Ý kiến bạn đọc:

Những ngộ nhận đáng tiếc quanh cách học vần Công nghệ giáo dục

Dân trí Có lẽ phương pháp đánh vần tiếng Việt theo chương trình Công nghệ giáo dục (CNGD) sẽ không gây bão dư luận như những ngày vừa qua nếu như đa số mọi người hiểu rõ, không có những ngộ nhận đáng tiếc về phương pháp này.
>>Địa phương có 100% trường tiểu học dạy Công nghệ giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại nói gì?
>>Phó Thủ tướng nói về thí điểm Công nghệ giáo dục của GS. Hồ Ngọc Đại
>>Phụ huynh nói gì về chương trình Công nghệ Giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại?

Gần đây, sau khi một clip về cách dạy và học tiếng Việt theo Công nghệ giáo dục (CNGD) được đưa lên mạng, đã xuất hiện một làn sóng tranh luận sôi nổi chưa từng thấy. Phụ huynh thì nặng lời phản bác, vài tên tuổi quen thuộc trong làng giải trí cũng nhanh nhảu chế các clip giễu cợt mua vui, vài cá nhân đã cực đoan chỉ trích cách học vần CNGD là “vô ích”, “gây xáo trộn xã hội”, “hủy hoại tiếng Việt”...

Nhiều phụ huynh là những cựu học sinh tiểu học cách đây chừng vài mươi năm lên tiếng vì cảm thấy lạ lẫm, bỡ ngỡ với một phương pháp dạy học mới quá khác biệt so với những gì mà họ đã được học trước đây; thậm chí nhiều giáo viên Ngữ văn các cấp cũng lên tiếng phản đối.

Có lẽ phương pháp đánh vần tiếng Việt theo chương trình CNGD sẽ không gây bão dư luận như những ngày vừa qua nếu như đa số mọi người hiểu rõ, không có những ngộ nhận đáng tiếc về phương pháp này.


Học sinh sử dụng bộ đồ dùng học tập môn Tiếng Việt CNGD tại Trường tiểu học Vĩnh Trụ (huyện Lý Nhân, Hà Nam). (Ảnh: Đ. Cường)

Học sinh sử dụng bộ đồ dùng học tập môn Tiếng Việt CNGD tại Trường tiểu học Vĩnh Trụ (huyện Lý Nhân, Hà Nam). (Ảnh: Đ. Cường)

Ngộ nhận giữa âm với chữ

Ngộ nhận đầu tiên là nhầm lẫn giữa âm và chữ. Hiện nay, nhiều người trong chúng ta vẫn chưa phân biệt cách phát âm với tên chữ, còn đánh đồng hai khái niệm âm và chữ, mặc dù đó là kiến thức sơ đẳng nằm ngay trong sách học vần lớp 1 hiện hành đã mấy chục năm nay.

Nhiều người lo âu vì nghĩ rằng các chữ cái B, C, D từ nay sẽ được đọc thành bờ, cờ, dờ, và theo đó, VTV sẽ đọc thành vờ tờ vờ; vitamin C thành vitamin cờ; các khối thi B, C thành khối bờ, cờ; tam giác CKQ thành tam giác cờ cờ cờ, v.v.

Thực ra, theo kiến thức Việt ngữ học cơ bản xưa nay, trừ các chữ cái ghi nguyên âm như A, Ă, Â, I, E, Ê... có tên chữ và âm đọc trùng nhau, các chữ cái ghi phụ âm như B, C, D, Đ... đều có âm đọc khác hẳn tên chữ rõ rệt.

Ví dụ ba chữ C, K, Q có âm của nó phát ra khi đánh vần, ghép thành tiếng cùng là “cờ”, nhưng tên chữ hoàn toàn khác nhau của chúng lần lượt là xê, ca, cu; và chắc chắn nhiều năm về sau nữa trong ngành giáo dục của ta, trên đất nước ta, điều này cũng sẽ mãi mãi không hề thay đổi như nhiều phụ huynh đang hoang mang, lo lắng.

