Học Văn và bệnh thành tích

Dân trí Nhân đọc bài “Băn khoăn con học thuộc theo bài mẫu” của tác giả Hoài Nam, bản thân tôi là một giáo viên dạy Văn cảm thấy sao mà đúng với thực trạng hiện nay vậy. Đây là những băn khoăn, trăn trở của phần lớn giáo viên trực tiếp dạy Văn bây giờ.
>>Băn khoăn con học thuộc theo bài mẫu

Là một giáo viên dạy Văn cấp 2, bản thân tôi nhận thấy hiện nay có một bộ phận không nhỏ học sinh “xem thường” môn học. Hầu hết các em chỉ tập trung vào các môn tự nhiên. Ngay cả như một số phụ huynh cũng cho rằng: Môn Văn chỉ cần đọc nhiều sách tham khảo là được cần gì học nhiều; học Văn sau này không có tương lai… Mà văn mẫu thì bây giờ thì bán tràn lan. Hầu hết nhà sách nào cũng sẵn có. Hay muốn bài nào mở mạng là sẽ có ngay.

Với quan điểm đó nên một bộ phận học sinh không mặn mà lắm với môn học. Hầu hết khi làm bài các em thường dựa vào văn mẫu hoặc dựa vào các ý trong đề cương hay trong dàn ý thầy cô cho sẵn mà viết lại nên rất hạn chế về mạch cảm xúc (không chân thật, còn gượng ép). Rất ít học sinh chịu tìm tòi khám phá ra các ý mới, ý riêng, sâu sắc, ý hay do chính bản thân các em cảm nhận.

Ngay cả con trai tôi, cháu đang học cấp 1 cũng vậy, các cháu làm văn theo kiểu học thuộc theo bài mẫu. Gần đến thi là thầy cô cho những dàn ý chính để các em dựa vào đó làm bài. Sau khi các em hoàn chỉnh thành bài văn thì học thuộc để đến ngày thi mà viết. Tôi góp ý lại với cháu rằng làm văn cần có sự sáng tạo, con cứ suy nghĩ và tưởng tượng sao thì viết vậy. Thế nhưng cháu nhất định không nghe mẹ mà cứ quan điểm “Cô con bảo thế”. Khi tả về bà thì nhất định bà phải già, tóc bạc phơ, miệng bỏm bẻm nhai trầu. Hay tả bạn cứ theo mô típ mũi dọc dừa, môi trái tim... Tình trạng này khiến các em làm văn cứ na ná giống nhau (điều này đã có rất nhiều người phản ánh).

Bây giờ có rất nhiều học sinh không biết làm văn, các em thường có tình trạng sao chép. Nhất là những bài viết cho làm ở nhà. Hầu hết các em sao y bản mẫu. Còn khi làm bài kiểm tra ở trên lớp nếu ra đề khác một chút là các em không biết làm. Hoặc có làm cũng viết một cách chung chung. Vì thế bài văn thường nhạt nhẽo, đơn điệu.

Giáo sư Lê Trí Viễn từng có lời nhắn nhủ: “Dạy văn lấy cảm làm đầu”. Người giáo viên dạy học sinh làm văn không thể nghèo cảm xúc. Cho nên hướng gợi ý học sinh làm bài phải xuất phát từ những rung cảm chân thật. Làm sao để các em phát huy được tính tích cực, sáng tạo, không gò ép theo khuôn mẫu. Hãy để các em viết theo suy nghĩ của mình.

Người ta bây giờ đổ tại bệnh thành tích trong giáo dục không phải không có lý. Cha mẹ muốn con cái phải giỏi, thầy cô muốn đạt chỉ tiêu. Chính vì vậy mà vấn đề này cứ nói mãi, nói hoài không hết.

