Ba công trình đạt Giải thưởng Tạ Quang Bửu 2018 có gì đặc biệt?

Dân trí Theo GS Nguyễn Đức Chiến – Phó Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018, các công trình được đề cử năm nay có chất lượng tốt, đồng đều và được đăng tải trên các tạp chí hàng đầu của các chuyên ngành theo xếp hạng của SCIMAGO. Bên cạnh giá trị khoa học, nhiều công trình còn có tiềm năng ứng dụng cao. Vậy 3 công trình đạt Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm nay có gì đặc biệt?
>>Vinh danh 3 nhà khoa học nhận Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018

TS Trần Đình Phong là tác giả chính của công trình trong lĩnh vực Vật lý: Phong D. Tran,* Thu V. Tran, Maylis Orio, Stephane Torelli, Quang Duc Truong, Keiichiro Nayuki, Yoshikazu Sasaki, Sing Yang Chiam, Ren Yi, Itaru Honma, James Barber, Vincent Artero, “Coordination polymer structure and revisited hydrogen evolution catalytic mechanism for amorphous molybdenum sulfide”, Nature Materials 15, 640-646, 2016.

Ba công trình đạt Giải thưởng Tạ Quang Bửu 2018 có gì đặc biệt? - 1

Hiện nay trong công nghiệp, nhiên liệu hydro đang được sản xuất từ khí thiên nhiên. Thách thức hiện nay là có thể sản xuất được hydro từ nước với giá thành rẻ hơn từ khí thiên nhiên. Vật liệu truyền thống để làm việc này là bạch kim (Pt), là vật liệu hiếm và đắt tiền. Để thay thế Pt, các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu chế tạo những vật liệu rẻ tiền, dễ kiếm, có trữ lượng lớn trên trái đất. TS Trần Đình Phong và nhóm đã tổng hợp được chất xúc tác molybdenum sulfide vô định hình bằng nhiều phương pháp khác nhau với khối lượng lớn. Điều hết sức quan trọng là Công trình này xác định được cơ chế hoạt động xúc tác của vật liệu này một cách đầy đủ và từ đó đề xuất phương pháp thiết kế một thiết bị sản xuất tách hydro từ nước bằng năng lượng mặt trời có thể đạt hiệu suất chuẩn của Cơ quan năng lượng Mỹ.

Công trình được công bố trong Nature Materials là một tạp chí khoa học hàng đầu thế giới, được SCIMAGO xếp hạng 2/1983 trong Khoa học vật liệu, 2/863 trong Hóa học và 3/4363 trong Kỹ thuật.

PGS.TS Phạm Văn Hùng là tác giả chính của công trình khoa học trong lĩnh vực Sinh học Nông nghiệp: Pham Van Hung, Huynh Thi Chau, Nguyen Thi Lan Phi, “In vitro digestibility and in vivo glucose response of native and physically modified rice starches varying amylose contents”. Food Chemistry 191, 74-80, 2016.

quoc hung

Công trình nghiên cứu sự thay đổi cấu trúc và chỉ số đường huyết của các loại tinh bột gạo ở Việt Nam khi tiến hành xử lý nhiệt-ẩm và ẩm-nhiệt. Bằng các phương pháp xử lý trong công trình này, nhóm nghiên cứu đã tạo ra được các loại tinh bột có chỉ số đường huyết trung bình và thấp. Đây là tiền đề cho các nghiên cứu ứng dụng trong sản xuất các sản phẩm thực phẩm chức năng ở Việt Nam để phòng chống các bệnh mãn tính của con người và đặc biệt dùng cho các bệnh nhân tiểu đường và béo phì.

Công trình được công bố trong Food Chemistry là một tạp chí khoa học hàng đầu thế giới trong lĩnh vực Nông nghiệp và Sinh học, được SCIMAGO xếp hạng 9/273 trong Công nghệ thực phẩm.

TS. Đỗ Quốc Tuấn (33 tuổi) là tác giả duy nhất của công trình khoa học trong lĩnh vực Vật lý: T. Q. Do, “Higher dimensional nonlinear massive gravity”, Physical Review D 93, 104003, 2016.


TS. Đỗ Quốc Tuấn chụp ảnh lưu niệm cùng với người thân ở lễ trao Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018.

TS. Đỗ Quốc Tuấn chụp ảnh lưu niệm cùng với người thân ở lễ trao Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018.

