Lớp trưởng thành Chủ tịch: Nên giúp đỡ hơn là "ban phát" và "ra lệnh"

Dân trí "Người lớn cần giúp đứa trẻ trở thành "chủ tịch" hay lớp trưởng tốt bằng cách giúp chúng hiểu đúng vai trò, nhiệm vụ, giúp chúng biết cách tổ chức các hoạt động có ích cho tập thể, biết cách rèn luyện bản thân để làm việc chứ không phải coi đó là gánh nặng phải hoàn thành..."
>>Lớp trưởng tiểu học làm Chủ tịch: Xuất hiện nhiều "ban bệ" trong lớp học
>>Lớp trưởng thành Chủ tịch: Bộ Giáo dục lên tiếng
>>Lớp trưởng tiểu học thành Chủ tịch: Tạo quyền lực hay giúp trẻ tự tin?

Mấy ngày này, dư luận xã hội đặt nhiều quan tâm đến dự thảo Điều lệ trường tiểu học do Bộ Giáo dục và Đào tạo mới ban hành. Các ý kiến trao đổi phần lớn xoay quanh mô hình tổ chức học sinh với nhiều chức danh được gọi tên mới.

Tôi viết bài này trên tư cách một người làm nghề dạy học, cũng có đôi chút kinh nghiệm từ xây dựng mô hình trường tiểu học và trung học cơ sở, và đã từng 12 liên tục làm lớp trưởng khi học phổ thông, tôi cũng có con gái từng làm lớp trưởng ở tiểu học. Tôi quan niệm rằng: tất cả sự thay đổi cần cụ thể, dựa trên nền tảng của hiện tại nhưng phải hướng tới một tương lai. Chẳng thể "ép buộc" điều gì đó xảy ra hiệu quả nếu người thực hiện "không tự nguyện" hoặc "không thấy cần thiết".


Lớp trưởng thành Chủ tịch: Khó mang lại giá trị giáo dục nếu thực hiện kiểu xôi đỗ

Trường tiểu học Mạo Khê B (Đông Triều - Quảng Ninh) tổ chức sinh hoạt chuyên đề tiết Sinh hoạt theo mô hình VNEN

"Chủ tịch" tự chủ hơn "Lớp trưởng"

"Chủ tịch" hay lớp trưởng trong lòng trẻ em được hiểu khác vài phần so với người lớn. Điều này được kiểm chứng từ bản thân tôi, con gái tôi và hầu hết các học sinh của tôi. Tôi còn nhớ khi lần đầu được bầu làm lớp trưởng (cuối học kì 1 của năm lớp 1), tôi coi đó là một nhiệm vụ, một thử thách. Suốt 12 năm sau đó cho đến khi làm Chủ tịch Hội sinh viên của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Chủ tịch của một vài Hội và Công ty, tôi vẫn luôn nghĩ như vậy.

Nhiệm vụ đó làm tôi thấy trách nhiệm hơn là "oai", thấy được thử thách hơn là được "quyền lợi". Quyền lợi lớn nhất tôi thấy được, đó là sự trải nghiệm được làm "lãnh đạo", từ đó hiểu hơn về cuộc sống, về con người, về xã hội, nhất là, có thể đứng ở phía người khác mà suy nghĩ.

Ba năm trước, khi xây dựng mô hình Alpha school, với tư cách là Người sáng lập, tôi đã phá bỏ chức danh "lớp trưởng" mà thay vào đó là "chủ tịch hội học sinh" để các bạn học sinh của tôi được tự chủ hơn trong việc tự xây dựng các hoạt động cho phù hợp với bản thân, được quyền tham gia vào các hoạt động của nhà trường, được cho ý kiến và được phản biện các chính sách của nhà trường... Trong suy nghĩ của chúng tôi "chủ tịch" thì tự chủ hơn "lớp trưởng".

