Lý giải việc WHO quyết định không tuyên bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu về virus corona mới

Dân trí Nhiều người vô cùng bất ngờ khi Tổ chức Y tế thế giới (WHO) không tuyên bố sự bùng phát virus corona mới ở Trung Quốc là tình trạng y tế khẩn cấpở phạm vi quốc tế (PHEIC).
>>Cập nhật tình hình lây lan virus corona mới và những điều bạn cần biết

Đến nay, báo cáo chính thức cho biết đã có người bệnh ở nhiều nước châu Á, Trung Đông, châu Âu, Úc và Mỹ

Lý giải việc WHO quyết định không tuyên bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu về virus corona mới - 1

Nhiều người băn khoăn không biết tình hình phải tồi tệ đến đâu thì mới được coi là tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu, nhưng ông Tedros Adhanom Ghebreyesus - Tổng giám đốc WHO – cho biết tổ chức này không thể dễ dàng đưa ra những tuyên bố như vậy.

Lý giải việc WHO quyết định không tuyên bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu về virus corona mới - 2

Khẩu trang được bán ở Singapore trong tình hình lo ngại về vi rút Vũ Hán.

Khái niệm về việc WHO tuyên bố tình trạng y tế cộng đồng khẩn cấp toàn cầu lần đầu tiên xuất hiện sau sự kiện bùng nổ vi rút corona SARS vào năm 2003. Đợt bùng phát cuối năm 2019 lần này khởi nguồn từ một chợ động vật, nơi có những người tiếp xúc với phân động vật nhiễm vi rút làm cho vi rút lây sang người. Không giống với tình hình hiện nay, đại dịch SARS đã tiến triển ở Trung Quốc nhiều tháng, sau đó chính quyền mới thừa nhận là họ gặp khó khăn. Khi đó, nạn SARS đã nằm trong tầm kiểm soát, có hơn 8.000 trường hợp mắc và 700 người chết ở 37 nước. WHO đã quyết định tuyên bố nạn SARS khi đó là một PHEIC theo Điều lệ Y tế quốc tế 2005 để giúp kiểm soát tình hình.

Trước đó, theo biện pháp đã tồn tại suốt 150 năm, dịch tả, dịch hạch và sốt vàng đã được kiềm chế nhờ cách ly và cấm vận trong phạm vi biên giới quốc gia. Khung pháp lý năm 2005 tập trung vào kiềm chế đợt bùng phát tại nguồn, nhấn mạnh vào tình trạng đã được chuẩn bị sẵn sàng. Điều này đòi hỏi các nước duy trì các “năng lực cốt yếu” cần thiết, như là khả năng chẩn đoán các trường hợp nhiễm và cách ly bệnh nhân. Và không chỉ có khả năng báo cáo về các bệnh đã được xác định cụ thể mà họ còn có thể báo cáo về những loại hình sức khỏe cộng đồng bất thường, ví dụ như việc tăng đột ngột số lượng bệnh nhân có triệu chứng hô hấp nghiêm trọng.

WHO sẽ tuyên bố PHEIC khi có một “sự kiện cực kỳ bất thường được xác định, để tuyên bố với các nước khác về nguy cơ đe dọa sức khỏe cộng đồng thông qua sự lan truyền xuyên quốc gia của bệnh dịch”.

Lý do của việc cần thận trọng khi đưa ra tuyên bố một tình trạng y tế cộng đồng khẩn cấp toàn cầu là vì nó có thể ảnh hưởng không cần thiết đến giao thương và du lịch và ám chỉ một đất nước không thể tự khống chế bệnh tật. Nhưng với việc Trung Quốc đã phong tỏa các thành phố để cách ly 41 triệu người ở 13 thành phố thì khó có thể dẫn đến việc WHO xem xét tuyên bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu.

Cho đến nay, WHO đã 5 lần tuyên bố PHEIC. Đó là đại dịch H1N1 năm 2009, sự quay trở lại của bệnh bại liệt trẻ em năm 2014, đại dịch Ebola ở Tây Phi năm 2014, tình trạng khẩn cấp do Zika năm 2015-2016 và mới nhất là việc bùng nổ Ebola ở Kivu năm 2018-2019.

