Tuổi thơ đòn roi: Những ký ức tăm tối

Dân trí Khi một đứa trẻ bị đánh đòn, chúng ta thường chỉ nhìn thấy những thương tích, vết bầm tím trên thân thể con. Nỗi đau về thân thể rất dễ lành, nhưng tổn thương về tinh thần có thể đeo đẳng đứa trẻ cho đến khi lớn lại có những “biến hóa” đáng sợ.
>>Đòn roi chỉ gieo hận thù
>>Thầy đánh trò: Do giận nhiều hơn thương!

Những trang nhật ký ức đầy nước mắt

Chẳng biết từ lúc nào, chỉ biết từ bé tí, Phạm Hữu Mạnh, 26 tuổi, quê ở Con Cuông, Nghệ An đã quen với việc được bố “thương” không phải bằng roi mà bằng... dây thừng, thắt lưng. Chẳng cần phải hỏi lý do, gần như mọi giao tiếp hàng ngày, từ chuyện lớn đến chuyện nhỏ, bố Mạnh đều vung đòn với con cái.

Khi nào thấy chồng đánh con mạnh quá, mẹ Mạnh mới nói vài ba câu còn nữa bà chỉ im lặng, xem đó là cách dạy con hiển nhiên. Bà cũng đánh con và bà cũng bị bố đánh…

Mạnh từng bị bố dùng đòn roi để yêu thương và giờ cậu lại tiếp tục là bản sao của bố trong việc dạy vợ con (Ảnh: Hoài Nam)
Mạnh từng bị bố dùng đòn roi để "yêu thương" và giờ cậu lại tiếp tục là bản sao của bố trong việc "dạy" vợ con (Ảnh: Hoài Nam)

Rất nhiều lần, Mạnh bị bố trói trước cửa nhà cả tiếng đồng hồ rồi ông đi ngủ, đến khi hàng xóm thấy tay cậu bầm máu mới liền cắt dây trói. Mạnh chìa đôi tay chai sạn lên rồi cười chua chát: “Không thì hoại tử cắt bỏ tay lâu rồi”. Còn việc ông bố rút thắt lưng vụt tới tấp vào người, dùng điếu cày đánh vào đầu con thì kể không hết.

Nhà Mạnh có anh em trai, tất cả những đứa con đều được bố mẹ dạy bằng đòn roi. Cả ba đều bướng bỉnh, quậy phá, được xem như là thành phần “bất hảo” ở trong làng và khi đến trường. Anh em Mạnh hay gây gổ, đánh người. Ở trường, Mạnh nhờn với việc bị kỷ luật, bị gọi tên trong lễ chào cờ, bị thầy giáo tổng phụ trách bạt tai… Chẳng như kỳ vọng con sẽ ngoan, học giỏi bởi sự nghiêm khắc của bố, hết lớp 9 Mạnh bỏ học.

“Đã có nhiều lần tôi muốn bỏ nhà đi để thoát khỏi đòn roi của bố, thoát khỏi cảnh nhìn bố đánh mẹ và hai em. Nhưng rồi tôi chai lỳ, xem việc mình bị đánh và nhìn người khác bị đánh là chuyện bình thường”. Mạnh kể. Chỉ bây giờ, mỗi khi nhớ lại Mạnh lại cắn chặt môi và không khỏi sợ sệt, hoảng loạn.

Phạm Diệu Kỳ, một cô giáo dạy nhạc trẻ tuổi ở TPHCM cũng có một tuổi thơ với những ký ức tối tăm bởi đòn roi. Bố mất sớm, mẹ sống cùng người đàn ông khác cũng là lúc chị em Kỳ chịu cảnh đòn roi của mẹ và bố dượng.

Kỳ nhớ nhất một lần bố dượng thức để chờ mẹ, vào phòng thấy Kỳ chưa đi ngủ thì ông điên loạn lôi cô bé đang tuổi mới lớn xuống nhà đánh giữa đêm.

Đáng sợ nhất là mọi người xung quan, cả mẹ và cả bản thân Kỳ lúc đó dù hận nhưng vẫn nghĩ ông ta thương chị em mình. Mẹ cô luôn nói rằng có thương mới đánh, Kỳ hận lắm và không lý giải nổi, không hiểu nổi tại sao đầu năm học, mẹ luôn nói với tất cả giáo viên của con gái: “Cô cứ đánh nó nhiều vào cho tôi”.

