Trường tư đang tự cột mình

Trường đại học được tự chủ trong việc tạo ra một thiết chế quản lý năng động hơn, linh hoạt hơn và hữu hiệu hơn. Điều đáng tiếc là có rất ít trường tư tận dụng được ưu thế này.

Thời gian vừa qua, khi các trường ngoài công lập (NCL) gặp nhiều khó khăn trong tuyển sinh, có những ngành phải đóng cửa vì không tuyển đủ người học, chúng ta đã nghe nhiều đến những luận điểm đòi hỏi sự “bình đẳng công - tư” trong giáo dục ĐH.

Chưa tận dụng được ưu thế

Dù trường tư được xem là khó khăn hơn trường công nhưng thực tế, các trường NCL cũng đang có những ưu thế mà các trường công không có được. Có thể nói những trường tư thành công chính là nhờ tận dụng được những ưu thế đó để tạo ra sự khác biệt. Có những ưu thế ai cũng thấy, như được tự chủ về mức thu chi, được hưởng một mức độ tự chủ lớn hơn trong việc quyết định nhân sự, nhất là nhân sự quản lý cao cấp. Bên cạnh đó là ưu thế tự chủ trong việc tạo ra một thiết chế quản lý năng động hơn, linh hoạt hơn và hữu hiệu hơn. Điều đáng tiếc là có rất ít trường tư tận dụng được ưu thế này.

Sinh viên Trường ĐH Ngoại ngữ Tin học TP HCM trong giờ học. (Ảnh: Tấn Thạnh)
Sinh viên Trường ĐH Ngoại ngữ Tin học TP HCM trong giờ học. (Ảnh: Tấn Thạnh)

Trái lại, các trường tư hiện nay vừa tự phát vừa tự giác sao chép gần như nguyên xi mô hình quản lý của trường công. Nói tự phát là vì phần lớn giảng viên, nhân viên cũng như đội ngũ trưởng khoa và ban giám hiệu của các trường NCL hiện nay xuất thân từ trường công hoặc có thời gian dài làm việc trong các trường công đã mang theo kinh nghiệm của họ vào trường tư và lặp lại cách làm đó. Nói tự giác là vì nhiều trường tư cảm thấy tự ti, yếu thế trước các trường công lập vốn có hàng trăm năm kinh nghiệm hoạt động và uy tín nên đã chủ động bắt chước cách làm của các trường này.

Đáng lẽ các trường NCL cần thấy rằng nếu họ bắt chước cách làm của các trường công lập, chắc chắn sẽ thua cuộc bởi đang lặp lại điểm yếu của trường công trong lúc không có những ưu thế mà trường công đang có. Trong khi đó, nếu tập trung vào những điểm mạnh mà các trường công lập không có được thì họ mới tạo ưu thế của riêng mình, tạo ra những sản phẩm độc đáo và đứng vững trên thị trường đầy cạnh tranh.

Quản lý thiếu hiệu quả

Thật đáng ngạc nhiên khi các trường ĐH tư hiện nay đang vận hành trong một cơ chế quan liêu và kém hiệu quả không thua gì trường công. Trường NCL ở Việt Nam hiện nay, về bản chất không khác gì các doanh nghiệp tư nhân, tức là hướng tới thị trường và chịu sự điều tiết của thị trường. Trong lúc các doanh nghiệp tư nhân đã có tiến bộ rõ rệt trong việc cải tiến cách thức quản trị thì các trường ĐH vẫn còn quản lý con người và công việc chẳng khác nào cách đây vài chục năm.

Về cơ bản, cách quản lý này không dựa trên lòng tin và không dựa trên những công cụ đánh giá hiệu quả một cách xác đáng. Bởi không tin nên phải có nhiều thủ tục rườm rà mặc dù trong thực tế những thủ tục này không hề làm giảm thất thoát, trái lại chỉ sản sinh một tác dụng ngược: nó hình thành văn hóa đối phó và tiêu tốn rất nhiều thời gian của tất cả các bên.

