các nhà tâm lí học cho thấy, trẻ em trong giai đoạn trước đi học (từ 4 - 6 tuổi) hiện nay ít được tiếp xúc với môi trường giáo dục ngoài trường học một cách tích cực, nhất là giáo dục gia đình.

Trong khi các nghiên cứu chỉ ra những lợi ích to lớn của giáo dục gia đình với trẻ em, thì những gia đình trẻ ở Việt Nam lại gặp khó khăn khi tổ chức hoạt động giáo dục cho con cái. Một mặt, có những ảnh hưởng lớn do khó khăn về cơ sở vật chất, thời gian; một mặt khác, cha mẹ cũng thiếu những hiểu biết về tổ chức hoạt động giáo dục tại gia đình cho con. Nhiều trẻ được làm quen với các trò chơi hiện đại, các phương tiện, các trò chơi điện tử từ sớm. Nhiều trẻ lại bị đóng kín trong nhà, hạn chế tiếp xúc với bên ngoài vì lí do an toàn.

Khuyến khích trẻ chơi cùng nhau và cùng người lớn

Nhiều cha mẹ và giáo viên cho trẻ học tính, áp dụng các quy tắc và cho rằng như thế là phát triển tư duy. Đây là nhầm lẫn đáng tiếc vì tư duy thuật toán của trẻ chỉ được hình thành và phát triển khi trẻ tìm ra “cách giải”, “thuật giải” cho bài toán của mình chứ không phải áp dụng máy móc theo những bài mẫu, cách làm sẵn có.

Chúng ta có thể giúp trẻ phát triển tư duy thông qua các trò chơi toán học. Chúng tôi khuyến khích cho trẻ chơi cùng nhau, chơi cùng người lớn. Khi chơi như vậy, trẻ sẽ bộc lộ các cảm xúc, tư duy trực tiếp, giúp phát triển các giác quan và trí thông minh xúc cảm (EQ), sự kiên trì, vượt khó.

Chẳng hạn cho trẻ tham gia trò chơi bốc sỏi (có thể tìm cách chơi để chiến thắng trong trò chơi này trong các tài liệu phổ biến trên internet hoặc thoải mái sáng tác luật chơi. Tuy nhiên, điều thú vị nhất là thông qua chơi này, chúng ta đã giúp trẻ được rèn luyện rất nhiều hoạt động trí tuệ: Phân tích (các tình huống), dự đoán thuật toán để chiến, rèn luyện sự linh hoạt, tốc độ tư duy...

Xếp hình để giúp trẻ tưởng tượng và phát triển tư duy hình học

Que tính hay những vật tương tự (que tăm, đũa, mảnh củi, cành cây…) rất quen thuộc trong mỗi gia đình. Cha mẹ có thể dùng những que tính để xếp ra được những hình rất thú vị. Chẳng hạn với 13 que tính, chúng ta xếp được một con chó, với 8 que tính chúng ta xếp được một con cá.

H1 là con chó. H2 là con cá
H1 là con chó. H2 là con cá

Đổi que tính để tạo ra hình mới
Đổi que tính để tạo ra hình mới

Sự tưởng tượng sẽ thật bay bổng với trẻ em, khi người lớn đổi vị trí các que tính và tạo ra hình mới. Chẳng hạn, có thể làm chú cá thay đổi hướng bơi khi thay đổi vị trí hai que tính.

Khi chúng ta cùng chơi với trẻ, sự gắn kết về cảm xúc, thông hiểu về thói quen tư duy, xử lí tình huống sẽ là chất xúc tác giúp tư duy của trẻ phát triển. Chúng ta nhớ rằng, Anh-xtanh đã nói: “Logic sẽ đưa anh từ điểm A tới điểm B nhưng trí tưởng tượng sẽ đưa anh tới mọi nơi”.

Mỹ Hà (ghi)

MỚI NHẤT
Dạy-học kiểu sản xuất robot
Dạy-học kiểu sản xuất robot

Bạo lực học đường, tệ nạn xã hội, đạo đức suy đồi... là những hệ lụy có phần nguyên nhân giáo dục còn nhiều bất cập và xung đột với thực tế.

