Lần đầu tiên mở hộp mẫu vật lấy từ Mặt Trăng

Dân trí 47 năm trước, tàu vũ trụ Apollo đã đem về Trái Đất một hộp đựng đất đá của Mặt Trăng và ngày 5/11 vừa qua, chiếc hộp này đã được mở ra lần đầu tiên.

Lần đầu tiên mở hộp mẫu vật lấy từ Mặt Trăng - 1

Năm 1774, mẫu vật 73002 này đã được chụp X quang (ảnh trên), sau đó năm 2019 lại được chụp bằng công nghệ mới là cắt lớp vi tính (ảnh dưới) (nguồn: ảnh trên của Dave Edey and Romy Hanna/UTCT/Jackson School of Geosciences, UT Austin; ảnh dưới của NASA)

Chiếc hộp hình trụ dài 61 cm, đường kính 4 cm chứa mẫu đất và đá trên bề mặt Mặt Trăng, đã được mở tại Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston, Mỹ. Hiện nay nhóm các nhà nghiên cứu của NASA và các cơ quan vũ trụ một số nước cùng nghiên cứu mẫu vật này nhằm mục đích đưa con người trở lại Mặt Trăng vào năm 2024. Mục tiêu cuối cùng của nghiên cứu là duy trì sự hiện diện của con người trên Mặt Trăng từ năm 2028 trở đi để làm bệ phóng cho những chuyến du hành đến sao Hỏa. Đó là kế hoạch của tương lai, còn hiện tại hộp mẫu đất 47 năm tuổi do tàu Appolo mang về vẫn chứa đựng câu chuyện của riêng nó.

Ông Francis McCubbin, cán bộ phụ trách các vật liệu vũ trụ của NASA ở Trung tâm vũ trụ Johnson cho biết trong 50 năm qua, các công nghệ phục vụ nghiên cứu khoa học của chúng ta đã phát triển nhanh chóng và các nhà khoa học hiện nay có thể phân tích các mẫu vật này tốt hơn nhiều so với trước kia. Việc phân tích các mẫu vật lần này sẽ cho chúng ta biết thêm rất nhiều về Mặt Trăng, từ đó có thể hoàn thiện các công nghệ phục vụ cho công tác nghiên cứu mẫu vật mà các con tàu vũ trụ sau này sẽ đem về.

Đá Mặt Trăng đã lộ diện

Trong hai năm 1971 và 1972, các nhà du hành trên các con tàu Apollo 15, 16 và 17 đã lấy được các mẫu vật từ Mặt Trăng đem về Trái Đất cho mục đích nghiên cứu sau này. Phần lớn các mẫu này đã được mở ra xử lí, một số còn lại vẫn được niêm phong nguyên trạng ban đầu, để dành chờ khi có những tiến bộ công nghệ mới cho phép phân tích được nhiều hơn và chất lượng hơn. Hộp mẫu lần này được mở có mã số 73002, do hai nhà du hành Gene Cernan và Jack Schmitt lấy ở khu vực gần hố va chạm Lara trên Mặt Trăng.

Ngay cả việc mở hộp mẫu vật cũng được tiến hành bằng công nghệ cao. Các nhà nghiên cứu của Trường đại học Texas, Mỹ đã sử dụng phương pháp chụp cắt lớp vi tính bằng tia X để thu được những hình ảnh cắt ngang của một vật thể, nhờ đó mà xác định được vị trí của các mẫu vật nằm trong hộp hình trụ ống. Các nhà khoa học cũng ghi lại vị trí của từng hòn sỏi, từng viên đá nhỏ trong này. Sau đó mẫu vật sẽ được lấy ra khỏi ống nhưng vẫn ở bên trong một chiếc hộp chứa khí nitrogen khô, gắn kín với một đôi găng tay và các nhà nghiên cứu sẽ không trực tiếp chạm vào mẫu vật mà chỉ sờ nắn chúng qua lần găng tay này. Sau 25 năm quy trình xử lí mẫu vật này mới lại được áp dụng trở lại, NASA cho biết.

