TS. Văn học Trịnh Thu Tuyết: “Đề xuất cải biên làm mất sắc điệu tinh tế của Tiếng Việt”

Dân trí Theo TS. Văn học Trịnh Thu Tuyết, phương án cải biên bảng chữ cái Tiếng Việt do PGS.TS. Bùi Hiền đề xuất có quá nhiều sự thay đổi chưa thuyết phục được người sử dụng tiếng Việt, cũng là chủ nhân đích thực của tài sản tinh thần quí giá của cộng đồng, dễ gây phản ứng tiêu cực cũng là dễ hiểu!
>>Tổng Thư kí Hội Ngôn ngữ học VN: “Khoan vội… ném đá đề xuất Tiếq Việt”

Nhìn nhận nghiêm túc thì Tiếng Việt của mình có rất nhiều điều bất hợp lý cả trăm năm nay, những bất hợp lý được hợp lý hoá bằng những ước lệ mang tính mặc định trong cộng đồng sử dụng ngôn ngữ Việt, ví dụ các chữ cái c/k/q, r/d/gi, ng/ngh, g/gh... Những mặc định đó tồn tại lâu dần thành thói quen, từ thói quen, lâu dần thành chuẩn mực chính tả phổ thông, và chuẩn mực là một trong những tiêu chí quan trong thiết lập giá trị thẩm mỹ trong tâm thế người sử dụng ngôn ngữ Việt!

Và đó là điều khó khăn cho những người mới học tiếng Việt như trẻ em Việt hay người nước ngoài, họ không thể giải thích bằng cơ sở khoa học mang tính logic mà chỉ chấp nhận như một qui ước mặc định! Ví dụ nhiều học viên thắc mắc về cách viết và cách đọc chữ "gì", chữ "quốc", "cuốc"...

Bất hợp lý luôn tiềm tàng nhu cầu thay đổi để giảm thiểu tiến tới xoá bỏ nó, để dần mang tới tính khoa học, thẩm mỹ cho tiếng Việt! Tuy nhiên, sự thay đổi thói quen đã hình thành hàng trăm năm là điều cực kì khó khăn, khó từ phương án thay đổi tới vấn đề giải quyết những hệ lụy cũ trong các văn bản hàng trăm năm nay, đặc biệt là khó khăn trong tâm thế tiếp nhận của cộng đồng!

Vậy vấn đề đặt ra là phải tìm phương án tốt nhất cho sự thay đổi, phương án ấy vừa khoa học, hợp lý, vừa không thay đổi quá nhiều những yếu tố có sẵn, tránh gây sốc cho cộng đồng!

Phương án do PGS.TS. Bùi Hiền đề xuất có quá nhiều sự thay đổi chưa thuyết phục được người sử dụng tiếng Việt, cũng là chủ nhân đích thực của tài sản tinh thần quí giá của cộng đồng, dễ gây phản ứng tiêu cực cũng là dễ hiểu!

TS. Trịnh Thu Tuyết - Nguyên giáo viên dạy môn Ngữ văn tại Trường THPT Chu Văn An (Hà Nội). Ảnh: NVCC.
TS. Trịnh Thu Tuyết - Nguyên giáo viên dạy môn Ngữ văn tại Trường THPT Chu Văn An (Hà Nội). Ảnh: NVCC.

Nhiều ý kiến lý giải sự bất hợp lý, dẫn tới bất khả thi trong những phương án đề xuất của PGS, tôi chỉ xin đưa ra một ý kiến rất nhỏ.

Tiếng nói có trước, chữ viết có sau để ghi âm tiếng nói, vậy chữ phải thể hiện được đầy đủ các sắc độ tinh tế của tiếng nói, không thể xoá nhoà và đồng nhất các sắc độ ấy, không thể thay đổi chính âm và buộc người sử dụng ngôn ngữ chạy theo chính tả khi đồng nhất x/s; ch/tr; r/d... Một trong những vẻ đẹp của tiếng Việt chính là sự phong phú, uyển chuyển tinh tế của ngữ âm, và ngữ âm được hình thành chủ yếu bởi thanh điệu, vần điệu, âm điệu, những yếu tố được cấu tạo trước hết bằng hệ thống phụ âm và nguyên âm! Sự khác nhau giữa các phụ âm r - d, ch - tr, x - s... tạo nên sắc điệu tinh tế cho các âm tiết khi phát âm! Lấy ví dụ, sẽ không thể nhận ra vẻ đẹp của câu thơ "Những luồng run rẩy rung rinh lá" của Xuân Diệu; câu "Đứng bên này sông sao nhớ tiếc/ Sao xót xa như rụng bàn tay" của Hoàng Cầm; câu " Chí cha chí chát khua giày dép/ Đen thủi đen thui cũng lụa là" của Trần Tế Xương; hay ca từ "Trùng trùng quân đi như sóng... Trùng trùng say trong câu hát..." của Văn Cao... nếu phát âm theo hướng cải tiến quốc ngữ được đề xuất!

