Tài liệu của GS Hồ Ngọc Đại cần chỉnh sửa một số “hạt sạn”

Dân trí Trước những tranh cãi chưa có hồi kết về Công nghệ giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại, ngày 13/9, Viện Ngôn ngữ học đã tổ chức hội thảo “Cơ sở ngôn ngữ học và thực tế tiếng Việt trong việc dạy- học đánh vần tiếng Việt”. Theo một số chuyên gia, xét riêng về ngôn ngữ học, tài liệu này còn một số “hạt sạn” mà nhóm tác giả cần chỉnh sửa.
>>Những ngộ nhận đáng tiếc quanh cách học vần Công nghệ giáo dục
>>Phụ huynh nói gì về chương trình Công nghệ Giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại?

Còn một số “hạt sạn”

GS Nguyễn Văn Lợi - nguyên Phó Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học Việt Nam, tài liệu này vẫn còn những "hạt sạn" mà nhóm tác giả cần phải khắc phục thêm cho hoàn thiện.

Theo GS Lợi, về mặt ngôn ngữ học, vấn đề đánh vần - học vần liên quan đến khái niệm "Biết chữ" - tức là khả năng biết đọc biết viết.

Ông phân tích, ở trường phổ thông hướng tới mục tiêu chung là luyện và phát triển kĩ năng nghe nói, đọc - viết của học sinh. Tuy nhiên do đặc điểm của Tiếng Việt, tùy thuộc người học nền tảng tiếng mẹ đẻ hay ngôn ngữ dân tộc thiểu số.

Trẻ là đồng bào dân tộc thiểu số có thể có khả năng đọc đúng chính tả cũng khác nhau. Việc học đánh vần ở giai đoạn đầu trong quá trình rèn các kĩ năng nghe nói rất quan trọng, việc hình thành ổn định và cố định các kĩ năng khi trẻ trước 10 tuổi.

Về cơ sở ngôn ngữ học của việc dạy – học đánh vần cần quan tâm đầu tiên là cơ chế nghe và tạo sản tín hiệu âm thành lời nói của trẻ. Ngay từ trong bụng mẹ trẻ em đã nhận cảm được âm thanh, trong đó có lời nói, nhưng quá trình nhận – hiểu (nghe) và nói ngôn ngữ thực sự bắt đầu khi trẻ ra đời.

GS Nguyễn Văn Lợi - nguyên Phó Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học Việt Nam (Ảnh: Đ.T).
GS Nguyễn Văn Lợi - nguyên Phó Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học Việt Nam (Ảnh: Đ.T).

Các phụ âm đầu tiên trẻ em tiếp nhận và phát âm được là các phụ âm có câu âm ngoài ở vùng tần số thấp như các phụ âm môi: m (mẹ, mâm), b (bố, ba, bà)... Hay các thanh điệu có tần số trung bình như bà, má, mami... Các thanh điệu có đường nét và kiểu tạo thanh ngang, sắc (má, ba, bố).

Dần dần các em mới cảm thụ và phát âm được các phụ âm có cấu âm sâu, tần số cao như các phụ âm có cấu âm sâu, tần số cao như các phụ âm Ch, h, các nguyên âm đôi, các thanh điệu có đường nét và cách tạo thành phức tạp như thanh ngã, hỏi".

Cũng theo GS Lợi, trong tâm thức trẻ 6 tuổi, hệ thống ngữ âm – âm vị chưa thực sự hoàn thiện do vốn từ của trẻ chưa đủ lớn. Do vậy, việc dạy-học đánh vần bắt đầu từ các khái niệm trừu tượng về ngữ âm – âm vị học không thích hợp với năng lực ngôn ngữ của trẻ.

“Chúng tôi đồng tình với ý kiến của PGS Bùi Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội đồng thẩm định sách Công nghệ giáo dục. Quan điểm “chân không về nghĩa” mà GS Đại đưa ra không đúng với bản chất của ngôn ngữ, không phù hợp với thực tiễn dạy học ngôn ngữ, trái với nguyên tắc dạy học tiếng theo quan điểm giao tiếp", GS Nguyễn Văn Lợi nhấn mạnh.

