Khủng long ấp trứng như thế nào?

Dân trí Rất khó nghiên cứu việc nuôi nấng con cái của khủng long, vì số lượng hóa thạch khá ít, nhưng hành vi ấp trứng của khủng long oviraptorosaur lần đầu tiên đã được phác thảo ra những nét chính.

Khủng long ấp trứng như thế nào? - 1

Các nhà khoa học tin những con lớn nhất của loài khủng long này đã sắp xếp trứng của chúng quanh một khoảng trống ở trung tâm tổ.

Như vậy sẽ chịu được sức nặng của khủng long bố mẹ, trong khi cho phép chúng bảo đảm cung cấp nhiệt cơ thể hoặc sự bảo vệ cho những con khủng long con đang trưởng thành, chưa phá vỡ lớp vỏ mỏng để chui ra ngoài.

Họ hàng cổ đại có lông vũ của các loài chim hiện đại, khủng long oviraptorosaur sinh sống vào kỉ Phấn Trắng Muộn, ít nhất 67 triệu năm trước.

Phần mào xương xẩu và chiếc đuôi dài, như thằn lằn khiến một loài, Anzu wyliei, được gọi là “loài gà đến từ địa ngục”.


Một tổ khủng long có đường kính 60cm – một phần sức nặng của khủng long bố mẹ sẽ đặt trên trứng - Ảnh từ Kohei Tanaka.

Một tổ khủng long có đường kính 60cm – một phần sức nặng của khủng long bố mẹ sẽ đặt trên trứng - Ảnh từ Kohei Tanaka.

Đồng tác giả nghiên cứu Darla Zelenitsky đến từ Đại học Calgary phát biểu với BBC News: “Đó là một nhóm khủng long rất thú vị. Hầu hết chúng đều có kích thước nhỏ khoảng 100kg hoặc nhẹ hơn. Chúng rất giống chim, chúng có hộp sọ rất giống vẹt. Mặc dù chúng tương đối hiếm, có khá nhiều mẫu vật thú vị”.

Nhóm nghiên cứu quan sát hình dáng và kích cỡ của hơn 40 tổ khác nhau, phần lớn có nguồn gốc ở Trung Quốc và Mông Cổ, để xác định hành vi ấp trứng.

Họ phát hiện ra rằng đường kính ổ trứng dao động từ 35cm (với những loài nhỏ hơn) tới 330cm ở loài lớn nhất, Macroelongatoolithus.

Khoảng trống ở trung tâm tổ có vẻ gia tăng theo kích cỡ loài.


Tổ của một con oviraptorosaur lớn – có một khoảng trống lớn ở trung tâm để khủng long bố mẹ ngồi lên - Ảnh từ Kohei Tanaka

Tổ của một con oviraptorosaur lớn – có một khoảng trống lớn ở trung tâm để khủng long bố mẹ ngồi lên - Ảnh từ Kohei Tanaka

Ở chim không thấy có sự thích nghi này.

Theo tiến sĩ Zelenitsky: “Từ những gì chúng tôi quan sát được, điều này gần như chỉ thấy ở nhóm này. Chúng có những quả trứng rất dài. Nên đây là điểm độc đáo của chúng”.

Vài nghiên cứu chỉ ra rằng những quả trứng dài này có khả năng có màu xanh lam. Những quả lớn nhất có lớp vỏ mỏng manh nhất, nhưng có thể nặng tới 6kg.

Các nhà khoa học kết luận rằng các giống nhỏ hơn của khủng long oviraptorosaur có khả năng ngồi trực tiếp lên ổ trứng của chúng, được sắp xếp từng lớp chồng lên nhau.

Tổ của những loài lớn hơn có một vòng trứng đơn được sắp xếp quanh một khoảng trống lớn ở tâm, chịu phần lớn sức nặng của khủng long bố mẹ.


Ảnh minh họa: hành vi ấp trứng của oviraptorosaur lớn và nhỏ - Ảnh từ Masato Hattori.

Ảnh minh họa: hành vi ấp trứng của oviraptorosaur lớn và nhỏ - Ảnh từ Masato Hattori.

Nhận xét về nghiên cứu này, Tiến sĩ Lindsay Zanno đến từ Bảo tàng Khoa học Tự nhiên North Caroline miêu tả nó là “đơn giản mà tao nhã”.