Thứ hai, 12/12/2016 - 07:21

Nghệ An: Nữ sinh lớp 10 bị đánh hội đồng ở công viên
Nghệ An: Nữ sinh lớp 10 bị đánh hội đồng ở công viên

(Dân trí) - Nghi do mâu thuẫn tình cảm, một nữ sinh lớp 12 cùng nhóm bạn đã gọi nữ sinh lớp 10 cùng trường ra công viên tát, đánh đập dã man trước sự chứng kiến của nhiều người.

Chủ nhật, 11/12/2016 - 09:19

“Sinh viên Harvard không phải thần đồng nhưng giàu đam mê”
“Sinh viên Harvard không phải thần đồng nhưng giàu đam mê”

(Dân trí) - Theo Diệp Quốc Thắng (sinh viên năm nhất đại học Harvard), sinh viên Harvard không phải thần đồng, họ thực chất là những người có nhiều đam mê khác nhau và đôi khi “muốn làm nhiều thứ quá”.

Chủ nhật, 11/12/2016 - 02:00

Báo động nạn tảo hôn ở học sinh miền núi
Báo động nạn tảo hôn ở học sinh miền núi

Hiện nay, tình trạng tảo hôn trong trường học ở các huyện miền núi Nghệ An đang ở mức báo động.

Chủ nhật, 11/12/2016 - 01:04

Chuyện nữ giảng viên trẻ từng đặt chân tới hơn 30 quốc gia
Chuyện nữ giảng viên trẻ từng đặt chân tới hơn 30 quốc gia

(Dân trí) - Dường như nữ giảng viên Phạm Thủy Tiên luôn có trong mình một nguồn năng lượng dồi dào – năng lượng tuổi trẻ, để không chỉ khám phá, trải nghiệm cuộc sống mà còn lan tỏa những cảm xúc và giá trị tích cực cho người trẻ.

Chủ nhật, 11/12/2016 - 09:51

Góc nhìn của một học sinh về “Chinh phục vũ môn”
Góc nhìn của một học sinh về “Chinh phục vũ môn”

Đã là game thì phải rõ là game, cuộc thi phải ra cuộc thi. Không nên sử dụng hai trang web với hai mục đích khác nhau: thi đua và thương mại.

Chủ nhật, 11/12/2016 - 09:07

Thiết kế chương trình giáo dục chưa bao giờ trả lời câu hỏi về hệ giá trị
Thiết kế chương trình giáo dục chưa bao giờ trả lời câu hỏi về hệ giá trị

(Dân trí) - Mục tiêu giáo dục của chúng ta hướng đến con người lý tưởng, trong khi người học đang phải đối diện với tình trạng “xuống cấp” văn hóa đạo đức. Hệ giá trị chưa bao giờ được đặt ra trong thiết kế chương trình giáo dục của nước ta…

Chủ nhật, 11/12/2016 - 09:04

Giáo viên dán miệng học sinh và quyết định “hỏa tốc” của Bộ trưởng về game online
Giáo viên dán miệng học sinh và quyết định “hỏa tốc” của Bộ trưởng về game online

(Dân trí) - Giáo viên phải nghỉ việc vì dán băng dính “dọa” 6 em học sinh ở Trường tiểu học Hoàng Liệt, Hà Nội; Game online vào trường và quyết định “hỏa tốc” của Bộ trưởng... là một trong những sự kiện giáo dục nổi bật tuần qua.

Chủ nhật, 11/12/2016 - 07:35

Thủ tướng giao 5 đề bài cho Học viện Nông nghiệp Việt Nam
Thủ tướng giao 5 đề bài cho Học viện Nông nghiệp Việt Nam

(Dân trí) - Sáng 10/12 tại Hà Nội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức kỷ niệm 60 năm thành lập (1956 - 2016) và đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh lần thứ hai. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã tới dự và giao 5 đề bài lớn để Học viện cùng nghiên cứu, đề xuất cho Chính phủ và Bộ NN&PTNT.