Tài liệu CNGD khiến học sinh ít viết sai chính tả
Tài liệu CNGD khiến học sinh ít viết sai chính tả

Nên tách bạch giữa trường tốt và sách tốt

Theo GS. TSKH Nguyễn Tuyết Minh, người có con từng là học sinh trường Thực nghiệm cho hay, nên tách bạch, không nên vì cuốn sách tiếng Việt của GS. Hồ Ngọc Đại mà đánh giá trường Thực nghiệm không tốt, và ngược lại không phải vì trường Thực nghiệm tốt có nghĩa là cuốn sách này tốt.

Theo bà Minh, mặc dù con bà học ở đây trong một thời gian ngắn nhưng thực sự môi trường giáo dục ở trường thực nghiệm rất hay ở chỗ tôn trọng cá thể ấy trong lớp học, các con học ra tự tin, tôn trọng sự ham muốn và hiểu biết của từng học trò.

“GS Đại không phải chuyên gia về ngôn ngữ học, dĩ nhiên sẽ có những hạn chế. Nhưng lẽ ra anh ấy có thể liên hệ với Viện Ngôn ngữ thì sẽ chuẩn hơn”, GS Minh nói.

Tại hội thảo, PGS Thanh Hoa, người rất tâm huyết trong ngành ngôn ngữ đặt câu hỏi: “Tại sao tài liệu CNGD có nhiều lỗi thế nhưng các con học xong vẫn đọc đúng và viết đúng chính tả"? Bản thân bà đã có một khảo sát nho nhỏ tại địa phương nơi mình sinh sống. Kết quả, các em học sinh ít sai chính tả. "Liệu có cơ sở ngôn ngữ học nào không"?, bà Hoa đặt câu hỏi.

Theo GS Lợi, ông đánh giá những hạn chế, ưu việt của bộ sách giáo khoa này trên quan điểm của người nghiên cứu ngôn ngữ học, nghiên cứu tiếng Việt. Ông chỉ phân tích cuốn sách, chứ không biết trong nhà trường dạy như thế nào.

“Cháu tôi không học đánh vần cũng đã đọc được chữ. Nên tôi nghĩ ở đây không cần một cơ sở ngôn ngữ học nào để giải thích cho việc cách dạy không phù hợp nhưng học sinh vẫn biết đọc. Đó chỉ là quá trình ghi nhận của từng người”, GS Lợi nói.

Mỹ Hà

MỚI NHẤT
Bắt tạm giam Trưởng phòng khảo thí Sở Giáo dục Hòa Bình
Bắt tạm giam Trưởng phòng khảo thí Sở Giáo dục Hòa Bình

(Dân trí) - Ngày 14/9, Cơ quan An ninh điều tra, Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam (04 tháng), Lệnh khám xét chỗ ở, nơi làm việc đối với Nguyễn Quang Vinh về tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Thứ sáu, 14/09/2018 - 06:15

TPHCM từng áp dụng rộng rãi chương trình Công nghệ giáo dục
TPHCM từng áp dụng rộng rãi chương trình Công nghệ giáo dục

(Dân trí) - TPHCM từng triển khai rộng rãi chương trình Công nghệ Giáo dục ở các trường trong toàn thành phố. Nhưng đến nay, ngành GD-ĐT TPHCM quyết định không thực hiện chương trình này nữa.

Thứ sáu, 14/09/2018 - 04:38

Vụ hơn 500 giáo viên mất việc: Xem xét kỷ luật nguyên Trưởng phòng Nội vụ huyện
Vụ hơn 500 giáo viên mất việc: Xem xét kỷ luật nguyên Trưởng phòng Nội vụ huyện

(Dân trí) - Trong quá trình giữ chức vụ Trưởng phòng Nội vụ huyện Krông Pắk (Đắk Lắk), ông Trần Đức Lanh đã tham mưu cho UBND huyện chủ trương hợp đồng giáo viên, nhân viên vượt chỉ tiêu biên chế được giao gây hậu quả nghiêm trọng nên UBKT Tỉnh ủy quyết định xem xét thi hành kỷ luật.

Thứ sáu, 14/09/2018 - 02:29

Toán tương tác: Bài đố cắt hình liệu có làm khó bạn?
Toán tương tác: Bài đố cắt hình liệu có làm khó bạn?

(Dân trí) - "Cắt hình chữ T sao cho có đúng một ô màu xanh và còn lại 3 ô đều màu vàng", đề bài Toán tương tác tưởng chừng khá đơn giản nhưng hoàn toàn có thể khiến bạn suy nghĩ lâu lâu...

