Kinh hoàng với cảnh hố đen "chén sạch" một ngôi sao

Dân trí Hố đen khổng lồ có tên XJ1500+0154 vẫn còn đang nhai nuốt một ngôi sao và thải ra tia X, nhưng quan sát cho thấy nó sẽ bắt đầu mờ dần trong vài năm nữa.

Kinh hoàng với cảnh hố đen "chén sạch" một ngôi sao


Hình ảnh mô phỏng cho thấy một lỗ đen đang tiêu thụ vật chất của một ngôi sao trong quá trình gián đoạn thủy triều. Hình ảnh góc dưới bên phải cho thấy XJ1500+0154 khi được quan sát bằng kính viễn vọng quang học và tia X.

Hình ảnh mô phỏng cho thấy một lỗ đen đang tiêu thụ vật chất của một ngôi sao trong quá trình gián đoạn thủy triều. Hình ảnh góc dưới bên phải cho thấy XJ1500+0154 khi được quan sát bằng kính viễn vọng quang học và tia X.

Khi các nhà thiên văn tại Đại học New Hampshire lần đầu tiên phát hiện ra nguồn tia X XJ1500 0154, họ không hề nghĩ rằng mình sẽ được quan sát hiện tượng này trong một thập kỷ.

Sự kiện gián đoạn thủy triều (TDE) xảy ra khi lực hấp dẫn của một lỗ đen xé nát một ngôi sao ở quá gần. Một số vật chất của ngôi sao bị trục xuất ra ngoài, trong khi phần còn lại bị kéo về phía lỗ đen. Các vật chất tạo thành một chiếc đĩa bồi đắp dần xung quanh lỗ đen cho tới khi nó bị kéo vào trong. Áp lực của chiếc đĩa này tạo ra nhiệt độ lên tới vài triệu, và phát ra tia X có thể đo được bằng các đài quan sát vệ tinh.

Các tia sáng đa bước sóng phát ra trong quá trình gián đoạn thủy triều thường mờ dần sau vài năm hoặc lâu hơn. Tia sáng phát ra từ XJ1500 0154 đã kéo dài 10 năm.

Sự kiện gián đoạn thủy triều kéo dài cả thập kỷ này đã được các nhà thiên văn của Đại học New Hampshire quan sát lâu hơn 10 lần so với tất cả các sự kiện gián đoạn thủy triều đo được trước đó.

Dacheng Lin - nhà khoa học tại Trung tâm khoa học vũ trụ của Đại học New Hampshire phát biểu “chúng tôi đã chứng kiến cái chết ngoạn mục của kéo dài của một ngôi sao. Từ những năm 1990, có hàng chục các sự kiện được gọi là gián đoạn thủy triều đã được phát hiện, tuy nhiên không một sự kiện nào trong số đó duy trì ánh sáng lâu như lần này”.

Có hai kịch bản có thể giải thích cho điều này: các nhà khoa học đã chứng kiến một ngôi sao lớn nhất từ trước đến giờ bị phá hủy bởi gián đoạn thủy triều, hoặc họ đã thấy được một ngôi sao đầu tiên hoàn toàn bị lỗ đen phá hủy.

Bằng cách kết hợp sức mạnh quan sát của ba kính viễn vọng không gian - Đài quan sát tia X Chandra và vệ tinh Swift của NASA cũng như vệ tinh XMM – Newton của Cơ quan vũ trụ châu Âu, bộ phim được thấy đang diễn ra ở trung tâm của một thiên hà cách chúng ta khoảng 1,8 tỷ năm ánh sáng. Các quan sát cho thấy lỗ đen đã che khuất giới hạn Eddington – được cho là điều tiết sự trao đổi vật chất chảy vào và ra khỏi đĩa bồi đắp của lỗ đen.

XJ1500 0154 vẫn đang nhai nuốt vật chất của ngôi sao và thải ra tia X, nhưng các quan sát cho thấy nó sẽ bắt đầu mờ dần trong vài năm tới. Sự kiện này được vệ tinh XMM- Newton phát hiện lần đầu ngày 23/7/2005. Nó đạt đến độ sáng đỉnh điểm vào ngày 5/6/2008 khi được quan sát bằng đài thiên văn Chandra. Kể từ đó, các tia X thải ra đang mờ dần đi đã được quan sát nhiều lần trong các năm tiếp theo, cho phép chúng ta nhìn sâu vào cách tiêu thụ vật chất của phần lớn các lỗ đen lớn và có lẽ là cách mà chúng đạt được khối lượng một cách nhanh chóng trong vũ trụ sơ khai. Tốc độ được gia tăng của lỗ đen có thể giúp giải thích tại sao các lỗ đen khổng lồ lại có thể lớn nhanh như vậy. Một vài lỗ đen khổng lồ có khối lượng bằng 1 tỷ lần mặt trời chỉ 1 tỷ năm sau khi xảy ra vụ nổ Big Bang.

