Columbus tìm ra châu Mỹ, nhưng vì sao tên ông không được đặt cho châu lục này?

Dân trí Theo Giáo sư sử học Matt Crawford của Trường đại học Kent, bang Ohio, Mỹ thì câu trả lời liên quan đến danh tiếng của Columbus vào thời điểm người châu Âu đặt tên cho lục địa mới được phát hiện này và ảnh hưởng của chiến dịch vận động rất thành công của nhà thám hiểm người Ý tên là Amerigo Vespucci.

Columbus tìm ra châu Mỹ, nhưng vì sao tên ông không được đặt cho châu lục này? - 1

Bên cạnh đó, cho đến khi qua đời, Columbus vẫn giữ ý kiến rằng vùng đất mới mà ông tìm ra chính là châu Á. Trong khi đó, Vespucci là một trong những nhà thám hiểm đầu tiên tuyên bố rằng Tân thế giới (châu Mỹ ngày nay) là một châu lục hoàn toàn mới đối với người châu Âu.

Columbus sinh năm 1451 ở Genoa, Ý, và đến Bồ Đào Nha năm 1476 để bắt đầu công việc lập bản đồ. Vào thời đó, thời kì có tên Kỷ nguyên Khám phá, Bồ Đào Nha là nước tiên phong, họ đã khám phá ra quần đảo Madeira va quần đảo Azores ở bắc Đại Tây Dương rồi dùng thuyền vượt biển xuống bờ biển phía tây châu Phi.

Tuy nhiên, cái mà châu Âu thực sự muốn khi đó chính là tuyến đường đến Ấn Độ. Đế chế Ottoman đã chặn đường lưu thông của người châu Âu đi qua Constantinople (Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay), cũng như con đường đi qua Bắc Phi và Biển Đỏ. Columbus muốn tìm được con đường đưa châu Âu đến với châu Á và cũng như nhiều người khác, ông cho rằng có thể đến châu Á bằng cách đi thuyền về phía Tây.

Bồ Đào Nha từ chối ý tưởng của Columbus, không phải vì ông không có uy tín mà vì họ cho rằng ông không lường hết được khoảng cách rất xa giữa châu Âu và Ấn Độ. Thế là ông lên kế hoạch đến Tây Ban Nha. Đến nay vẫn chưa ai biết rõ bằng cách nào mà Columbus thuyết phục được Tây Ban Nha tin tưởng ông sẽ thành công, chỉ biết rằng họ hứa sẽ thưởng cho ông rất nhiều nếu ông tìm được đường đến Ấn Độ.

Columbus đã đi thuyền thẳng tới đảo Bahaman của Guannahani (châu Mỹ). Trong 4 chuyến vượt biển đến Tân thế giới, ông đã đặt chân lên nhiều hòn đảo như Cuba, Hispaniola và các bờ biển ở Trung và Nam Mỹ, nhưng ông luôn nói rằng ông đã tìm ra châu Á, có thể là để đảm bảo Tây Ban Nha sẽ trọng thưởng như đã hứa.

Lập trường này của ông đã tạo nên một số luồng dư luận cho rằng ông lừa gạt và không đáng tin cậy. Trong khi đó, nhà thám hiểm người Bồ Đào Nha tên là Vasco da Gama đã đi từ Bồ Đào Nha đến Ấn Độ và trở về bằng thuyền theo lối vòng quanh Mũi Hảo Vọng ở nam Phi trong khoảng thời gian 1497 – 1499, có nghĩa là Bồ Đào Nha đã đánh bại Tây Ban Nha trong cuộc đua đến Ấn Độ.

Triều đình Tây Ban Nha hẳn là đã rất thất vọng với thất bại của Columbus cộng với việc mất mặt ở cuộc đua với Bồ Đào Nha khiến cho triều đình Tây Ban Nha đã cho quân đến biển Caribbean bắt giữ ông và giải về Tây Ban Nha, sau đó tước hết danh hiệu của ông.

Những lá thư

Năm 1493, Columbus viết một lá thư gửi một trong những người ủng hộ ông là Luis de Santángel, kể về khám phá của mình. Lá thư này về sau đã được in lại và rất nhiều người tìm đọc.