Tôi rất tâm đắc nhận định của TS Vũ Thu Hương (ĐH Sư phạm Hà Nội) trong bài viết của tác giả Hoài Nam: “Trẻ cầm bài văn về nhà đọc thuộc để hôm sau đến lớp chép lại, trẻ được học trước mỗi khi đến lớp có dự giờ là căn bệnh hình thức trong giáo dục nhưng còn gọi là bệnh giả dối”. Học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường phải được uốn nắn nhân cách. Sao chép ý tưởng của người khác từ bé sẽ dẫn đến những hệ lụy rất lớn sau này. Do đó chúng ta những người làm công tác giảng dạy nói chung và trực tiếp giảng dạy bộ môn Ngữ văn nói riêng cần có sự đổi mới lại trong cách dạy học.

Đầu tiên là việc ra đề kiểm tra và đề thi cần có tác dụng gợi tư duy sáng tạo. Khi chấm bài, giáo viên cần phê cụ thể những lỗi sai của các em, không nên phê chung chung. Giáo viên cũng khuyến khích các em mạnh dạn trong việc trình bày ý kiến, suy nghĩ riêng của mình về bài văn. Các tiết trả bài giáo viên cũng sửa những lỗi sai, đọc bài văn hay để các em tham khảo, rút kinh nghiệm. Nhưng để làm được điều này thiết nghĩ ngành giáo dục cần phải “cởi và bỏ” căn bệnh thành tích ra khỏi chỉ tiêu đăng kí thi đua từ đầu năm.

Đây là vấn đề không mới chút nào nhưng nói mãi vẫn không hết.

Trần Thị Loát

(GV trường THCS Thái Bình, Châu Thành, Tây Ninh)

Mọi thông tin, bài viết đóng góp cho chuyên mục Giáo dục, quý độc giả có thể gửi ban Giáo dục báo điện tử Dân trí theo địa chỉ email giaoduc@dantri.com.vn . Xin trân trọng cảm ơn!

MỚI NHẤT
Đề tham khảo Sinh học: Giảm áp lực học thuộc lòng
Đề tham khảo Sinh học: Giảm áp lực học thuộc lòng

(Dân trí) - Bộ GD&ĐT vừa công bố đề thi tham khảo cuối cùng đối với môn Sinh học. Theo đánh giá của các giáo viên phổ thông, đề thi lần này bao quát chương trình học, cơ bản đáp ứng được yêu cầu đề ra cho một đề thi cấp THPT quốc gia với yêu cầu “hai trong một”.

Thứ hai, 15/05/2017 - 12:01

Đề tham khảo Vật lí: Không có chỗ cho “học vẹt”
Đề tham khảo Vật lí: Không có chỗ cho “học vẹt”

(Dân trí) - Ngay sau khi Bộ GD&ĐT công bố đề thi tham khảo 14 môn thi cho kỳ thi THPT quốc gia 2017, các giáo viên giảng dạy môn Vật lí đã đưa ra một số ý kiến nhận xét, trong đó nhấn mạnh đến độ phân hóa và khả năng đánh giá năng lực người học của đề.

Thứ hai, 15/05/2017 - 12:00

Gợi ý đáp án đề tham khảo THPT quốc gia 2017 môn Toán, Hóa, Lý, Sinh
Gợi ý đáp án đề tham khảo THPT quốc gia 2017 môn Toán, Hóa, Lý, Sinh

(Dân trí) - Bộ GD&ĐT vừa công bố đề thi tham khảo kỳ thi THPT quốc gia 2017. Dưới đây là gợi ý đáp án môn Toán, Lý, Sinh, Hóa do các thầy cô Hoc24h.vn thực hiện. (Đáp án có tính chất tham khảo)

Chủ nhật, 14/05/2017 - 04:12

Cận cảnh màn đóng đinh bằng chuối khiến hàng trăm học sinh thích thú
Cận cảnh màn đóng đinh bằng chuối khiến hàng trăm học sinh thích thú

(Dân trí) - Học sinh Hà Nội vô cùng hào hứng khi được tự tay trải nghiệm dùng chuối đóng đinh, tạo vòi rồng hay núi lửa, phi tên lửa bằng que diêm… trong lễ khai mạc Ngày hội STEM diễn ra sáng ngày 14/5 tại Hà Nội .