“Tổ của khủng long đặc biệt quý giá vì chúng mang đến cho chúng ta kiến thức về cách khủng long tiến hóa… tiếp thu những hành vi cho phép chúng sưởi ấm hoặc bảo vệ trứng mà không làm vỡ chúng bằng cơ thể kếch xù của mình”.

Lộc Xuân (Theo BBC News)

MỚI NHẤT
Khơi gợi và khích lệ niềm đam mê nghiên cứu khoa học cho học sinh
Khơi gợi và khích lệ niềm đam mê nghiên cứu khoa học cho học sinh

(Dân trí) - Ngày 18/5, tại Hà Nội, Trung tâm Vũ Trụ Việt Nam (Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đã tổ chức Ngày hội Khoa học và Công nghệ Vũ trụ Space Day 2018 với chủ đề “Space Day 2018 – Vũ trụ trong tầm tay” nhằm mục đích khơi gợi và khích lệ niềm đam mê nghiên cứu khoa học, công nghệ đối với các bạn học sinh.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 04:18

Những ngôi sao sinh ra chỉ 250 triệu năm sau vụ nổ Big Bang
Những ngôi sao sinh ra chỉ 250 triệu năm sau vụ nổ Big Bang

(Dân trí) - Các quan sát ánh sáng sao từ một thiên hà ở xa chỉ ra rằng việc hình thành các vì tinh tú đã bắt đầu từ sớm, chỉ sau vụ nổ Big Bang khoảng 250 triệu năm.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 03:43

"Niềm vui của một nhà khoa học đó là tạo nên những khám phá thú vị"
"Niềm vui của một nhà khoa học đó là tạo nên những khám phá thú vị"

(Dân trí) - “Niềm vui của một nhà khoa học đó là tạo nên những khám phá thú vị, chia sẻ chúng với người thân và đồng nghiệp, và cuối cùng là được ghi nhận xứng đáng”, TS Đỗ Quốc Tuấn chia sẻ tại buổi lễ trao Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 03:08

Tôn vinh 62 tấm gương tiêu biểu thầm lặng vì khoa học
Tôn vinh 62 tấm gương tiêu biểu thầm lặng vì khoa học

(Dân trí) - Ngày 18/5, UBND tỉnh Bình Định tổ chức lễ kỷ niệm Ngày Khoa học & Công nghệ Việt Nam (18/5) và tôn vinh 62 trí thức tiêu biểu về KH&CN tỉnh lần thứ II - năm 2018. Ðây thật sự là ngày hội của những người làm khoa học.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 01:20

Ba công trình đạt Giải thưởng Tạ Quang Bửu 2018 có gì đặc biệt?
Ba công trình đạt Giải thưởng Tạ Quang Bửu 2018 có gì đặc biệt?

(Dân trí) - Theo GS Nguyễn Đức Chiến – Phó Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018, các công trình được đề cử năm nay có chất lượng tốt, đồng đều và được đăng tải trên các tạp chí hàng đầu của các chuyên ngành theo xếp hạng của SCIMAGO. Bên cạnh giá trị khoa học, nhiều công trình còn có tiềm năng ứng dụng cao. Vậy 3 công trình đạt Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm nay có gì đặc biệt?

Thứ sáu, 18/05/2018 - 11:47

Vinh danh 3 nhà khoa học nhận Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018
Vinh danh 3 nhà khoa học nhận Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018

(Dân trí) - Sáng 18/5, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức lễ trao Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018. Đây là một trong số các sự kiện quan trọng, thiết thực chào mừng ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5) và ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5).

Thứ sáu, 18/05/2018 - 10:43

Viện Công nghệ sinh học - Đại học Huế sẽ trở thành 1 trong 3 trung tâm quốc gia
Viện Công nghệ sinh học - Đại học Huế sẽ trở thành 1 trong 3 trung tâm quốc gia

(Dân trí) - Ngày 17/5 tin từ UBND tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết Đề án phát triển Viện Công nghệ sinh học - Đại học Huế vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Viện này sẽ được đầu tư nâng cấp phát triển thành 1 trong 3 trung tâm công nghệ sinh học quốc gia vào năm 2025.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 06:58

Chiếc nhẫn “vạn năng” có thể thay thế hàng loạt món đồ công nghệ
Chiếc nhẫn “vạn năng” có thể thay thế hàng loạt món đồ công nghệ

(Dân trí) - Còn gì tuyệt với hơn khi chúng ta có thể tích hợp chức năng của tất cả các món đồ công nghệ, hay mang theo bên người, như: điện thoại, USB, đồng hồ thông minh… vào trong một chiếc nhẫn.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 06:55

Những cách chữa bệnh lạ của con người thời kỳ đồ đá
Những cách chữa bệnh lạ của con người thời kỳ đồ đá

Thời kỳ đồ đá (Stone Age) là một giai đoạn tiền sử dài cách đây khoảng 3 triệu năm, trong đó con người sử dụng đá để chế tạo đồ vật. Do cuộc sống đơn giản, hoang dã, nên cách chữa bệnh của con người cũng rất sơ khai, như một số thủ thuật sau đây.