Nhà khoa học Stefanie Komossa công tác tại Đại học quốc gia QianNan, Trung Quốc cho rằng “sự kiện này cho thấy các lỗ đen thật sự có thể tăng trưởng với tốc độ cao bất thường. Điều này có thể giúp chúng ta hiểu được các lỗ đen ban đầu sẽ trở thành gì”

Một trong những câu hỏi lớn chưa được giải đáp của ngành vũ trụ học hiện đại là cách các lỗ đen gia tăng kích thước nhanh chóng. Nghiên cứu mới về sự kiện gián đoạn thủy triều kỳ lạ và thói quen ăn uống của một lỗ đen có thể nắm giữ một phần của câu trả lời.

Anh Thư (Tổng hợp)

MỚI NHẤT
Tại sao nên ích kỷ trong công việc?
Tại sao nên ích kỷ trong công việc?

(Dân trí) - Giúp đỡ người khác sẽ dẫn đến “kiệt quệ lòng hảo tâm” và có thể làm hỏng sự nghiệp của bạn.

Thứ năm, 09/02/2017 - 06:22

Tại sao nhiều người trông già hơn chỉ sau một đêm?
Tại sao nhiều người trông già hơn chỉ sau một đêm?

(Dân trí) - Tiến sĩ Elizabeth Blackburn giải thích về hiện tượng già đi rõ ràng chỉ sau một đêm. Khi một người gặp phải một sự kiện cực kỳ căng thẳng, họ dường như già đi vài tuổi. Đây là kết quả trực tiếp do các tế bào không thể trẻ hóa đúng cách.

Thứ tư, 08/02/2017 - 06:04

Ống xả có thể biến không khí ô nhiễm thành mực
Ống xả có thể biến không khí ô nhiễm thành mực

(Dân trí) - Một công ty mới thành lập ở Ấn Độ của Học viện kỹ thuật Massachusetts (Mỹ) đã đề xuất một giải pháp mới cho vấn đề ô nhiễm không khí ở châu Á – biến khí thải xe cộ thành mực.

Thứ tư, 08/02/2017 - 12:07

Cách đơn giản để trợ giúp giấc ngủ tự nhiên
Cách đơn giản để trợ giúp giấc ngủ tự nhiên

(Dân trí) - Tiến sĩ về giấc ngủ Michael Breus là một bác sĩ đã làm việc với rất nhiều các vấn đề liên quan đến giấc ngủ. Ông đã giải thích về cách bong bóng xà phòng trong bồn tắm ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn.

Thứ tư, 08/02/2017 - 11:44

Choáng với cảnh linh dương đầu bò húc tung báo hoa mai để cứu con
Choáng với cảnh linh dương đầu bò húc tung báo hoa mai để cứu con

(Dân trí) - Linh dương đầu bò mẹ và con đang đi dạo trên một cánh đồng cỏ thì bất ngờ bị báo hoa mai tấn công. Định bỏ chạy thoát thân nhưng thấy báo hoa mai tấn công con, linh dương đầu bò mẹ đã dũng cảm chạy đến dùng cặp sừng húc tung kẻ thù để cứu con. Cú ra đòn mạnh khiến báo hoa mai trọng thương và đành chấp nhận bỏ cuộc.

Thứ tư, 08/02/2017 - 10:40

Loại giấy không dùng mực mà trong tương lai có thể in bằng ánh sáng
Loại giấy không dùng mực mà trong tương lai có thể in bằng ánh sáng

(Dân trí) - Mới đây, các nhà khoa học đã tìm ra cách để chế tạo một loại giấy có thể in bằng tia cực tím, xóa bằng cách làm nóng tờ giấy và sau đó lại viết lại tới hơn 80 lần.

Thứ tư, 08/02/2017 - 09:59

Đa số phụ nữ trung niên sẽ chọn một “đối tác” trưởng thành hơn?
Đa số phụ nữ trung niên sẽ chọn một “đối tác” trưởng thành hơn?

(Dân trí) - Một nghiên cứu khoa học về mối quan hệ giữa tuổi tác và sự ham muốn tình dục cho biết, hầu hết phụ nữ yêu thích đàn ông lớn tuổi hơn họ một chút.

Thứ tư, 08/02/2017 - 07:18

ADN thay đổi ảnh hưởng đến chiều cao của con người
ADN thay đổi ảnh hưởng đến chiều cao của con người

(Dân trí) - Một nghiên cứu quốc tế có quy mô lớn có hơn 700.000 người tham gia cho thấy 83 biến thể gen mới kiểm soát chiều cao của con người. Hiểu được di truyền chiều cao của con người có thể giúp phát triển những công cụ di truyền để dự đoán nguy cơ của con người đối với các bệnh thường gặp.