Sự thật không thể phủ nhận, đó là ngữ âm tạo nên "Khí" của ngôn ngữ, đó là cái tinh tế linh diệu của một ngôn ngữ! Chính vì thế, tôi cho rằng việc cải tiến nên hướng tới giải quyết những bất hợp lý đơn thuần về những chữ viết không làm phương hại tới ngữ âm!

Sau yếu tố ngữ âm là yếu tố từ vựng! Nghĩa biểu đạt của từ vựng liên quan chặt chẽ tới chữ viết! Nếu xoá nhoà ranh giới của ch/tr, s/x, r/d..., sẽ xuất hiện những yêu tố đồng âm khác nghĩa rất phức tạp trong tiếng Việt!

Ví dụ hai câu thơ của Nguyễn Khoa Điềm: "Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng/ Họ chuyền lửa qua mỗi nhà, từ hòn than qua con cúi"- người đọc phân biệt sự khác nhau giữa " truyền" ( sự trao gửi những giá trị - chủ yếu tinh thần - qua thời gian) với "chuyền" ( việc chuyển chủ yêu các yếu tố vật chất trong không gian); phân biệt sự khác nhau giữa "sẻ" trong "chia sẻ" ( chủ yếu hướng tới việc bày tỏ/ tâm tình/ đồng cảm...các giá trị tinh thần; nếu là giá trị vật chất, cũng chủ yếu hướng tới cách bộc lộ tình cảm đùm bọc cảm thông như "nhường cơm sẻ áo"... ) với "xẻ" ( việc dùng một vật dụng như cưa, dao... để chia/cắt một đối tượng thường là hữu hình theo chiều dọc); hoặc phân biệt nghĩa các phát ngôn qua cách phát âm như "Không xa đâu Trường Sa ơi"/ "- Anh ăn trưa chưa? - Anh chưa ăn trưa! / Của nhà chồng em trồng đấy/ Loài trâu bò châu Á/ Da cô ấy dạo này trắng ra đấy..." Đó là những hiện tượng ngôn ngữ rất khó phân biệt nếu giản lược các chữ cái theo đề xuất!

TS. Trịnh Thu Tuyết

(Nguyên giáo viên dạy Ngữ văn - Trường THPT Chu Văn An, Hà Nội)

Thăm dò ý kiến PSG-TS Bùi Hiền đề xuất bỏ chữ Đ ra khỏi bảng chữ cái tiếng Việt hiện hành và bổ sung thêm một số chữ cái tiếng Latin như F, J, W, Z. Ý kiến của bạn về đề xuất này?
Hợp lý Không hợp lý Ý kiến khác

MỚI NHẤT
Thừa Thiên Huế: Cấp dưỡng mầm non công lập hoang mang sẽ bị cắt lương nhà nước
Thừa Thiên Huế: Cấp dưỡng mầm non công lập hoang mang sẽ bị cắt lương nhà nước

(Dân trí) - UBND tỉnh Thừa Thiên Huế vừa ban hành một quyết định hủy bỏ quyết định trước về mức thù lao cho nhân viên vụ việc tại cơ sở giáo dục công lập. Quyết định này đã ảnh hưởng đến nhiều nhân viên cấp dưỡng ở cơ sở giáo dục mầm non công lập.

Thứ ba, 28/11/2017 - 08:02

Mẹ Việt xa xứ và hành trình tìm lại tiếng mẹ đẻ
Mẹ Việt xa xứ và hành trình tìm lại tiếng mẹ đẻ

(Dân trí) - Những mẹ Việt xa xứ cần lắm những chia sẻ, tài liệu… nhất là kinh nghiệm dạy con nói tiếng mẹ đẻ trong điều kiện thiếu thốn môi trường, phương tiện dạy tiếng Việt.