“Cứ mỗi dịp Tết lễ là mẹ gửi chị em mình sang nhà bác nội rồi đi du lịch. Cứ nghĩ đến cảnh hai chị em tủi thân ôm nhau khóc là mình đau nhói, ký ức kinh hoàng lại tràn về”, Kỳ tâm sự.

Sau đó, mẹ gửi chị em Kỳ lên dòng sơ mà ở đó bà sơ chăm quá nhiều trẻ, hay khùng và cũng đành đòn trẻ thường xuyên. Còn mẹ Kỳ mới đầu tháng đến thăm con một lần, sau hai tháng, sau nửa năm rồi vắng dần. Đến năm Kỳ học lớp 9, dòng sơ giải tán, Kỳ trở về nhà và mọi xung đột với bố mẹ mới thật sự bắt đầu.

Nhưng từ lúc đó, cô bắt đầu phản kháng bằng việc cáu gắt, chửi bới thậm chí là nguyền rủa mẹ - những điều mà đến giờ Kỳ không muốn nhớ, không muốn nhắc đến mà vẫn nhức nhối trong lòng.

Chị Thu Hoài, một nhân viên ngân hàng làm việc ở TPHCM cũng có một tuổi thơ kinh hoàng bởi đòn roi của mẹ. Nhà đông con, bố vô tâm, một mình mẹ chị phải cáng đáng mọi chuyện lớn nhỏ trong gia đình. Bà không biết con cái đến lớp thế nào, bạn bè ra sao, còn chẳng có thời gian đi họp phụ huynh cho con nhưng luôn yêu cầu con phải học giỏi, con điểm kém là… vụt.

Đòn roi có thể nói là phương tiện duy nhất bà dùng để dạy con, không cho con trình bày lý do chứ chưa nói là chấp nhận ý kiến của con. Đã có những lần mẹ dốc ngược đầu chị nhúng vào nồi cám lợn rồi có vô số lần chị bị mẹ lôi ra giữa đường đè ngửa ra đánh tới tấp, cả làng kéo nhau tới xem.

Đúng vào tuổi dậy thì ương bướng, chị kháng cự bằng cách không hề giao tiếp bằng lời với mẹ, chỉ im lặng lắc hoặc gật. Mẹ chị càng điên - càng đánh - chị càng lỳ đòn và trút những ấm ức của mình khi đến trường. Từ một học sinh được đánh giá là giỏi, ngoan chị bỏ bê học hành, quậy phá, đánh bạn, cãi thầy, kéo bè kéo cánh.

Bản sao đáng sợ

Đến giờ trên đầu, vai, thân, tay chân của Mạnh vẫn chi chít những vết sẹo - dấu ấn những trận đòn của bố và cả những lần cậu đi đánh nhau chí tử. Nỗi đau thể xác, những vết thâm tím rồi cũng lành theo thời gian chỉ có những ký ức là sự sợ hãi với những ám ảnh, đeo đẳng trong những đứa trẻ lớn lên bằng roi vọt. Và đáng sợ hơn, tâm sinh lý của con trẻ lớn lên bằng đòn roi vừa hận, vừa sợ bạo lực nhưng họ lại có xu hướng yêu bạo lực và tiếp tục xem bạo lực như một cách “dạy dỗ” người khác.

Sau khi thấy mẹ con sống với nhau chỉ thêm căng thẳng, ức chế, Kỳ ra ngoài sống riêng. Đến giờ, Kỳ đã hiểu phần nào những bất hạnh, trắc trở của mẹ, biết mẹ cũng là “nạn nhân” của thế hệ bạo lực mang tính kế tiếp, thương bà nhiều hơn và tự nhủ sẽ tha thứ cho bà. Nhưng rồi thật không dễ dàng khi cô rất nóng nảy, khó tính và hà khắc với mẹ. Cô xét nét, khó chịu với bà từng ly từng tí như ngày trước mẹ đối với mình để rồi cô lại tự dằn vặt bản thân.