Tuy nhiên, những lá thư của nhà thám hiểm người Ý Vespucci (1459-1512) nổi tiếng hơn nhiều. Vespucci đã dong thuyền dưới lá cờ Bồ Đào Nha và có chuyến đi đầu tiên đến Tân thế giới vào năm 1499. Như đã nói ở trên, Vespucci nhận ra rằng những miền đất này không phải là châu Á mà là những lục địa mới.

Nhiều học giả cho rằng những lá thư của Vespucci khó mà mô tả được những chuyến đi được coi như những cuộc cách mạng này, cho nên rất có thể mọi người đã tự hiểu ra nhiều điều hơn là ý định của ông khi viết những lá thư đó. Ví dụ như Vespucci gọi vùng đất liền đó là “lục địa” nhưng nó cũng có thể ý ông chỉ là “đất liền” mà thôi.

Theo Giáo sư Crawford “cho dù Vespucci muốn nói gì đi nữa thì những lá thư của ông về Tân thế giới gửi cho người bảo trợ của ông là Lorenzo de' Medici cũng trở thành ấn phẩm bán chạy nhất châu Âu. Không phải tự dưng mà người ta nói rằng những bức thư của Vespucci giúp cho mọi người biết về Tân thế giới hơn hẳn bức thư của Columbus”.

Còn Giáo sư sử học Christine Johnson của Trường đại học Washington ở St. Louis đã viết trong nghiên cứu năm 2006 của mình rằng “Trong những lá thư này, Vespucci đề cập đến những khía cạnh nhạy cảm như phong tục sinh hoạt tình dục và phong tục ăn kiêng của cư dân bản địa và những điều mới lạ rút ra từ những quan sát khoa học của chính ông”.

Những lá thư này hóa ra lại ảnh hưởng đến một người làm bản đồ nổi tiếng người Đức tên là Martin Waldseemüller. Năm 1507, ông Waldseemüller đã lập bản đồ đầu tiên của vùng đất này và dùng tên “America”. Tuy nhiên, cái tên này lại không bao hàm cả vùng đất là lãnh thổ Brazil. Waldseemüller không thực sự dùng tên America cho toàn bộ châu lục này.

Để lý giải vì sao phần đất liền của châu lục này được đặt tên là “America” chứ không phải là “Amerigo”, phần giới thiệu về tập bản đồ của Waldseemüller viết rằng “bởi vì cả châu Âu và châu Á đều được đặt theo tên phụ nữ, tôi thấy không có lí do gì để phản đối gọi vùng đất này là Amerige, nghĩa là vùng đất của Amerigo, hay là America, đặt theo tên của Amerigo, một con người vĩ đại đã khám phá ra vùng đất này.”

Trên thực tế, Bồ Đào Nha đã đặt tên cho Brazil là “Ilha de Vera Cruz”, nghĩa là “Hòn đảo của Thập giá Đích thực”, nhưng có thể vào thời đó Waldseemüller không hề biết như vậy.

Trong những bản đồ sửa sau đó vào những năm 1513 và 1516, Waldseemüller không dùng tên America nữa mà dùng tên “Terra Incognita” nghĩa là vùng đất chưa ai biết tới và “Terra Nova” nghĩa là vùng đất mới, có thể là do ông nhận ra rằng chính Columbus chứ không phải Vespucci mới là người thực sự khám phá ra Tân thế giới. Nhưng khi đó đã quá muộn, những người làm bản đồ khác đã bắt chước ông và phổ biến cái tên America đi khắp nơi. Cái tên này chắc chắn được sử dụng phổ biến từ cuối những năm 1500.

Cứ cho là như vậy, việc đặt tên một vùng đất mới nhiều khi là một việc làm mang tính biểu trưng, cho dù là người châu Âu không hề cai quản vùng đất này trong một thời gian dài trong lịch sử.

“Toàn bộ ngành kinh doanh lập bản đồ và châu Âu đặt tên các địa danh mà họ chẳng có việc gì liên quan để mà đặt tên cả, đấy là một phần trong nỗ lực của họ nhằm sở hữu những vùng đất này” - Giáo sư Crawford nói – Đấy chính là hệ tư tưởng thuộc địa hóa, coi rằng đây là đất của ta, chúng ta được quyền đặt tên cho vùng đất ấy.”

