TS.Lê Thống Nhất: Điều gì đã làm tăng độ khó đề Toán quá mức cho phép?

Dân trí Nhà giáo Lê Thống Nhất, người dạy Toán THPT giàu kinh nghiệm cũng là tiến sĩ chuyên ngành Phương pháp dạy Toán cho rằng, những người ra đề thi Toán THPT Quốc gia đã khoác lên những bài toán tự luận cái vỏ trắc nghiệm.
>>“Nóng” tranh luận độ khó đề Toán THPT quốc gia; Nhà sử học danh tiếng qua đời
>>Giáo sư Toán cũng “bó tay” với đề Toán: Bộ Giáo dục nói gì?
>>Đề Toán THPT quốc gia 2018: Chuyên gia chỉ ra yếu tố lạ, gây khó cho học sinh

Theo TS. Lê Thống Nhất, có nhiều bất cập trong cách ra đề thi môn Toán, kỳ thi THPT Quốc gia 2018 vừa qua. Độ khó của đề Toán năm nay cũng đang là chủ đề "nóng" được dư luận, giới chuyên môn quan tâm.

Dưới đây là bài phân tích TS. Lê Thống Nhất gửi đến báo Dân trí:

Đề khó mà không phân hóa tốt là chuyện thường!

Với chuyên môn của mình, tôi chỉ xin tập trung vào đề thi môn Toán trong bài viết này. Mong rằng được trao đổi khoa học với những ai chịu trách nhiệm về vấn đề này và xin thêm ý kiến của các nhà khoa học, nhà giáo dục.

Về độ khó của đề thi, trước hết cần căn cứ nội dung. Đại diện Bộ GD&ĐT giải thích rằng, Hội đồng ra đề thi tuân thủ đúng chỉ đạo của Ban chỉ đạo thi quốc gia, đó là đều nằm trong chương trình lớp 12, 11, chủ yếu là lớp 12. Tỷ lệ % nội dung lớp 12 khoảng 75-80%, lớp 11 khoảng 15- 20%, toàn bộ nằm trong chương trình phổ thông, không vượt quá chương trình các môn học.

Thứ hai, cấu trúc đề thi 2018 giữ nguyên, không thay đổi so với 2017: 60% kiến thức cơ bản, 40% nâng cao nhưng vẫn nằm trong chương trình.

Bên cạnh đó, Hội đồng đề thi tuân thủ đúng chỉ đạo của Ban chỉ đạo là đề thi 2018 phải tăng cường phân hóa. Vì thế, có một số câu hỏi được tăng độ khó lên. Như vậy, không phải tất cả đề thi khó mà có một số câu để dành cho học sinh khá giỏi làm, mục đích là để phân loại thí sinh.

Nói độ khó của đề tăng lên so với 2017 là đúng, vì năm nay mở rộng thêm kiến thức lớp 11. Nhưng đều này học sinh đã được thông báo từ đầu năm học. Năm nay, bộ cũng đã công bố đề thi tham khảo để thí sinh tham khảo về cấu trúc. Tôi nhấn mạnh, toàn bộ nội dung đều nằm trong chương trình.

---

Toàn bộ lý luận trên chưa chứng minh được đề thi là phù hợp với kỳ thi càng không trả lời được câu hỏi: Đề năm nay quá khó!

Tỷ lệ nội dung cho từng lớp không quyết định độ khó hay dễ. Bởi vậy dù thêm kiến thức lớp 11 và năm sau có cả lớp 10 thì cũng thế. Trước đây thi tự luận là thi toàn bộ kiến thức đã học ở phổ thông. Với tỷ lệ nào thì muốn dễ hay khó bao nhiêu cũng được.

Cấu trúc đề thi với 60% kiến thức cơ bản, 40% kiến thức nâng cao cũng không quyết định chuyện đề khó hay dễ. Điều quan trọng là: những câu hỏi cơ bản có làm mất thời gian hay không, có làm chỉ trong chưa đến 2 phút hay không? Với các kiến thức nâng cao, có cần phải luyện thi mới làm được hay đã sẵn có trong sách giáo khoa?

