Phát hiện bài báo tiếng Pháp của Tướng Giáp viết năm 15 tuổi

Bà bạn Mỹ Lady Borton là nhà hoạt động xã hội và nhà văn, gắn bó với Việt Nam hàng chục năm nay. Bà đã viết nhiều tác phẩm về lịch sử và văn học Việt Nam hiện đại.

Thập niên gần đây, bà đặt trọng tâm nghiên cứu vào Hồ Chí Minh. Làm việc hết sức nghiêm túc, bà đến các địa điểm Nguyễn Ái Quốc đã hoạt động trên thế giới nhằm viết cho chính xác. Do đó mà có mấy cuốn sách về Hồ Chí Minh tuy có tính chất phổ thông nhưng là những công trình lịch sử thật hấp dẫn.

Phát hiện bài báo tiếng Pháp của Tướng Giáp viết năm 15 tuổi

Bà có lần kể về việc bà tìm ra một bài báo của Đại tướng Võ Nguyên Giáp viết năm 15 tuổi. Qua Trung tướng Phạm Hồng Cư, tác giả của một cuốn sách về thời thanh thiếu niên của ông Giáp, bà được biết là có một bài báo như vậy bằng tiếng Pháp đăng tại Sài Gòn năm 1927, bút danh là Trắc Ảnh. Trong cuộc lãng du nghiên cứu, bà Lady Borton, sau hai ngày lục lọi về nhiều vấn đề đã tìm thấy ở một thư viện tại Seatle (Mỹ) bản microfilm về bài xã luận ông Giáp viết, tên là: Huế: chế độ thật quái lạ ở một trường trung học (báo L'ANNAM 24/3/1927). Microfilm này ở Thư viện Quốc gia Hà Nội cũng có, nhưng ít ai để ý. Vả lại không dễ tìm được bài báo vì bài không ký tên thật, tên bài cũng do tòa soạn đổi khác.

Cậu học sinh Võ Nguyên Giáp viết bài này khi học năm thứ hai trường Quốc học Huế, năm 1927, vào thời kỳ phong trào cách mạng chống Pháp dâng cao từ vụ bắt và xử cụ Phan Bội Châu, cụ Phan Châu Trinh về nước và đám tang cụ. Mấy tuần lễ sau bài báo, Võ Nguyên Giáp tham gia tổ chức một cuộc biểu tình học sinh lớn ở Huế. Cậu bị đuổi học cùng 90 học sinh khác.

Báo L'ANNAM (Nước Nam) do Luật sư Phan Văn Trường chủ trương. Hồi ở Pháp, ông đã giúp đỡ tận tình Nguyễn Ái Quốc. Và sau ở Sài Gòn, ông cũng giúp đỡ Võ Nguyên Giáp bước vào nghề báo. Sau đây là bản dịch bài báo trên:

“HUẾ: CHẾ ĐỘ THẬT QUÁI LẠ Ở MỘT TRƯỜNG TRUNG HỌC

Từ khi những cuộc bãi khóa nổ ra ở trong các trường học, tiếp sau những biện pháp phiền nhiễu của chính quyền ông Bourotte, giám đốc trường Quốc học lo sợ về việc phong trào bãi khóa lan rộng trong thanh niên Huế đã thấy cần phải xiết chặt kỷ luật. Người ta nói là từ khi đó ông đã ra sức đưa vào trường một chế độ gây tai tiếng nhất.

Như vậy là ông Bourotte mấy năm trước, khi còn là giáo sư, đã khuyến khích học sinh phải đọc báo chí, sách giáo khoa để theo sát những sự kiện có liên quan đến lịch sử và địa lý, ông đã nhiều lần trách bảo học sinh với một giọng nhẹ nhàng: “Các trò ít đọc báo quá!”; ấy thế mà, từ khi lên chức giám đốc cách đây hai năm, ông đã hoàn toàn thay đổi cách cư xử, bằng cách tuyên chiến quyết liệt với báo chí và những độc giả trẻ tuổi. Vậy động cơ của sự thay đổi ấy là gì? Có thể đoán được đó là sự nghi kỵ, một sự nghi kỵ ngày nay được các nhà khai hóa “của chúng ta” yêu chuộng; đó là sự lo sợ khó cưỡng khi thấy thanh niên An Nam biết được những thực tế tàn bạo trên đất nước mình, những mánh khóe xoay sở của những vị tự xưng là những người “bảo hộ” mình.