Phạm Hường (Theo Live Science)

MỚI NHẤT
Phát hiện ốc sên tiền sử 99 triệu năm tuổi ở Myanmar
Phát hiện ốc sên tiền sử 99 triệu năm tuổi ở Myanmar

(Dân trí) - Nhà nghiên cứu Lida Xing của kênh National Geographic vừa công bố thông tin tạo được sự quan tâm lớn từ cộng đồng cổ sinh vật học khi phát hiện ra hổ phách chứa nguyên vẹn con ốc sên 99 triệu năm tuổi.

Thứ hai, 15/10/2018 - 12:04

Hé lộ siêu máy ảnh nhanh nhất thế giới chụp… 10.000 tỷ khung hình/giây
Hé lộ siêu máy ảnh nhanh nhất thế giới chụp… 10.000 tỷ khung hình/giây

(Dân trí) - Với tốc độ lên mức không tưởng, siêu máy ảnh được tạo ra bởi các nhà khoa học đến từ đại học Quebec và Viện Công nghệ California (Mỹ) đã xô đổ nhiểu kỷ lục và hiện là máy ảnh nhanh nhất thế giới.

Chủ nhật, 14/10/2018 - 03:00

Tìm thấy trứng khủng long có niên đại 80 triệu năm
Tìm thấy trứng khủng long có niên đại 80 triệu năm

(Dân trí) - Mười lăm quả trứng hóa thạch đã được phát hiện ở Guanyintang, gần Yiwu, ở tỉnh Chiết Giang phía đông Trung Quốc.

Chủ nhật, 14/10/2018 - 09:46

Chẩn đoán ung thư giai đoạn đầu nhờ... phân tử nước
Chẩn đoán ung thư giai đoạn đầu nhờ... phân tử nước

(Dân trí) - Tạp chí khoa học điện tử Eurekalert đưa tin, các nhà khoa học đã tìm ra cách chẩn đoán ung thư giai đoạn đầu nhờ phân tử nước.

Chủ nhật, 14/10/2018 - 07:37

Những người dễ hài lòng hơn thường... nghèo hơn
Những người dễ hài lòng hơn thường... nghèo hơn

(Dân trí) - Theo một nghiên cứu mới, trẻ em càng dễ tính thì càng có nhiều khả năng sau này trở thành người nghèo hơn.

Chủ nhật, 14/10/2018 - 06:02

Kiến biết dùng… kháng sinh trước cả con người
Kiến biết dùng… kháng sinh trước cả con người

(Dân trí) - Trước khi con người biết cách canh tác, trồng trọt cách đây 12.000 năm thì loài kiến đã biết trồng nấm 60 triệu năm trước và thậm chí còn biết dùng cả… kháng sinh.

Chủ nhật, 14/10/2018 - 05:54

Phát hiện hài cốt “ma cà rồng” 1.500 tuổi tại Italia
Phát hiện hài cốt “ma cà rồng” 1.500 tuổi tại Italia

(Dân trí) - Các nhà khảo cổ học đến từ Đại học Arizona vừa phát hiện ra một bộ hài cốt trẻ nhỏ tại Italia có niên đại từ thế kỷ thứ 5 TCN bị chôn vùi với một viên đá chặn trong miệng.

Chủ nhật, 14/10/2018 - 05:48

Bạn có đủ tự tin với vốn kiến thức của mình về "sa mạc"?
Bạn có đủ tự tin với vốn kiến thức của mình về "sa mạc"?

(Dân trí) - Với điều kiện khí hậu được xếp vào loại khắc nghiệt nhất, kéo theo đó là hệ động thực vật hết sức đặc trưng, sa mạc nghiễm nhiên trở thành một đề tài thu hút được nhiều sự quan tâm của những người đam mê khoa học và thích khám phá những điều mới lạ!