“Đến bao giờ tôi mới có thể mở lòng mình? Tôi muốn xếp quá khứ ngủ yên nhưng ký ức vẫn cứ tràn về với sự hoảng loạn, sợ hãi và nhất là khi ký ức đang hiện hữu trên chính con người mình?”, Kỳ đặt câu hỏi.

Mỗi đứa trẻ cần được yêu thương, tôn trọng để có sự phát triển tốt về thể chất lẫn tinh thần (Ảnh: Học trò ở TPHCM tham gia chuyên đề nói không với bạo lực)
Mỗi đứa trẻ cần được yêu thương, tôn trọng để có sự phát triển tốt về thể chất lẫn tinh thần (Ảnh: Học trò ở TPHCM tham gia chuyên đề nói không với bạo lực)

Hay như Mạnh, nghĩ đến những trận đòn của bố ngày trước, cậu đau lắm, hận lắm nhưng giờ lấy vợ, sinh con cậu lại là bản sao của bố: Đánh vợ và đánh con bởi "đánh thì nó mới sợ".

Cũng có lúc Mạnh tự dằn vặt mình, trách mình, tự hứa sẽ thay đổi mà rồi đâu lại vào đấy. Cậu nói, co con thì phải dạy. Mà từ bé đến giờ, đã lúc nào Mạnh được yêu thương, được tiếp xúc, dạy dỗ bằng cách nào khác ngoài cách “yêu cho roi” đâu. Ông bố trẻ đang tiếp tục gieo những tổn thương của tuổi thơ của mình vào đứa con nhỏ.

Được tiếp xúc nhiều với các phương pháp dạy con khoa học, chị Hoài luôn tự nhủ sẽ không để con mình phải chịu đựng ám ảnh kinh hoàng của đòn roi. Chị ý thức được điều đó nhưng rồi chẳng hiểu sao mỗi khi con bướng, không chịu ăn, chị lại đánh con.

Người mẹ đã rất nhiều lần bật khóc, thậm chí nghĩ đến cái chết khi không kiềm lòng được với con: “Đòn roi khủng khiếp không chỉ ở những vết tầm hay những vết thương tứa máu. Tôi đang là bản sao của mẹ ngày trước, tôi chán ghét chính bản thân mình”.

Khi bị đánh đòn thì đau thể xác nhanh lành nhưng để lại hậu họa dai dẳng về tinh thần. Theo các chuyên gia tâm lý, đứa trẻ sẽ trở nên cục cằn, nóng nảy và cho dù ý thức được đánh người khác là sai nhưng tiềm thức lại có xu hướng, yêu bạo lực và ra tay một cách bột phát, không kiểm soát được. Có thể những ông bố bà mẹ đánh con bởi vì họ cũng là nạn nhân của bạo lực, được dạy dỗ bằng bạo lực và có tính “kế thừa” từ thế hệ này kéo theo thế hệ khác.

Chính bố mẹ với biện pháp “yêu cho roi” đang tạo ra những ông chồng, ông bố tương lai bạo hành vợ con, tạo ra những bà vợ cam chịu, không dám lên tiếng khi bị bạo hành nhưng lại có xu hướng “trút giận” vào con nhỏ bằng chính bạo lực.

* Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi

Hoài Nam

(Hoainam@dantri.com.vn)

MỚI NHẤT
Tấn công an ninh mạng:  Do thiếu nguồn nhân lực cao ngành An toàn thông tin
Tấn công an ninh mạng: Do thiếu nguồn nhân lực cao ngành An toàn thông tin

Chỉ số an toàn thông tin trung bình của Việt Nam là 46,5%, tuy ở dưới mức trung bình và vẫn còn sự cách biệt với các nước như Hàn Quốc (hơn 60%), song so với năm 2014 thì đã có bước tiến rõ rệt (tăng 7,4%).

Thứ ba, 12/04/2016 - 08:00

Cô giáo nhường phòng ngủ làm phòng học cho học sinh
Cô giáo nhường phòng ngủ làm phòng học cho học sinh

Những cô giáo ở cụm trường bản Ho, Quan Hóa (Thanh Hóa) đã nhường phòng ở của mình làm phòng học cho các em.