Về phương pháp đánh vần, trong năm bảy chục năm nay, ngành Giáo dục hai miền Nam Bắc nước ta đã có nhiều cách đánh vần khác nhau khi học vần tiếng Việt, nhưng rốt cuộc thì các thế hệ người Việt vẫn đọc tên nước ta là “Việt Nam”, chữ nước ta là “chữ Quốc ngữ” chứ chẳng có chút gì thay đổi. Như vậy, việc áp dụng một phương pháp dạy học vần mới như chương trình CNGD chẳng thể gây ảnh hưởng gì đến tiếng Việt “quốc hồn quốc túy” như nhiều người hốt hoảng, lo âu.


Sách CNGD của GS Hồ Ngọc Đại (Ảnh: Đ.T).

Sách CNGD của GS Hồ Ngọc Đại (Ảnh: Đ.T).

Ngộ nhận giữa kí hiệu với tiếng

Cũng xuất phát từ một clip ghi lại cảnh cô giáo hướng dẫn học sinh đọc hai câu thơ của Bảo Định Giang “Tháp Mười đẹp nhất...”, trong đó mỗi chữ được biểu hiện bằng một ô vuông theo sách học vần lớp 1 CNGD, những ngày vừa qua, trên mạng xã hội xuất hiện vô số video clip chế nhạc, phim, bình luận bóng đá, mà những ca từ, lời nói, đoạn đối thoại chỉ gồm các tiếng/ từ “tròn, vuông, tam giác”, thu hút rất nhiều lượt yêu thích, bình luận và chia sẻ, trở thành trào lưu được nhiều người trẻ hào hứng hưởng ứng.

Từ đó, hình thành một cơn “bão” mạng phản ứng bởi những người cả tin, suy diễn một cách võ đoán rằng “từ nay học sinh sẽ đọc/ viết bằng các hình tròn, hình vuông, hình tam giác thay thế cho chữ Quốc ngữ” (!?).

Thực ra, đây chỉ như một trò chơi để các em tiếp xúc các kí hiệu đơn giản, không biết chữ cũng hình dung được. Những hình vuông, tròn, tam giác đó chỉ là những mô hình/ kí hiệu trong bài dạy đếm số tiếng trong câu, nhằm giúp trẻ tách lời thành từng tiếng, phân biệt sự giống nhau và khác nhau giữa các tiếng, chứ chưa đến giai đoạn dạy trẻ học chữ, đánh vần. Xong giai đoạn này, trẻ mới bước vào phần học chữ, đọc và viết chữ cái, học đánh vần, và lúc này thì những kí hiệu vuông tròn, tam giác ấy không còn được sử dụng như trước nữa.

Mục đích của phương pháp này chỉ nhằm giúp trẻ nhận biết rằng mỗi tiếng tương ứng với một kí hiệu tròn, vuông hoặc tam giác. Sau bài học về âm này, học sinh sẽ được học chữ như phương pháp học vần lâu nay. Và chắc chắn khi kết thúc chương trình lớp 1, trẻ sẽ đọc và viết từ, câu như tất cả học sinh và phụ huynh nhiều thế hệ chứ không có gì khác biệt.

Nói tóm lại, phần đọc/viết hình “vuông, tròn, tam giác” chỉ là bài học nhận diện tiếng của học sinh lớp 1 chưa biết đọc chữ theo phương pháp học vần CNGD, chứ không phải tiết học chữ viết như nhiều người đã lầm tưởng.

Ngộ nhận về tác giả công trình

Một lí do nữa khiến các phụ huynh gay gắt phản đối là vì có ý kiến cho rằng chủ trương học vần CNGD là phương án của PGS. Bùi Hiền - người đã từng đề xuất bộ chữ cái cải tiến, đến nay vẫn chưa được Chính phủ chấp nhận. Đây rõ ràng là một sự ngộ nhận nghiêm trọng.