Lý giải việc WHO quyết định không tuyên bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu về virus corona mới - 3

Không phải là tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu – Tổng giám đốc WHO nói – ít nhất là vẫn chưa phải vậy.

Như ông Tedros đã nhấn mạnh, ngay cả khi không có tuyên bố là PHEIC thì cũng đã có những hành động được phối hợp ở tầm quốc tế trước sự bùng nổ của vi rút corona hiện nay. Trung Quốc cũng đã nhanh chóng báo cáo về đợt bùng phát này và chia sẻ tất cả những thông tin họ có.

Nhờ có sự chia sẻ thông tin sớm này, các nhà phân tích đã dự đoán rằng tổng số ca nhiễm vi rút rất có thể đã lên đến hàng chục nghìn người (chứ không chỉ hơn 5.000 ca đã được công bố chính thức). Các nhà khoa học Trung Quốc đã khẩn trương lập bản đồ gen của vi rút mới này và ngay lập tức công bố thông tin, nhờ đó các nước khác có thể tiếp tục phát triển các xét nghiệm chẩn đoán.

Các biện pháp cách ly mà chính quyền Trung Quốc áp dụng cho thấy sự quyết tâm của họ để khống chế sự lây lan vi rút, cho dù việc cách ly chừng đó con người là có thể làm được hay không và có thực sự hiệu quả để kiểm soát được bệnh dịch này hay không vẫn chưa chắc chắn.

Ở một số nước, hành khách trên các chuyến bay trực tiếp đến từ Vũ Hán đã được kiểm tra sức khỏe, được cung cấp thông tin về cách xử trí khi thấy bất thường. Hiện nay các chuyến bay trực tiếp như vậy đã được ngừng, nhưng các biện pháp tương tự cần được áp dụng cho các chuyến bay khác đến từ Trung Quốc.

Những câu hỏi chưa được trả lời

Tuy nhiên, một số câu hỏi vẫn còn đó, mà câu trả lời sẽ là chìa khóa cho việc WHO tiếp tục tranh luận xem có tuyên bố PHEIC hay không trong vài tuần tới.

Điều đã rõ ràng là vi rút này đang lây từ người sang người, nhiều nhân viên y tế và người thân đã bị lây từ người bệnh. Điều chưa rõ là mức độ lây nhiễm cao đến đâu, mức độ lây thứ cấp từ người thứ hai sang người thứ 3, 4, 5 ra sao.

Các nhà khoa học dùng thuật ngữ Ro để mô tả mức độ dễ lây lan vi rút và mức này càng cao thì cơ hội bùng phát lây lan càng xa và càng nhanh. Tình trạng bệnh nghiêm trọng đến đâu cũng là điều quan trọng. Tính đến ngày 26/1/2020, đã có 56 người chết trong tổng số 2.014 người nhiễm (2,8%) và đến ngày 29/1/2020 đã có 131 người trên tổng số 5.496 người nhiễm (2,4%). Dịch SARS trước đây có tỷ lệ tử vong gần 10%. Nếu vi rút corona mới lây lan nhanh chóng nhưng có tỷ lệ tử vong thấp thì mối lo ngại vẫn ít hơn so với SARS.

Các nhà khoa học Trung quốc đang tiến hành các xét nghiệm để xác định loài vật nào ở chợ động vật tươi sống Vũ Hán là nguồn lây truyền vi rút. Người ta cũng đặt câu hỏi liệu các quy định đảm bảo an toàn cho người có được tuân thủ hay không. Sau đợt bùng phát năm 2003, các quy định tạm thời đã được bắt buộc áp dụng để ngăn chặn việc mua bán động vật ngoại lai như là cầy hương, đây là loài lây truyền vi rút corona SARS, nhưng các chợ động vật tươi sống đông đúc nhộn nhịp lại rất phổ biến ở châu Á.

Hàng năm trên thế giới có hàng trăm nghìn người chết vì cúm. Vì thế, chúng ta cần hết sức cảnh giác trước tình hình bùng phát và lây lan vi rút này, nhưng đồng thời cũng nên tin tưởng ở những hành động mà các nhà khoa học và các quan chức ngành y tế trên khắp thế giới hiện đang tiến hành, cho dù WHO có tuyên bố đây là một tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu hay không.