Lý thuyết hấp dẫn phi tuyến có khối lượng là một chủ đề nghiên cứu thời sự trong Vật lý và Thiên văn học. Để giải thích được các hiện tượng thực tế, người ta cần mở rộng lý thuyết này cho mô hình không thời gian có số chiều lớn hơn 4. Hầu hết các công trình trước đây đều tập trung nghiên cứu mô hình không thời gian bốn chiều. Các kết quả tính toán của công trình này cho thấy lý thuyết hấp dẫn phi tuyến trong mô hình không thời gian bốn chiều hoàn toàn có thể mở rộng lên không thời gian năm chiều hoặc cao hơn nữa.

Công trình được công bố trong Physical Review D là một tạp chí khoa học có uy tín cao trong lĩnh vực Vật lý, được SCIMAGO xếp hạng 79/1225 trong Vật lý và Thiên văn học.

Nguyễn Hùng

Video: Bộ KH&CN

MỚI NHẤT
Những phát hiện mới về cái chết của trùm phátxít Đức Hitler
Những phát hiện mới về cái chết của trùm phátxít Đức Hitler

Những phút cuối đời của trùm phátxít Đức Adolf Hitler vẫn là đề tài gây tranh cãi với nhiều giả thuyết trái ngược được đưa ra.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 04:02

Các nhà khoa học dự đoán về một bệnh dịch sắp xảy ra mà y học phải bó tay
Các nhà khoa học dự đoán về một bệnh dịch sắp xảy ra mà y học phải bó tay

(Dân trí) - Một loại nấm miễn dịch với thuốc trong tương lai gần có thể gây bùng phát dịch bệnh, dẫn đến cái chết của cây cỏ, động vật và cả con người. Đây là kết luận của một nghiên cứu chung do các nhà khoa học trường College Hoàng gia London và Đại học Exeter thực hiện, vừa được công bố trên tạp chí Science.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 03:47

Các hạt nano có thể giúp cứu các cây kém dinh dưỡng
Các hạt nano có thể giúp cứu các cây kém dinh dưỡng

(Dân trí) - Thường được dùng để chống lại bệnh ung thư, các hạt liposome tí hon cũng có thể vận chuyển các chất dinh dưỡng cho cây hiệu quả, thậm chí còn hiệu quả hơn việc sử dụng trực tiếp các chất dinh dưỡng cho cây.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 09:41

Khủng hoảng ong: Toà án EU ủng hộ lệnh cấm thuốc trừ sâu
Khủng hoảng ong: Toà án EU ủng hộ lệnh cấm thuốc trừ sâu

(Dân trí) - Mới đây, tòa án EU đã ủng hộ lệnh cấm nông dân sử dụng ba loại thuốc trừ sâu neonicotinoid do khiến số lượng ong giảm mạnh.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 05:52

Rối loạn nhịp tim, bệnh động mạch cảnh có thể gây sa sút trí tuệ
Rối loạn nhịp tim, bệnh động mạch cảnh có thể gây sa sút trí tuệ

(Dân trí) - Những bệnh nhân bị rối loạn nhịp tim (còn được gọi là rung nhĩ) và được chẩn đoán bị bệnh động mạch cảnh có thể có nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ cao hơn.Tắc nghẽn động mạch cảnh thường xảy ra theo tuổi, làm cản trở lưu thông máu tới não.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 05:46

Con người sẽ “chiến thắng” bệnh cảm cúm trong tương lai không xa?
Con người sẽ “chiến thắng” bệnh cảm cúm trong tương lai không xa?

(Dân trí) - Có một sự thật phũ phàng là con người đã có thể cấy ghép các cơ quan, thụ tinh nhân tạo, chữa lành ung thư… nhưng lại hoàn toàn bó tay với bệnh “cảm cúm” thông thường!