Chủ nhật, 14/05/2017 - 03:40

Bộ GD&ĐT công bố đề tham khảo bài thi THPT quốc gia 2017
Bộ GD&ĐT công bố đề tham khảo bài thi THPT quốc gia 2017

(Dân trí) - Bộ GD&ĐT vừa chính thức công bố đề thi tham khảo các bài thi THPT quốc gia 2017. Điểm khác biệt lớn nhất so với các đề thi đã công bố là đề tham khảo lần này có định dạng như đề thi chính thức.

Chủ nhật, 14/05/2017 - 03:03

Những sự kiện nóng giáo dục tuần qua
Những sự kiện nóng giáo dục tuần qua

(Dân trí) - Nam sinh Quảng Trị đã được cấp visa sang Mỹ dự thi Khoa học Kỹ thuật Quốc tế; Lộ đề thi học kỳ 2 khối 11, Sở Giáo dục Đồng Tháp cho dừng thi; Tiến sĩ Việt được bầu vào Viện Hàn lâm Khoa học trẻ toàn cầu... là những thông tin giáo dục nổi bật tuần qua.

Chủ nhật, 14/05/2017 - 09:01

Chân dung thầy giáo U60 nhảy điệu “Đàn gà con” khiến dân mạng phát sốt
Chân dung thầy giáo U60 nhảy điệu “Đàn gà con” khiến dân mạng phát sốt

(Dân trí) - Từ khi ra trường đến nay, thầy đã sáng tác được gần 100 bài múa cho các em thiếu nhi. Tùy từng năm, thầy sẽ chọn theo chủ đề riêng để chọn bài. Điệu nhảy “Đàn gà con” được thầy sáng tác đã được 2, 3 năm nay, hầu hết các động tác đều dễ, hóm hỉnh rất phù hợp cho mọi lứa tuổi.

Chủ nhật, 14/05/2017 - 07:58

Chiều nay, Bộ Giáo dục công bố đề thi minh họa giống đề thi thật
Chiều nay, Bộ Giáo dục công bố đề thi minh họa giống đề thi thật

(Dân trí) - Dự kiến 15h chiều nay (14/5), Bộ GD&ĐT sẽ công bố đề thi minh hoạ theo định dạng như bài thi chính thức sẽ xuất hiện trong kỳ thi THPT Quốc gia 2017 sẽ diễn ra vào tháng 6 tới.

Chủ nhật, 14/05/2017 - 07:20

Nữ tiến sĩ và hơn 60 sản phẩm công nghệ từ rau, củ, quả
Nữ tiến sĩ và hơn 60 sản phẩm công nghệ từ rau, củ, quả

(Dân trí) - Đam mê khoa học, cả đời cống hiến cho khoa học, đến nay sau hơn 30 năm công tác, nghiên cứu khoa học, PGS.TS. Nguyễn Minh Thủy vẫn luôn trăn trở làm sao nâng cao được giá trị các loại nông sản sau thu hoạch; làm sao để người dân được sử dụng các sản phẩm ngon, sạch, an toàn và tăng cường sức khỏe.

Chủ nhật, 14/05/2017 - 06:03

Phú Thọ: Những con số "kỳ tích" của công tác khuyến học
Phú Thọ: Những con số "kỳ tích" của công tác khuyến học

(Dân trí) - Phú Thọ hiện có 366.090 hội viên khuyến học; 100% cơ quan, đơn vị vũ trang, các trường học có ban khuyến học; phong trào "Tiết kiệm nuôi lợn nhựa khuyến học" "Mái ấm khuyến học", tặng "Bò Khuyến học"... đã phát triển mạnh mẽ ở cộng đồng dân cư.

Chủ nhật, 14/05/2017 - 06:00

Cảm phục tấm lòng “người mẹ ngoại quốc” của hàng trăm trẻ khuyết tật Việt Nam
Cảm phục tấm lòng “người mẹ ngoại quốc” của hàng trăm trẻ khuyết tật Việt Nam

(Dân trí) - Dù chưa có kinh nghiệm chăm sóc trẻ khuyết tật, cô Jackie Wrafter bắt đầu từ những việc mình có thể làm được để thực hiện ý tưởng giúp trẻ khuyết tật hòa nhập cuộc sống. Hơn 15 năm qua, người phụ nữ đến từ nước Anh gắn bó tận tụy với công việc chăm sóc và giáo dục trẻ khuyết tật tại Quảng Nam.