Ít ai biết tiếc nguồn lực thời gian: Nếu chúng ta không phí thì giờ vào những thủ tục vô nghĩa, chúng ta đã có thể làm được khối lượng gấp đôi những việc mình đang làm. Có thể điều này phần nào giải thích cho sự kiện năng suất làm việc của người Việt thấp nhất trong khu vực, chỉ bằng 1/15 so với Singapore. Điều này đặc biệt quan trọng đối với lao động hàn lâm, chính vì vậy, một số trung tâm xuất sắc đã phải tạo ra một cơ chế đối phó có tính hệ thống: họ thiết lập một bộ phận chuyên nghiệp để làm các loại thủ tục giấy tờ và tài chính, giúp người làm khoa học không phải bận tâm đến những vấn đề đó và tập trung cho lao động chuyên môn của họ.

Cách nào tháo gỡ?

Do thiếu một thước đo kết quả hoạt động xác đáng nên cách quản lý hiện nay không ghi nhận được sự đóng góp của từng cá nhân, không khích lệ những sáng kiến đổi mới và trong thực tế là cản trở những nỗ lực nhằm nâng cao hiệu quả.

Chính vì vậy, mặc dù có toàn quyền thiết lập một hệ thống tuyển chọn nhân sự, nhiều trường tư vẫn không thực sự thu hút được người giỏi hoặc tạo điều kiện để tài năng của họ được sử dụng. Khi trường công được tự chủ về tài chính, học phí sẽ tăng và họ sẽ có điều kiện trả lương tốt hơn cho giảng viên. Mức lương tương đối cao hơn trường công ở các trường tư hiện nay sẽ không còn sức thu hút như trước nữa. Trong bối cảnh đó, những trường thu hút được tài năng sẽ là những trường không chỉ trả một mức lương xứng đáng mà còn tạo ra được một môi trường làm việc tích cực, trong đó giảng viên được tôn trọng, được phát huy năng lực và những đóng góp của họ được ghi nhận một cách thích đáng.

Tạo ra một môi trường làm việc như vậy là điều trong tầm tay của các trường và đó chính là ưu thế cạnh tranh của trường NCL. Nó sẽ tạo ra năng suất lao động, tạo ra một môi trường khích lệ sự sáng tạo và khơi gợi cảm hứng và tất cả những điều này sẽ đặt dấu ấn lên sản phẩm mà họ tạo ra, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của họ.

 

“Hàng chợ” giá bèo hay “hàng hiệu” giá cao?

Trong 20 năm qua, các trường ĐH chạy theo 2 chiến lược chính: hoặc là nhằm vào phân khúc “hàng chợ”, giá rẻ chất lượng thấp, sản phẩm chủ yếu là tấm bằng hoặc là nhằm vào phân khúc “hàng hiệu”, dựa vào đối tác nước ngoài, mở ra các chương trình liên kết, học phí cao ngất để đổi lấy bằng “ngoại”.

Phân khúc thứ nhất đã gần như bão hòa, mà tín hiệu rõ nhất là 174.000 cử nhân thất nghiệp, thống kê trong quý IV/2014. Phân khúc thứ hai bị hạn chế vì thu nhập của người dân nhìn chung còn thấp và chất lượng của những tấm bằng nửa nội nửa ngoại đó có giá trị không đồng đều. Do vậy, uy tín của nó trên thị trường vẫn còn là một dấu hỏi.

Có một phân khúc vẫn còn trống: hàng thật giá phải chăng. Để sản xuất được loại này thì điều tiên quyết là bộ máy quản lý phải thực sự hiệu quả.

 

Theo Phạm Thị Ly

Người Lao Động

 

 

MỚI NHẤT
Nữ GS Việt tại ĐH Harvard về nước làm hội thảo về hệ mặt trời
Nữ GS Việt tại ĐH Harvard về nước làm hội thảo về hệ mặt trời

(Dân trí) - Vào 14h-16h30 ngày 24 tháng 7 năm 2015, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội và Hội Gặp gỡ Việt Nam tổ chức buổi xêmina do GS. Lưu Lệ Hằng trình bày với tiêu đề “Cách nhìn mới về hệ mặt trời”, địa điểm: Hội trường tầng 10 - Thư viện Tạ Quang Bửu - ĐH Bách khoa Hà Nội.