Lần đầu tiên mở hộp mẫu vật lấy từ Mặt Trăng - 2

Nhà du hành vũ trụ Gene Cernan của tàu Apollo 17 chuẩn bị thu thập mẫu vật 73001 và 73002 trên Mặt Trăng (nguồn: NASA) 

Chuẩn bị cho các chuyến đi trong tương lai đến Mặt Trăng

Sau đó mẫu vật số 73002 sẽ được chia nhỏ và gửi từng phần đến cho từng nhóm nghiên cứu tham gia vào sáng kiến “Phân tích mẫu vật Apollo thế hệ kế tiếp của NASA” (ANGSA). Họ sẽ dùng phương pháp khối phổ để xác định các phân tử có mặt trong mẫu vật. Kết quả sẽ hiển thị bằng hình ảnh 3D và và tìm hiểu sâu hơn bằng nghiên cứu vi phẫu. Phương pháp vi phẫu phân giải cao sẽ giúp các nhà nghiên cứu nhìn thấy được cấu trúc và thành phần của mẫu vật mà trước đây chưa thể biết được.

Một mẫu vật khác mang số 73001 cũng được thu thập cùng thời điểm với mẫu 73002, nhưng khác với mẫu 73002, mẫu 73001 được cất trong một tủ chân không ngay từ trên Mặt Trăng và sau đó khi về đến Trái Đất, tủ chân không này lại được chuyển vào cất trong một tủ chân không nữa lớn hơn. Như vậy là mẫu 73001 không chỉ chưa đựng mỗi đất đá mà còn cả các loại khí trên Mặt Trăng nữa. Các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu để tìm ra cách thu hồi lại những loại khí này sau khi mở hộp mẫu vật. Dự kiến hộp mẫu 73001 này sẽ được mở vào đầu năm 2020.

Ông Charles Shearer – đồng trưởng nhóm ANGSA nhận định các kết quả nghiên cứu mẫu vật này sẽ cho biết rất nhiều thông tin chi tiết về mặt trăng, trong đó có lịch sử những lần bề mặt mặt trăng bị tác động, hiện tượng đất trượt xảy ra trên mặt trăng như thế nào và lớp vỏ mặt trăng đã tiến hóa ra sao. Từ đó NASA sẽ hiểu được rõ hơn sự hình thành và phát triển của các bể chứa khí cũng như quá trình tiến hóa và tương tác của các bể chứa này trên mặt trăng và các thiên thể khác.

Phạm Hường

Theo Live Science

Tag : mẫu vật
MỚI NHẤT
Phát hiện loài khủng long ăn thịt lâu đời nhất thế giới
Phát hiện loài khủng long ăn thịt lâu đời nhất thế giới

(Dân trí) - Theo một nghiên cứu mới, loài khủng long ăn thịt lâu đời nhất thế giới, có tên khoa học Gnathovorax cabreirai đã được phát hiện ở miền nam Brazil.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 08:39

Nguồn ô xy bí ẩn trong khí quyển sao Hỏa không ai giải thích được
Nguồn ô xy bí ẩn trong khí quyển sao Hỏa không ai giải thích được

(Dân trí) - Có điều gì đó kì lạ về luồng ô xy bên trên hố va chạm Gale của sao Hỏa. Điều kì lạ chính là khi thời tiết thay đổi thì nồng độ ô xy ở đây cũng thay đổi khó lường.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 06:38

Chủng vi khuẩn ăn thịt  kết hợp với nhau gây nhiễm trùng chết người
Chủng vi khuẩn ăn thịt kết hợp với nhau gây nhiễm trùng chết người

(Dân trí) - Theo một nghiên cứu được công bố trong Proceedings của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ (PNAS), hai chủng vi khuẩn ăn thịt có thể phối hợp với nhau để gây ra thiệt hại tối đa cho cơ thể con người.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 06:27

Giun và bọ chét dùng trong xử lý nước thải
Giun và bọ chét dùng trong xử lý nước thải

(Dân trí) - Một kỹ thuật xử lý nước thải không sinh ra khí thải bằng cách sử dụng bọ đang được thử nghiệm trong một cộng đồng tây nguyên nhỏ.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 06:16

Biến đổi khí hậu làm bão mạnh hơn gấp 3 lần
Biến đổi khí hậu làm bão mạnh hơn gấp 3 lần

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu cho biết các cơn bão lớn nhất và gây thiệt hại lớn nhất hiện nay xuất hiện nhiều hơn gấp ba lần so với 100 năm trước.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 06:10

Đại học Đà Nẵng nghiên cứu công nghệ kiểm thử độc tố trong thực phẩm
Đại học Đà Nẵng nghiên cứu công nghệ kiểm thử độc tố trong thực phẩm

(Dân trí) - Ngày 14/11, Viện Công nghệ quốc tế - ĐH Đà Nẵng (DNIIT) công bố dự án “Toxin-Checker” - nhằm mục tiêu nghiên cứu ứng dụng công nghệ kiểm tra nhanh độc tố, giúp kiểm soát chất lượng an toàn thực phẩm.