Phạm Hường 

Tổng hợp

Tag : virus corona
MỚI NHẤT
Biến rác thải có chứa carbon thành “siêu vật liệu”
Biến rác thải có chứa carbon thành “siêu vật liệu”

(Dân trí) - Các nhà khoa học vừa phát triển một kỹ thuật mới có thể biến hầu hết mọi loại rác thải có chứa carbon từ vỏ chuối đến lốp xe hơi thành mảnh graphene, một quá trình có thể mang lại tác động môi trường rất tích cực.

Thứ bảy, 01/02/2020 - 06:54

Kính viễn vọng chụp được những hình ảnh chi tiết đầu tiên về bề mặt Mặt trời
Kính viễn vọng chụp được những hình ảnh chi tiết đầu tiên về bề mặt Mặt trời

(Dân trí) - Lần đầu tiên các hình ảnh chi tiết của Mặt trời được chụp lại thành công bởi Kính viễn vọng Mặt trời Daniel K. Inouye trên đỉnh Haleakala.

Thứ sáu, 31/01/2020 - 07:00

Di sản hoàng gia cổ xưa của các vị vua trong Kinh thánh được khai quật ở Israel
Di sản hoàng gia cổ xưa của các vị vua trong Kinh thánh được khai quật ở Israel

(Dân trí) - Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra một khu phức hợp khổng lồ ở miền bắc Israel mà họ nghĩ rằng từng là nơi ở của các vị vua cổ đại nổi tiếng trong Kinh thánh.

Thứ sáu, 31/01/2020 - 06:57

Các nhà nghiên cứu người Nga phát minh ra nanobot chống ung thư với chi phí siêu thấp
Các nhà nghiên cứu người Nga phát minh ra nanobot chống ung thư với chi phí siêu thấp

(Dân trí) - Sử dụng các thiết bị nhân tạo siêu nhỏ cho mọi thứ, từ điều trị ung thư đến đánh bật cục máu đông và điều trị bệnh tim đã có từ khá lâu, nhưng chỉ gần đây, các bác sĩ và nhà khoa học trên toàn thế giới mới bắt đầu thực hiện bước nhảy vọt từ lý thuyết khoa học sang thực tế.

Thứ sáu, 31/01/2020 - 06:52

Phát hiện lỗ thông hơi carbon dioxide dưới đáy biển ngoài khơi Philippines
Phát hiện lỗ thông hơi carbon dioxide dưới đáy biển ngoài khơi Philippines

(Dân trí) - Sâu hàng trăm mét dưới bề mặt đại dương ngoài khơi Philippines, các nhà khoa học đã bắt gặp một điểm nóng của khí carbon dioxide.

Thứ sáu, 31/01/2020 - 06:48

Các nhà khoa học Việt bàn giải pháp ứng phó với virus Vũ Hán
Các nhà khoa học Việt bàn giải pháp ứng phó với virus Vũ Hán

(Dân trí) - Chiều ngày 30/1, lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, Ban chủ nhiệm Chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp quốc gia giai đoạn 2016-2020, các nhà khoa học đến từ Bộ y tế, trường Học viện Quân y, Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương, Viện Pasteur TP.HCM… đã cùng họp bàn để đưa ra giải pháp ứng phó với virus Vũ Hán.

Thứ năm, 30/01/2020 - 05:57

Virus corona mới có thể bắt nguồn từ dơi, nhưng nó lây sang người bằng cách nào?
Virus corona mới có thể bắt nguồn từ dơi, nhưng nó lây sang người bằng cách nào?

(Dân trí) - Virus corona mới đã lây lan rất nhanh trong những ngày qua không chỉ ở Trung Quốc mà sang nhiều nước khác. Các nhà khoa học đang tích cực tìm hiểu xem nó đến từ đâu.

Thứ năm, 30/01/2020 - 04:10

Virus corona được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm Úc lần đầu tiên
Virus corona được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm Úc lần đầu tiên

(Dân trí) - Viện Doherty của Úc tuyên bố đã phát triển coronavirus Vũ Hán trong phòng thí nghiệm và đã chia sẻ virus được nuôi cấy với các đồng nghiệp trên toàn thế giới thông qua Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Thứ năm, 30/01/2020 - 10:26

Gấu Bắc cực ở Greenland vẫy tay chào khách du lịch
Gấu Bắc cực ở Greenland vẫy tay chào khách du lịch

(Dân trí) - Một con gấu bắc cực đáng yêu ở Greenland đã được nhìn thấy vẫy tay chào một khách du lịch. Roshan Ranjwani đang trong một chuyến thám hiểm nhiếp ảnh đã chụp được cảnh này khi anh đang trên một chiếc thuyền dọc theo bờ biển phía đông của Greenland đã nhìn thấy con thú lớn đứng trên một tảng băng trôi.