Ngoài ra, hàng ngày ông Bourotte còn cho lục soát thư từ và bưu phẩm, bất cứ thứ nào trước khi giao cho người nhận; tịch thu bất cứ cuốn sách nào khả nghi; câu trích sau đây của một bản thông tri lăng nhăng chứng minh điều đó: “Học sinh chỉ được phép đọc những cuốn sách có chữ ký của ông giám đốc”. Hơn nữa, ông Bourotte đặt bọn chỉ điểm khắp nơi. Đầu óc luôn cảnh giác, đôi tai luôn nghe ngóng, ông ăn không ngon, đêm ngủ rất muộn, ông rón rén bước vào các phòng học sinh nội trú học, phòng ngủ nội trú, hay trốn sau các bức tường nghe trộm học sinh bàn về chính trị. Chưa hết, ông theo dõi tất cả các học sinh bị nghi là đã có quan hệ với cụ Phan Bội Châu và tìm cách trừng phạt rất khắc nghiệt.

Ông Bourotte quyết định làm tốt nhiệm vụ của mình như thế đó, ông tìm cách nhốt học sinh trong một hệ thống quy định nghiệt ngã.

Ôi....Xin hãy từ bỏ các điều không tưởng ấy. Chừng nào mà chính sách bất hợp tác chưa xảy ra ở đất nước An Nam hiền lành này thì lưỡi gươm của Damocles vẫn còn đang treo lơ lửng và đu đưa trên mọi cái đầu.

Trắc Ảnh”.

Bài báo trên đây vạch rõ chính sách ngu dân của thực dân, biến một công chức Pháp tốt thành một tay sai đàn áp dân thuộc địa. Nguyễn Ái Quốc đã có lần phân biệt người Pháp ở chính quốc phần nhiều tốt với người Pháp ở thuộc địa thì xấu. Tác giả cũng cảnh báo chính quyền thực dân: Người An Nam có thể theo chính sách bất hợp tác như người Ấn Độ thời đó khiến thực dân Anh lao đao. Đó là nguy cơ thường xuyên đối với thực dân Pháp, như lưỡi gươm treo trên đầu Damocles (thời Thượng cổ Hy Lạp La Mã, một nhà vua muốn làm cho vị triều thần Damocles hiểu về sự mong manh của hạnh phúc. Vua mời ông ăn dưới một lưỡi kiếm treo trên đầu ông bằng một sợi lông ngựa. Ông vừa ăn vừa sợ khiếp vía).

Theo Thế giới và Việt Nam

MỚI NHẤT
Nữ sinh bị đánh hội đồng: Ban giám hiệu cố tình "né" báo chí
Nữ sinh bị đánh hội đồng: Ban giám hiệu cố tình "né" báo chí

(Dân trí) - Sáng nay 13/3, hàng chục phóng viên báo, đài tập trung tại Trường THCS Lý Tự Trọng (phường 1, TP Trà Vinh) nhưng ban giám hiệu cố tình "né" không cho phóng viên tiếp cận cuộc họp hội đồng kỷ luật vụ đánh hội đồng xảy ra tại trường này.

Thứ sáu, 13/03/2015 - 09:31

Thầy hiệu trưởng hiến 3.000 m2 đất xây trường học
Thầy hiệu trưởng hiến 3.000 m2 đất xây trường học

(Dân trí) - Trường Tiểu học An Thạnh Đông C (huyện Cù Lao Dung, Sóc Trăng) xuống cấp và nguyện vọng của người dân là có ngôi trường mới để học sinh có nơi học khang trang. Thầy hiệu trưởng ngôi trường này đã hiến đất để xây dựng trường, việc làm của thầy khiến nhiều người nể phục.

Thứ sáu, 13/03/2015 - 08:13

Nữ sinh bị đánh hội đồng: Lỗi của ai?
Nữ sinh bị đánh hội đồng: Lỗi của ai?