Thứ hai, 20/07/2015 - 02:48

Khởi công Dự án Tổ hợp Không gian khoa học tại Bình Định
Khởi công Dự án Tổ hợp Không gian khoa học tại Bình Định

(Dân trí) - Ngày 20/7, tại TP Quy Nhơn, UBND tỉnh Bình Định và Hội Gặp gỡ Việt Nam đã tổ chức Lễ khởi công Dự án Tổ hợp Không gian khoa học. Buổi lễ có sự tham dự của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, GS. Trần Thanh Vân, các lãnh đạo trung ương, địa phương cùng nhiều nhà khoa học nổi tiếng thế giới.

Thứ hai, 20/07/2015 - 02:47

Gần 60 bài thi Sử đạt 9 điểm trở lên
Gần 60 bài thi Sử đạt 9 điểm trở lên

(Dân trí) - PGS-TS Hà Minh Hồng, trưởng Bộ môn Lịch sử, trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TPHCM (thuộc ĐH Quốc gia TPHCM) cho biết trong tổng số gần 1.950 bài thi môn lịch sử của cụm thi ĐH Quốc gia TPHCM có 3 bài thi đạt điểm 10 và gần 60 bài đạt từ 9 điểm trở lên.

Thứ hai, 20/07/2015 - 12:32

Hàn Quốc ưu tiên nhập quốc tịch với SV giỏi người nước ngoài
Hàn Quốc ưu tiên nhập quốc tịch với SV giỏi người nước ngoài

(Dân trí) - Những sinh viên tài năng người nước ngoài hiện học ngành Kỹ sư và Khoa học Tự nhiên sẽ được Hàn Quốc tạo cơ hội cho nhập quốc tịch.

Thứ hai, 20/07/2015 - 10:10

Thí sinh có 3 cách để biết điểm thi THPT quốc gia
Thí sinh có 3 cách để biết điểm thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Hôm nay ngày 20-7, hạn cuối các hội đồng thi phải chuyển toàn bộ dữ liệu điểm về Bộ GD-ĐT. Sau khi tổng hợp và xử lý, Bộ GD-ĐT sẽ công bố kết quả thi của tất cả các cụm thống nhất trong cùng thời điểm. Thí sinh sẽ biết điểm thi trước ngày 25/7.

Thứ hai, 20/07/2015 - 09:38

Lớp trưởng thành Chủ tịch: Nên giúp đỡ hơn là "ban phát" và "ra lệnh"
Lớp trưởng thành Chủ tịch: Nên giúp đỡ hơn là "ban phát" và "ra lệnh"

(Dân trí) - "Người lớn cần giúp đứa trẻ trở thành "chủ tịch" hay lớp trưởng tốt bằng cách giúp chúng hiểu đúng vai trò, nhiệm vụ, giúp chúng biết cách tổ chức các hoạt động có ích cho tập thể, biết cách rèn luyện bản thân để làm việc chứ không phải coi đó là gánh nặng phải hoàn thành..."

Thứ hai, 20/07/2015 - 09:13

Thả lỏng tiếng Anh mầm non
Thả lỏng tiếng Anh mầm non

Dạy và học tiếng Anh trong các trường mầm non tại TPHCM hiện mạnh ai nấy làm do các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo không rõ ràng, lúc cấm lúc không.

Thứ hai, 20/07/2015 - 09:08

Anh ngữ giao tiếp quốc tế thời hội nhập - cơ hội làm chủ hàng triệu việc làm mới
Anh ngữ giao tiếp quốc tế thời hội nhập - cơ hội làm chủ hàng triệu việc làm mới

Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) chính thức thành lập vào cuối năm 2015 sẽ mở ra một khu vực mới về hợp tác kinh tế và thúc đẩy tự do lưu chuyển lao động giữa 10 nước ASEAN, và Anh ngữ được các quốc gia thống nhất sử dụng làm ngôn ngữ chung trong kinh doanh.

Thứ hai, 20/07/2015 - 09:02

Nơi khởi đầu cho “Ước mơ Đại học”
Nơi khởi đầu cho “Ước mơ Đại học”

Rời mái trường phổ thông, học sinh ai cũng mong muốn được trải nghiệm môi trường đại học năng động, thỏa sức sáng tạo trong học tập, nghiên cứu khoa học ở những phòng thí nghiệm, thực hành tiên tiến, được hướng dẫn bởi các giáo sư, giảng viên giàu kinh nghiệm.

