Loài cá voi thích hát trong bóng tối

Dân trí

Một người anh em họ hàng trong gia đình “tấm sừng hàm” của cá voi lưng gù – cá voi đầu cong – rất thích hát. Do sinh sống trong môi trường khắc nghiệt dưới lớp băng Bắc cực và sụt giảm số lượng do bị săn bắt nhiều trước đây, nên đến nay chúng ta biết rất ít về loài động vật này.

Loài cá voi thích hát trong bóng tối - 1

Dưới lớp sông băng Bắc Cực, trong màn đêm tháng giêng vùng cực, những con cá voi đầu cong thích nhất là hát.

Trong khi những khúc ca của cá voi lưng gù từ lâu đã nhận được nhiều sự chú ý, hóa ra những người anh em họ tấm sừng hàm của chúng có thể có một vốn tiết mục tuyệt vời hơn nhiều.

Một nghiên cứu về quần thể cá voi đầu cong gần Svalbard cho thấy tiếng ca của chúng có thể cũng đa dạng như tiếng chim hót.

Điều này khiến chúng trở nên độc đáo trong quần thể cá voi, và có thể là trong quần thể động vật có vú.

Bản phối của cá voi

Trong vòng ba năm, những con cá voi thuộc quần thể Spitsbergen đã sáng tác 184 bài hát khác nhau. Sự xướng âm được phát hiện 24 giờ một ngày gần như suốt mùa đông mỗi năm.

Giáo sư Kate Stafford, tác giả chính của nghiên cứu đăng trên tờ Proceedings of the Royal Society, phát biểu với BBC News: “Bảng mẫu tự với loài cá voi đầu cong có hàng nghìn kí tự mà chúng ta có thể kể. Tôi nghĩ về bài hát của cá voi lưng gù như thể loại nhạc cổ điển. Rất có trật tự. Chúng có thể kéo dài 20-30 phút. Một bài hát của cá voi đầu cong có lẽ chỉ kéo dài từ 45 giây đến hai phút, nhưng chúng sẽ lặp đi lặp lại bài hát đó”.

Cá voi lưng gù nổi tiếng với việc hát những bài giống nhau trong một mùa, nhưng các bài hát của các voi đầu cong chỉ kéo dài vài giờ hoặc vài ngày trước khi chúng chuyển sang bài khác.


Cá voi lưng gù cũng thuộc gia đình “tấm sừng hàm”, và hát những bài hát phức tạp.

Cá voi lưng gù cũng thuộc gia đình “tấm sừng hàm”, và hát những bài hát phức tạp.

Những bài phát phức tạp này khá đặc biệt, vì hầu hết động vật có vú có những tiếng kêu đặc trưng, lặp đi lặp lại mà không thay đổi.

Mặc dù người ta chưa biết nhiều điều về quần thể cá voi đầu cong, các tác giả cho rằng có khả năng những con đực hát trong mùa sinh sản.

Với khả năng phá vỡ nửa mét băng, và thọ tới 200 tuổi, cá voi đầu cong có thể có vẻ khá ghê gớm.

Nhưng mỡ của chúng, dày nhất trong các loài các voi, khiến quần thể cá voi Spitsbergen bị săn bắn vì mục đích thương mại từ những năm 1600.

Vì sụt giảm về số lượng này, và môi trường sống tự nhiên khắc nghiệt dưới lớp băng, cá voi đầu cong chưa được nghiên cứu nhiều, và vẫn còn khá bí ẩn.


Cá voi đầu cong từng bị dân bản xứ Alaska săn bắt từ lâu.

Cá voi đầu cong từng bị dân bản xứ Alaska săn bắt từ lâu.

Giáo sư Stafford cho biết, chúng ta hiểu về những nhóm cá voi đầu cong khác, như quần thể Tây Bắc Cực, rõ hơn nhờ kiến thức của dân bản xứ Alaska.

Đơn ca

Vẫn chưa rõ liệu những con cá voi đầu cong hát cùng một bài hát suốt đời, hay chúng thay đổi qua các mùa.

Lí do của sự đa dạng giọng ca trong quần thể này vẫn chưa được xác định.

Không thể đếm nổi nhóm cá voi Spitsbergen thông qua băng ghi hình dưới nước, nhưng nghiên cứu trước đây ở khu vực này ghi nhận quần thể này có ít nhất 343 cá thể cá voi.

Theo giáo sư Stafford, việc còn lại là theo dõi những con cá voi bằng âm thanh và tìm hiểu thêm về con nào đang xướng âm, và tại sao.

Bà cho hay: “Đó là một bí ẩn sẽ rất khó giải quyết. Nhưng có thể nghe trộm dưới lớp băng ở nơi hẻo lánh này… Đúng là đặc biệt”.

Lộc Xuân (Theo BBC News)