Thứ năm, 17/05/2018 - 07:48

Tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà khoa học yên tâm công tác
Tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà khoa học yên tâm công tác

(Dân trí) - Sáng 17/5, sau khi lắng nghe những vướng mắc, khó khăn của các nhà khoa học ở Viện Hàn lâm KHCN Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã đề nghị các bộ ngành, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nghiên cứu đề xuất, sửa đổi quy định cho phù hợp để kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà khoa học yên tâm công tác.

Thứ năm, 17/05/2018 - 07:07

Chủ tịch Quốc hội: Tiếng nói của giới khoa học xã hội vẫn còn khiêm tốn!
Chủ tịch Quốc hội: Tiếng nói của giới khoa học xã hội vẫn còn khiêm tốn!

(Dân trí) - “Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội chưa phát huy được hiệu quả thế mạnh của mình, tiếng nói của giới khoa học xã hội vẫn còn khiêm tốn, xã hội vẫn chưa được biết và giữ gìn về các thành tựu của khoa học xã hội, các cơ quan hoạch định chính sách vẫn chưa nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học thuộc Viện Hàn lâm khoa học xã hội”

Thứ năm, 17/05/2018 - 03:16

Thói quen ăn uống ảnh hưởng tới bệnh huyết áp cao
Thói quen ăn uống ảnh hưởng tới bệnh huyết áp cao

(Dân trí) - Huyết áp cao là một bệnh liên quan đến lối sống, thói quen ăn uống có thể ảnh hưởng đến huyết áp của bạn. Cần lưu ý rằng có tới 25-30% người dân đô thị và 10–20% người dân nông thôn bị tăng huyết áp.

Thứ năm, 17/05/2018 - 08:34

ĐÁNG QUAN TÂM
Băng lâu năm ở Bắc Cực đang biến mất
Băng lâu năm ở Bắc Cực đang biến mất

(Dân trí) - Trên vùng biển Bắc Cực có những khối băng tồn tại hàng nhiều năm trước khi tan chảy. Nhưng năm nay đã ghi nhận mức thấp chưa từng có của những khối băng trên 5 tuổi.

Thứ năm, 17/05/2018 - 05:44

Phát hiện thú vị về nơi ngủ của tinh tinh
Phát hiện thú vị về nơi ngủ của tinh tinh

(Dân trí) - Các nhà khoa học từ Đại học Quốc gia bang Bắc Carolina đã vô cùng ngạc nhiên khi phát hiện ra tinh tinh giữ nơi ngủ của chúng sạch sẽ hơn so với giường chiếu của con người.

Thứ năm, 17/05/2018 - 05:32

Khoảnh khắc lợn rừng quật ngã sư tử để thoát thân nhưng bất thành
Khoảnh khắc lợn rừng quật ngã sư tử để thoát thân nhưng bất thành

(Dân trí) - Lọt vào tầm phục kích của một con sư tử cái nên lợn rừng đã chống trả một cách quyết liệt. Một cuộc chiến không khoan nhượng đã diễn ra khiến cho cát bụi bay mù mịt. Trong khi lợn rừng loay hoay tìm cách nhằm quật ngã đối thủ để thoát thân thì sư tử lại tỏ ra gan lì với kinh nghiệm đi săn lão luyện và cái kết của cuộc chiến này đã nghiêng về kẻ mạnh hơn.