Thứ sáu, 14/09/2018 - 02:00

Hà Nội: Học sinh học 4 ngày/tuần vì quá tải
Hà Nội: Học sinh học 4 ngày/tuần vì quá tải

(Dân trí) - “Mỗi tuần con mình chỉ học 4 ngày/tuần. Thời gian còn lại, một là nhờ gửi cô trông ngoài, hai là cho lên cơ quan bố mẹ hoặc phải chạy quanh tìm chỗ gửi con”, một phụ huynh ở quận Hoàng Mai, Hà Nội chia sẻ.

Thứ sáu, 14/09/2018 - 11:42

Câu chuyện “bé xách đỡ mẹ” trong sách Công nghệ giáo dục dạy trẻ tư duy phản biện
Câu chuyện “bé xách đỡ mẹ” trong sách Công nghệ giáo dục dạy trẻ tư duy phản biện

(Dân trí) - Nguyễn Siêu (tốt nghiệp xuất sắc ĐH Vassar - Mỹ, hiện làm việc tại tập đoàn truyền thông lớn Paramount Network) cho biết, bản thân cũng từng được học câu chuyện “Bé xách đỡ mẹ” mà đang bị nhiều người phê phán là vô giáo dục. Tuy nhiên, chàng cựu học sinh Thực nghiệm khẳng định, bài đọc ấy không dạy cho trẻ em thói hư tật xấu, trái lại dạy chúng tư duy phản biện từ rất sớm.

Thứ sáu, 14/09/2018 - 10:08

Học tiếng Anh: Quy tắc đọc và chia -s, -es cho động từ mà bạn nên thuộc lòng
Học tiếng Anh: Quy tắc đọc và chia -s, -es cho động từ mà bạn nên thuộc lòng

(Dân trí) - Theo quy tắc chung trong tiếng Anh, động từ khi đi với chủ ngữ ở ngôi thứ 3 số ít (he, she, it) sẽ được chia thêm đuôi "s" hoặc "es". Nhưng động từ nào thì chia "s", động từ nào thì chia "es" và cách đọc các âm "s" và "es" này như thế nào đây? Câu trả lời sẽ được giải đáp trong bài ngày hôm nay nhé!

Thứ sáu, 14/09/2018 - 10:00

Chia sẻ của anh “thợ sửa xe” khiến GS Hồ Ngọc Đại tự hào hơn cả GS Ngô Bảo Châu
Chia sẻ của anh “thợ sửa xe” khiến GS Hồ Ngọc Đại tự hào hơn cả GS Ngô Bảo Châu

(Dân trí) - Trong cuộc gặp gỡ mới đây, GS Hồ Ngọc Đại - “cha đẻ” của Công nghệ giáo dục có nói rằng, GS Ngô Bảo Châu không phải là học trò mà ông tự hào nhất. Người khiến ông tự hào nhất, ấy là một cậu sửa xe. “Cậu sửa xe” ấy giờ là tay đua số 1 Việt Nam và như anh nói, mình là người hạnh phúc.

Thứ sáu, 14/09/2018 - 07:02

Đừng để trẻ đuối sức khi vào lớp 6!
Đừng để trẻ đuối sức khi vào lớp 6!

(Dân trí) - Năm học mới đã khởi động gần một tháng, hoạt động dạy học diễn ra khá nhịp nhàng. Mọi thứ đang dần vào khuôn khổ, nề nếp. Vậy nhưng, tôi thấy các em học sinh lớp 6 vẫn còn khá lóng ngóng, bỡ ngỡ với môi trường học tập ở trường cấp hai.

Thứ sáu, 14/09/2018 - 06:50

Cựu học sinh trường Thực nghiệm: “May mắn vì được hưởng phương pháp của GS. Hồ Ngọc Đại!”
Cựu học sinh trường Thực nghiệm: “May mắn vì được hưởng phương pháp của GS. Hồ Ngọc Đại!”

(Dân trí) - “Bây giờ học sinh tiểu học phải học ngày, học đêm, học thêm. Còn lứa chúng tôi theo chương trình Công nghệ giáo dục của GS. Hồ Ngọc Đại, kiến thức do thầy cô dạy ở trường bằng một phương pháp tốt. Về nhà, bố mẹ không cần dạy cái gì hết, chúng tôi được chơi hoặc học những kiến thức ngoài sách vở”.