Thứ năm, 14/11/2019 - 10:25

Bí ẩn quái vật kì dị bậc nhất lịch sử Trái đất khi không thể xác định thuộc loài nào
Bí ẩn quái vật kì dị bậc nhất lịch sử Trái đất khi không thể xác định thuộc loài nào

(Dân trí) - Các nhà khoa học thậm chí không thể phán đoán xem sinh vật cổ đại Tullimonstrum (còn được gọi là quái vật Tully) là động vật có xương sống hay không xương sống.

Thứ năm, 14/11/2019 - 06:20

“Siêu năng lực” giúp cá hề có thể nhìn thấy tia UV
“Siêu năng lực” giúp cá hề có thể nhìn thấy tia UV

(Dân trí) - Cá hề hay còn được gọi là cá hải quỳ (tiếng Anh: Amphiprioninae hay Clownfish) vừa được khám phá một khả năng kì lạ đó là có thể nhìn thấy tia UV hay tia cực tím.

Thứ năm, 14/11/2019 - 06:16

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ “bật mí” về công nghệ mới chống hàng giả, hàng nhái
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ “bật mí” về công nghệ mới chống hàng giả, hàng nhái

(Dân trí) - Tại buổi họp báo về sự kiện TechDemo 2019, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng cho biết: Bộ Khoa học và Công nghệ đã thẩm định và đang giới thiệu cho các địa phương một công nghệ mới trong việc truy xuất nguồn gốc cũng như chống hàng giả đảm bảo cho người tiêu dùng mua được hàng thật của cơ sở sản xuất.

Thứ tư, 13/11/2019 - 11:27

TechDemo 2019: Kết nối công nghệ, bắt nhịp cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
TechDemo 2019: Kết nối công nghệ, bắt nhịp cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

(Dân trí) - Chiều 13/11, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Họp báo Sự kiện Trình diễn, kết nối cung - cầu công nghệ (TechDemo) Gia Lai năm 2019.

Thứ tư, 13/11/2019 - 10:48

Bật đèn khi ngủ và những tác hại khôn lường
Bật đèn khi ngủ và những tác hại khôn lường

(Dân trí) - Tuy tắt hay bật đèn khi ngủ là sở thích và thói quen cá nhân nhưng người dùng cũng nên lưu ý vì theo các nghiên cứu, bật đèn khi ngủ sẽ đem đến nhiều tác hại khôn lường.

Thứ tư, 13/11/2019 - 09:39

Loại bỏ ung thư khỏi cơ thể bằng cách “làm sạch máu” sử dụng nam châm
Loại bỏ ung thư khỏi cơ thể bằng cách “làm sạch máu” sử dụng nam châm

(Dân trí) - Hệ thống đặc biệt được đặt tên là MediSieve có khả năng bắt đầu được thử nghiệm trên người vào năm 2020.

Thứ tư, 13/11/2019 - 08:36

ĐÁNG QUAN TÂM
Thiên nhiên kì thú: Xem nhím biển lộn ngược từ trong ra ngoài để… tái sinh
Thiên nhiên kì thú: Xem nhím biển lộn ngược từ trong ra ngoài để… tái sinh

(Dân trí) - Bên cạnh hình dạng kì cục, cách sinh sản và phát triển của loài nhím biển cũng hết sức đặc biệt, bởi chúng sở hữu tuyệt kĩ “lộn ngược từ trong ra ngoài để tái sinh”.

Thứ tư, 13/11/2019 - 06:54

Bảo đảm thông tin khoa học và công nghệ phục vụ nghiên cứu và đào tạo tại Việt Nam
Bảo đảm thông tin khoa học và công nghệ phục vụ nghiên cứu và đào tạo tại Việt Nam

(Dân trí) - Ngày 12/11/2019, tại Hà Nội, Cục Thông tin KH&CN quốc gia đã tổ chức Hội thảo: “Bảo đảm thông tin KH&CN phục vụ nghiên cứu và đào tạo tại Việt Nam”.

Thứ ba, 12/11/2019 - 10:36

Phát hiện quái vật biển giống người ngoài hành tinh
Phát hiện quái vật biển giống người ngoài hành tinh

(Dân trí) - Sinh vật kì lạ không có mắt và hàm răng sắc nhọn được miêu tả không giống bất kì sinh vật nào từng được tìm thấy từ trước đến nay.