TS. Lê Thống Nhất cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến đề Toán khó quá mức là do số câu hỏi không phải câu hỏi thi trắc nghiệm đã chiếm tỷ lệ quá nhiều.
TS. Lê Thống Nhất cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến đề Toán "khó quá mức" là do số câu hỏi không phải câu hỏi thi trắc nghiệm đã chiếm tỷ lệ quá nhiều.

Tăng cường phân hóa thì cần tăng độ khó. Nhưng điều ngược lại không đúng, bởi tăng độ khó không đúng mức cũng lại không phân hóa được bởi vì làm khó với quá nhiều thí sinh thì những sự khó đó không có tác động đến phân loại học sinh. Khó mà không phân hóa là chuyện thường!

Đây có thể ví von dễ hiểu là: Bộ GD&ĐT cho rằng tôi nấu món ăn này theo đúng công thức hướng dẫn trong sách dạy nấu ăn nên đây là món ăn ngon! Nên nhớ tay nghề của đầu bếp khi thực hiện công thức mới quyết định món ăn.

Nhà Toán học, thầy giáo, học sinh giỏi Toán cũng phải… ngao ngán

Tôi được biết, học sinh THPT chuyên của thành phố lớn, từng giải Nhất môn Toán trong kỳ thi học sinh giởi Toán do Sở GD&ĐT tổ chức đã phải kêu lên là tính toán nhiều và dài nên để chọn đúng phương án mất rất nhiều thời gian, em không kêu là khó vì trình độ em chắc chắn rất quá đủ cho kỳ thi này. Em học sinh này chỉ làm đúng 37 câu. Như vậy nếu lựa chọn về tốc độ cho kịp 90 phút sẽ trả giá cho việc tính toán sai sót.

Thầy Trần Quang Vinh dạy chuyên Toán THPT Chuyên Lê Quý Đôn, Bà Rịa-Vũng Tàu ngồi giải trong điều kiện không có áp lực tâm lý tại nhà mình cũng phải vượt thời gian 90 phút. Chắc chắn là vượt nhiều vì có đến 38 câu thầy phải giải bằng phương pháp tự luận để chọn phương án. Không hiểu Hội đồng ra đề có cách nào khác để chọn phương án không?.

Thầy Trần Mạnh Hùng, giáo viên Toán THPT Lương Thế Vinh, Hà Nội đã khóc khi không thể làm hết đề thi Toán.

Thầy Nguyễn Anh Dũng, nguyên giáo viên THPT Chuyên Lam Sơn, Thanh Hóa (cũng đã từng dạy THPT Chu Văn An, trường Marie Curie Hà Nội, dạy trên VTV2, từng có nhiều học sinh đạt giải quốc gia và 3 học sinh đạt giải Toán quốc tế) sau khi ngồi làm bài đã khẳng định: "Tôi tin rằng không thể có giáo viên nào giải 20 câu cuối trong 90 phút."

GS. Nguyễn Tiến Dũng (đang giảng dạy tại Pháp) và TS. Trần Nam Dũng (ĐHKHTN, ĐHQG TP HCM) chỉ giải 5 câu khó thôi mà một thầy giải 4 câu hết 60 phút, còn một thầy giải 3 câu hết 30 phút. Các thầy đều là những tay giải toán sơ cấp có tiếng.

Điều gì đã làm tăng độ khó quá mức cho phép?

Đó chính là số câu không phải là câu hỏi thi trắc nghiệm đã chiếm tỷ lệ quá nhiều. Những người ra đề thi đã khoác lên những bài toán tự luận cái vỏ trắc nghiệm mà thôi. Khi ra đề, Hội đồng có nghĩ đến ở mỗi câu: để chọn phương án đúng phải mất bao nhiêu phút không? Có cần giải để chọn phương án không? Nếu giải thì nhanh nhất hết bao nhiêu phút? Để làm rõ điều này, đề nghị Bộ GD&ĐT công khai "Cách chọn phương án đúng" cho các đề thi, còn công khai đáp án A, B, C, D chưa phản ánh rõ điều này. Nếu không có đáp án về cách chọn phương án thì không thể biết đề khó hay dễ.

