Nhiệt độ lạnh bao nhiêu thì có thể gây chết người?

Dân trí Xoáy cực tuần qua đã gây ra thời tiết lạnh thấu xương ở nhiều nơi của nước Mỹ, thậm chí có nơi còn lạnh như Bắc Cực, cảm giác lạnh như có thể đóng băng mà chết. Và theo dự báo thì ngày 31/1 vừa qua là ngày giá lạnh nhất có thể đe dọa tính mạng của những ai ra đường mà không có đủ điều kiện giữ ấm.

nhiet do.jpg

Về mặt khoa học thì người ta còn có thể chết vì lạnh ngay cả khi cơ thể chưa bị đóng băng.

Nhiệt độ bên trong cơ thể bị hạ

Nhiệt độ bên trong cơ thể (CBT) con người dao động quanh 37 độ C. Một người được coi là bị hạ thân nhiệt khi CBT của người đó chỉ còn 35 độ C hoặc thấp hơn. Điều ngạc nhiên là người ta vẫn có thể bị hạ thân nhiệt trong điều kiện môi trường lạnh chứ chưa đến mức đóng băng, tức là khi nhiệt độ không khí trong khoảng 1 – 10 độ C, nhất là khi cơ thể bị ướt, ví dụ bị mưa, đổ mồ hôi hoặc rơi xuống hố nước lạnh.  Theo các chuyên gia, cơ thể mất nhiệt nhanh hơn đến 25 lần khi ở trong môi trường nước so với môi trường không khí.

Hạ thân nhiệt trong môi trường nhiệt độ không khí tương đối lạnh như vậy thì cũng có nhưng ít xảy ra. Tuy nhiên, mức nhiệt dưới 0 độ C là một hoàn cảnh hoàn toàn khác. Ở nhiệt độ -34 độ C, nếu một người khỏe mạnh không mặc đủ ấm thì sẽ bị hạ thân nhiệt chỉ còn 10 độ C và nếu nhiệt độ ngoài trời xuống tới - 40 đến -45 độ C thì thân nhiệt người đó chỉ còn 10 độ C trong vòng 5 – 7 phút.

Khi cơ thể bị hạ nhiệt, các bộ phận không hoạt động bình thường được nữa, kể cả bộ não và trái tim. Tim không hoạt động tốt dẫn đến kém lưu thông máu đến các bộ phận khiến cho cơ thể bị sốc và tăng nguy cơ gan và thận ngừng hoạt động. Trẻ em và người già còn gặp nhiều rủi ro hơn do cơ tim yếu. Ngoài ra, người già còn hay phải sử dụng thuốc chẹn beta nên còn dễ bị giảm nhịp tim, điều đó càng làm tăng nguy cơ hạ thân nhiệt trong thời tiết giá lạnh.

Các triệu chứng hạ thân nhiệt nhẹ như là run người, yếu mệt và nhầm lẫn có thể xảy ra khi CBT ở mức 34 độ C, nếu CBT hạ xuống 33 độ C, bạn có thể bị mất trí nhớ, hạ xuống 28 độc C, bạn có thể bất tỉnh và dưới 21 độ C gọi là hạ thân nhiệt sâu và nguy hiểm đến tính mạng.

Khả năng tự chống lạnh

Mặc dù vậy, cơ thể con người khá là mạnh mẽ trong thời tiết giá lạnh vì chúng ta có hai cơ chế tự bảo vệ mình khỏi thời tiết khắc nghiệt đó.

Thứ nhất, ngay khi mặt tiếp xúc với không khí lạnh, cơ thể sẽ cố gắng tự cách li bằng cách vận chuyển máu đi khỏi da mặt và các bộ phận đầu chót của cơ thể như là ngón tay, ngón chân và đưa máu về bên trong cơ thể. Quá trình này gọi là sự co mạch và nó giúp giảm bớt sự tỏa nhiệt của cơ thể ra môi trường.

Phản ứng thứ hai của cơ thể là rùng mình, run rẩy; vận động này sinh ra nhiệt và giúp làm tăng thân nhiệt.