Chủ nhật, 11/12/2016 - 07:14

17h ngày 10/12, dừng cuộc thi “Chinh phục vũ môn”, chờ ý kiến dư luận
17h ngày 10/12, dừng cuộc thi “Chinh phục vũ môn”, chờ ý kiến dư luận

(Dân trí) - Chiều 10/12, Trưởng ban tổ chức cuộc thi “Chinh phục vũ môn” đã có văn bản thông báo chính thức tạm dừng cuộc thi từ 17h ngày 10/12/2016.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 08:27

Video bài giảng Sinh học: Quần xã sinh vật
Video bài giảng Sinh học: Quần xã sinh vật

(Dân trí) - Quần xã sinh vật là nội dung kiến thức có thể xuất hiện trong đề thi THPT quốc gia với nhiều cấp độ nhận thức: nhận biết, thông hiểu, vận dụng.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 04:44

Bộ trưởng Giáo dục: Cần thay đổi chuẩn giáo viên
Bộ trưởng Giáo dục: Cần thay đổi chuẩn giáo viên

Đó là yêu cầu của Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ tại hội thảo về “Chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông, khung năng lực nghề nghiệp giảng viên sư phạm và vấn đề nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng giáo viên của các trường sư phạm” vừa được tổ chức tại Trường Đại học Quy Nhơn.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 02:21

ĐÁNG QUAN TÂM
Nam sinh điển trai đam mê các công trình kiến trúc
Nam sinh điển trai đam mê các công trình kiến trúc

''Cứ đam mê rồi bạn sẽ chinh phục được'' - đó là châm ngôn của chàng trai Nguyễn Trung Kiên - sinh viên Trường Đại học Xây dựng, người vừa giành giải nhất của Giải thưởng Loa Thành với đồ án ''Hamburg's Evolutioneum''.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 08:01

Phụ huynh đồng loạt xin tha thứ cho giáo viên dán băng dính vào miệng HS
Phụ huynh đồng loạt xin tha thứ cho giáo viên dán băng dính vào miệng HS

(Dân trí) - “Sự việc vừa xảy ra với cô giáo Hồng Anh khiến chúng tôi cảm thấy rất buồn. Đó là việc đáng tiếc, không ai mong muốn. Hình ảnh cô để lại trong tâm trí đa phần các phụ huynh là gần gũi, giản dị, mộc mạc và thân thiện. Còn rất nhiều việc làm âm thầm của cô giúp các con, chúng tôi không thể viết hết ra được ở đây”...

Thứ bảy, 10/12/2016 - 07:54

Xét tuyển sinh Đại học 2017: Các trường lo nếu phải xét tuyển chung
Xét tuyển sinh Đại học 2017: Các trường lo nếu phải xét tuyển chung

Nhiều trường lo lắng vì sẽ khó xác định được tỷ lệ thí sinh ảo và mất quyền tự chủ trong tuyển sinh.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 07:51

Bộ GD&ĐT đề nghị TƯ Đoàn rà soát cuộc thi “Chinh phục vũ môn”
Bộ GD&ĐT đề nghị TƯ Đoàn rà soát cuộc thi “Chinh phục vũ môn”

(Dân trí) - Tối 9/12, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT chính thức gửi công văn đến Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đề nghị trước mắt tạm dừng tổ chức cuộc thi “Chinh phục vũ môn”. Theo đó, đơn vị này phối hợp với Bộ GD&ĐT tiến hành kiểm tra, rà soát các vấn đề liên quan đến cuộc thi.

Thứ sáu, 09/12/2016 - 07:18

Quảng Nam thông báo tuyển dụng 1.300 giáo viên, viên chức giáo dục
Quảng Nam thông báo tuyển dụng 1.300 giáo viên, viên chức giáo dục

(Dân trí) - Sở GD-ĐT tỉnh Quảng Nam vừa thông báo tuyển dụng 1.300 giáo viên bậc mầm non, tiểu học, THCS, THPT và viên chức khác như lưu trữ, thư viện cho các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc tỉnh năm 2016.