Một nhà khoa học Việt Nam đang giảng dạy ĐH ở Nhật Bản vừa nhắn cho TS. Lê Thống Nhất: "Bộ công bố đáp số, chứ không phải đáp án. Đáp án phải có lời giải để đi đến đáp số (vì sao chọn phương án A/B/C/D). Cảm ơn anh".

Đó chính là thời gian thi chỉ là 90 phút chứ không vô hạn. Đề thi Toán sẽ trở thành dễ ngay nếu chúng ta cho học sinh làm trong 360 phút hoặc lâu hơn nữa.

Một số thầy cô cho rằng, đề thi sẽ làm nóng các lò luyện. Tôi không cho là như thế! Bởi dù có luyện thế nào thì cũng không thể "vắt chân, lên cổ" để giải được đề thi như vậy!

Xin chia sẻ thời tôi chỉ đạo làm đề thi Olympic Toán Tuổi thơ (thi tự luận): Sau khi hoàn chỉnh đề thi qua nhiều bước, tôi đề nghị 3 cán bộ chuyên môn ngồi giải đề thi này để đo thời gian hoàn thành bài thi, dù việc này phải thực hiện lúc 1h sáng. Qua đó mới biết được khối lượng đề thi có phù hợp với thời gian làm bài hay không? Kể ra Hội đồng ra đề thi THPT quốc gia cũng thử như thế thì biết ngay phù hợp hay không phù hợp. Những năm đầu làm cố vấn của chương trình "Đường lên đỉnh Olympia", khi ra câu hỏi toán cho cuộc thi, điều khó nhất cho tôi là câu hỏi giải trong 30 giây!

Đề thi không phù hợp thời gian làm bài sẽ không phù với với kỳ thi! Chính điều này làm khó cho thí sinh.

Giải pháp nào cho chuyện này?

Chúng ta phải có Hội đồng ra đề đủ năng lực ra đề thi trắc nghiệm. Chứ không phải chỉ biết "trắc nghiệm hoá" đề tự luận.

Chúng ta cần xem lại kỳ thi "2 trong 1" khi năng lực ra đề không đảm bảo yêu cầu này. Ra đề thi trắc nghiệm đã chưa quen lại còn phải lo "2 trong 1".

Trong quy trình ra đề, khi xây dựng đề xong cần có thực nghiệm quá trình làm bài để đo khối lượng nội dung đề thi có hợp với thời gian thi hay không? Điều này khác hẳn với thực nghiệm ngân hàng đề mà Bộ GD&ĐT đã làm.

TS. Lê Thống Nhất

Mọi thông tin, bài viết đóng góp cho chuyên mục Giáo dục, quý độc giả có thể gửi ban Giáo dục báo điện tử Dân trí theo địa chỉ email giaoduc@dantri.com.vn .

Xin trân trọng cảm ơn!

MỚI NHẤT
Phụ huynh đang phải "chơi chứng khoán"
Phụ huynh đang phải "chơi chứng khoán"

Ngay sau khi Sở GD&ĐT công bố điểm trúng tuyển vào các trường công lập trên địa bàn thành phố, điểm chuẩn vào lớp 10 một số trường ngoài công lập thay đổi liên tục tùy theo thời điểm nhập học. Nộp phí rồi, rút hồ sơ ra sẽ không được nhận lại khoản tiền đã nộp. Đó là thực trạng tuyển sinh vào lớp 10 đang diễn ra tại một số trường THPT ngoài công lập ở Hà Nội.

Thứ hai, 02/07/2018 - 08:55

Cần bổ sung thêm về đáp án môn Ngữ văn THPT quốc gia 2018
Cần bổ sung thêm về đáp án môn Ngữ văn THPT quốc gia 2018

(Dân trí) - Cần bổ sung những yếu tố nghệ thuật đặc sắc như: tình huống truyện, nghệ thuật miêu tả, điểm nhìn trần thuật, giọng kể ... thì đáp án sẽ không “vênh” với đề.

Thứ hai, 02/07/2018 - 07:00

Cách tính điểm xét tốt nghiệp THPT quốc gia 2018
Cách tính điểm xét tốt nghiệp THPT quốc gia 2018

(Dân trí) - Công tác chấm thi THPT quốc gia 2018 đang được triển khai, dự kiến 11/7 tới sẽ hoàn thiện để công bố điểm tới thí sinh. Dưới đây là cách tính điểm tốt nghiệp mà Bộ GD&ĐT quy định, thí sinh cần lưu ý.