Thứ năm, 30/01/2020 - 10:10

Loài nấm thay đổi quan niệm về sự tiến hóa
Loài nấm thay đổi quan niệm về sự tiến hóa

(Dân trí) - Ở Congo mới tìm thấy dấu vết của những cây nấm lâu đời nhất trên hành tinh, báo Science Advances đưa tin. Theo các nhà khoa học, những hóa thạch được phát hiện có độ tuổi khoảng từ 715 đến 810 triệu năm.

Thứ năm, 30/01/2020 - 06:57

Rùa xanh mắc vào lưới đánh cá, bài tiết ra toàn rác thải của con người
Rùa xanh mắc vào lưới đánh cá, bài tiết ra toàn rác thải của con người

(Dân trí) - Một con rùa xanh (tên khoa học là Chelonia mydas) mới đây đã mắc vào lưới đánh cá của ông Roberto Ubieta, một ngư dân ở San Clemente del Tuyú, Argentina. Ông Ubieta đã được Quỹ Marino Mundo huấn luyện cách giúp đỡ các sinh vật biển lọt vào lưới đánh cá, vì thế ông đã đưa con rùa này đến trung tâm cứu hộ động vật biển.

Thứ năm, 30/01/2020 - 06:48

Thay đổi lượng mưa có thể giải thích sự mở rộng của nhân loại ra khỏi châu Phi
Thay đổi lượng mưa có thể giải thích sự mở rộng của nhân loại ra khỏi châu Phi

(Dân trí) - Nguyên nhân của sự di cư lớn, khi con người hiện đại đi từ bị hạn chế đến một lục địa duy nhất để chinh phục thế giới, vẫn chưa được biết. Tuy nhiên, những thông tin mới về vấn đề thay đổi khí hậu ở khu vực Trung Đông và Địa Trung Hải cung cấp một số manh mối giải thích cho câu hỏi này.

Thứ năm, 30/01/2020 - 06:40

ĐÁNG QUAN TÂM
Kích thước bộ não không quyết định trí thông minh, mà chính là lượng máu lưu thông lên não
Kích thước bộ não không quyết định trí thông minh, mà chính là lượng máu lưu thông lên não

(Dân trí) - Trí tuệ loài người tiến hóa ra sao? Các nhà nhân chủng học đã nghiên cứu trong nhiều thập kỷ để tìm câu trả lời thông qua các công cụ lao động tìm thấy trong các cuộc khai quật khảo cổ, qua các bằng chứng cho thấy tổ tiên chúng ta đã sử dụng lửa ra sao và cả những biến đổi về kích thước bộ não của các hộp sọ hóa thạch.

Thứ tư, 29/01/2020 - 06:18

Vi khuẩn đường ruột có thể định hình tính cách của bạn
Vi khuẩn đường ruột có thể định hình tính cách của bạn

(Dân trí) - Microbiome là một trong những câu chuyện khoa học mở ra trong những năm gần đây. Nó có thể định hình mọi thứ từ nguy cơ mắc bệnh Parkinson đến loại thực phẩm mà bạn khao khát nhất, nhưng một nghiên cứu mới tiến xa hơn, cho thấy nó có thể được liên kết với các đặc điểm tính cách như bạn.

Thứ tư, 29/01/2020 - 05:22

Chính thức công nhận loài khủng long ăn thịt khổng lồ mới
Chính thức công nhận loài khủng long ăn thịt khổng lồ mới

(Dân trí) - 30 năm sau khi được phát hiện và sau nhiều năm khai quật và nghiên cứu, một loài Allosaurus mới đã được công bố tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Utah.

Thứ tư, 29/01/2020 - 05:16

Cập nhật tình hình lây lan virus corona mới và những điều bạn cần biết
Cập nhật tình hình lây lan virus corona mới và những điều bạn cần biết

(Dân trí) - Virus corona mới đang hoành hành ở Trung Quốc và đã lây lan đến một số nước trên thế giới. Dưới đây là những điều bạn cần biết về virus này.