Thứ tư, 16/05/2018 - 09:50

Khai mạc Chợ công nghệ và Thiết bị chuyên ngành Công nghệ thông tin
Khai mạc Chợ công nghệ và Thiết bị chuyên ngành Công nghệ thông tin

(Dân trí) - Ngày 16/5, tại Hà Nội, đã diễn ra lễ khai mạc Chợ công nghệ và Thiết bị chuyên ngành Công nghệ thông tin (IT Techmart 2018) nhằm giới thiệu những thành tựu, sản phẩm khoa học và công nghệ mới nhất trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

Thứ tư, 16/05/2018 - 08:18

Sẽ sớm ghép đầu bệnh nhân bằng kĩ thuật mới
Sẽ sớm ghép đầu bệnh nhân bằng kĩ thuật mới

Sau khi ghép đầu, bệnh nhân phải hôn mê sâu trong 1 tháng để các dây thần kinh có thể hoạt động bình thường trở lại.

Thứ tư, 16/05/2018 - 11:35

Thí nghiệm thành công cấy chuyển bộ nhớ trên động vật
Thí nghiệm thành công cấy chuyển bộ nhớ trên động vật

(Dân trí) - Các nhà khoa học của Trường đại học Los Angeles California (UCLA) đã cấy thành công bộ nhớ của một con ốc sên sang một con ốc sên khác, như vậy khái niệm cấy ghép bộ nhớ hoặc cấy kĩ năng mới cho một sinh vật có ý thức đã tiến xa thêm một bước đáng kể.

Thứ tư, 16/05/2018 - 11:28

Sử dụng kháng sinh đường uống làm tăng nguy cơ bị sỏi thận?
Sử dụng kháng sinh đường uống làm tăng nguy cơ bị sỏi thận?

(Dân trí) - Theo một nghiên cứu mới, việc sử dụng kháng sinh đường uống ở trẻ nhỏ và người lớn có thể làm tăng nguy cơ bị sỏi thận.

Thứ tư, 16/05/2018 - 05:49

Các nhà nghiên cứu xác định 15 loài ong cúc cu mới
Các nhà nghiên cứu xác định 15 loài ong cúc cu mới

(Dân trí) - Ong cúc cu thường xâm nhập vào tổ của loài ong khác để đẻ trứng. Sau đó, những con ong con mới nở của chúng sẽ giết chết và ăn ấu trùng hoặc trứng của loài ong làm chủ cái tổ đó để tiêu thụ nguồn lương thực là phấn hoa mà loài ong đó kiếm về.

Thứ tư, 16/05/2018 - 05:45

Con người có thể sống trong một cơ thể trẻ trung tới 130 tuổi
Con người có thể sống trong một cơ thể trẻ trung tới 130 tuổi

(Dân trí) - Nhờ công nghệ sửa gien di truyền, các nhà khoa học đang lên kế hoạch làm chậm quá trình lão hóa càng lâu càng tốt.

Thứ tư, 16/05/2018 - 05:36

Học sinh lớp 12 chế tạo máy phát điện từ củ khoai tây trong vòng 3 ngày
Học sinh lớp 12 chế tạo máy phát điện từ củ khoai tây trong vòng 3 ngày

(Dân trí) - Vũ Hải Long, HS lớp 12, trường THPT An Dương, huyện An Dương, Hải Phòng giải thích về dự án STEM làm máy phát điện từ củ khoai tây. Máy phát điện mini này của em có thể cấp điện phát sáng một bóng điện nhỏ và sạc được điện thoại.

Thứ tư, 16/05/2018 - 05:27

Mặt trăng của Sao Mộc là ứng cử viên chính cho cuộc sống ngoài hành tinh
Mặt trăng của Sao Mộc là ứng cử viên chính cho cuộc sống ngoài hành tinh

(Dân trí) - Theo phân tích mới từ dữ liệu của tàu vũ trụ, tàu thăm dò Galileo của Nasa khám phá mặt trăng Europa của sao Mộc đã bay qua một cột nước khổng lồ phun ra từ bề mặt băng giá và đạt độ cao tới một trăm dặm (193km), cho thấy tiềm năng lớn tồn tại cuộc sống ngoài hành tinh trên Europa.

Thứ ba, 15/05/2018 - 06:36

Tăng cường năng lực cho các nghiên cứu triển khai tại Việt Nam
Tăng cường năng lực cho các nghiên cứu triển khai tại Việt Nam

(Dân trí) - Sáng ngày 15/05, trong khuôn khổ hợp tác với Liên minh Nghiên cứu Chính sách và Hệ thống Y tế (AHPSR), Trường Đại học Y tế công cộng tổ chức “Hội thảo công bố kết quả dự án Tăng cường năng lực cho các nghiên cứu triển khai tại Việt Nam”.

Thứ ba, 15/05/2018 - 06:25