Thứ bảy, 19/05/2018 - 05:40

Chiêm ngưỡng công nghệ laser đánh bay lớp gỉ sét trong nháy mắt
Chiêm ngưỡng công nghệ laser đánh bay lớp gỉ sét trong nháy mắt

(Dân trí) - Thay vì phải mất hàng giờ để tẩy gỉ sét cho các dụng cụ kim loại bằng phương pháp thủ công, phát minh dựa trên nền tảng là công nghệ laser, được giới thiệu dưới đây, sẽ giúp chúng ta hoàn thành công việc “khó nhằn” này chỉ trong tích tắc.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 05:37

Dấu vết tinh thể thời gian trong… đồ chơi trẻ em
Dấu vết tinh thể thời gian trong… đồ chơi trẻ em

(Dân trí) - Loại đá huyền bí này không chỉ tồn tại trong phòng thí nghiệm, mà có thể ở ngay cạnh chúng ta.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 09:43

Khơi gợi và khích lệ niềm đam mê nghiên cứu khoa học cho học sinh
Khơi gợi và khích lệ niềm đam mê nghiên cứu khoa học cho học sinh

(Dân trí) - Ngày 18/5, tại Hà Nội, Trung tâm Vũ Trụ Việt Nam (Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đã tổ chức Ngày hội Khoa học và Công nghệ Vũ trụ Space Day 2018 với chủ đề “Space Day 2018 – Vũ trụ trong tầm tay” nhằm mục đích khơi gợi và khích lệ niềm đam mê nghiên cứu khoa học, công nghệ đối với các bạn học sinh.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 04:18

Những ngôi sao sinh ra chỉ 250 triệu năm sau vụ nổ Big Bang
Những ngôi sao sinh ra chỉ 250 triệu năm sau vụ nổ Big Bang

(Dân trí) - Các quan sát ánh sáng sao từ một thiên hà ở xa chỉ ra rằng việc hình thành các vì tinh tú đã bắt đầu từ sớm, chỉ sau vụ nổ Big Bang khoảng 250 triệu năm.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 03:43

"Niềm vui của một nhà khoa học đó là tạo nên những khám phá thú vị"
"Niềm vui của một nhà khoa học đó là tạo nên những khám phá thú vị"

(Dân trí) - “Niềm vui của một nhà khoa học đó là tạo nên những khám phá thú vị, chia sẻ chúng với người thân và đồng nghiệp, và cuối cùng là được ghi nhận xứng đáng”, TS Đỗ Quốc Tuấn chia sẻ tại buổi lễ trao Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 03:08

Tôn vinh 62 tấm gương tiêu biểu thầm lặng vì khoa học
Tôn vinh 62 tấm gương tiêu biểu thầm lặng vì khoa học

(Dân trí) - Ngày 18/5, UBND tỉnh Bình Định tổ chức lễ kỷ niệm Ngày Khoa học & Công nghệ Việt Nam (18/5) và tôn vinh 62 trí thức tiêu biểu về KH&CN tỉnh lần thứ II - năm 2018. Ðây thật sự là ngày hội của những người làm khoa học.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 01:20

ĐÁNG QUAN TÂM
Vinh danh 3 nhà khoa học nhận Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018
Vinh danh 3 nhà khoa học nhận Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018

(Dân trí) - Sáng 18/5, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức lễ trao Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018. Đây là một trong số các sự kiện quan trọng, thiết thực chào mừng ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5) và ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5).

Thứ sáu, 18/05/2018 - 10:43

Viện Công nghệ sinh học - Đại học Huế sẽ trở thành 1 trong 3 trung tâm quốc gia
Viện Công nghệ sinh học - Đại học Huế sẽ trở thành 1 trong 3 trung tâm quốc gia

(Dân trí) - Ngày 17/5 tin từ UBND tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết Đề án phát triển Viện Công nghệ sinh học - Đại học Huế vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Viện này sẽ được đầu tư nâng cấp phát triển thành 1 trong 3 trung tâm công nghệ sinh học quốc gia vào năm 2025.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 06:58

Chiếc nhẫn “vạn năng” có thể thay thế hàng loạt món đồ công nghệ
Chiếc nhẫn “vạn năng” có thể thay thế hàng loạt món đồ công nghệ

(Dân trí) - Còn gì tuyệt với hơn khi chúng ta có thể tích hợp chức năng của tất cả các món đồ công nghệ, hay mang theo bên người, như: điện thoại, USB, đồng hồ thông minh… vào trong một chiếc nhẫn.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 06:55

Những cách chữa bệnh lạ của con người thời kỳ đồ đá
Những cách chữa bệnh lạ của con người thời kỳ đồ đá

Thời kỳ đồ đá (Stone Age) là một giai đoạn tiền sử dài cách đây khoảng 3 triệu năm, trong đó con người sử dụng đá để chế tạo đồ vật. Do cuộc sống đơn giản, hoang dã, nên cách chữa bệnh của con người cũng rất sơ khai, như một số thủ thuật sau đây.