Phương pháp học Tiếng Việt GDCN của GS. Hồ Ngọc Đại ra đời cách đây khoảng 40 năm, trước thời điểm bộ chữ cái cải tiến của PGS. Bùi Hiền xuất hiện (2017) rất lâu. Thêm nữa, sáng kiến của PGS. Bùi Hiền là cải cách chữ viết tiếng Việt, còn công trình dạy học vần GDCN của GS. Hồ Ngọc Đại chỉ sử dụng phương pháp dạy và học mới, chứ không đá động gì đến lĩnh vực thay đổi hay cải tiến chữ viết như công trình của PGS. Bùi Hiền. Tóm lại, đó là hai sự việc hoàn toàn khác nhau, không liên quan gì nhau.

Nhiều người không tìm hiểu kĩ, dẫn đến phát ngôn không đúng, thậm chí mỉa mai, xỉ vả, đánh đồng công trình của GS. Hồ Ngọc Đại hiện nay với đề xuất cải tiến của PGS. Bùi Hiền đã qua là bất hợp lí, võ đoán và nóng vội, chưa hiểu đúng về bản chất của hai công trình.

Đành rằng phát biểu trên mạng xã hội, mỗi người mỗi ý, mỗi quan điểm khác nhau. Tuy nhiên, hiện có nhiều người chưa tìm hiểu kĩ về sự việc, đã tự suy diễn, quy chụp, chỉ trích, càng gây thêm những thắc mắc cho dư luận, làm người đọc ngày càng thêm mơ hồ, dễ bị lôi cuốn vào vòng xoáy tranh cãi vô bổ.

Bản thân người viết bài này không bênh vực hay phản đối phương pháp dạy tiếng Việt của GS. Hồ Ngọc Đại, và quan niệm rằng: Khi tiếp xúc với một sáng kiến mới nào, chúng ta cần phải tìm hiểu cặn kẽ trước khi đưa ra các nhận định cá nhân, chúng ta cần hiểu rõ ngọn ngành của lĩnh vực mà sáng kiến đó đã đề cập, để tránh những ngộ nhận đáng tiếc, chỉ đẩy sự việc ngày càng đi xa và chệch hướng mà thôi.

ThS. Đỗ Thành Dương

MỚI NHẤT
Lợn đất nuôi giấc mơ cho học sinh nghèo đến trường
Lợn đất nuôi giấc mơ cho học sinh nghèo đến trường

(Dân trí) - Từ phong trào nuôi lợn bỏ tiền tiết kiệm, những chú lợn đất đã nuôi dưỡng bao giấc mơ đến trường của nhiều thế hệ học sinh tại xã Hoằng Lương (huyện Hoằng Hóa, Thanh Hóa). Sau nhiều năm, phong trào này vẫn được duy trì, lan tỏa ở nơi đây bởi ý nghĩa thiết thực, giáo dục, nhân văn mà nó mang lại.

Thứ sáu, 14/09/2018 - 12:00

Hội Khuyến học Việt Nam ký kết với Bộ Lao động TB&XH nâng cao đào tạo nghề cho lao động nông thôn
Hội Khuyến học Việt Nam ký kết với Bộ Lao động TB&XH nâng cao đào tạo nghề cho lao động nông thôn

(Dân trí) - Chiều ngày 13/9, TƯ Hội Khuyến học Việt Nam và Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã ký kết chương trình phối hợp hoạt động khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập và đào tạo nghề cho lao động nông thôn giai đoạn 2018 – 2023.

Thứ năm, 13/09/2018 - 08:26

Tài liệu của GS Hồ Ngọc Đại cần chỉnh sửa một số “hạt sạn”
Tài liệu của GS Hồ Ngọc Đại cần chỉnh sửa một số “hạt sạn”

(Dân trí) - Trước những tranh cãi chưa có hồi kết về Công nghệ giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại, ngày 13/9, Viện Ngôn ngữ học đã tổ chức hội thảo “Cơ sở ngôn ngữ học và thực tế tiếng Việt trong việc dạy- học đánh vần tiếng Việt”. Theo một số chuyên gia, xét riêng về ngôn ngữ học, tài liệu này còn một số “hạt sạn” mà nhóm tác giả cần chỉnh sửa.