Thứ sáu, 14/09/2018 - 06:47

Lợn đất nuôi giấc mơ cho học sinh nghèo đến trường
Lợn đất nuôi giấc mơ cho học sinh nghèo đến trường

(Dân trí) - Từ phong trào nuôi lợn bỏ tiền tiết kiệm, những chú lợn đất đã nuôi dưỡng bao giấc mơ đến trường của nhiều thế hệ học sinh tại xã Hoằng Lương (huyện Hoằng Hóa, Thanh Hóa). Sau nhiều năm, phong trào này vẫn được duy trì, lan tỏa ở nơi đây bởi ý nghĩa thiết thực, giáo dục, nhân văn mà nó mang lại.

Thứ sáu, 14/09/2018 - 12:00

Hội Khuyến học Việt Nam ký kết với Bộ Lao động TB&XH nâng cao đào tạo nghề cho lao động nông thôn
Hội Khuyến học Việt Nam ký kết với Bộ Lao động TB&XH nâng cao đào tạo nghề cho lao động nông thôn

(Dân trí) - Chiều ngày 13/9, TƯ Hội Khuyến học Việt Nam và Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã ký kết chương trình phối hợp hoạt động khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập và đào tạo nghề cho lao động nông thôn giai đoạn 2018 – 2023.

Thứ năm, 13/09/2018 - 08:26

ĐÁNG QUAN TÂM
Không lợi dụng việc tài trợ cho giáo dục để ép buộc đóng góp
Không lợi dụng việc tài trợ cho giáo dục để ép buộc đóng góp

(Dân trí) - Việc tài trợ phải đảm bảo nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch, không ép buộc, không quy định mức tài trợ bình quân, không quy định mức tài trợ tối thiểu, không lợi dụng việc tài trợ cho giáo dục để ép buộc đóng góp và không coi huy động tài trợ là điều kiện cho việc cung cấp dịch vụ giáo dục, đào tạo.

Thứ năm, 13/09/2018 - 04:24

Thi THPT quốc gia 2019: Sẽ không để địa phương tự chấm bài tại tỉnh mình
Thi THPT quốc gia 2019: Sẽ không để địa phương tự chấm bài tại tỉnh mình

(Dân trí) - Đó là thông tin được Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Hữu Độ chia sẻ tại tọa đàm trực tuyến "Đổi mới thi cử - Thực tiễn và những vấn đề đặt ra" được tổ chức sáng nay (13/9).

Thứ năm, 13/09/2018 - 04:11

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đề xuất chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin trong khối ASEAN
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đề xuất chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin trong khối ASEAN

(Dân trí) - Trong khuôn khổ Hội nghị Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN 2018 (WEF ASEAN 2018) tổ chức tại Việt Nam từ ngày 11-13/9/2018, sáng 13/9 đã diễn ra Tọa đàm “Xây dựng tri thức số trong ASEAN” (Building Digital Intelligence in ASEAN), Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ tham dự và phát biểu tại Tọa đàm.

Thứ năm, 13/09/2018 - 04:00

Cà Mau: Cấp Tiểu học, THCS thừa hơn 600 giáo viên, nhân viên
Cà Mau: Cấp Tiểu học, THCS thừa hơn 600 giáo viên, nhân viên

(Dân trí) - Theo báo cáo của Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Cà Mau, cho đến nay qua rà soát cho thấy cấp Tiểu học và THCS trên địa bàn tỉnh hiện thừa hơn 600 giáo viên, nhân viên.

Thứ năm, 13/09/2018 - 03:55

Đề xuất tách bài thi THPT quốc gia thành 2 phần đề: tốt nghiệp cấp 3 và thi đại học
Đề xuất tách bài thi THPT quốc gia thành 2 phần đề: tốt nghiệp cấp 3 và thi đại học

(Dân trí) - TS. Quách Tuấn Ngọc, nguyên Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (Bộ GD&ĐT), cho rằng, chúng ta nên gọi là kỳ thi THPT quốc gia là kỳ thi “2 trong 1 buổi”. Tức là nên chia thàh 2 phần đề (tốt nghiệp THPT, thi đại học). Học sinh nào không có nhu cầu thi đại học cho ngồi riêng, thi xong được nghỉ; học sinh nào thi đại học, sẽ tiếp tục làm bài. Phần thi đại học phải do đại học chủ trì giám sát.