(Dân trí) - Dưới đây là một số quan điểm, ý kiến cá nhân của tôi về trường hợp nữ sinh bị đánh hội đồng tại Trường THCS Lý Tự Trọng (TP Trà Vinh). Việc quan trọng nhất bây giờ là giúp em gái bị đánh sớm khỏe mạnh về cả tinh thần và thể chất.

Thứ sáu, 13/03/2015 - 08:10

Điều trị tâm lý cho nữ sinh bị đánh hội đồng
Điều trị tâm lý cho nữ sinh bị đánh hội đồng

(Dân trí) - Ngày 13/3, bà Huỳnh Thị Kim Loan, mẹ nữ sinh N.T.H.P. cho biết kết quả kiểm tra tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP Hồ Chí Minh) vào chiều 12/3 cho thấy, hiện tình trạng sức khỏe của em P. ổn định. Tuy nhiên, bé cần điều trị tâm lý vì suốt 2 tháng sống trong sợ hãi.

Thứ sáu, 13/03/2015 - 07:14

Cơ hội du học hè tại Australia và Singapore cùng VUS
Cơ hội du học hè tại Australia và Singapore cùng VUS

Để “săn” được học bổng du học, ứng viên cần phải trang bị cho mình rất nhiều năng lực và kỹ năng vượt trội. Với Hệ thống Anh Văn Hội Việt Mỹ - VUS, bạn có thể hiện thực hóa ước mơ ấy bằng “chìa khóa Anh ngữ” và cơ hội rút thưởng một chuyến du học hè tại Australia và Singapore.

Thứ sáu, 13/03/2015 - 07:10

Châu Á: cứ 10 học sinh thì có 7 học sinh đã trải nghiệm bạo lực ở trường học
Châu Á: cứ 10 học sinh thì có 7 học sinh đã trải nghiệm bạo lực ở trường học

Đó là số liệu vừa được Tổ chức phát triển cộng đồng tập trung vào trẻ em Plan International và Trung tâm nghiên cứu quốc tế về phụ nữ (ICRW) công bố tại Báo cáo “Thúc đẩy bình đẳng và an toàn tại các trường học” vào ngày 2/3/2015.

Thứ sáu, 13/03/2015 - 07:02

Bộ Giáo dục lên tiếng vụ clip nữ sinh bị bạn đánh hội đồng
Bộ Giáo dục lên tiếng vụ clip nữ sinh bị bạn đánh hội đồng

(Dân trí) - Trao đổi với báo chí chiều ngày 12/3 về clip nữ sinh bị bạn đánh hội đồng ở Trà Vinh, ông Ngũ Duy Anh - Vụ trưởng Vụ Công tác HSSV Bộ GD-ĐT cho biết: “Sự việc xảy ra ở Trà Vinh rất đáng tiếc, đáng tiếc hơn là hơn 2 tháng sau khi sự việc diễn ra mà nhà trường chưa biết. Điều này cho thấy nhà trường thiếu sát sao trong việc quản lý, nắm tình hình học sinh”.

Thứ năm, 12/03/2015 - 06:16

Nữ sinh bị đánh hội đồng: Phụ huynh rục rịch cho con chuyển trường
Nữ sinh bị đánh hội đồng: Phụ huynh rục rịch cho con chuyển trường

(Dân trí) - Ngày 12/3, tiếp xúc với phóng viên Dân trí tại cổng trường THCS Lý Tự Trọng (TP Trà Vinh), nhiều phụ huynh đang cho con em theo học tại đây cho biết rất hoang mang, lo lắng và dự định sẽ cho con chuyển trường vì sợ bị đánh hội đồng.

Thứ năm, 12/03/2015 - 04:26

Đà Nẵng đưa Hoàng Sa vào sách giáo khoa lịch sử địa phương
Đà Nẵng đưa Hoàng Sa vào sách giáo khoa lịch sử địa phương

(Dân trí) - Sách giáo khoa Lịch sử Đà Nẵng, trong đó có nội dung về Hoàng Sa, đang hoàn thiện khâu trình bày và in ấn để đưa vào giảng dạy chính khóa cho học sinh các trường THCS và THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.