Chủ nhật, 14/10/2018 - 05:26

Nhật Bản: Thiên thạch 4,5 tỷ năm tuổi rơi trúng mái nhà
Nhật Bản: Thiên thạch 4,5 tỷ năm tuổi rơi trúng mái nhà

(Dân trí) - Theo thông tin được công bố từ đài NHK (Nhật Bản), một thiên thạch có tuổi đời 4,5 tỷ năm đã rơi trúng mái nhà một người dân ở Komaki, cách Tokyo 250 km về phía tây nam.

Chủ nhật, 14/10/2018 - 05:21

Các nhà khoa học phát hiện ra rằng bia có tác dụng chữa bệnh
Các nhà khoa học phát hiện ra rằng bia có tác dụng chữa bệnh

(Dân trí) - Các chuyên gia từ Đại học Erlangen – Nuremberg của Đức vừa phát hiện ra điều bất ngờ: trong thành phần của bia có các chất tác động tích cực đến sức khỏe con người. Kết quả nghiên cứu được công bố trên trang web của trường đại học.

Thứ bảy, 13/10/2018 - 06:10

Phát hiện loài “khủng long bạo chúa” dưới biển 85 triệu năm tuổi
Phát hiện loài “khủng long bạo chúa” dưới biển 85 triệu năm tuổi

(Dân trí) - Được tìm thấy từ năm 1991, tuy nhiên, đến vừa qua, các nhà khoa học mới thống nhất xác định được chính xác “tên tuổi” của loài khủng long được coi là “bạo chúa” của biển khơi.

Thứ bảy, 13/10/2018 - 05:54

Phát  lộ bức tranh khắc đá có tuổi đời 2,6 triệu năm
Phát lộ bức tranh khắc đá có tuổi đời 2,6 triệu năm

(Dân trí) - Những hình khắc trên đá được phát hiện bởi các ngư dân ở đông nam Adiyaman, Thổ Nhĩ Kỳ, đang thu hút sự quan tâm của giới khảo cổ học bởi có thể nó có niên đại từ thời kỳ đồ đá.

Thứ bảy, 13/10/2018 - 03:24

ĐÁNG QUAN TÂM
Một gia đình sống lành mạnh sẽ giảm nguy cơ béo phì ở trẻ
Một gia đình sống lành mạnh sẽ giảm nguy cơ béo phì ở trẻ

(Dân trí) - Trong một nghiên cứu mới đây, các nhà khoa học đến từ Đại học London (Anh), đã kết luận, trẻ được sống trong một môi trường tốt với việc sử dụng nhiều trái cây, rau quả, ít xem TV sẽ giảm nguy cơ béo phì hơn các môi trường sống khác.

Thứ bảy, 13/10/2018 - 06:38

Ánh sáng bí ẩn xuất hiện trong bầu trời đêm ở Trung Quốc
Ánh sáng bí ẩn xuất hiện trong bầu trời đêm ở Trung Quốc

(Dân trí) - Người dân địa phương và cư dân mạng tại quốc gia đông dân nhất thế giới hiện đang bàn tán xôn xao về hình ảnh ánh sáng bí ẩn xuất hiện trên bầu trời của Trung Quốc.

Thứ bảy, 13/10/2018 - 06:34

Giấc mơ về những bức ảnh “sống” trong Harry Potter đã trở thành hiện thực!
Giấc mơ về những bức ảnh “sống” trong Harry Potter đã trở thành hiện thực!

(Dân trí) - Những ai là fan của bộ tiểu thuyết nổi tiếng toàn cầu “Harry Potter”, chắc cũng đã từng một thời mê mẩn với những bức ảnh có thể cử động như đang “sống”, xuất hiện trong tác phẩm này. Và thứ tưởng chừng như chỉ xuất hiện trong thế giới phù thủy này, giờ đã được “hiện thực hóa” nhờ công nghệ!