Sự nguy hiểm của bỏng lạnh

Thông thường một người khỏe mạnh chỉ bị mất nhiệt trong những điều kiện khắc nghiệt, nhưng bỏng lạnh vẫn rất dễ xảy ra trong thời tiết ít khắc nghiệt hơn.

Ngón tay, ngón chân rất dễ bị bỏng lạnh vì những bộ phận này bị hạn chế lưu thông máu đầu tiên khi trời lạnh. Cho dù chân thường được giày và tất bảo vệ nhưng nhiệt độ ở các ngón chân vẫn rất thấp, và nếu bạn bị toát mồ hôi thì nước bay hơi còn làm các bộ phận đó mất nhiệt nhiều hơn. Bỏng lạnh xảy ra khi bạn tiếp xúc với môi trường dưới 32 độ C.

Bỏng lạnh nặng đến mức nào còn tùy vào nhiều điều kiện, ví dụ nếu nhiệt độ ngoài trời là -18 độ C cộng thêm gió lạnh đến -28 độ C thì bạn có thể bị bỏng lạnh sau 30 phút, nhưng nếu nhiệt độ ngoài trời là -26 độ C cộng thêm gió lạnh đến -48 độ C thì bạn sẽ bị bỏng lạnh chỉ trong vòng 5 phút. Mặc dù nguy cơ là rất cao, nhưng con người vẫn có thể đi ra ngoài và hoạt động trong thời tiết cực lạnh. Người ta vẫn có thể leo núi, đi bộ ở Bắc Cực và bơi qua eo biển Manche.

Tuy nhiên, trong thời tiết như vậy bạn cần mặc đủ ấm, ít nhất là mặc 3 lớp quần áo, lớp trong cùng là vải thấm hút mồ hôi để hơi ẩm thoát khỏi da, tiếp theo là lớp cách nhiệt và ngoài cùng là lớp bảo vệ chắn gió, mưa và các yếu tố khác; đi giày thật dày, ấm và chống thấm nước bởi vì bàn chân và ngón chân là những bộ phận dễ bị bỏng lạnh nhất; đội mũ, quàng khăn, đeo khẩu trang để bảo vệ vùng đầu và mặt.

Phạm Hường (Theo Live Science)

MỚI NHẤT
Con người sẽ có khả năng “tái sinh” trong tương lai?
Con người sẽ có khả năng “tái sinh” trong tương lai?

(Dân trí) - DNA "ma thuật" của loài kỳ giông một ngày nào đó có thể cho phép con người học hỏi cách tái sinh lại cơ thể của mình.

Thứ hai, 04/02/2019 - 06:33

Chuyên gia NASA: Cuộc sống ngoài hành tinh có nhiều khả năng tồn tại
Chuyên gia NASA: Cuộc sống ngoài hành tinh có nhiều khả năng tồn tại

(Dân trí) - Thomas Zurbuchen, quản trị viên liên kết Ban giám đốc Sứ mệnh Khoa học của NASA, nói rằng có khả năng có sự sống ngoài Trái Đất.

Thứ hai, 04/02/2019 - 06:29

Độc đáo chim hồng y có ngoại hình nửa đực, nửa cái siêu hiếm
Độc đáo chim hồng y có ngoại hình nửa đực, nửa cái siêu hiếm

(Dân trí) - Một cặp vợ chồng tại Pennsylvania (Mỹ) vừa phát hiện một con chim hồng y cực hiếm xuất hiện trong vườn nhà mình.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 11:16

Năng lượng địa nhiệt - để làm gì?
Năng lượng địa nhiệt - để làm gì?