Thứ hai, 02/07/2018 - 06:44

Bạn có biết ai vẽ bức “Nụ hôn”?
Bạn có biết ai vẽ bức “Nụ hôn”?

(Dân trí) - Trắc nghiệm dưới đây hỏi bạn danh họa nào đã vẽ những bức tranh nổi tiếng như “Đêm đầy sao”, “Sự dai dẳng của ký ức”, “Tiếng thét”, “Nụ hôn”, “Mona Lisa”… Bạn thử làm xem bạn hiểu biết nhiều đến đâu về lĩnh vực hội họa nhé.

Thứ hai, 02/07/2018 - 05:29

Phụ huynh Hà Nội bắt đầu đăng ký trực tuyến vào lớp 1 cho con tuổi “Rồng vàng”
Phụ huynh Hà Nội bắt đầu đăng ký trực tuyến vào lớp 1 cho con tuổi “Rồng vàng”

(Dân trí) - Từ ngày 1-3/7, các phụ huynh tại Hà Nội thực hiện việc đăng ký tuyển sinh trực tuyến vào lớp 1 năm học 2018 - 2019 cho con sinh năm 2012, hay còn gọi là thế hệ “Rồng vàng”.

Chủ nhật, 01/07/2018 - 09:11

Đỗ trường chuyên nhưng muốn "rớt" xuống trường thường
Đỗ trường chuyên nhưng muốn "rớt" xuống trường thường

(Dân trí) - Nhiều trường hợp học sinh ở TPHCM thi đỗ vào lớp chuyên, trường chuyên nhưng lại không muốn học. Để rồi khi thi đỗ, các em thắc mắc không biết có được "rớt" xuống trường thường.

Chủ nhật, 01/07/2018 - 01:05

Nhiều trường Đại học công bố điểm chuẩn
Nhiều trường Đại học công bố điểm chuẩn

(Dân trí) - Nhiều trường ở TPHCM như ĐH Công nghệ, ĐH Kinh tế - Tài chính TPHCM, ĐH Tôn Đức Thắng, ĐH Văn Lang công bố điểm trúng tuyển năm 2018 theo phương thức xét học bạ. Ngoài ra, những trường này cũng tuyển sinh theo phương thức xét tuyển từ kì thi THPT quốc gia.

Chủ nhật, 01/07/2018 - 12:59

Cách giải câu hỏi khó nhất trong đề thi Toán THPT quốc gia gây tranh luận
Cách giải câu hỏi khó nhất trong đề thi Toán THPT quốc gia gây tranh luận

(Dân trí) - Nhiều giáo viên dạy Toán bậc THPT thừa nhận đề thi Toán THPT quốc gia cực khó nhưng lại phân hóa mạnh học sinh; Những câu hỏi khó đang gây tranh luận vẫn có thí sinh giải được và sẽ có em đạt điểm 10 môn Toán trong kỳ thi này nhưng sẽ ít.

Chủ nhật, 01/07/2018 - 12:35

Trường đại học mời cả… chuyên gia massage cho sinh viên thư giãn
Trường đại học mời cả… chuyên gia massage cho sinh viên thư giãn

(Dân trí) - Đó là một trong những sự quan tâm tuyệt vời từ ĐH Lincoln, nằm ở Christchurch - thành phố lớn nhất đảo Nam New Zealand) dành cho các sinh viên của trường vào mùa thi.

Chủ nhật, 01/07/2018 - 09:05

Giáo viên băn khoăn về câu Nghị luận xã hội đáp án môn Ngữ văn
Giáo viên băn khoăn về câu Nghị luận xã hội đáp án môn Ngữ văn

(Dân trí) - Thầy Phan Thế Hoài, giáo viên môn Ngữ văn chỉ ra câu Nghị luận xã hội đáp án còn chung chung, câu Nghị luận văn học phần liên hệ với kiến thức lớp 11 còn thiếu sót, điều này dẫn đến khó phân loại điểm số học sinh ở mức vận dụng cao.