Thứ ba, 12/04/2016 - 07:20

Triển khai môn thể thao bơi lội tiêu chuẩn Mỹ tại Hà Nội
Triển khai môn thể thao bơi lội tiêu chuẩn Mỹ tại Hà Nội

Trước thực trạng mỗi năm nước ta có khoảng 6.400 người bị đuối nước, trong đó hơn 50% là trẻ em và trẻ vị thành niên, vào mùa hè, mùa mưa lũ, tai nạn đuối nước có chiều hướng tăng mạnh, các bậc phụ huynh hoang mang, lo lắng đi tìm gấp cho con mình một khóa học bơi cấp tốc. Tuy nhiên, việc học bơi lội không đơn giản ngày một ngày hai. Bơi lội cần một chương trình học bài bản, đội ngũ giáo viên chuyên nghiệp và cơ sở vật chất hiện đại.

Thứ ba, 12/04/2016 - 06:01

Cần Thơ: 84 giáo viên trẻ nhận danh hiệu Tổng phụ trách Đội giỏi năm 2016
Cần Thơ: 84 giáo viên trẻ nhận danh hiệu Tổng phụ trách Đội giỏi năm 2016

(Dân trí) - Sở GD&ĐT, Thành Đoàn TP Cần Thơ vừa tổ chức tổng kết, trao bằng khen Hội thi “Giáo viên Tổng phụ trách Đội giỏi” lần thứ nhất năm 2016.

Thứ ba, 12/04/2016 - 05:55

Sinh viên Sư phạm được miễn học phí đến năm 2021
Sinh viên Sư phạm được miễn học phí đến năm 2021

(Dân trí) - Trong số những đối tượng không phải đóng học phí từ nay đến năm 2021 gồm có: Học sinh tiểu học trường công lập; học sinh, sinh viên ngành Sư phạm hệ chính quy đang theo học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học công lập, theo chỉ tiêu đào tạo của Nhà nước.

Thứ ba, 12/04/2016 - 12:05

Rà soát lại đội ngũ giáo viên tiếng Anh
Rà soát lại đội ngũ giáo viên tiếng Anh

(Dân trí) - “Tổ chức rà soát lại đội ngũ giáo viên tiếng Anh đang dạy cấp THCS, THPT theo yêu cầu của khung năng lực ngoại ngữ; Nếu có dôi dư, tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm tiểu học để tăng cường giảng dạy tiếng Anh ở trường tiểu học”.

Thứ ba, 12/04/2016 - 12:00

TPHCM: Điểm mới trong cách ra đề thi tuyển sinh lớp 10 năm 2016
TPHCM: Điểm mới trong cách ra đề thi tuyển sinh lớp 10 năm 2016

(Dân trí) - Sở GD-ĐT TPHCM cho biết đề thi lớp 10 năm nay sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ ở môn văn và môn toán như những năm gần đây theo hướng phát triển năng lực vận dụng lý thuyết vào thực tế của học sinh. Bắt đầu năm nay đề toán sẽ có câu hỏi mở, vận dụng.

Thứ hai, 11/04/2016 - 04:30

“Bài tập về nhà tàn phá trẻ tiểu học”
“Bài tập về nhà tàn phá trẻ tiểu học”

(Dân trí) - Sau hơn 25 năm tiến hành nghiên cứu bài tập về nhà, nhà khoa học Harris Cooper rút ra kết luận rõ ràng rằng bài tập về nhà tàn phá trẻ tiểu học. Trong cuốn sách mới đây của mình, “vị chuyên gia về bài tập về nhà” giải thích tại sao giáo viên không nên giao bài tập về nhà cho học sinh tiểu học.

Thứ hai, 11/04/2016 - 03:15

Lùi ngày cấp bằng tốt nghiệp cho sinh viên do nghi vấn “mua” điểm
Lùi ngày cấp bằng tốt nghiệp cho sinh viên do nghi vấn “mua” điểm

(Dân trí) - Trường CĐ Kinh tế - Kế hoạch Đà Nẵng đã phải thông báo tạm chưa ký bằng tốt nghiệp và lùi ngày cấp bằng tốt nghiệp cho gần 300 sinh viên chuẩn bị ra trường do nghi vấn có sinh viên “mua” điểm để đủ điều kiện tốt nghiệp.