Chủ nhật, 14/05/2017 - 05:03

Học sinh cuối cấp THPT Yên Hòa “quậy” hết mình trong lễ hội bóng nước
Học sinh cuối cấp THPT Yên Hòa “quậy” hết mình trong lễ hội bóng nước

(Dân trí) - Ngày 13/05, thầy và trò trường THPT Yên Hòa đã cháy hết mình trong Ngày hội bóng nước sôi động với sự tham gia của hơn 400 bạn học sinh khối 12 cùng các thầy cô và phụ huynh.

Thứ bảy, 13/05/2017 - 08:38

ĐÁNG QUAN TÂM
Nam sinh Quảng Trị đã được cấp visa sang Mỹ dự thi Khoa học Kỹ thuật Quốc tế
Nam sinh Quảng Trị đã được cấp visa sang Mỹ dự thi Khoa học Kỹ thuật Quốc tế

(Dân trí) - Trưa ngày 13/5, sau cuộc phỏng vấn ngắn, em Phạm Huy (học sinh lớp 11, trường THPT thị xã Quảng Trị) đã được phía Đại sứ quán Mỹ cấp visa để em có cơ hội tham gia cuộc thi Khoa học kỹ thuật quốc tế (Intel ISEF) 2017.

Thứ bảy, 13/05/2017 - 12:30

10 tuyệt chiêu ôn thi tốt môn Hóa từ thầy giáo hát chế “Duyên phận”
10 tuyệt chiêu ôn thi tốt môn Hóa từ thầy giáo hát chế “Duyên phận”

(Dân trí) - Thầy giáo trẻ Đặng Xuân Chất - giáo viên Hóa học trường THPT Hồng Hà (Hà Nội) chia sẻ tới các sĩ tử chuẩn bị bước vào kì thi THPT Quốc gia phương pháp ôn thi hiệu quả và mẹo làm bài thi hay để tự tin đạt điểm tốt ở môn Hóa.

Thứ bảy, 13/05/2017 - 10:03

Chương trình mới đang “bỏ quên” những vấn đề cốt lõi?
Chương trình mới đang “bỏ quên” những vấn đề cốt lõi?

(Dân trí) - Vai trò của nhà giáo, tư duy phản biện của học trò - hai vấn đề cốt lõi của đổi mới giáo dục chưa được quan tâm nhiều trong chương trình giáo dục phổ thông tổng thể.

Thứ bảy, 13/05/2017 - 10:01

4 cách tiếng Anh sẽ thay đổi cuộc đời bạn
4 cách tiếng Anh sẽ thay đổi cuộc đời bạn

Theo Nozomi Morgan, biết thêm một ngoại ngữ khiến bạn thay đổi quan niệm sống, tầm nhìn để sống một cuộc đời đẹp hơn.

Thứ bảy, 13/05/2017 - 10:00

Học nói và sửa tiếng Anh tự động - Lần đầu có bài học riêng cho bạn nhỏ
Học nói và sửa tiếng Anh tự động - Lần đầu có bài học riêng cho bạn nhỏ

(Dân trí) - Bên cạnh những bài học nói và sửa tiếng Anh tự động dành cho độc giả ở mọi lứa tuổi, báo Dân trí đã phối hợp với Xpeak để thiết kế thêm những bài tập hướng tới đối tượng là các em nhỏ. Xin mời phụ huynh và các độc giả nhí thử sức phát âm với bài hát "Twinkle, twinkle, little star" thú vị nhé.

Thứ bảy, 13/05/2017 - 08:49

Chiến sĩ cảnh sát tương lai nhảy vòng lửa bắn súng cực điêu luyện
Chiến sĩ cảnh sát tương lai nhảy vòng lửa bắn súng cực điêu luyện

(Dân trí) - Vượt tường lửa tiếp cận mục tiêu bắn súng, nằm ngửa bắn đạn thật, trấn áp tội phạm, giải cứu con tin trên máy bay… là những màn trình diễn ấn tượng của các sinh viên cảnh sát trong hội thao chào mừng kỷ niệm 49 năm Ngày truyền thống Học viện Cảnh sát Nhân dân.