Thứ năm, 17/05/2018 - 07:48

Tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà khoa học yên tâm công tác
Tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà khoa học yên tâm công tác

(Dân trí) - Sáng 17/5, sau khi lắng nghe những vướng mắc, khó khăn của các nhà khoa học ở Viện Hàn lâm KHCN Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã đề nghị các bộ ngành, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nghiên cứu đề xuất, sửa đổi quy định cho phù hợp để kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà khoa học yên tâm công tác.

Thứ năm, 17/05/2018 - 07:07

Chủ tịch Quốc hội: Tiếng nói của giới khoa học xã hội vẫn còn khiêm tốn!
Chủ tịch Quốc hội: Tiếng nói của giới khoa học xã hội vẫn còn khiêm tốn!

(Dân trí) - “Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội chưa phát huy được hiệu quả thế mạnh của mình, tiếng nói của giới khoa học xã hội vẫn còn khiêm tốn, xã hội vẫn chưa được biết và giữ gìn về các thành tựu của khoa học xã hội, các cơ quan hoạch định chính sách vẫn chưa nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học thuộc Viện Hàn lâm khoa học xã hội”

Thứ năm, 17/05/2018 - 03:16

Thói quen ăn uống ảnh hưởng tới bệnh huyết áp cao
Thói quen ăn uống ảnh hưởng tới bệnh huyết áp cao

(Dân trí) - Huyết áp cao là một bệnh liên quan đến lối sống, thói quen ăn uống có thể ảnh hưởng đến huyết áp của bạn. Cần lưu ý rằng có tới 25-30% người dân đô thị và 10–20% người dân nông thôn bị tăng huyết áp.

Thứ năm, 17/05/2018 - 08:34

Khủng long ấp trứng như thế nào?
Khủng long ấp trứng như thế nào?

(Dân trí) - Rất khó nghiên cứu việc nuôi nấng con cái của khủng long, vì số lượng hóa thạch khá ít, nhưng hành vi ấp trứng của khủng long oviraptorosaur lần đầu tiên đã được phác thảo ra những nét chính.

Thứ năm, 17/05/2018 - 05:59

Băng lâu năm ở Bắc Cực đang biến mất
Băng lâu năm ở Bắc Cực đang biến mất

(Dân trí) - Trên vùng biển Bắc Cực có những khối băng tồn tại hàng nhiều năm trước khi tan chảy. Nhưng năm nay đã ghi nhận mức thấp chưa từng có của những khối băng trên 5 tuổi.

Thứ năm, 17/05/2018 - 05:44

Phát hiện thú vị về nơi ngủ của tinh tinh
Phát hiện thú vị về nơi ngủ của tinh tinh

(Dân trí) - Các nhà khoa học từ Đại học Quốc gia bang Bắc Carolina đã vô cùng ngạc nhiên khi phát hiện ra tinh tinh giữ nơi ngủ của chúng sạch sẽ hơn so với giường chiếu của con người.

Thứ năm, 17/05/2018 - 05:32

Khoảnh khắc lợn rừng quật ngã sư tử để thoát thân nhưng bất thành
Khoảnh khắc lợn rừng quật ngã sư tử để thoát thân nhưng bất thành

(Dân trí) - Lọt vào tầm phục kích của một con sư tử cái nên lợn rừng đã chống trả một cách quyết liệt. Một cuộc chiến không khoan nhượng đã diễn ra khiến cho cát bụi bay mù mịt. Trong khi lợn rừng loay hoay tìm cách nhằm quật ngã đối thủ để thoát thân thì sư tử lại tỏ ra gan lì với kinh nghiệm đi săn lão luyện và cái kết của cuộc chiến này đã nghiêng về kẻ mạnh hơn.

Thứ tư, 16/05/2018 - 09:50

Khai mạc Chợ công nghệ và Thiết bị chuyên ngành Công nghệ thông tin
Khai mạc Chợ công nghệ và Thiết bị chuyên ngành Công nghệ thông tin

(Dân trí) - Ngày 16/5, tại Hà Nội, đã diễn ra lễ khai mạc Chợ công nghệ và Thiết bị chuyên ngành Công nghệ thông tin (IT Techmart 2018) nhằm giới thiệu những thành tựu, sản phẩm khoa học và công nghệ mới nhất trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

Thứ tư, 16/05/2018 - 08:18