Thứ hai, 11/04/2016 - 03:13

7 kiến nghị gửi tân Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ
7 kiến nghị gửi tân Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ

(Dân trí) - “Cần rà soát lại nghiêm túc toàn bộ chương trình dạy học ở bậc dưới đại học và tiến hành cắt bỏ các môn học, nội dung các môn học không cần thiết để vừa giảm tải cho người học và người dạy, vừa có thêm thời gian cho các hoạt động khác”.

Thứ hai, 11/04/2016 - 02:54

Cần ngăn chặn tình trạng “chạy trường” của phụ huynh
Cần ngăn chặn tình trạng “chạy trường” của phụ huynh

(Dân trí) - Năm nào cũng vậy, đón đầu mùa tuyển sinh là lại xôn xao việc “chạy trường” của phụ huynh học sinh. Phụ huynh nào có điều kiện đều cố gắng chọn trường tốt cho con, mục đích là cho con em mình có môi trường đào tạo tốt nhất, để các em nền tảng kiến thức và có thể tiến xa hơn trong tương lai.

Thứ hai, 11/04/2016 - 12:55

10 câu hỏi thực tiễn cực kỳ thú vị về Hóa học thí sinh cần biết
10 câu hỏi thực tiễn cực kỳ thú vị về Hóa học thí sinh cần biết

(Dân trí) - Xu hướng của đề thi những năm gần đây ra theo hướng đánh giá năng lực học sinh, tăng cường câu hỏi mở, gắn liền thực tiễn và câu hỏi vận dụng, bảo đảm độ phân hóa, đáp ứng yêu cầu xét công nhận tốt nghiệp THPT và làm căn cứ tuyển sinh đại học, cao đẳng.

Thứ hai, 11/04/2016 - 09:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Băn khoăn của giáo viên gửi tân Bộ trưởng giáo dục Phùng Xuân Nhạ
Băn khoăn của giáo viên gửi tân Bộ trưởng giáo dục Phùng Xuân Nhạ

(Dân trí) - “Là những người trực tiếp đứng lớp, chúng tôi nhận thấy thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã có nhiều đổi mới tích cực. Tuy nhiên, nhiều quy định vẫn còn gây khó khăn cho giáo viên”, một số giáo viên đã chia sẻ ý kiến với mong muốn trong nhiệm kì tới, tân Bộ trưởng Bộ GD&ĐT sẽ có những quyết sách đúng đắn để thúc đẩy nền giáo dục.

Thứ hai, 11/04/2016 - 08:12

“Toán Tài Năng”: Bật mí lý do giỏi Toán của học sinh Singapore
“Toán Tài Năng”: Bật mí lý do giỏi Toán của học sinh Singapore

Kết quả học tập môn Toán và Khoa học của học sinh Singapore luôn được các nước ngưỡng mộ. Vậy đâu là lý do giúp học sinh đảo quốc sư tử đạt được điều kỳ diệu này, hãy cùng vén bức màn bí mật nhé!

Thứ hai, 11/04/2016 - 08:00

Sách Toán nâng cao “mạo danh” cơ quan Bộ GD-ĐT
Sách Toán nâng cao “mạo danh” cơ quan Bộ GD-ĐT

(Dân trí) - Sách Toán nâng cao của Nhà xuất bản ĐH Sư phạm TPHCM bị phát hiện có “gán” tên tuổi cá nhân cùng cơ quan Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục (Bộ GD-ĐT). Trong khi, “tác giả” có tên trên cuốn sách lại chẳng hề hay biết đến đến sản phẩm mà mình được “dán mác” hiệu đính.

Thứ hai, 11/04/2016 - 07:33

Thủ khoa đại học chia sẻ bí quyết "vượt vũ môn" với bạn trẻ
Thủ khoa đại học chia sẻ bí quyết "vượt vũ môn" với bạn trẻ

(Dân trí) - 12 thủ khoa đầu vào năm học 2015-2016 của nhiều trường đại học tiêu biểu trên toàn quốc đã có mặt tại sự kiện Tư vấn tuyền sinh để chia sẻ về bí quyết học và thi hiệu quả.