Chủ nhật, 01/07/2018 - 06:32

Nghị lực của nữ sinh đội tang cha và bà để vượt qua kỳ thi THPT quốc gia
Nghị lực của nữ sinh đội tang cha và bà để vượt qua kỳ thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Cha mất, mẹ bị thương nặng vì tai nạn. Bà nội bị sốc và đột quỵ khi nhìn thấy thi thể của con trai chở về và bà cũng không qua khỏi dù được chở đi cấp cứu kịp thời, trong khi em chuẩn bị bước vào kỳ thi rất quan trọng trong 12 năm học.

Chủ nhật, 01/07/2018 - 05:58

Trắc nghiệm: Thử xem bạn thông minh đến đâu?
Trắc nghiệm: Thử xem bạn thông minh đến đâu?

(Dân trí) - Bài trắc nghiệm dưới đây sẽ hỏi bạn về những kiến thức ở nhiều lĩnh vực, trong đó có tự nhiên, văn học, toán học, địa lý… Bạn thử làm xem đúng bao nhiêu câu nhé.

Chủ nhật, 01/07/2018 - 03:20

ĐÁNG QUAN TÂM
Trắc nghiệm: Nếu trả lời đúng 10/10 câu dưới đây thì bạn đã sẵn sàng cho IELTS rồi đấy
Trắc nghiệm: Nếu trả lời đúng 10/10 câu dưới đây thì bạn đã sẵn sàng cho IELTS rồi đấy

(Dân trí) - Để viết đúng ngữ pháp trong câu đơn đã khó. Để ngữ pháp “chuẩn từng milimets" trong các cấu trúc câu phức càng khó hơn. Thế nhưng, câu phức lại là yếu tố ghi điểm khá lợi hại trong bài thi IELTS. Nếu bạn có thể chỉ ra chính xác 10 lỗi sau trong 10 câu dưới đây thì bạn đã sẵn sàng bước vào giai đoạn luyện IELTS nước rút rồi đấy!

Thứ bảy, 30/06/2018 - 03:38

“Nóng” tranh luận độ khó đề Toán THPT quốc gia; Nhà sử học danh tiếng qua đời
“Nóng” tranh luận độ khó đề Toán THPT quốc gia; Nhà sử học danh tiếng qua đời

(Dân trí) - Tuần qua, các sự kiện/ chủ đề “nóng” của giáo dục đa phần xoay quanh kỳ thi THPT quốc gia 2018 diễn ra trong 3 ngày từ 25-27/6; Học trò và giới sử học thương tiếc tiễn biệt Nhà giáo tài danh, nhà sử học Phan Huy Lê.

Thứ bảy, 30/06/2018 - 02:42

Đà Nẵng dự kiến hoàn tất chấm thi THPT quốc gia vào ngày 6/7
Đà Nẵng dự kiến hoàn tất chấm thi THPT quốc gia vào ngày 6/7

(Dân trí) - Hội đồng chấm thi THPT quốc gia 2018 tại Đà Nẵng đã chia sẻ thông tin trên tại buổi làm việc với đoàn công tác của Bộ GD - ĐT do Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ làm trưởng đoàn sáng nay 30/6.

Thứ bảy, 30/06/2018 - 02:39

Đề và đáp án môn Ngữ văn “vênh” nhau, thí sinh sẽ mất điểm "oan"?
Đề và đáp án môn Ngữ văn “vênh” nhau, thí sinh sẽ mất điểm "oan"?

(Dân trí) - Một số giáo viên môn Văn tại TPHCM bày tỏ băn khoăn rằng đáp án - thang điểm chấm môn ngữ văn kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 mà Bộ GD-ĐT công bố có độ “vênh” với đề thi. Đề không hỏi nhưng đáp án lại yêu cầu phải trình bày.

Thứ bảy, 30/06/2018 - 10:01

Gấp rút chấm thi THPT quốc gia 2018
Gấp rút chấm thi THPT quốc gia 2018

(Dân trí) - Ngày 30/6, các hội đồng chấm thi của các tỉnh thành phía Nam chính thức chấm thi THPT quốc gia năm 2018 sau khi đã tiến hành họp, phổ biến công tác chấm thi tiến hành làm phách cách đây 2 hôm. Tất cả các môn trắc nghiệm đều chấm bằng máy và riêng môn Ngữ văn được chấm tự luận.