Thứ hai, 20/07/2015 - 09:00

Nhận bằng kỹ sư Chất lượng cao cùng Đại học Bách khoa TPHCM
Nhận bằng kỹ sư Chất lượng cao cùng Đại học Bách khoa TPHCM

Bằng chính quy do Đại học Bách Khoa TPHCM cấp, áp dụng cho các ngành đào tạo bằng tiếng Anh gồm: Cơ Điện tử, Cơ khí, Xây dựng, Dầu khí, Hóa học, Môi trường, Khoa học Máy tính, Kỹ thuật Máy tính, Quản trị Kinh doanh.

Thứ hai, 20/07/2015 - 07:01

Có độc quyền về công bố điểm thi?
Có độc quyền về công bố điểm thi?

Liên tục những ngày gần đây, Bộ GD-ĐT ra văn bản nhắc nhở các cụm thi trên toàn quốc không được công bố kết quả thi THPT quốc gia 2015 mà Bộ GD-ĐT sẽ công bố kết quả thi này sau khi có đầy đủ dữ liệu điểm của tất cả các cụm thi trên cả nước. Như vậy, dư luận đang hoài nghi có hay không sự độc quyền giữa Bộ GD-ĐT và mạng di động của Viettel trong việc công bố điểm thi THPT quốc gia?

Chủ nhật, 19/07/2015 - 09:16

Trường ĐH Tây Đô được tuyển sinh ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành
Trường ĐH Tây Đô được tuyển sinh ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành

(Dân trí) - Tin từ Trường ĐH Tây Đô (Cần Thơ) cho biết, Bộ GD-ĐT vừa cho phép trường tuyển sinh ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành trình độ Đại học. Dự kiến Trường ĐH Tây Đô tuyển sinh ngành này trong năm 2015.

Chủ nhật, 19/07/2015 - 09:13

ĐÁNG QUAN TÂM
Gần 80 tuổi vẫn say mê công tác khuyến học
Gần 80 tuổi vẫn say mê công tác khuyến học

(Dân trí) - Năm nay đã 78 tuổi nhưng hàng ngày ông Nguyễn Đức Dục vẫn đạp xe đi khắp đường làng ngõ xóm để “làm” khuyến học. Với ông, công tác khuyến học giờ đã ngấm vào máu thịt và là công việc không thể thiếu mỗi ngày dù tuổi đã cao, sức đã yếu.

Chủ nhật, 19/07/2015 - 10:05

Vấn nạn người gốc Việt mù tiếng Việt
Vấn nạn người gốc Việt mù tiếng Việt

Nếp sống văn hóa trong môi trường Mỹ đã tạo ra khoảng cách trong tư duy và tất nhiên thể hiện trong sinh hoạt. Dinh không ăn món cá kho hoặc thịt heo của mẹ mà xin 5 USD để chạy ra cửa hàng KFC.

Chủ nhật, 19/07/2015 - 09:16

Mầm mống của bạo lực
Mầm mống của bạo lực

(Dân trí) - Điều gì sẽ xảy ra khi con em chúng ta hàng ngày được chứng kiến những cảnh bạo lực trong phim ảnh, sách báo, trên mạng Internet và trong đời sống thực? Những hình ảnh, âm thanh bạo lực đó dần dần ngấm vào con trẻ để rồi một ngày nào đó nó bật ra thành những màn bạo lực…

Chủ nhật, 19/07/2015 - 08:22

Nói “Đường Tăng thỉnh kinh đi qua Đà Nẵng”… không sao?
Nói “Đường Tăng thỉnh kinh đi qua Đà Nẵng”… không sao?

Điều cốt lõi là cần tạo dựng một nền tảng xã hội và thể chế dung hợp, nơi mỗi công dân không còn bàng quan với cộng đồng và dân tộc. Khi đó môn Lịch sử sẽ không bao giờ khô khan, nhàm chán.

Chủ nhật, 19/07/2015 - 07:38

Gạt giáo viên đạt chuẩn, tuyển GV tiểu học đi dạy... mầm non
Gạt giáo viên đạt chuẩn, tuyển GV tiểu học đi dạy... mầm non

(Dân trí) - Không tuyển dụng số GV đã đạt chuẩn và trên chuẩn đang hợp đồng với các trường, huyện Anh Sơn (Nghệ An) lại tuyển dụng 23 GV tiểu học, THCS vào dạy các trường mầm non. Sau khi tuyển dụng, huyện gấp rút tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ để cấp chứng chỉ cho 23 GV trên.