Thứ ba, 28/11/2017 - 07:39

Thanh tra toàn diện trường mầm non bị tố cho trẻ ăn bún trắng
Thanh tra toàn diện trường mầm non bị tố cho trẻ ăn bún trắng

(Dân trí) - Xét vụ việc vượt quá thẩm quyền, Phòng GD&ĐT huyện Con Cuông (Nghệ An) đã tham mưu UBND huyện thành lập đoàn thanh tra liên ngành làm rõ các nội dung tố cáo liên quan đến trách nhiệm của hiệu trưởng Trường mầm non Thạch Ngàn. Trong thời gian thanh tra, công tác điều hành sẽ được giao cho phó hiệu trưởng nhà trường.

Thứ ba, 28/11/2017 - 07:12

Nỗ lực không ngừng của cô học trò được mẹ bế đến trường mỗi ngày
Nỗ lực không ngừng của cô học trò được mẹ bế đến trường mỗi ngày

(Dân trí) - Sinh ra đã mang trong mình căn bệnh tổn thương đường cột sống và cơ co rút khiến cô học trò Nguyễn Thị Minh (lớp 12A9, trường THPT Hùng Vương, thị trấn Buôn Trấp, huyện Krông Ana, Đắk Lắk) không thể đứng được mà chỉ ngồi bệt một chỗ. Suốt 12 năm qua, mỗi ngày em đều đến trường trên tay mẹ.

Thứ ba, 28/11/2017 - 01:03

Trắc nghiệm: Bạn có biết tại sao bị nấc?
Trắc nghiệm: Bạn có biết tại sao bị nấc?

(Dân trí) - Tại sao bạn bị nấc? Vitamin nào giúp hấp thụ chất sắt tốt nhất? Liệu bạn có trả lời được những câu hỏi này về kiến thức khoa học thường thức? Thử làm trắc nghiệm sau để kiểm tra nhé.

Thứ ba, 28/11/2017 - 12:23

Khám sức khỏe các cháu bé vụ bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng
Khám sức khỏe các cháu bé vụ bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng

(Dân trí) - Chiều ngày 27/11, các cháu bé được gửi tại cơ sở mầm non Mầm Xanh (Q.12, TPHCM) đã được khám sức khỏe ban đầu. Phó Giám đốc bệnh viện Q.12 cho biết, theo thăm khám ban đầu chưa phát hiện trường hợp nào có thương tích nghiêm trọng.

Thứ hai, 27/11/2017 - 08:54

100% học sinh tại Thừa Thiên Huế đã đến trường sau 2 trận lũ dữ
100% học sinh tại Thừa Thiên Huế đã đến trường sau 2 trận lũ dữ

(Dân trí) - Theo tin từ Sở Giáo dục & Đào tạo tỉnh Thừa Thiên Huế thống kê trong chiều 27/11, toàn bộ học sinh tỉnh này đã đến trường đầy đủ trong hôm nay, sau nhiều thời gian bị gián đoạn việc học do lũ lụt.

Thứ hai, 27/11/2017 - 04:50

Vụ bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng: Chủ cơ sở mầm non có bằng cấp chuyên môn
Vụ bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng: Chủ cơ sở mầm non có bằng cấp chuyên môn

(Dân trí) - Theo báo cáo của Sở GD-ĐT TPHCM về vụ việc bạo hành trẻ tại cơ sở mầm non Mầm Xanh, Q.12 thì chủ cơ sở Phạm Thị Mỹ Linh (người trực tiếp ra tay đánh trẻ tàn bạo nhất) có bằng cấp chuyên môn.

Thứ hai, 27/11/2017 - 04:40

Thứ trưởng Bộ Giáo dục: Kinh hoàng trước hành động của các bảo mẫu!
Thứ trưởng Bộ Giáo dục: Kinh hoàng trước hành động của các bảo mẫu!

(Dân trí) - "Tôi rất bất bình và quả thật là kinh hoàng trước hành động của các cô giáo ở đó. Những hành động bạo hành của các cô đối với trẻ khiến tôi rất đau lòng".