Mỗi lần tham dự các buổi tranh cử của các em (từ quy mô nhóm, lớp đến toàn trường) tôi đều nhận ra sự "trong sáng" và "thẳng thắn" của các học sinh. Tôi nhận ra, các em ứng cử ngày càng biết cách tìm hiểu "nhu cầu" của các bạn, chúng chịu khó học hỏi để đưa ra chương trình, hành động biến "nhu cầu" đó thành cương lĩnh tranh cử, thành thực tế để "ghi điểm" trong mắt các bạn.

Đặc biệt, chúng còn tìm hiểu thật kĩ các quyết định của Ban giám hiệu để còn "phản biện" hoặc cùng tham gia xây dựng, đề cử công việc mới.

Người lớn cố "ép" những đứa trẻ vào khuôn khổ

Socrates nhà triết học vĩ đại người Hy Lạp đã nói: “Giáo dục chỉ là việc đánh thức trong con người tri thức còn ngái ngủ chứ không phải đem tri thức của mình đặt vào lòng kẻ khác,…. Mỗi người đều mang thai những tri thức thiết yếu cho cuộc sống, trong giáo huấn cần có ông thầy để làm “bà đỡ” giúp trò “sinh ra những hài nhi tri thức… vì vậy nghệ thuật dạy học là sự gợi lên những gì vốn đang tiềm ẩn trong trí tuệ và tâm hồn học sinh”.

J.J Rousseau cũng đã bày tỏ “…Đứa trẻ nên được để cho tự phát triển bản tính tốt bằng chính trải nghiệm về sức lực của nó, nghĩa là tự mình, không cần sự hướng dẫn của người lớn. Hãy để cho chính đời sống “giáo dục” nó”.

Những yêu cầu về năng suất lao động, về bằng cấp đã đẩy giáo dục ít nhiều vào tình trạng mắc sai lầm.

Người ta cố gắng dạy cho học sinh ghi nhớ và biết làm theo. Để tránh những rắc rối, "đỡ mệt" của cho bản thân, người lớn cũng cố "ép" những đứa trẻ vào khuôn khổ, giao cho chúng những nhiệm vụ, những mục tiêu mà họ đặt ra.

Có một phụ huynh ở TP Hồ Chí Minh đã than thở rằng: con tôi làm lớp trưởng cực lắm, cháu trở nên hay cáu bẳn, thích đánh người khác từ khi được bầu làm lớp trưởng. Trong trường hợp này, phải chăng, cô giáo cháu đã trao cho cháu "cây gậy" mà quên không hướng dẫn cháu cách "thu phục" người khác còn quan trọng hơn cách đánh mắng, bắt nạt? Phải chăng, cô giáo và bố mẹ cháu làm cho cháu lầm tưởng rằng "làm lớp trưởng thật oai" mà quên mất rằng, cháu cần phải rèn luyện những gì để có thể làm tốt nhiệm vụ đó?.

Phải chăng những học sinh khác đã quen nghĩ rằng phải có mệnh lệnh từ giáo viên, từ lớp trưởng chúng mới làm việc gì đó, mà quên mất rằng, lớp học này, công việc này là của tất cả các học sinh, các em có quyền tham gia, phải tự chủ tham gia và phản biện với những người lãnh đạo?.

Giúp học sinh hiểu rõ vai trò "Chủ tịch"

Giáo dục hiện đại quan tâm đến những năng lực mà người học có được trong và sau quá trình giáo dục. Xã hội yêu cầu người học đã trở thành "người làm chủ" ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường (nghĩa là không thể để mô hình trường học lạc lõng với xã hội, với cuộc đời của người học). Quan niệm về một trường học khép kín không còn thuyết phục nữa, cần thay bằng khái niệm trường học mở (chấp nhận và khuyến khích khả năng hiểu biết và phát triển hiểu biết từ nhiều nguồn khác nhau).