Thứ năm, 13/09/2018 - 05:43

Không lợi dụng việc tài trợ cho giáo dục để ép buộc đóng góp
Không lợi dụng việc tài trợ cho giáo dục để ép buộc đóng góp

(Dân trí) - Việc tài trợ phải đảm bảo nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch, không ép buộc, không quy định mức tài trợ bình quân, không quy định mức tài trợ tối thiểu, không lợi dụng việc tài trợ cho giáo dục để ép buộc đóng góp và không coi huy động tài trợ là điều kiện cho việc cung cấp dịch vụ giáo dục, đào tạo.

Thứ năm, 13/09/2018 - 04:24

Thi THPT quốc gia 2019: Sẽ không để địa phương tự chấm bài tại tỉnh mình
Thi THPT quốc gia 2019: Sẽ không để địa phương tự chấm bài tại tỉnh mình

(Dân trí) - Đó là thông tin được Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Hữu Độ chia sẻ tại tọa đàm trực tuyến "Đổi mới thi cử - Thực tiễn và những vấn đề đặt ra" được tổ chức sáng nay (13/9).

Thứ năm, 13/09/2018 - 04:11

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đề xuất chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin trong khối ASEAN
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đề xuất chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin trong khối ASEAN

(Dân trí) - Trong khuôn khổ Hội nghị Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN 2018 (WEF ASEAN 2018) tổ chức tại Việt Nam từ ngày 11-13/9/2018, sáng 13/9 đã diễn ra Tọa đàm “Xây dựng tri thức số trong ASEAN” (Building Digital Intelligence in ASEAN), Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ tham dự và phát biểu tại Tọa đàm.

Thứ năm, 13/09/2018 - 04:00

Cà Mau: Cấp Tiểu học, THCS thừa hơn 600 giáo viên, nhân viên
Cà Mau: Cấp Tiểu học, THCS thừa hơn 600 giáo viên, nhân viên

(Dân trí) - Theo báo cáo của Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Cà Mau, cho đến nay qua rà soát cho thấy cấp Tiểu học và THCS trên địa bàn tỉnh hiện thừa hơn 600 giáo viên, nhân viên.

Thứ năm, 13/09/2018 - 03:55

Đề xuất tách bài thi THPT quốc gia thành 2 phần đề: tốt nghiệp cấp 3 và thi đại học
Đề xuất tách bài thi THPT quốc gia thành 2 phần đề: tốt nghiệp cấp 3 và thi đại học

(Dân trí) - TS. Quách Tuấn Ngọc, nguyên Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (Bộ GD&ĐT), cho rằng, chúng ta nên gọi là kỳ thi THPT quốc gia là kỳ thi “2 trong 1 buổi”. Tức là nên chia thàh 2 phần đề (tốt nghiệp THPT, thi đại học). Học sinh nào không có nhu cầu thi đại học cho ngồi riêng, thi xong được nghỉ; học sinh nào thi đại học, sẽ tiếp tục làm bài. Phần thi đại học phải do đại học chủ trì giám sát.

Thứ năm, 13/09/2018 - 02:55

Học tin học Excel: Cách nhập công thức "chuẩn chỉnh"
Học tin học Excel: Cách nhập công thức "chuẩn chỉnh"

(Dân trí) - Trong video này các bạn sẽ được làm quen với hàm, cách nhập công thức, sao chép công thức thật "chuẩn chỉnh" trong Excel.

Thứ năm, 13/09/2018 - 02:00

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Phải thay đổi “văn hóa dạy trẻ nhỏ chỉ biết vâng lời”
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Phải thay đổi “văn hóa dạy trẻ nhỏ chỉ biết vâng lời”

(Dân trí) - Theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, ở Việt Nam hiện nay, các em nhỏ, một mặt tôn trọng văn hoá truyền thống nhưng mặt khác, cũng cần nghĩ khác, dám đặt câu hỏi ngược lại thay vì chỉ biết vâng lời. Còn ông Warren Jude Fernandez - Tổng Biên tập Straits Times (Singapore) cho rằng: “Học sinh Việt Nam phải bớt vâng lời đi”.