Thứ ba, 12/11/2019 - 05:51

Robot tự biết lắp ghép như trong phim viễn tưởng
Robot tự biết lắp ghép như trong phim viễn tưởng

(Dân trí) - Các khối robot được phát triển bởi các nhà nghiên cứu MIT có thể di chuyển độc lập, gắn kết với nhau trong các cấu trúc được xác định trước.

Thứ ba, 12/11/2019 - 05:44

Vì sao những cơn mưa lại mang một mùi hương rất dễ chịu?
Vì sao những cơn mưa lại mang một mùi hương rất dễ chịu?

(Dân trí) - Những cơn mưa đem lại cho chúng ta cảm giác thư giãn, không chỉ bởi sự tươi mát, tiếng rơi tí tách êm tai, mà còn ở mùi hương thoang thoảng khó tả nhưng thực sự rất dễ chịu. Những giọt mưa chỉ đơn thuần là nước, vậy mùi hương này có nguồn gốc từ đâu?

Thứ ba, 12/11/2019 - 05:39

Xem bạch tuộc hóa trang tài tình thành con sò để lừa bắt cua
Xem bạch tuộc hóa trang tài tình thành con sò để lừa bắt cua

(Dân trí) - Cùng xem cách bạch tuộc dừa – sinh vật không xương sống thông minh bậc nhất – ngụy trang thành con sò để lừa bắt cua một cách tài tình.

Thứ ba, 12/11/2019 - 05:37

Techfest Việt “vươn” tới Singapore để thu hút các nhà đầu tư
Techfest Việt “vươn” tới Singapore để thu hút các nhà đầu tư

(Dân trí) - Ngày 11/11, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với Trường Tổng hợp Temasek và Cơ quan Phát triển doanh nghiệp Singapore (ESG) tổ chức chương trình "Techfest Vietnam in Singapore" với mục đích giới thiệu, quảng bá Techfest Vietnam 2019. Đây cũng là giải pháp hữu hiệu để thu hút các nhà đầu tư đến với các startup Việt.

Thứ hai, 11/11/2019 - 10:56

Bí ẩn “dấu ấn phù thủy” trong hang động 60.000 năm tuổi
Bí ẩn “dấu ấn phù thủy” trong hang động 60.000 năm tuổi

(Dân trí) - Nhờ một kỹ thuật quét 3D mới được phát triển bởi các nhà nghiên cứu tại Đại học Sheffield Hallam, những “dấu ấn phù thuỷ” kì lạ đã được phát hiện.

Thứ hai, 11/11/2019 - 02:08

Nguyên nhân thực sự của chứng đau cổ?
Nguyên nhân thực sự của chứng đau cổ?

(Dân trí) - Nếu bạn đang trải qua cơn đau cổ, bạn không cô đơn. Đau cột sống là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra ốm yếu và khuyết tật trên toàn thế giới và sự xuất hiện của nó đã tăng lên đáng kể trong 25 năm qua.

Thứ hai, 11/11/2019 - 02:05

Thông tin thư viện trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0
Thông tin thư viện trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0

(Dân trí) - Việc phát triển công nghệ trong cách mạng công nghiệp 4.0 đã tác động sâu rộng tới hoạt động của các cơ quan thông tin thư viện, trong đó tác động trực tiếp nhất là ba yếu tố cốt lõi của kỹ thuật số: trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật - Internet of Things (IoT) và dữ liệu lớn (Big Data).

Thứ hai, 11/11/2019 - 09:56

Hàng ngàn "Quả trứng băng" rực rỡ trên bãi biển Phần Lan
Hàng ngàn "Quả trứng băng" rực rỡ trên bãi biển Phần Lan

(Dân trí) - "Trứng băng" là một hiện tượng hiếm gặp do thời tiết. Những viên đá mịn màng lăn trên bờ biển ở Phần Lan như những quả trứng khổng lồ. Tìm hiểu nguyen nhân thì được biết những quả cầu lạnh lẽo này được điêu khắc bởi sự kết hợp đặc biệt của thời tiết và sóng.

Thứ hai, 11/11/2019 - 06:57

Tiểu hành tinh lớn hơn tháp Eiffel đang lao về Trái đất với tốc độ gấp 20 lần âm thanh
Tiểu hành tinh lớn hơn tháp Eiffel đang lao về Trái đất với tốc độ gấp 20 lần âm thanh

(Dân trí) - Vật thể này được phát hiện vào năm 2006 và được mô tả là có khả năng nguy hiểm với Trái đất.

Thứ hai, 11/11/2019 - 06:49