Thứ năm, 12/03/2015 - 02:51

Quảng Nam: Năm 2014, trao gần 27 tỉ đồng học bổng khuyến học
Quảng Nam: Năm 2014, trao gần 27 tỉ đồng học bổng khuyến học

(Dân trí) - Ngày 12/3, Hội Khuyến học tỉnh Quảng Nam đã tổ chức tổng kết phong trào thi đua khuyến học năm 2014 và phương hướng nhiệm vụ năm 2015. Dịp này, Hội Khuyến học tỉnh Quảng Nam cũng đã trao bằng khen, cờ luân lưu đến các cấp hội có thành tích xuất sắc trong tỉnh.

Thứ năm, 12/03/2015 - 02:49

5 nữ du học sinh Việt xuất sắc từng được diện kiến Tổng thống Mỹ
5 nữ du học sinh Việt xuất sắc từng được diện kiến Tổng thống Mỹ

(Dân trí) - Bên cạnh tài năng, thành tích học tập và hoạt động ngoại khóa cực kỳ ấn tượng, các cô gái Hương Thảo, Ngọc Minh, Thủy Tiên, Tường Vân, Mỹ Ý còn có điểm chung là từng có vinh hạnh được diện kiến các nhà lãnh đạo đã và đang làm Tổng thống Mỹ.

Thứ năm, 12/03/2015 - 01:50

ĐH Việt Đức cấp 20 học bổng tiến sĩ tại CHLB Đức năm 2015
ĐH Việt Đức cấp 20 học bổng tiến sĩ tại CHLB Đức năm 2015

Trường Đại học Việt Đức (Vietnamese-German University - VGU) tuyển sinh cấp học bổng đào tạo tiến sĩ CHLB Đức. Học bổng bao gồm tất cả các chi phí có liên quan đến khóa học, chi phí sinh hoạt, bảo hiểm y tế, chi phí đi lại, lệ phí hộ chiếu và visa, vé máy bay khứ hồi.

Thứ năm, 12/03/2015 - 01:48

ĐÁNG QUAN TÂM
Đánh bạn dã man ở Trà Vinh: Do giáo dục mà nên!
Đánh bạn dã man ở Trà Vinh: Do giáo dục mà nên!

Phải chăng chính vì thiếu sự quan tâm và dạy dỗ tử tế của cha mẹ nên các em mới có những hành động côn đồ, hung hãn và phi nhân tính đến vậy?

Thứ năm, 12/03/2015 - 11:58

Kỷ luật 2 thầy giáo phạt tiền học sinh
Kỷ luật 2 thầy giáo phạt tiền học sinh

Ông Nguyễn Duật Tu, Hiệu trưởng Trường TH- THCS- THPT Ngô Thời Nhiệm, Bình Dương cho biết, đã đưa ra hình thức kỷ luật với hai thầy giáo phạt tiền học sinh nếu nghỉ học phụ đạo.

Thứ năm, 12/03/2015 - 11:24

Tâm sự của một sinh viên Y từng bị bạn cấp 2 bắt nạt
Tâm sự của một sinh viên Y từng bị bạn cấp 2 bắt nạt

(Dân trí) - Hiện tại mình đang theo ngành Y, ngành nghề mà mình đã đam mê từ nhỏ. Mình càng phải sống tốt, sống cho những bạn từng đánh mình thấy họ không phải kẻ mạnh, mình mới là người chiến thắng!

Thứ năm, 12/03/2015 - 08:20

Sau vụ phát hiện thịt, cá bẩn: Thanh tra hàng loạt bếp ăn trong trường học
Sau vụ phát hiện thịt, cá bẩn: Thanh tra hàng loạt bếp ăn trong trường học

(Dân trí) - Ít nhất 8 bếp ăn trong 10 trường học có ký hợp đồng với công ty cung cấp thực phẩm vừa bị phát hiện nhập thịt, cá “bẩn” vào Trường tiểu học Long Bình đã bị Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh Bình Dương rà soát.

Thứ năm, 12/03/2015 - 08:09

Chủ tịch tỉnh Trà Vinh yêu cầu xử lý nghiêm vụ nữ sinh bị đánh hội đồng
Chủ tịch tỉnh Trà Vinh yêu cầu xử lý nghiêm vụ nữ sinh bị đánh hội đồng

(Dân trí) - Ngày 12/3, thông tin từ UBND tỉnh Trà Vinh cho biết, Chủ tịch UBND tỉnh, ông Đồng Văn Lâm, đã chủ trì cuộc họp và yêu cầu xử lý nghiêm vụ nữ sinh bị đánh hội đồng tại Trường THCS Lý Tự Trọng (TP Trà Vinh) gây bức xúc dư luận trong thời gian qua.