(Dân trí) - Nhiệt dưới lòng đất có thể thu gom được để sản xuất điện và sưởi ấm các tòa nhà.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 06:55

Gấu trúc đã từng ăn thịt trước khi… “ăn chay”
Gấu trúc đã từng ăn thịt trước khi… “ăn chay”

(Dân trí) - Ai cũng biết rằng món khoái khẩu nhất của loài gấu trúc chủ yếu là tre. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã phát hiện ra những căn cứ cho thấy trước đây loài này từng ăn thịt.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 06:23

Đã có cách chuyển đổi tín hiệu não người thành lời nói
Đã có cách chuyển đổi tín hiệu não người thành lời nói

(Dân trí) - Các nhà khoa học đến từ Đại học Columbia (Mỹ) vừa tuyên bố tìm ra phương pháp có thể dịch tín hiệu não trực tiếp thành lời nói dễ hiểu.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 05:56

Kí sinh trùng lây từ mèo có thể dẫn tới bệnh tâm thần phân liệt
Kí sinh trùng lây từ mèo có thể dẫn tới bệnh tâm thần phân liệt

(Dân trí) - Theo nghiên cứu mới, khả năng mắc bệnh tâm thần phân liệt của bạn có thể tăng 50% vì một loại kí sinh trùng lây truyền từ mèo.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 05:21

Nước sinh ra từ đâu?
Nước sinh ra từ đâu?

(Dân trí) - Nếu chúng ta có thể tạo ra nhiều nước mà không tốn kém, đảm bảo sạch và an toàn thì sẽ giải quyết được rất nhiều vấn đề. Tuy nhiên, sự thật lại không dễ dàng như vậy.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 06:53

Phát hiện khu đô thị bí ẩn ở Nam Phi
Phát hiện khu đô thị bí ẩn ở Nam Phi

(Dân trí) - Tàn dư của một thành phố thịnh vượng được cho có lịch sử 200 năm trước vừa được các nhà khảo cổ phát hiện ra ở Nam Phi.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 06:45

Phát hiện lỗ hổng khổng lồ dưới đáy sông băng nguy hiểm nhất thế giới
Phát hiện lỗ hổng khổng lồ dưới đáy sông băng nguy hiểm nhất thế giới

(Dân trí) - Sông băng Thwaites ở khu vực Tây Nam Cực vừa được các nhà khoa học của NASA phát hiện có một lỗ hổng cực lớn.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 06:39

Phun hóa chất lên trời để... làm mát Trái Đất
Phun hóa chất lên trời để... làm mát Trái Đất

(Dân trí) - Trái Đất đang ngày một nóng lên, trong khi đó những nỗ lực của con người đến nay vẫn chưa đủ để dừng việc đó lại. Các nhà khoa học vẫn đang liên tục tìm hiểu những biện pháp cứu hành tinh của chúng ta, trong đó có một nghiên cứu về việc chủ động can thiệp vào bầu khí quyển để làm nguội Trái Đất.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 06:36

Phát hiện dấu tích của máy bay  do một nữ phi công nổi tiếng lái mất tích từ năm 1937?
Phát hiện dấu tích của máy bay do một nữ phi công nổi tiếng lái mất tích từ năm 1937?

(Dân trí) - Một trong những bí ẩn lớn nhất trong lịch sử là sự mất tích của chiếc máy bay Amelia Earhart. Chiếc máy bay này đã biến mất vào năm 1937 trong một nỗ lực thực hiện một chuyến bay vòng quanh trái đất cùng hoa tiêu Fred Noonan.

Thứ sáu, 01/02/2019 - 10:05

ĐÁNG QUAN TÂM
Tìm ra cách chữa các bệnh ung thư chỉ trong… một năm?
Tìm ra cách chữa các bệnh ung thư chỉ trong… một năm?

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu ở Israel tin rằng họ đã tạo ra một phương pháp điều trị mới có thể chữa khỏi hoàn toàn tất cả các dạng bệnh chỉ trong vài tuần và thậm chí cả bệnh ung thư chỉ sau 1 năm.

Thứ sáu, 01/02/2019 - 06:31

Phát hiện hoá thạch “vua thằn lằn” trước thời khủng long bạo chúa
Phát hiện hoá thạch “vua thằn lằn” trước thời khủng long bạo chúa

(Dân trí) - Hàng triệu năm trước khi khủng long bạo chúa làm bá chủ trên mặt đất, ở Nam Cực đã từng tồn tại rừng và là nhà của một loài thằn lằn được mệnh danh là "vua thằn lằn".