Thứ ba, 28/01/2020 - 06:33

Mộ của người đàn ông bí ẩn thời kỳ đồ sắt được phát hiện ở Italia
Mộ của người đàn ông bí ẩn thời kỳ đồ sắt được phát hiện ở Italia

(Dân trí) - Các nhà khảo cổ vừa tìm thấy một mổ cổ kỳ lạ từ thời kỳ đồ sắt ở miền trung Italia.

Thứ ba, 28/01/2020 - 06:25

Con người có nguy cơ sống trong một thế giới trống rỗng
Con người có nguy cơ sống trong một thế giới trống rỗng

(Dân trí) - Thông tin từ Liên Hợp Quốc đánh giá rằng, nếu không sớm có các biện pháp cần thiết để ngăn chặn sự tuyệt chủng hàng loạt của động vật hoang dã thì con người có nguy cơ sống trong một "thế giới trống rỗng".

Thứ ba, 28/01/2020 - 06:22

Những chiếc bánh quy đầu tiên được nướng trong không gian
Những chiếc bánh quy đầu tiên được nướng trong không gian

(Dân trí) - Các phi hành gia đã nướng bánh quy trong một lò không trọng lực đặc biệt tại Trạm vũ trụ quốc tế (ISS) vào tháng trước.

Thứ hai, 27/01/2020 - 09:22

Tìm ra phương pháp ngăn chặn giai đoạn nguy hiểm chết người của bệnh ung thư
Tìm ra phương pháp ngăn chặn giai đoạn nguy hiểm chết người của bệnh ung thư

(Dân trí) - Các nhà khoa học tại Viện nghiên cứu thực nghiệm và lâm sàng tại Đại học Louvain ở Bỉ phát hiện ra rằng các tế bào ung thư tích tụ lipid và do đó dễ bị di căn - xuất hiện ổ chứa những khối u thứ phát, đây là giai đoạn nguy hiểm chết người của bệnh.

Thứ hai, 27/01/2020 - 05:29

NASA tuyên bố về khả năng tiểu hành tinh nguy hiểm đến gần Trái đất
NASA tuyên bố về khả năng tiểu hành tinh nguy hiểm đến gần Trái đất

(Dân trí) - Theo một báo cáo mới của NASA cho hay, trong tháng 2, tiểu hành tinh mang số 163373 với đường kính 440-990 mét sẽ bay gần Trái đất.

Thứ hai, 27/01/2020 - 05:26

Tại sao răng lại nhạy cảm với cảm giác đau?
Tại sao răng lại nhạy cảm với cảm giác đau?

(Dân trí) - Thông thường nghĩ đến răng, người ta hay nghĩ răng là một “công cụ” cắt, nghiền, giúp chúng ta có thể ăn được. Nhưng nếu chỉ là “công cụ” thôi thì tại sao răng lại biết cảm nhận cảm giác đau? Chẳng phải lúc nào răng cũng chỉ biết cắn và nhai là tốt hơn sao?

Thứ hai, 27/01/2020 - 05:15

Bộ Khoa học công nghệ sẽ hành động gì để đẩy mạnh khoa học công nghệ vào cuộc sống?
Bộ Khoa học công nghệ sẽ hành động gì để đẩy mạnh khoa học công nghệ vào cuộc sống?

(Dân trí) - Trong năm qua, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã thực hiện tốt nhiệm vụ tham mưu cho Đảng, Quốc hội và Chính phủ xây dựng chính sách, pháp luật nhằm đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực mới cho tăng trưởng, tái cơ cấu nền kinh tế và hội nhập quốc tế.

Chủ nhật, 26/01/2020 - 08:40

Làm thế nào để giúp chứ không phải làm hộ con bài tập về nhà?
Làm thế nào để giúp chứ không phải làm hộ con bài tập về nhà?

(Dân trí) - Cha mẹ là người thày đầu tiên và quan trọng nhất của con trẻ. Việc cha mẹ tham gia vào quá trình học tập của con có thể giúp con học tốt hơn. Tuy nhiên, giúp con làm bài tập về nhà là việc không đơn giản.

Chủ nhật, 26/01/2020 - 08:25