Thứ bảy, 13/10/2018 - 06:19

Bí mật thảm hoạ núi lửa chôn vùi hàng nghìn người lớn nhất lịch sử loài người
Bí mật thảm hoạ núi lửa chôn vùi hàng nghìn người lớn nhất lịch sử loài người

(Dân trí) - Với sức nóng khủng khiếp, thảm hoạ núi lửa Vesuvius (Châu Âu) phun trào cách đây 2 thiên niên kỷ chôn vùi hàng nghìn người khiến não của các nạn nhân bị đun sôi, tạo ra áp lực cực mạnh khiến cả hộp sọ bị nổ tung.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 04:26

Kỹ thuật tạo ra chuột con từ… hai chuột cái đầu tiên trên thế giới
Kỹ thuật tạo ra chuột con từ… hai chuột cái đầu tiên trên thế giới

(Dân trí) - Theo thông tin mới nhất từ các nhà khoa học Trung Quốc, các nhà nghiên cứu đã tạo ra những con chuột con khoẻ mạnh từ… hai chuột mẹ bằng cách sử dụng công nghệ tế bào gốc và chỉnh sửa gene mà không cần những con chuột đực.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 04:18

Thót tim cảnh cá mập trắng bất ngờ lao lên khỏi mặt nước tấn công
Thót tim cảnh cá mập trắng bất ngờ lao lên khỏi mặt nước tấn công

(Dân trí) - Một đoạn video ngắn được cho là quay tại bờ biển Australia khiến nhiều người không khỏi thót tim trước cảnh một con cá mập trắng từ biển sâu bất ngờ lao vọt lên khỏi mặt nước để vồ mồi.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 04:12

Khám phá cách các nhà khoa học biến rác thải nhựa thành... xăng dầu
Khám phá cách các nhà khoa học biến rác thải nhựa thành... xăng dầu

(Dân trí) - “Sự cạn kiệt nguồn nhiên liệu hóa thạch” và “tình trạng ô nhiễm rác thải nhựa” chính là hai vấn đề rất lớn mà con người đang phải đối mặt. Chính vì vậy sự xuất hiện của một công nghệ giúp biến nhựa không thể tái chế thành xăng dầu sẽ thực sự tạo ra một cuộc cách mạng, ở thời điểm hiện tại!

Thứ sáu, 12/10/2018 - 02:01

Mối nguy hiểm đến  từ việc cá bị câu rồi được thả ra
Mối nguy hiểm đến từ việc cá bị câu rồi được thả ra

(Dân trí) - Theo một nghiên cứu mới, câu cá có thể là một hành động tàn nhẫn ngay cả khi cá bị câu lên rồi được thả trở lại vào trong nước, bởi vì chúng không còn khả năng săn mồi như trước.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 09:41

Tìm thấy thế giới bị mất tích dưới đáy Thái Bình Dương
Tìm thấy thế giới bị mất tích dưới đáy Thái Bình Dương

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu thuộc Hiệp hội nghiên cứu khoa học và ứng dụng quốc gia (CSIRO) và Đại học Quốc gia Úc trong một cuộc khảo sát Biển Tasman đã khám phá ra một dãy núi mà con người chưa bao giờ nhìn thấy.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 06:40

Ảo giác “du hành thời gian” lừa não bạn thấy thứ không có thật
Ảo giác “du hành thời gian” lừa não bạn thấy thứ không có thật

(Dân trí) - Các nhà khoa học đến từ Caltech đã tạo ra một ảo giác “du hành thời gian” mới lừa não bộ bạn nhìn thấy thứ không thật sự ở đó.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 06:24

Lộ diện robot “rắn” có thể… leo trèo, bơi lội
Lộ diện robot “rắn” có thể… leo trèo, bơi lội

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu tại Đại học Kyoto, Nhật Bản vừa hé lộ hình ảnh một loại robot được thiết kế lấy nguyên mẫu từ loài rắn. Điểm đặc biệt là loại robot này rất linh hoạt, có thể di chuyển trên nhiều bề mặt khác nhau

Thứ sáu, 12/10/2018 - 06:05

Các nhà khoa học Trung Quốc phát triển kỹ thuật tạo hoa hồng xanh mới
Các nhà khoa học Trung Quốc phát triển kỹ thuật tạo hoa hồng xanh mới

(Dân trí) - Những nhà nghiên cứu đến từ Trung Quốc rất tự tin cho biết, họ đã thành công trong việc tạo ra bông hồng xanh đầu tiên thực sự.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 05:56