Thứ sáu, 01/02/2019 - 06:29

Những hình ảnh mới nhất về tiểu hành tinh có thể tấn công Trái Đất
Những hình ảnh mới nhất về tiểu hành tinh có thể tấn công Trái Đất

(Dân trí) - NASA vừa công bố hình ảnh từ tàu vũ trụ Osiris-Rex chụp được về tiểu hành tinh Bennu có nguy cơ tấn công Trái Đất đang nằm cách 110 triệu km.

Thứ sáu, 01/02/2019 - 06:25

Tìm thấy giòi sống trong u trên trán một người phụ nữ
Tìm thấy giòi sống trong u trên trán một người phụ nữ

(Dân trí) - Một phụ nữ người Anh trở về sau kì nghỉ thấy xuất hiện một cục u lạ trên trán đã được phát hiện có một con giòi còn sống trong đó.

Thứ năm, 31/01/2019 - 08:54

Phát hiện loài giáp xác trong hang động hoàn toàn mới
Phát hiện loài giáp xác trong hang động hoàn toàn mới

(Dân trí) - Với hình dạng nhìn trông giống như những con rết biết bơi hơn là các giáp xác dưới đại dương, các nhà khoa học Mỹ vừa tuyên bố đã phát hiện được một loài hoàn toàn mới sống trong hang động.

Thứ năm, 31/01/2019 - 08:21

Phụ nữ làm công việc chịu áp lực cao dễ bị tăng cân
Phụ nữ làm công việc chịu áp lực cao dễ bị tăng cân

(Dân trí) - Theo một nghiên cứu mới, nếu gần đây tự nhiên bạn thấy tăng cân, có thể áp lực lớn trong công việc là một phần nguyên nhân.

Thứ năm, 31/01/2019 - 06:35

Vì sao những động vật lớn tiến hoá để đi bằng mũi chân?
Vì sao những động vật lớn tiến hoá để đi bằng mũi chân?

(Dân trí) - Những động vật lớn nhất thế giới tiến hóa để đi bằng mũi chân vì nó cho phép chúng phát triển đôi chân khỏe hơn và mang trọng lượng cơ thể to lớn.

Thứ năm, 31/01/2019 - 06:31

Hãi hùng “sát thủ” tí hon dưới lòng đại dương
Hãi hùng “sát thủ” tí hon dưới lòng đại dương

(Dân trí) - Một du khách Australia đã vô tình giữ một trong những động vật độc hại nhất thế giới trên tay của mình. Rất may mắn là đã không bị thiệt mạng.

Thứ năm, 31/01/2019 - 06:28

Thí nghiệm khoa học đặc biệt kéo dài… 500 năm
Thí nghiệm khoa học đặc biệt kéo dài… 500 năm

(Dân trí) - Không một nhà khoa học nào có thể hoàn thành một thí nghiệm kéo dài đến 5 thế kỷ. Tuy nhiên, nó là một việc làm cần thiết cho thế hệ sau.

Thứ tư, 30/01/2019 - 10:54

Cuộc chiến giành danh hiệu loài khủng long lớn nhất thế giới
Cuộc chiến giành danh hiệu loài khủng long lớn nhất thế giới

(Dân trí) - Có 3 kiểu phân loại khủng long: nặng nhất, dài nhất và cao nhất.

Thứ tư, 30/01/2019 - 10:06

Chó nuôi với chế độ ăn không ngũ cốc dẫn tới nguy cơ mắc bệnh tim
Chó nuôi với chế độ ăn không ngũ cốc dẫn tới nguy cơ mắc bệnh tim

(Dân trí) - Nhiều người nuôi thú cưng đang áp dụng chế độ ăn kiêng của mình cho vật nuôi – điều này mang tới một số nguy cơ mắc bệnh đáng lo ngại với thú cưng.

Thứ tư, 30/01/2019 - 09:18

Kì lạ hiện tượng cá sấu “ngủ đông” ở Mỹ
Kì lạ hiện tượng cá sấu “ngủ đông” ở Mỹ

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu cho rằng hiện tượng cá sấu “ngủ đông” ở Bắc Carolina (Mỹ) thể hiện một chiến thuật sinh tồn kỳ quái rất hiếm gặp.

Thứ tư, 30/01/2019 - 05:52