Dạy học không phải chỉ giúp người học tích lũy một lượng kiến thức được cho rằng cần thiết để hoạt động thực tiễn. Điều quan trọng hơn là qua quá trình học ở nhà trường học sinh có cơ hội phát triển hiểu biết, phát triển tư duy suy luận, tư duy phê phán, óc sáng tạo. Người lớn (bao gồm giáo viên và phụ huynh,...) cần thay đổi nhận thức về vai trò của mình đối với việc học của đứa trẻ.

Người lớn nên đóng vai trò hướng dẫn, giảng giải, giúp đỡ hơn là "ra lệnh" hoặc "ban phát". Người lớn cần giúp đứa trẻ trở thành "chủ tịch" hay lớp trưởng tốt bằng cách giúp chúng hiểu đúng vai trò, nhiệm vụ, giúp chúng biết cách tổ chức các hoạt động có ích cho tập thể, biết cách rèn luyện bản thân để làm việc chứ không phải coi đó là gánh nặng phải hoàn thành.

Người lớn cũng giúp những đứa trẻ còn lại đưa ra tiêu chí và biết lựa chọn người hợp lí vào vị trí lãnh đạo mình. Nếu làm được những việc đó thì chẳng lo gì khi chúng lớn lên, vì chúng sẽ không còn thụ động, không còn lúng túng khi tham gia lựa chọn hay bầu cử, không bị mắc vào "tâm lí đám đông",....

Mỗi lớp học là một xã hội thu nhỏ. Vì vậy, khó có thể áp dụng tuyệt đối một giải pháp, một mô hình. Tôi cho rằng, cần nhìn vào điểm tích cực để hành động. Như thế sẽ giảm thiểu tối đa những bất cập.

Tôi cũng tin rằng, không thể mang lại giá trị giáo dục nếu thực hiện kiểu "xôi đỗ". Tính hệ thống không chỉ ở trong một lớp học, một nhà trường, một cấp học mà đòi hỏi cả xã hội cùng thực hiện, ít nhất là ở sự đồng thuận giữa gia đình và nhà trường.

TS Chu Cẩm Thơ, Sáng lập – tác giả Chương trình Toán POMATH, sáng lập – Chủ tịch Hội đồng khoa học Alpha school

MỚI NHẤT
Nam Định quyết “hội nhập” để nâng cao chất lượng dạy tiếng Anh
Nam Định quyết “hội nhập” để nâng cao chất lượng dạy tiếng Anh

Tại Hội thảo với chủ đề “Hợp tác giảng dạy tiếng Anh trong các trường phổ thông tỉnh Nam Định”, Ông Cao Xuân Hùng – Phó giám đốc Sở GD-ĐT Nam Định bày tỏ: “Nam Định quyết tâm tạo ra những biến chuyển trong việc dạy và học tiếng Anh, đưa chương trình hợp tác giảng dạy tiếng Anh vào nhà trường”

Thứ ba, 21/07/2015 - 09:25

Từ “Chủ tịch” không có gì xa vời với học sinh
Từ “Chủ tịch” không có gì xa vời với học sinh

(Dân trí) - “Mọi người cần hiểu đơn giản từ Chủ tịch Hội đồng tự quản. Ta phải hiểu cụm từ đó mềm đi, có quy định chức năng, nhiệm vụ của Chủ tịch Hội đồng tự quản, giúp giáo viên thế nào... thì từ “Chủ tịch” không có gì xa vời với học sinh”.

Thứ ba, 21/07/2015 - 08:39

Hà Nội kiểm tra việc phổ cập giáo dục tiểu học
Hà Nội kiểm tra việc phổ cập giáo dục tiểu học

(Dân trí) - Cơ quan chuyên trách về giáo dục Hà Nội đang tiến hành kiểm tra trên địa bàn thành phố Hà Nội để hoàn tất việc công nhận đạt chuẩn Quốc gia phổ cập giáo dục tiểu học.