Thứ sáu, 09/12/2016 - 04:52

GS Nguyễn Văn Đạo, người mở đường tự chủ đại học
GS Nguyễn Văn Đạo, người mở đường tự chủ đại học

(Dân trí) - PGS. TS Nguyễn Kim Sơn, Giám đốc ĐH Quốc gia HN (VNU) đã khẳng định như vậy tại Hội thảo "GS.VS Nguyễn Văn Đạo với quản trị đại học" tổ chức sáng ngày 9/12, nhân 10 năm ngày mất của cố GS Nguyễn Văn Đạo.

Thứ sáu, 09/12/2016 - 04:13

Đà Nẵng có nhiều học sinh đã tham gia lớp học “kích hoạt não”
Đà Nẵng có nhiều học sinh đã tham gia lớp học “kích hoạt não”

(Dân trí) - Học viện Green Mind tại Đà Nẵng cho biết đã mở 8 lớp và có nhiều học viên “tốt nghiệp” khóa học “kích hoạt não giữa” tại chi nhánh này.

Thứ sáu, 09/12/2016 - 03:28

Trường ĐH An Giang trở thành thành viên của ĐH quốc gia TPHCM
Trường ĐH An Giang trở thành thành viên của ĐH quốc gia TPHCM

(Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ vừa đồng ý chủ trương chuyển Trường ĐH An Giang là trường đại học thành viên của ĐH Quốc gia (ĐHQG) TPHCM

Thứ sáu, 09/12/2016 - 03:09

Bộ trưởng Giáo dục chỉ đạo tạm dừng tổ chức cuộc thi “Chinh phục vũ môn”
Bộ trưởng Giáo dục chỉ đạo tạm dừng tổ chức cuộc thi “Chinh phục vũ môn”

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ vừa chỉ đạo các đơn vị chức năng của Bộ khẩn trương làm việc với Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đề nghị tạm dừng tổ chức cuộc thi “Chinh phục vũ môn”, tiến hành rà soát kỹ lưỡng, nghiêm túc, khoa học các vấn đề liên quan đến cuộc thi mà dư luận đang quan tâm.

Thứ sáu, 09/12/2016 - 02:30

Nhiều trường học “khuyết” hiệu trưởng
Nhiều trường học “khuyết” hiệu trưởng

(Dân trí) - Hơn một năm nay, nhiều trường học ở huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) không có hiệu trưởng. Việc kiêm nhiệm trong thời gian dài còn nhiều bất cập, ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý cũng như việc giảng dạy của nhà trường

Thứ sáu, 09/12/2016 - 11:40

Bộ trưởng GD&ĐT: Sẽ chỉ đạo quyết liệt vụ game online vào trường học
Bộ trưởng GD&ĐT: Sẽ chỉ đạo quyết liệt vụ game online vào trường học

(Dân trí) - Thông tin từ Bộ GD&ĐT ngày 9/12, đơn vị này đang khẩn trương rà soát thông tin về cuộc thi “Chinh phục vũ môn”. Theo đó, quan điểm của Bộ trưởng sẽ chỉ đạo quyết liệt, nhất định không có bất cứ điều gì ảnh hưởng đến học sinh.

Thứ sáu, 09/12/2016 - 11:35

Giải quyết “bài toán khó” về giáo viên, nhân viên hợp đồng
Giải quyết “bài toán khó” về giáo viên, nhân viên hợp đồng

(Dân trí) - Việc ký hợp đồng lao động trái quy định dẫn đến hậu quả khiến hàng ngàn giáo viên, nhân viên hành chính bị mất việc. Tuy nhiên đến nay việc xử lý trách nhiệm người đứng đầu các cơ quan, đơn vị để xảy ra vấn đề này vẫn chưa được làm rõ. Tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo sau khi rà soát, sắp xếp lại, nếu còn nhu cầu sẽ ưu tiên tuyển dụng hoặc hợp đồng lại những giáo viên bị cắt hợp đồng...

Thứ sáu, 09/12/2016 - 10:55