Thứ hai, 27/11/2017 - 01:58

Nghệ An: Phát hiện thêm 2 trường mầm non thu học phí vượt quy định
Nghệ An: Phát hiện thêm 2 trường mầm non thu học phí vượt quy định

(Dân trí) - Sở GD&ĐT Nghệ An đề nghị UBND TP Vinh chỉ đạo Trường mầm non Quang Trung 1 và Trường mầm non Đội Cung hoàn trả số tiền học phí thu vượt quy định; kiểm điểm nghiêm túc và có hình thức xử lý đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan vì thực hiện thu, chi và quản lý tài chính chưa đảm bảo theo quy định tại 2 trường mầm non này.

Thứ hai, 27/11/2017 - 01:27

Vụ bảo mẫu bạo hành trẻ: Có thể xử phạt mức án 3 năm tù!
Vụ bảo mẫu bạo hành trẻ: Có thể xử phạt mức án 3 năm tù!

(Dân trí) - Theo các luật sư, hành vi bạo hành trẻ em vừa xảy ra tại cơ sở mầm non Mầm Xanh (TPHCM) hoàn toàn có thể khởi tố hình sự, mức án dành cho hành vi này có thể lên đến 3 năm tù giam.

Thứ hai, 27/11/2017 - 01:20

Vụ bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng: “Tôi nghẹn đắng, không ăn uống nổi”
Vụ bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng: “Tôi nghẹn đắng, không ăn uống nổi”

(Dân trí) - “Xem clip các cô bạo hành trẻ, con tôi bị các cô đá, đánh khi đang ngồi bô, từ ngày hôm qua đến giờ, tôi không ăn uống nổi một cái gì”, chị Điểu Thị Tươi, có con gửi tại cơ sở mầm non Mầm Xanh, Q.12, TPHCM nghẹn ngào.

Thứ hai, 27/11/2017 - 12:23

ĐÁNG QUAN TÂM
Đáp câu hỏi “Em muốn mức lương thế nào” để vẹn lòng đôi bên?
Đáp câu hỏi “Em muốn mức lương thế nào” để vẹn lòng đôi bên?

(Dân trí) - Nên trả lời câu hỏi mức lương thế nào để vừa hài lòng nhà tuyển dụng vừa đạt mục đích mong muốn là một trong số nhiều câu hỏi thú vị được giải đáp tại tọa đàm “Sinh viên ngành Tài chính ngân hàng với cơ hội nghề nghiệp trong cuộc CMCN 4.0”. Tọa đàm do Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường ĐH Thương mại tổ chức ngày 25/11.

Thứ hai, 27/11/2017 - 09:58

Người nổi tiếng hạn chế con dùng thiết bị điện tử như thế nào?
Người nổi tiếng hạn chế con dùng thiết bị điện tử như thế nào?

(Dân trí) - Trong gia đình cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama, tivi và máy tính là một "đặc ân lớn". Theo đó, hai cô con gái ông Obama chỉ được phép xem tivi và sử dụng máy tính trong khoảng 2 tiếng vào cuối tuần và không được sử dụng những thứ này vào các ngày khác trong tuần trừ khi có liên quan tới bài vở.

Thứ hai, 27/11/2017 - 09:54

Trắc nghiệm: Bạn có biết tên tiếng Anh của các trái cây quen thuộc?
Trắc nghiệm: Bạn có biết tên tiếng Anh của các trái cây quen thuộc?

(Dân trí) - Bài trắc nghiệm dưới đây kiểm tra từ vựng tiếng Anh của bạn về một số trái cây. Thử xem bạn có biết tên tiếng Anh của một số trái cây quen thuộc không nhé.

Thứ hai, 27/11/2017 - 08:08

Tổng Thư kí Hội Ngôn ngữ học VN: “Khoan vội… ném đá đề xuất Tiếq Việt”
Tổng Thư kí Hội Ngôn ngữ học VN: “Khoan vội… ném đá đề xuất Tiếq Việt”

(Dân trí) - “Hình như mọi người đang quan trọng hóa vấn đề, thấy phương án PGS.TS. Bùi Hiền đưa ra là quá lạ, quá khó, nên ra sức chỉ trích” - Tổng Thư kí Hội Ngôn ngữ học Việt Nam, PSG.TS. Phạm Văn Tình cho rằng, dư luận nên tôn trọng tác giả - vốn là một nhà giáo, nhà khoa học tâm huyết.