Thứ ba, 21/07/2015 - 08:38

Tuyển giáo viên tiểu học dạy mầm non vì... nhân văn
Tuyển giáo viên tiểu học dạy mầm non vì... nhân văn

(Dân trí) - Ông Trưởng Phòng GD-ĐT huyện Anh Sơn (Nghệ An) cho rằng việc tuyển GV tiểu học dạy mầm non là “đảm bảo tính nhân văn”. Trước đó, ông cho biết đã yêu cầu GV cam kết thực hiện giáo dục mầm non, nhưng lại sẵn sàng “rút” về dạy tiểu học khi cấp học này cần tuyển GV.

Thứ ba, 21/07/2015 - 06:28

Thí sinh mất tiền oan vì tổng đài 8702
Thí sinh mất tiền oan vì tổng đài 8702

(Dân trí) - Nắm bắt tâm lý nóng lòng biết điểm thi của thí sinh, nhiều trang mạng đăng thông tin mời chào thí sinh tra cứu điểm thi bằng cách nhắn số báo danh vào đầu số của nhà mạng để thu tiền. Khi thí sinh, phụ huynh thắc mắc thì phía đơn vị nhà mạng khẳng định được Bộ GD-ĐT cho điểm.

Thứ ba, 21/07/2015 - 06:01

Tỷ lệ tốt nghiệp THPT quốc gia có thể giảm một chút so với năm trước
Tỷ lệ tốt nghiệp THPT quốc gia có thể giảm một chút so với năm trước

(Dân trí) - Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga cho biết: “Hiện nay, Bộ chưa tổng hợp hết dữ liệu điểm thi nhưng với cấu trúc đề thi nhằm 2 mục đích như năm nay, có thể nói một cách khái quát điểm thi của thí sinh sẽ thấp hơn điểm thi tốt nghiệp THPT nhưng cao hơn điểm thi tuyển sinh ĐH năm ngoái”.

Thứ ba, 21/07/2015 - 05:00

Thử sức với bài toán: Vì sao hơn 1km đường sắt không có đường ray?
Thử sức với bài toán: Vì sao hơn 1km đường sắt không có đường ray?

(Dân trí) - Ngày 20/7, Dân trí tiếp tục mời bạn đọc thử sức với bài toán: Vì sao hơn 1km đường sắt Hà Nội – Sài Gòn không có đường ray?, đây là một bài toán thú vị và rất thực tế. Dưới đây là đề bài của bài toán.

Thứ hai, 20/07/2015 - 04:22

Nữ GS Việt tại ĐH Harvard về nước làm hội thảo về hệ mặt trời
Nữ GS Việt tại ĐH Harvard về nước làm hội thảo về hệ mặt trời

(Dân trí) - Vào 14h-16h30 ngày 24 tháng 7 năm 2015, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội và Hội Gặp gỡ Việt Nam tổ chức buổi xêmina do GS. Lưu Lệ Hằng trình bày với tiêu đề “Cách nhìn mới về hệ mặt trời”, địa điểm: Hội trường tầng 10 - Thư viện Tạ Quang Bửu - ĐH Bách khoa Hà Nội.

Thứ hai, 20/07/2015 - 02:48

Khởi công Dự án Tổ hợp Không gian khoa học tại Bình Định
Khởi công Dự án Tổ hợp Không gian khoa học tại Bình Định

(Dân trí) - Ngày 20/7, tại TP Quy Nhơn, UBND tỉnh Bình Định và Hội Gặp gỡ Việt Nam đã tổ chức Lễ khởi công Dự án Tổ hợp Không gian khoa học. Buổi lễ có sự tham dự của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, GS. Trần Thanh Vân, các lãnh đạo trung ương, địa phương cùng nhiều nhà khoa học nổi tiếng thế giới.