Thứ năm, 13/09/2018 - 02:55

Học tin học Excel: Cách nhập công thức "chuẩn chỉnh"
Học tin học Excel: Cách nhập công thức "chuẩn chỉnh"

(Dân trí) - Trong video này các bạn sẽ được làm quen với hàm, cách nhập công thức, sao chép công thức thật "chuẩn chỉnh" trong Excel.

Thứ năm, 13/09/2018 - 02:00

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Phải thay đổi “văn hóa dạy trẻ nhỏ chỉ biết vâng lời”
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Phải thay đổi “văn hóa dạy trẻ nhỏ chỉ biết vâng lời”

(Dân trí) - Theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, ở Việt Nam hiện nay, các em nhỏ, một mặt tôn trọng văn hoá truyền thống nhưng mặt khác, cũng cần nghĩ khác, dám đặt câu hỏi ngược lại thay vì chỉ biết vâng lời. Còn ông Warren Jude Fernandez - Tổng Biên tập Straits Times (Singapore) cho rằng: “Học sinh Việt Nam phải bớt vâng lời đi”.

Thứ năm, 13/09/2018 - 01:09

Cuộc thi tiếng Anh TOEFL Challenge năm thứ 7 liên tiếp được phát động tại Hà Nội
Cuộc thi tiếng Anh TOEFL Challenge năm thứ 7 liên tiếp được phát động tại Hà Nội

(Dân trí) - Cuộc thi Tiếng Anh TOEFL Primary Challenge (dành cho học sinh Tiểu học) và TOEFL Junior Challenge (dành cho học sinh THCS) năm học 2018-2019 đang được Tổ chức giáo dục IIG Việt Nam - Đại diện Quốc gia của Viện khảo thí giáo dục Hoa Kỳ (ETS) phát động tại thủ đô Hà Nội.

Thứ năm, 13/09/2018 - 01:06

Xúc động tình cảm của bạn đọc báo Dân trí dành cho “cậu học trò đội khăn tang đi thi”
Xúc động tình cảm của bạn đọc báo Dân trí dành cho “cậu học trò đội khăn tang đi thi”

(Dân trí) - Cùng với gọi điện, nhắn tin sẻ chia, cộng đồng bạn đọc báo Dân trí đã trực tiếp gửi tiền sẻ chia với tình cảnh, nghị lực vượt lên hoàn cảnh éo le của em Trần Công Duy - nhân vật trong bài viết "Đội khăn tang đi thi báo hiếu bố mẹ, thi đậu rồi cậu bé ngậm ngùi nghỉ học".

Thứ năm, 13/09/2018 - 11:04

Những ngộ nhận đáng tiếc quanh cách học vần Công nghệ giáo dục
Những ngộ nhận đáng tiếc quanh cách học vần Công nghệ giáo dục

(Dân trí) - Có lẽ phương pháp đánh vần tiếng Việt theo chương trình Công nghệ giáo dục (CNGD) sẽ không gây bão dư luận như những ngày vừa qua nếu như đa số mọi người hiểu rõ, không có những ngộ nhận đáng tiếc về phương pháp này.

Thứ năm, 13/09/2018 - 10:37

Khuôn viên đại học triệu đô chính thức khánh thành tại khu đô thị Ecopark
Khuôn viên đại học triệu đô chính thức khánh thành tại khu đô thị Ecopark

(Dân trí) - Với tổng diện tích lên tới 6,5ha sau khi hoàn thành cả 3 giai đoạn, khuôn viên Đại học Anh Quốc Việt Nam cơ sở Ecopark tọa lạc trong lòng đô thị xanh, cách trung tâm Hà Nội chỉ 10km, hứa hẹn sẽ nhiều trải nghiệm thú vị, sinh động trong học tập, nghiên cứu.

Thứ năm, 13/09/2018 - 10:30

Học tiếng Nhật: "Xử lý nhanh gọn" từ vựng về gia đình
Học tiếng Nhật: "Xử lý nhanh gọn" từ vựng về gia đình

(Dân trí) - Nhắc đến người Nhật, người ta thường nghĩ ngay tới văn hóa lịch sự, tôn trọng đối với người xung quanh. Điều này thể hiện ở cả cách gọi các thành viên trong gia đình mình và gia đình người khác. Hãy khám phá ngay cách xưng hô đó trong bài viết dưới đây nhé !

Thứ năm, 13/09/2018 - 10:00