Thứ năm, 12/03/2015 - 07:16

Giật mình bạo lực học đường “leo thang”
Giật mình bạo lực học đường “leo thang”

(Dân trí) - Nhiều người phải nhắm mắt, bủn rủn khi xem clip một nữ sinh ở Trà Vinh bị nhóm bạn đánh hội đồng… Học trò đánh nhau là chuyện thửa nào cũng có nhưng có lẽ phải nhìn nhận chưa bao giờ phần ác trong con người trẻ thơ "bùng nổ" một cách không ngờ như lúc này.

Thứ năm, 12/03/2015 - 05:20

Không có vị trí việc làm cô nuôi trong trường mầm non
Không có vị trí việc làm cô nuôi trong trường mầm non

(Dân trí) - Chiều 11/3, Bộ GD-ĐT và Bộ Nội vụ đã tổ chức lễ ký thông tư liên tịch quy định về danh mục khung vị trí việc làm và định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục mầm non công lập. Theo đó, không có vị trí việc làm cô nuôi trong trường mầm non.

Thứ tư, 11/03/2015 - 09:22

Bức xúc việc nữ sinh bị đánh hội đồng 2 tháng nhà trường mới biết
Bức xúc việc nữ sinh bị đánh hội đồng 2 tháng nhà trường mới biết

(Dân trí) - Vụ nữ sinh lớp 7 Trường THCS Lý Tự Trọng (TP Trà Vinh) bị đánh hội đồng ngay tại lớp học khiến dư luận rất phẫn nộ. Việc phải đến 2 tháng sau khi xảy ra sự việc, khi clip xuất hiện trên mạng thì Ban giám hiệu mới biết càng khiến nhiều người bức xúc hơn.

Thứ tư, 11/03/2015 - 05:39

Người mẹ khóc ngất khi chưa xem hết clip con mình bị đánh dã man
Người mẹ khóc ngất khi chưa xem hết clip con mình bị đánh dã man

(Dân trí) - Ngày 11/3, PV Dân trí tìm đến nhà bé N.T.H.P. (học sinh lớp 7/5 Trường THCS Lý Tự Trọng) tại phường 1, TP Trà Vinh để tìm hiểu sự việc sau khi trên mạng xuất hiện clip bé P. bị đánh hội đồng dã man trong lớp.

Thứ tư, 11/03/2015 - 02:50

Chế độ lương, thưởng chưa thỏa đáng, giáo viên mầm non đình công
Chế độ lương, thưởng chưa thỏa đáng, giáo viên mầm non đình công

(Dân trí) - Hôm nay 11/3, hàng chục giáo viên Trường mầm non Bé Hạnh Phúc (quận Hải Châu, Đà Nẵng) đình công do chế độ lương, thưởng chưa thỏa đáng. Trước việc này, nhiều phụ huynh phải quay lại trường để đón con em về.

Thứ tư, 11/03/2015 - 01:47

ĐH Y dược Cần Thơ tuyển 1.300 chỉ tiêu năm 2015
ĐH Y dược Cần Thơ tuyển 1.300 chỉ tiêu năm 2015

(Dân trí) - Trường Đại học Y dược Cần Thơ vừa có thông báo chỉ tiêu tuyển sinh năm 2015. Theo đó, năm nay trường sẽ tuyển 1.300 chỉ tiêu cho 8 mã ngành.

Thứ tư, 11/03/2015 - 01:25

Đừng để “tính ác” trỗi dậy trong lớp học
Đừng để “tính ác” trỗi dậy trong lớp học

(Dân trí) - Đó là nhận định của ông Phạm Minh Hạc - nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo trước sự việc nữ sinh lớp 7 ở Trà Vinh bị đánh ngay trong lớp nói riêng và vấn nạn bạo lực học đường nói chung.

Thứ tư, 11/03/2015 - 01:05