Thứ hai, 20/07/2015 - 02:47

Gần 60 bài thi Sử đạt 9 điểm trở lên
Gần 60 bài thi Sử đạt 9 điểm trở lên

(Dân trí) - PGS-TS Hà Minh Hồng, trưởng Bộ môn Lịch sử, trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TPHCM (thuộc ĐH Quốc gia TPHCM) cho biết trong tổng số gần 1.950 bài thi môn lịch sử của cụm thi ĐH Quốc gia TPHCM có 3 bài thi đạt điểm 10 và gần 60 bài đạt từ 9 điểm trở lên.

Thứ hai, 20/07/2015 - 12:32

Hàn Quốc ưu tiên nhập quốc tịch với SV giỏi người nước ngoài
Hàn Quốc ưu tiên nhập quốc tịch với SV giỏi người nước ngoài

(Dân trí) - Những sinh viên tài năng người nước ngoài hiện học ngành Kỹ sư và Khoa học Tự nhiên sẽ được Hàn Quốc tạo cơ hội cho nhập quốc tịch.

Thứ hai, 20/07/2015 - 10:10

Thí sinh có 3 cách để biết điểm thi THPT quốc gia
Thí sinh có 3 cách để biết điểm thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Hôm nay ngày 20-7, hạn cuối các hội đồng thi phải chuyển toàn bộ dữ liệu điểm về Bộ GD-ĐT. Sau khi tổng hợp và xử lý, Bộ GD-ĐT sẽ công bố kết quả thi của tất cả các cụm thống nhất trong cùng thời điểm. Thí sinh sẽ biết điểm thi trước ngày 25/7.

Thứ hai, 20/07/2015 - 09:38

ĐÁNG QUAN TÂM
Thả lỏng tiếng Anh mầm non
Thả lỏng tiếng Anh mầm non

Dạy và học tiếng Anh trong các trường mầm non tại TPHCM hiện mạnh ai nấy làm do các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo không rõ ràng, lúc cấm lúc không.

Thứ hai, 20/07/2015 - 09:08

Anh ngữ giao tiếp quốc tế thời hội nhập - cơ hội làm chủ hàng triệu việc làm mới
Anh ngữ giao tiếp quốc tế thời hội nhập - cơ hội làm chủ hàng triệu việc làm mới

Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) chính thức thành lập vào cuối năm 2015 sẽ mở ra một khu vực mới về hợp tác kinh tế và thúc đẩy tự do lưu chuyển lao động giữa 10 nước ASEAN, và Anh ngữ được các quốc gia thống nhất sử dụng làm ngôn ngữ chung trong kinh doanh.

Thứ hai, 20/07/2015 - 09:02

Nơi khởi đầu cho “Ước mơ Đại học”
Nơi khởi đầu cho “Ước mơ Đại học”

Rời mái trường phổ thông, học sinh ai cũng mong muốn được trải nghiệm môi trường đại học năng động, thỏa sức sáng tạo trong học tập, nghiên cứu khoa học ở những phòng thí nghiệm, thực hành tiên tiến, được hướng dẫn bởi các giáo sư, giảng viên giàu kinh nghiệm.

Thứ hai, 20/07/2015 - 09:00

Nhận bằng kỹ sư Chất lượng cao cùng Đại học Bách khoa TPHCM
Nhận bằng kỹ sư Chất lượng cao cùng Đại học Bách khoa TPHCM

Bằng chính quy do Đại học Bách Khoa TPHCM cấp, áp dụng cho các ngành đào tạo bằng tiếng Anh gồm: Cơ Điện tử, Cơ khí, Xây dựng, Dầu khí, Hóa học, Môi trường, Khoa học Máy tính, Kỹ thuật Máy tính, Quản trị Kinh doanh.

Thứ hai, 20/07/2015 - 07:01

Có độc quyền về công bố điểm thi?
Có độc quyền về công bố điểm thi?