Thứ tư, 08/02/2017 - 06:22

Thăm dò ý kiến trước bầu cử vẫn là yếu tố dự báo tốt nhất
Thăm dò ý kiến trước bầu cử vẫn là yếu tố dự báo tốt nhất

(Dân trí) - Kết quả của cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ vừa qua được một số người coi là bằng chứng thăm dò ý kiến trước bầu cử sẽ không còn có nhiều ý nghĩa nữa, nhưng các nhà nghiên cứu đã phát triển mô hình sử dụng dữ liệu thăm dò ý kiến trước bầu cử toàn cầu một cách chính xác có thể dự đoán đến 90 % kết quả bầu cử trên thế giới.

Thứ tư, 08/02/2017 - 06:13

Liệu pháp gene mới mở ra hy vọng cho người bị khiếm thính
Liệu pháp gene mới mở ra hy vọng cho người bị khiếm thính

Một nhóm nhà khoa học quốc tế ngày 6/2 cho biết liệu pháp gene sử dụng một loại virus lành tính đã giúp những con chuột bị điếc có thể nghe thấy âm thanh xung quanh.

Thứ ba, 07/02/2017 - 06:14

Sao băng sáng rực màu xanh lá cây bay qua bầu trời Wisconsin của Mỹ
Sao băng sáng rực màu xanh lá cây bay qua bầu trời Wisconsin của Mỹ

(Dân trí) - Quả cầu lửa sáng rực màu xanh lá cây này đã xuất hiện vài giây – và rõ ràng đó là một ngôi sao băng – bay vụt qua bầu trời đêm ở Wisconsin vào khoảng 1h31’ sáng (giờ địa phương). Nhờ vào sự kỳ diệu của thời đại kỹ thuật số, hàng chục máy quay an ninh và camera hành trình đã ghi lại được sự kiện này.

Thứ ba, 07/02/2017 - 06:03

Báo đốm dính đòn đau khi có ý định “xơi tái” trâu rừng châu Phi
Báo đốm dính đòn đau khi có ý định “xơi tái” trâu rừng châu Phi

(Dân trí) - Không lượng được sức mình nên báo đốm đã phải trả giá khá đắt khi nảy sinh ý định tấn công trâu rừng châu Phi. Cú phi thân lên cao nhằm hạ gục con mồi của báo đốm lại dính phải đòn húc của trâu rừng và hậu quả nó bị thương khá nặng nên sau đó phải tìm đường thoát thân.

Thứ ba, 07/02/2017 - 05:33

ĐÁNG QUAN TÂM
Thiên thạch tiết lộ về hoạt động núi lửa diễn ra 2 tỷ năm trên sao Hỏa
Thiên thạch tiết lộ về hoạt động núi lửa diễn ra 2 tỷ năm trên sao Hỏa

(Dân trí) - Hầu hết những gì các nhà khoa học biết về núi lửa và sao Hỏa là thông tin thu được từ các thiên thạch sao Hỏa được tìm thấy trên Trái đất

Thứ ba, 07/02/2017 - 01:20

Xem cuộc giải cứu một chú cá voi khỏi lưới đánh cá
Xem cuộc giải cứu một chú cá voi khỏi lưới đánh cá

(Dân trí) - Lực lượng cứu hộ của Cục quản trị khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ, Sở Tài nguyên Georgia, Ủy ban bảo tồn cá và động vật hoang dã Florida, và tổ chức Sea to Shore Alliance đã hợp tác để giải cứu một con cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương khỏi các lưới đánh cá thương mại. Hơn 80% các con cá voi đầu bò này mang những vết sẹo do dụng cụ đánh cá gây ra.

Thứ ba, 07/02/2017 - 09:34

Ngân Hà bị đẩy đi trong vũ trụ bởi một vùng khoảng không bí ẩn
Ngân Hà bị đẩy đi trong vũ trụ bởi một vùng khoảng không bí ẩn

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí thiên văn học Nature Astronomy đang làm thay đổi hiểu biết của chúng ta về cách thiên hà Ngân Hà chuyển động trong vũ trụ. Hóa ra, có một khoảng không chưa bao giờ được phát hiện trước đây, gọi là Dipole Repeller (Vùng xô đẩy lưỡng cực), cũng đóng một vai trò hết sức to lớn.

Thứ ba, 07/02/2017 - 07:06

Bạn cho rằng chửi thề không thể hiện sự thông minh?
Bạn cho rằng chửi thề không thể hiện sự thông minh?

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng: Bạn càng chửi thề nhiều, bạn càng có thể nói năng một cách trôi chảy hơn.