Thứ hai, 27/11/2017 - 07:05

Vụ bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng: Đình chỉ hoạt động cơ sở mầm non
Vụ bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng: Đình chỉ hoạt động cơ sở mầm non

(Dân trí) - Sau khi phát hiện các bảo mẫu tại cơ sở mẫu giáo Mầm Xanh (khu phố 3, phường Hiệp Thành, quận 12, TPHCM) có hành vi bạo hành hàng chục trẻ em, chiều 26/11, Công an quận 12 cùng lực lượng chức năng đã kiểm tra, mời chủ cơ sở về trụ sở UBND làm việc, đồng thời đình chỉ hoạt động cơ sở này.

Thứ hai, 27/11/2017 - 12:35

Hiệu phó trường cao đẳng cầm đầu đường dây làm bằng giả
Hiệu phó trường cao đẳng cầm đầu đường dây làm bằng giả

Phó hiệu trưởng Trường CĐ Công nghiệp Hải Phòng bị Công an tỉnh Nam Định bắt tạm giam.

Chủ nhật, 26/11/2017 - 09:33

TPHCM: Bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng, phòng giáo dục nói gì?
TPHCM: Bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng, phòng giáo dục nói gì?

(Dân trí) - Bảo mẫu cầm vỏ chai nhựa đánh tới tấp vào mặt, vào người trẻ, lấy chân đá, tay tát vào mặt, đánh vào đầu hay có thể dùng bất cứ thứ gì đánh trẻ… Việc tra tấn trẻ khó tin này diễn ra tại Cơ sở mầm non tư thục Mầm Xanh, phường Hiệp Thành, Q.12, TPHCM.

Chủ nhật, 26/11/2017 - 05:03

Học tiếng Anh tiểu học: Đôi điều trăn trở
Học tiếng Anh tiểu học: Đôi điều trăn trở

(Dân trí) - Học tiếng Anh sớm không những giúp các em trở nên tự tin, mạnh dạn hơn mà còn nâng cao được rất nhiều kỹ năng giao tiếp trong đời sống hàng ngày. Tuy nhiên, phương pháp dạy học tiếng Anh bây giờ cũng gây ra nhiều tranh cãi đối với các bậc phụ huynh…

Chủ nhật, 26/11/2017 - 01:10

Trường ĐH Hà Nội mời doanh nghiệp góp ý chương trình đào tạo
Trường ĐH Hà Nội mời doanh nghiệp góp ý chương trình đào tạo

(Dân trí) - Trao đổi với báo chí, Phó Hiệu trưởng trường ĐH Hà Nội Phạm Ngọc Thạch cho biết, để sinh viên thích ứng ngay với việc làm của các doanh nghiệp khi ra trường, nhà trường đã mời doanh nghiệp góp ý chương trình đào tạo.

Chủ nhật, 26/11/2017 - 12:00

Chiếc máy nông nghiệp đa năng của "kĩ sư chân đất" Bắc Kạn
Chiếc máy nông nghiệp đa năng của "kĩ sư chân đất" Bắc Kạn

(Dân trí) - Xuất phát từ tình yêu quê hương, nỗi trăn trở với sự vất vả của bà con nông dân, anh Nguyễn Văn Tuấn (Bắc Kạn) đã sáng chế ra chiếc máy nông nghiệp đa năng với nhiều chức năng phù hợp với điều kiện canh tác, địa hình của địa phương. Nhờ chiếc máy này, anh Tuấn nhận giải Khuyến tài giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2017.

Chủ nhật, 26/11/2017 - 10:00

Hiệu trưởng ĐH Quy Nhơn: Không có chuyện nhà trường tăng học phí
Hiệu trưởng ĐH Quy Nhơn: Không có chuyện nhà trường tăng học phí

(Dân trí) - Chiều ngày 25/11, PGS.TS Đỗ Ngọc Mỹ, Hiệu trưởng Trường ĐH Quy Nhơn khẳng định với PV Dân trí rằng không có chuyện nhà trường tăng học phí đối với sinh viên.

Chủ nhật, 26/11/2017 - 09:43

Lương giáo viên cao nhất trong hệ thống bậc lương: Chỉ là tín hiệu vui?
Lương giáo viên cao nhất trong hệ thống bậc lương: Chỉ là tín hiệu vui?

(Dân trí) - Bộ GD-ĐT đề xuất lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp theo dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục hiện hành. Không ít nhà giáo đón nhận thông tin này không mấy hồ hởi mà chỉ xem đó là một… tín hiệu.

Chủ nhật, 26/11/2017 - 08:38