Thứ bảy, 18/07/2015 - 03:37

Xã hội ngoảnh mặt với những trường ĐH ngoài công lập kém chất lượng
Xã hội ngoảnh mặt với những trường ĐH ngoài công lập kém chất lượng

(Dân trí) - “Xã hội sẽ ngoảnh mặt với những trường ngoài công lập (NCL) không chú ý chất lượng, thậm chí nhiều em trượt ĐH công lập thì thôi chứ không chấp nhận vào học trường NCL. Đấy là một sự việc rất đáng buồn. Nếu không khắc phục tình trạng này thì có thể có nhiều trường đổ vỡ...”.

Thứ bảy, 18/07/2015 - 12:28

Cụm Bạc Liêu, Cà Mau hoàn tất công tác chấm thi THPT quốc gia
Cụm Bạc Liêu, Cà Mau hoàn tất công tác chấm thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Ngày 18/7, tin từ Hội đồng thi THPT quốc gia cụm thi 38 (Bạc Liêu và Cà Mau) cho biết, công tác chấm thi đã hoàn tất và Hội đồng đã gửi kết quả về Bộ GD-ĐT.

Thứ bảy, 18/07/2015 - 10:49

Xúc động lễ đón cậu học trò mồ côi giành Huy chương bạc Toán quốc tế
Xúc động lễ đón cậu học trò mồ côi giành Huy chương bạc Toán quốc tế

(Dân trí) - Sau 18 năm chờ đợi, Trường THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An mới lại có một học sinh giành huy chương Bạc Olympic Toán quốc tế - đó là học sinh lớp 12 Hoàng Anh Tài.

Thứ bảy, 18/07/2015 - 08:23

Mẹ bán hàng xén nuôi con đoạt giải vàng Olympic Toán học
Mẹ bán hàng xén nuôi con đoạt giải vàng Olympic Toán học

Đó là chia sẻ của cô Đặng Thị Lê Dung (giáo viên tổ Toán trường THPT chuyên Thái Bình, Thái Bình) khi nhắc đến gia cảnh cậu học trò Vũ Xuân Trung - người đoạt Huy chương vàng Olympic Toán học quốc tế 2015.

Thứ bảy, 18/07/2015 - 07:18

Lớp trưởng tiểu học làm Chủ tịch: Xuất hiện nhiều "ban bệ" trong lớp học
Lớp trưởng tiểu học làm Chủ tịch: Xuất hiện nhiều "ban bệ" trong lớp học

(Dân trí) - Bên cạnh chức danh Chủ tịch Hội đồng tự quản học sinh, lớp học tiểu học còn có Ban Học tập, Ban quyền lợi, Ban Sức khoẻ, vệ sinh, Ban Văn nghệ, thể dục, Ban Thư viện, Ban Đối ngoại…

Thứ bảy, 18/07/2015 - 06:54

Hà Tĩnh đón học sinh đạt huy chương Đồng Olympic Toán Quốc tế
Hà Tĩnh đón học sinh đạt huy chương Đồng Olympic Toán Quốc tế

(Dân trí) - Tối 17/7, Sở GD-ĐT Hà Tĩnh và thầy trò Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh cùng gia đình đã tổ chức lễ đón em Nguyễn Thị Việt Hà, học sinh vừa đoạt huy chương Đồng Oympic Toán học Quốc tế lần thứ 56 diễn ra tại Thái Lan.

Thứ bảy, 18/07/2015 - 06:45

Lớp trưởng thành Chủ tịch: Bộ Giáo dục lên tiếng
Lớp trưởng thành Chủ tịch: Bộ Giáo dục lên tiếng

(Dân trí) - Trước nhiều ý kiến trái chiều về dự thảo Điều lệ trường tiểu học có quy định chức danh lớp trưởng tiểu học thành chủ tịch Hội đồng tự quản, lãnh đạo Bộ GD-ĐT đã lên tiếng giải thích về vấn đề này.

Thứ sáu, 17/07/2015 - 04:59