Thứ ba, 07/02/2017 - 06:26

Phương thức mới trồng tảo hiệu quả
Phương thức mới trồng tảo hiệu quả

(Dân trí) - Từ lâu, các nhà khoa học đã biết vi tảo có tiềm năng hỗ trợ sản xuất nhiên liệu sinh học và các hóa chất có giá trị khác. Tuy nhiên, khó khăn và chi phí lớn của việc trồng vi tảo đã cản trở việc phát triển mạnh mẽ công nghệ đầy triển vọng này. Bendy Estime, tiến sĩ y sinh và kỹ thuật hóa học đã phát triển một công nghệ mới để canh tác và thu hoạch vi tảo có hiệu quả năng lượng.

Thứ ba, 07/02/2017 - 06:12

Hãi hùng cảnh cá sấu định “xơi tái” voi trên hồ
Hãi hùng cảnh cá sấu định “xơi tái” voi trên hồ

(Dân trí) - Voi cái đang dùng chiếc vòi của mình nô đùa cùng với voi đực trong một hồ nước lớn thì bất ngờ gặp sự cố . Một con cá sấu khổng lồ đã nhắm cái vòi của voi cái ngoạm chặt khiến nó kêu lên đau đớn. Tuy nhiên ngay sau đó voi cái đã bình tĩnh xử lý để thoát khỏi hàm cá sâu và nhanh chóng cùng voi đực phi lên bờ...

Thứ hai, 06/02/2017 - 05:24

Hình ảnh quay chậm tiết lộ cách bắt mồi độc đáo của ếch
Hình ảnh quay chậm tiết lộ cách bắt mồi độc đáo của ếch

(Dân trí) - Một chiếc lưỡi siêu mềm kết hợp với nước bọt có thể thay đổi tính chất giúp cho các loài lưỡng cư có thể dính thức ăn và thậm chí còn giúp con người tạo ra các chất kết dính mới.

Thứ hai, 06/02/2017 - 03:25

Lý do một số người lại thấy khó chịu khi nghe thấy tiếng nhai nhóp nhép?
Lý do một số người lại thấy khó chịu khi nghe thấy tiếng nhai nhóp nhép?

(Dân trí) - Nghiên cứu mới cho thấy không phải những người này đang tự tưởng tượng ra sự khó chịu đó. Ngày 2/2, các nhà khoa học báo cáo trên tạp chí sinh học Current Biology rằng, sự tức giận và lo lắng khi phản ứng với các âm thanh từ hoạt động ăn uống và hít thở trong cuộc sống hàng ngày là do hoạt động gia tăng ở các bộ phận của não thực hiện và điều tiết cảm xúc.

Thứ hai, 06/02/2017 - 10:42

Tìm ra giờ vàng cho ‘chuyện ấy’
Tìm ra giờ vàng cho ‘chuyện ấy’

Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Anh đã tìm ra thời điểm tuyệt vời dành cho “chuyện ấy” của các cặp đôi.

Thứ hai, 06/02/2017 - 09:45

Tại sao không nên dùng máy sấy tay trong các nhà vệ sinh công cộng?
Tại sao không nên dùng máy sấy tay trong các nhà vệ sinh công cộng?

(Dân trí) - Một nghiên cứu do Khoa dược của Đại học Leeds thực hiện đã phân tích các ảnh hưởng của máy sấy khô tay và cho thấy một số kết quả đáng lo ngại.

Thứ hai, 06/02/2017 - 09:11

Các phi hành gia giữ liên lạc với Trái đất bằng cách nào?
Các phi hành gia giữ liên lạc với Trái đất bằng cách nào?

(Dân trí) - Trung tâm kiểm soát hành động của NASA là ngôi nhà của rất nhiều người tham gia với các vị trí khác nhau để hỗ trợ cho các phi hành gia khi họ ở ngoài Trái đất. Việc liên lạc đóng vai trò hết sức quan trọng, nhưng chính xác là họ đã giữ liên lạc bằng cách nào?

Thứ hai, 06/02/2017 - 07:33

Giải pháp mới để phát hiện các lỗ đen còn rải rác trong dải Ngân Hà
Giải pháp mới để phát hiện các lỗ đen còn rải rác trong dải Ngân Hà

(Dân trí) - Các nhà khoa học đã tìm thấy bằng chứng của một lỗ đen nhỏ di chuyển qua một đám mây các phân tử khí dày đặc, còn sót lại sau một vụ nổ sao rất lớn. Nhà nghiên cứu Tomoharu Oka cho biết : “Chúng tôi tìm ra một giải pháp mới để phát hiện ra các lỗ đen còn rải rác”.

Thứ hai, 06/02/2017 - 06:54