Thứ năm, 13/09/2018 - 01:09

Cuộc thi tiếng Anh TOEFL Challenge năm thứ 7 liên tiếp được phát động tại Hà Nội
Cuộc thi tiếng Anh TOEFL Challenge năm thứ 7 liên tiếp được phát động tại Hà Nội

(Dân trí) - Cuộc thi Tiếng Anh TOEFL Primary Challenge (dành cho học sinh Tiểu học) và TOEFL Junior Challenge (dành cho học sinh THCS) năm học 2018-2019 đang được Tổ chức giáo dục IIG Việt Nam - Đại diện Quốc gia của Viện khảo thí giáo dục Hoa Kỳ (ETS) phát động tại thủ đô Hà Nội.

Thứ năm, 13/09/2018 - 01:06

Xúc động tình cảm của bạn đọc báo Dân trí dành cho “cậu học trò đội khăn tang đi thi”
Xúc động tình cảm của bạn đọc báo Dân trí dành cho “cậu học trò đội khăn tang đi thi”

(Dân trí) - Cùng với gọi điện, nhắn tin sẻ chia, cộng đồng bạn đọc báo Dân trí đã trực tiếp gửi tiền sẻ chia với tình cảnh, nghị lực vượt lên hoàn cảnh éo le của em Trần Công Duy - nhân vật trong bài viết "Đội khăn tang đi thi báo hiếu bố mẹ, thi đậu rồi cậu bé ngậm ngùi nghỉ học".

Thứ năm, 13/09/2018 - 11:04

ĐÁNG QUAN TÂM
Khuôn viên đại học triệu đô chính thức khánh thành tại khu đô thị Ecopark
Khuôn viên đại học triệu đô chính thức khánh thành tại khu đô thị Ecopark

(Dân trí) - Với tổng diện tích lên tới 6,5ha sau khi hoàn thành cả 3 giai đoạn, khuôn viên Đại học Anh Quốc Việt Nam cơ sở Ecopark tọa lạc trong lòng đô thị xanh, cách trung tâm Hà Nội chỉ 10km, hứa hẹn sẽ nhiều trải nghiệm thú vị, sinh động trong học tập, nghiên cứu.

Thứ năm, 13/09/2018 - 10:30

Học tiếng Nhật: "Xử lý nhanh gọn" từ vựng về gia đình
Học tiếng Nhật: "Xử lý nhanh gọn" từ vựng về gia đình

(Dân trí) - Nhắc đến người Nhật, người ta thường nghĩ ngay tới văn hóa lịch sự, tôn trọng đối với người xung quanh. Điều này thể hiện ở cả cách gọi các thành viên trong gia đình mình và gia đình người khác. Hãy khám phá ngay cách xưng hô đó trong bài viết dưới đây nhé !

Thứ năm, 13/09/2018 - 10:00

“Sống trọn vẹn” - thông điệp dành cho học sinh từ Chủ tịch Điều hành VAS
“Sống trọn vẹn” - thông điệp dành cho học sinh từ Chủ tịch Điều hành VAS

(Dân trí) - “Tháng năm trôi qua, khi trưởng thành hơn, nhận thức về xã hội rõ ràng hơn, tôi mong rằng các em đã nuôi dưỡng đủ niềm tin vào tính chính trực, vun đắp đủ cho lòng can đảm bên cạnh những giá trị cốt lõi khác để thực hiện những mong ước của các em một cách trọn vẹn nhất.”

Thứ năm, 13/09/2018 - 10:00

Ban đại diện Cha mẹ học sinh lại “khủng bố”... cha mẹ học sinh?
Ban đại diện Cha mẹ học sinh lại “khủng bố”... cha mẹ học sinh?

(Dân trí) - Vừa vào năm học mới, nhiều phụ huynh đã xây xẩm mặt mày, "nghiến răng" đóng tiền vì "độ khủng" cùng với sự nhiệt tình của Ban đại diện Cha mẹ học sinh.