Thứ bảy, 30/06/2018 - 07:10

Phó Chánh thanh tra Sở thi tốt nghiệp THPT: Nhận lỗi trước cơ quan và làm giải trình?
Phó Chánh thanh tra Sở thi tốt nghiệp THPT: Nhận lỗi trước cơ quan và làm giải trình?

(Dân trí) - Thí sinh lớn tuổi nhất tại điểm thi Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng là ông Mai Xuân Khiêm (sinh năm 1964), hiện đang công tác tại Sở Lao động thương binh và xã hội tỉnh Gia Lai. Sau khi đi thi về, ông Khiêm đã nhận lỗi trước cơ quan và sẽ làm giải trình lý do...

Thứ bảy, 30/06/2018 - 07:07

Điểm chuẩn vào đại học sẽ giảm?
Điểm chuẩn vào đại học sẽ giảm?

(Dân trí) - Đề thi khó, đặc biệt là ở môn toán và Khoa học tự nhiên nên dự báo sẽ không xuất hiện nhiều điểm 9, 10 như năm ngoái. Dựa vào tình hình này, các chuyên gia và đại diện các trường ĐH nhận định rằng điểm chuẩn của nhiều ngành, trường thuộc top cao năm ngoái sẽ giảm nhiều.

Thứ bảy, 30/06/2018 - 06:53

Bao giờ trẻ con mới được nghỉ hè đây?
Bao giờ trẻ con mới được nghỉ hè đây?

(Dân trí) - Đọc bài “Khổ như trẻ con được... nghỉ hè” trên báo Dân trí tôi thấy sao mà đúng với thực tế bây giờ thế. Dường như học sinh bây giờ không có thời gian để nghỉ hè. Suốt ngày các em bị cuốn vào "vòng xoáy" học thêm...

Thứ bảy, 30/06/2018 - 05:03

Giới trẻ tự tin “bắn” tiếng Anh tại cuộc thi V-Challenge
Giới trẻ tự tin “bắn” tiếng Anh tại cuộc thi V-Challenge

(Dân trí) - Gần 1.900 bạn trẻ có cơ hội khoe tài nói tiếng Anh cùng ban giám khảo chuyên môn tại Vòng Cơ sở (Center Level) của cuộc thi V-Challenge do Anh văn Hội Việt Mỹ VUS tổ chức. Cuộc thi diễn ra ở 3 khu vực gồm Tp.HCM, Biên Hoà và Bình Dương.

Thứ bảy, 30/06/2018 - 05:00

Vụ cô giáo mầm non bị phụ huynh hành hung: Người hành hung nói gì?
Vụ cô giáo mầm non bị phụ huynh hành hung: Người hành hung nói gì?

(Dân trí) - Sau khi hành hung cô giáo mầm non đến nhập viện vì cho rằng cô đã đánh con mình, gia đình học sinh này đã đến bệnh viện tìm gặp, gửi lời xin lỗi cô giáo. Bản thân phụ huynh hành hung cô giáo cũng đã trần tình về vụ việc.

Thứ sáu, 29/06/2018 - 08:14

Hà Nội công bố điểm chuẩn lớp 10 hệ công lập
Hà Nội công bố điểm chuẩn lớp 10 hệ công lập

(Dân trí) - Ngày 29/6, Sở GD&ĐT Hà Nội công bố điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10 công lập. Năm nay toàn thành phố có hơn 94.000 thí sinh tham dự.

Thứ sáu, 29/06/2018 - 08:08

150 sinh viên ĐH Thành Đô được doanh nghiệp tuyển dụng ngay trong lễ tốt nghiệp
150 sinh viên ĐH Thành Đô được doanh nghiệp tuyển dụng ngay trong lễ tốt nghiệp

(Dân trí) - Tại Lễ bế giảng và trao bằng tốt nghiệp năm học 2017 - 2018 sáng nay 29/6 của trường ĐH Thành Đô, hơn 20 doanh nghiệp đã trực tiếp tuyển dụng được 150 tân cử nhân, kỹ sư, dược sĩ đại học của trường về làm việc.

Thứ sáu, 29/06/2018 - 03:00