Thứ bảy, 13/05/2017 - 08:16

2 nữ sinh tỉnh Thừa Thiên Huế đánh bạn tới tấp vào mặt
2 nữ sinh tỉnh Thừa Thiên Huế đánh bạn tới tấp vào mặt

(Dân trí) - Qua một đoạn video clip lan truyền trên mạng xã hội facebook, có 2 nữ sinh đánh tới tấp vào mặt một nữ sinh khác ở một khu vực vắng vẻ, bước đầu xác định 3 nữ sinh đều là học sinh trường THCS Huỳnh Đình Túc, phường Hương Hồ, Thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Thứ sáu, 12/05/2017 - 10:38

TPHCM:  Đề xuất chi hơn 250 tỷ đồng/năm giữ chân giáo viên mầm non
TPHCM: Đề xuất chi hơn 250 tỷ đồng/năm giữ chân giáo viên mầm non

(Dân trí) - Trước tình trạng thiếu giáo viên ở bậc mon cũng như “vấn nạn” giáo viên ở bậc học này bỏ việc, UBND TPHCM vừa đề xuất những giải pháp nhằm giữa chân giáo viên mầm non. Trong đó, có giải pháp cần hơn 250 tỷ đồng để giữ chân cô giáo mầm non.

Thứ sáu, 12/05/2017 - 09:18

Sáng 13/5, nam sinh Quảng Trị dự thi khoa học quốc tế tại Mỹ được phỏng vấn visa lần 3
Sáng 13/5, nam sinh Quảng Trị dự thi khoa học quốc tế tại Mỹ được phỏng vấn visa lần 3

(Dân trí) - Sau 2 lần em Phạm Huy (giải Nhất cuộc thi Khoa học Kỹ thuật Quốc gia, khu vực phía Bắc năm 2017) bị từ chối cấp visa đến Mỹ để tham dự cuộc thi Khoa học Kỹ thuật Quốc tế (Intel ISEF) tại California, Đại sứ quán Mỹ tạo điều kiện cho em Huy được phỏng vấn một lần nữa vào sáng 13/5.

Thứ sáu, 12/05/2017 - 06:28

Địa phương kiến nghị Bộ GD sớm công bố phần mềm chấm thi
Địa phương kiến nghị Bộ GD sớm công bố phần mềm chấm thi

(Dân trí) - Ngày 12/5, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga dẫn đầu đoàn kiểm tra công tác chuẩn bị thi THPT quốc gia tại tỉnh Vĩnh Long và Đồng Tháp. Lãnh đạo các Sở cho biết mọi công tác chuẩn bị cho kỳ thi đã sẵn sàng nhưng mong Bộ GD sớm công bố phần mềm chấm thi sớm để làm quen.

Thứ sáu, 12/05/2017 - 04:55

Ảnh kỷ yếu “Thợ mỏ” đậm chất quê hương của học sinh Quảng Ninh
Ảnh kỷ yếu “Thợ mỏ” đậm chất quê hương của học sinh Quảng Ninh

(Dân trí) - Các em học sinh trường THPT Hoàng Quốc Việt (Quảng Ninh) khoác lên mình bộ quần áo công nhân mỏ than để lưu lại quãng thời gian gắn bó với mảnh đất “mỏ than” biểu tượng của quê hương trước khi bước chân vào giảng đường đại học.

Thứ sáu, 12/05/2017 - 01:41

Chen chân xếp hàng đăng ký học thêm hè cho con
Chen chân xếp hàng đăng ký học thêm hè cho con

(Dân trí) - Những ngày qua, tại Trung tâm Bồi dưỡng văn hóa 218 Lý Tự Trọng, TPHCM diễn ra hình ảnh phụ huynh chen chúc xếp hàng để mong đăng ký cho con được một chỗ học thêm dịp hè tại đây.

Thứ sáu, 12/05/2017 - 12:55