Thứ hai, 11/04/2016 - 07:21

Thế nào là học tiếng Anh bài bản?
Thế nào là học tiếng Anh bài bản?

Nói vài câu chào hỏi người nước ngoài hoặc tiếng Anh “bằng A, bằng B” không còn phù hợp với chuẩn mực hiện nay nữa. Để gọi là “bài bản”, người học sẽ chứng minh qua điểm số của các kỳ thi quốc tế.

Thứ hai, 11/04/2016 - 07:01

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ: Khi xã hội có niềm tin thì công cuộc đổi mới giáo dục sẽ thuận lợi !
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ: Khi xã hội có niềm tin thì công cuộc đổi mới giáo dục sẽ thuận lợi !

(Dân trí) - Tân Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ: “Nhiệm vụ quan trọng của chúng ta bây giờ là tập hợp các nguồn lực để tạo được một số chuyển biến tích cực, có tính đột phá trong giáo dục, nhờ đó tạo được niềm tin. Khi xã hội có niềm tin thì công cuộc đổi mới giáo dục và đào tạo sẽ thuận lợi”.

Thứ hai, 11/04/2016 - 05:32

Đam mê và bạo dạn: Yếu tố thiết yếu của thành công
Đam mê và bạo dạn: Yếu tố thiết yếu của thành công

(Dân trí) - Angela Duckworth – người giành Học bổng McArthur (hay còn gọi là Giải Thiên tài – Genius Grant) năm 2013, mới đây đã có một số chia sẻ về bí quyết thành công trên tờ New York Times.

Thứ hai, 11/04/2016 - 05:00

Hào hứng ứng dụng thuật toán Pascal để lập trình robot
Hào hứng ứng dụng thuật toán Pascal để lập trình robot

(Dân trí) - Sáng ngày 10/4, vòng chung kết cuộc thi “ Chơi vui Robot - học tốt Pascal” đã mang lại cho các học sinh tham gia những trải nghiệm tuyệt vời. Các đội thi năm nay đến từ các trường PTTH địa bàn TPHCM và các tỉnh lân cận.

Thứ hai, 11/04/2016 - 01:05

Hàng ngàn học sinh tham gia tìm hiểu nghề nghiệp
Hàng ngàn học sinh tham gia tìm hiểu nghề nghiệp

(Dân trí) - Ngày 10/4, hàng ngàn học sinh, sinh viên ở TPHCM đã tham gia ngày hội “Hướng nghiệp, dạy nghề” 2016 với chủ đề “Vững tay nghề - sáng tương lai” do Thành đoàn TPHCM tổ chức.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 11:13

Ban hành Cấu trúc đề thi tiếng Anh khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc
Ban hành Cấu trúc đề thi tiếng Anh khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc

(Dân trí) - Bộ GD&ĐT vừa ban hành cấu trúc đề thi và Đề thi minh hoạ đánh giá năng lực tiếng Anh dành cho học sinh lớp 12 hoàn thành chương trình tiếng Anh thí điểm cấp THPT theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 10:41

Cử nhân đi giúp việc, phụ hồ: Thức tỉnh “ảo mộng” bằng cấp!
Cử nhân đi giúp việc, phụ hồ: Thức tỉnh “ảo mộng” bằng cấp!

(Dân trí) - Bằng đại học không phải là “tấm lệnh bài” để đổi đời. Cử nhân gác bằng đi giúp việc, phụ hồ, bảo vệ… chính là lời cảnh tỉnh cho sự mù quáng, bất chấp vào bằng được đại học của không ít bạn trẻ.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 01:01

Tân Bộ trưởng GD&ĐT: “Phát huy mọi nguồn lực để đất nước có nền giáo dục xứng tầm”
Tân Bộ trưởng GD&ĐT: “Phát huy mọi nguồn lực để đất nước có nền giáo dục xứng tầm”

“Chúng ta phải chuyển cả một nền giáo dục lấy tiếp cận nội dung là chủ đạo, sang một nền giáo dục chú trọng dạy phương pháp, kỹ năng trên nền tảng kiến thức chuyên môn cần thiết để phát triển năng lực người học và dạy làm người”.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 10:16