Liên tục những ngày gần đây, Bộ GD-ĐT ra văn bản nhắc nhở các cụm thi trên toàn quốc không được công bố kết quả thi THPT quốc gia 2015 mà Bộ GD-ĐT sẽ công bố kết quả thi này sau khi có đầy đủ dữ liệu điểm của tất cả các cụm thi trên cả nước. Như vậy, dư luận đang hoài nghi có hay không sự độc quyền giữa Bộ GD-ĐT và mạng di động của Viettel trong việc công bố điểm thi THPT quốc gia?

Chủ nhật, 19/07/2015 - 09:16

Trường ĐH Tây Đô được tuyển sinh ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành
Trường ĐH Tây Đô được tuyển sinh ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành

(Dân trí) - Tin từ Trường ĐH Tây Đô (Cần Thơ) cho biết, Bộ GD-ĐT vừa cho phép trường tuyển sinh ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành trình độ Đại học. Dự kiến Trường ĐH Tây Đô tuyển sinh ngành này trong năm 2015.

Chủ nhật, 19/07/2015 - 09:13

Trường tư đang tự cột mình
Trường tư đang tự cột mình

Trường đại học được tự chủ trong việc tạo ra một thiết chế quản lý năng động hơn, linh hoạt hơn và hữu hiệu hơn. Điều đáng tiếc là có rất ít trường tư tận dụng được ưu thế này.

Chủ nhật, 19/07/2015 - 02:51

Gần 80 tuổi vẫn say mê công tác khuyến học
Gần 80 tuổi vẫn say mê công tác khuyến học

(Dân trí) - Năm nay đã 78 tuổi nhưng hàng ngày ông Nguyễn Đức Dục vẫn đạp xe đi khắp đường làng ngõ xóm để “làm” khuyến học. Với ông, công tác khuyến học giờ đã ngấm vào máu thịt và là công việc không thể thiếu mỗi ngày dù tuổi đã cao, sức đã yếu.

Chủ nhật, 19/07/2015 - 10:05

Vấn nạn người gốc Việt mù tiếng Việt
Vấn nạn người gốc Việt mù tiếng Việt

Nếp sống văn hóa trong môi trường Mỹ đã tạo ra khoảng cách trong tư duy và tất nhiên thể hiện trong sinh hoạt. Dinh không ăn món cá kho hoặc thịt heo của mẹ mà xin 5 USD để chạy ra cửa hàng KFC.

Chủ nhật, 19/07/2015 - 09:16

Mầm mống của bạo lực
Mầm mống của bạo lực

(Dân trí) - Điều gì sẽ xảy ra khi con em chúng ta hàng ngày được chứng kiến những cảnh bạo lực trong phim ảnh, sách báo, trên mạng Internet và trong đời sống thực? Những hình ảnh, âm thanh bạo lực đó dần dần ngấm vào con trẻ để rồi một ngày nào đó nó bật ra thành những màn bạo lực…

Chủ nhật, 19/07/2015 - 08:22

Nói “Đường Tăng thỉnh kinh đi qua Đà Nẵng”… không sao?
Nói “Đường Tăng thỉnh kinh đi qua Đà Nẵng”… không sao?

Điều cốt lõi là cần tạo dựng một nền tảng xã hội và thể chế dung hợp, nơi mỗi công dân không còn bàng quan với cộng đồng và dân tộc. Khi đó môn Lịch sử sẽ không bao giờ khô khan, nhàm chán.

Chủ nhật, 19/07/2015 - 07:38

Gạt giáo viên đạt chuẩn, tuyển GV tiểu học đi dạy... mầm non
Gạt giáo viên đạt chuẩn, tuyển GV tiểu học đi dạy... mầm non

(Dân trí) - Không tuyển dụng số GV đã đạt chuẩn và trên chuẩn đang hợp đồng với các trường, huyện Anh Sơn (Nghệ An) lại tuyển dụng 23 GV tiểu học, THCS vào dạy các trường mầm non. Sau khi tuyển dụng, huyện gấp rút tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ để cấp chứng chỉ cho 23 GV trên.

Thứ bảy, 18/07/2015 - 03:37