Thứ năm, 13/09/2018 - 09:48

Đồng phục: Lãng phí và sự sáng tạo
Đồng phục: Lãng phí và sự sáng tạo

(Dân trí) - Đầu năm học, bên cạnh nhiều vấn đề đáng quan tâm của giáo dục, chuyện đồng phục lại nổi cộm lên với nhiều quy định khe khắt từ nhà trường.

Thứ năm, 13/09/2018 - 09:41

Học sinh bậc THCS tại TPHCM sẽ được miễn học phí
Học sinh bậc THCS tại TPHCM sẽ được miễn học phí

(Dân trí) - Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Thành Phong vừa đồng ý miễn học phí cho học sinh bậc THCS tại các trường công lập trên địa bàn thành phố. Hiện, bình quân mỗi năm học phí thu từ bậc học này là khoảng 350 tỷ đồng.

Thứ năm, 13/09/2018 - 08:02

Chuyển giáo viên dôi dư bậc THCS sang dạy tiểu học, mầm non: Không thể làm khác?
Chuyển giáo viên dôi dư bậc THCS sang dạy tiểu học, mầm non: Không thể làm khác?

(Dân trí) - Trước tình thế thừa giáo viên (GV) THCS nhưng thiếu GV tiểu học, mầm non, nhiều địa phương ở tỉnh Nghệ An đã chuyển số GV thừa sang chỗ thiếu. Bên cạnh sự phản đối của các GV bị chuyển, phương án này khiến không ít phụ huynh băn khoăn.

Thứ năm, 13/09/2018 - 12:09

Xôn xao clip cậu bé cưỡi voi đi học
Xôn xao clip cậu bé cưỡi voi đi học

(Dân trí) - Mới đây, cộng đồng mạng xã hội xôn xao khi xem đoạn clip ngắn ghi lại cảnh cậu bé mặc đồng phục học sinh, đội mũ bảo hiểm đang cưỡi một chú voi lớn.

Thứ tư, 12/09/2018 - 10:18

Nâng quan hệ hợp tác về giáo dục và đào tạo Việt Nam - Hungary lên một tầm cao mới
Nâng quan hệ hợp tác về giáo dục và đào tạo Việt Nam - Hungary lên một tầm cao mới

(Dân trí) - Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Hungary của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam, nhiều hoạt động nhằm củng cố, phát triển quan hệ hợp tác trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo giữa 2 nước đã diễn ra, trong đó có Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam - Hungary lần thứ hai được tổ chức vào ngày 11/9.

Thứ tư, 12/09/2018 - 08:52

Khánh Hòa: Khuyến cáo phụ huynh không cho học sinh dùng điện thoại thông minh
Khánh Hòa: Khuyến cáo phụ huynh không cho học sinh dùng điện thoại thông minh

(Dân trí) - Đầu năm học mới 2018-2019, lãnh đạo Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa cho biết đã khuyến cáo phụ huynh không nên cung cấp điện thoại thông minh cho học sinh THCS và THPT.

Thứ tư, 12/09/2018 - 05:15

Đại học ngoài công lập “chậm tiến” vì đâu?
Đại học ngoài công lập “chậm tiến” vì đâu?

(Dân trí) - GS.TS Đặng Ứng Vận cho biết, đến nay vẫn chưa có văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn cách thức công nhận các cơ sở giáo dục ĐH ngoài công lập (NCL) không vì lợi nhuận và những chính sách khuyến khích đặc biệt cho các loại trường này.

Thứ tư, 12/09/2018 - 04:04

Chủ tịch Quốc hội: Cần phát triển, nâng cao vị thế 2 Đại học Quốc gia
Chủ tịch Quốc hội: Cần phát triển, nâng cao vị thế 2 Đại học Quốc gia

(Dân trí) - Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nêu yêu cầu đó tại phiên thảo luận về dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học tại UB Thường vụ Quốc hội sáng 12/9. Đến thời điểm nay, mô hình hệ thống trường đại học đã được chốt với 2 cấp độ tổ chức: trường đại học và đại học.

Thứ tư, 12/09/2018 - 02:51