Phẫu thuật khoan sọ đã xuất hiện từ 5.000 năm trước

Thời cổ đại, con người đã tin rằng phẫu thuật khoan sọ là một cách chữa bệnh hiệu quả.

Theo Paul McCartney tiết lộ trong một cuộc phỏng vấn, John Lennon từng hỏi vợ chồng ông rằng có muốn phẫu thuật khoan sọ trepanning không. Ở đây, John Lennon đề cập đến một phương pháp phẫu thuật sử dụng máy khoan cầm tay để đục lỗ trên hộp sọ. “Trepan” bắt nguồn từ “trypanon” trong tiếng Hy Lạp, nghĩa là “máy khoan”.


Một hộp sọ phát hiện trong lăng mộ ở Israel. Ảnh: Science Museum, London/Wellcome Images.

Một hộp sọ phát hiện trong lăng mộ ở Israel. Ảnh: Science Museum, London/Wellcome Images.

Theo bác sĩ giải phẫu thần kinh Raphael Davis, phẫu thuật khoan sọ (Trepanation) - còn được gọi là trephination - “đã xuất hiện từ 5.000 năm trước và được biết đến như một trong những thủ thuật y học lâu đời nhất trong lịch sử loài người”.

Theo Tập san Surgical Neurology International, khoảng 1.500 hộp sọ đã trải qua phẫu thuật trepanning được tìm thấy trên khắp thế giới, từ châu Âu đến vùng Scandivania và Bắc Mỹ; từ Nga, Trung Quốc đến Nam Mỹ (đặc biệt là ở Peru).

Tại phía nam trung tâm vùng cao nguyên Andes, phẫu thuật trepanning xuất hiện từ năm 200 đến 600. Phương pháp chữa trị này được sử dụng rộng rãi cho đến đầu thế kỷ XVI; ở Trung Quốc, nó đã được áp dụng trong hàng ngàn năm liền.

Tại sao người xưa lại khoan sọ?

Thời cổ đại, con người tin rằng phẫu thuật khoan sọ là một cách chữa trị nhiều bệnh như các chấn thương ở đầu, cũng như có thể điều trị những cơn đau. Một số nhà khoa học còn nghĩ rằng phẫu thuật sọ được sử dụng để tách linh hồn khỏi cơ thể trong các lễ nghi thời xưa.

Con người đã sống sót và hồi phục sau phẫu thuật rất nhiều lần. Mặc dù hậu quả để lại là những vết sẹo trên xương nhưng các lỗ đục và hộp sọ thì đã lành lại, theo nghiên cứu công bố trên tập san American Journal of Physical Anthropolgy.

Một người phụ nữ trung cổ qua đời trong lúc mang thai là ví dụ điển hình về một cuộc phẫu thuật thất bại. Hộp sọ của cô ấy có dấu vết rõ rệt của một lỗ tròn đường kính 4.6 milimet (0.2 inches). “Chúng tôi đưa ra giả thiết rằng người phụ nữ mang thai đã bị tiền sản giật hoặc sản giật (2 điều kiện mang thai liên quan đến huyết áp cao) và cô ấy đã được phẫu thuật trepanning trực diện để giảm áp lực nội sọ. Dù vậy, cô ấy đã không vượt qua được ca phẫu thuật và qua đời với thai nhi trong bụng.” - theo ghi chép của các nhà nghiên cứu trong tập World Neurosurgery vào tháng 5/2018.

Vì sao hôm nay khoan sọ vẫn còn được áp dụng?

Ngày nay, phẫu thuật trepanning vẫn được sử dụng, dù thường được gọi là craniotomy (thủ thuật mở/cắt sọ). Ở phương pháp này, bác sĩ giải phẫu sẽ tháo một mảnh sọ để tiếp cận não bộ với mục đích điều trị tổn thương não hoặc u não. Mảnh sọ đó sẽ được thay thế càng nhanh càng tốt.

Thỉnh thoảng, vẫn có người tiến hành trepanning trên bản thân vì nhiều lý do khác nhau, như để “khai sáng đầu óc” hay điều trị sức khỏe tâm lý của họ. Ví dụ, những năm 1970, Peter Halvorson đã tự khoan một lỗ vào đầu mình để thử chữa chứng trầm cảm của bản thân.

Theo Khoa học & Phát triển

MỚI NHẤT
Các nhà khoa học Nga sẽ biến "hơi thở ra" của các phi hành gia thành nước
Các nhà khoa học Nga sẽ biến "hơi thở ra" của các phi hành gia thành nước

(Dân trí) - Báo cáo thường niên của Viện nghiên cứu và thiết kế chế tạo máy hóa học Nga (NIICHIMMASH) cho hay, các nhà khoa học Nga có kế hoạch tạo ra một hệ thống tái chế carbon dioxide thành nước để sử dụng cho các chuyến bay dài ngày.

Thứ sáu, 25/05/2018 - 06:27

Lập chế độ ăn giảm cân dựa hoàn toàn vào chỉ số calo là phản khoa học!
Lập chế độ ăn giảm cân dựa hoàn toàn vào chỉ số calo là phản khoa học!

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng, việc lập kế hoạch cho một chế độ ăn uống lành mạnh, dựa hoàn toàn vào chỉ số calo là sai lầm và phản khoa học!

Thứ sáu, 25/05/2018 - 06:05

Lý giải hiện tượng não bộ con người phát triển kích thước lớn
Lý giải hiện tượng não bộ con người phát triển kích thước lớn

Xét tương quan kích thước cơ thể thì não bộ của con người được đánh giá là rất lớn so với các loài khác và tiêu hao tới 1/5 năng lượng trong cơ thể con người. Giới khoa học đã tìm cách lý giải điều này nhưng chưa có câu trả lời thỏa đáng.

Thứ năm, 24/05/2018 - 11:08

Giao lưu Nhân tài Đất Việt 2018 tại Đà Nẵng: Bí quyết nào để startup thành công?
Giao lưu Nhân tài Đất Việt 2018 tại Đà Nẵng: Bí quyết nào để startup thành công?

(Dân trí) - Chiều 24/5, tại Đại học Đà Nẵng, hàng trăm sinh viên đến từ các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thành phố hào hứng tham dự chương trình Giao lưu Giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2018 với chủ đề: “Sức mạnh công nghệ Số - Cơ hội để thành công”.

Thứ năm, 24/05/2018 - 05:11

Các nhà khoa học dự đoán về một “cuộc khủng hoảng gạo" ở châu Á
Các nhà khoa học dự đoán về một “cuộc khủng hoảng gạo" ở châu Á

(Dân trí) - Sự gia tăng tiếp tục của nồng độ CO2 trong khí quyển sẽ dẫn đến hậu quả rất bất ngờ, đó là cuộc khủng hoảng lương thực ở châu Á, nguyên nhân là vì độ dinh dưỡng trong gạo sẽ suy giảm mạnh.

Thứ năm, 24/05/2018 - 02:08

Chuyện hiếm: Tuần lộc sinh đôi còn sống ở Cairngorms
Chuyện hiếm: Tuần lộc sinh đôi còn sống ở Cairngorms

(Dân trí) - Bầy tuần lộc thả rông duy nhất ở Anh đã chứng kiến sự ra đời của cặp tuần lộc sinh đôi còn sống đầu tiên.

Thứ năm, 24/05/2018 - 09:07

Những người béo bụng có nguy cơ cao thiếu vitamin D
Những người béo bụng có nguy cơ cao thiếu vitamin D

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới đã đưa ra cảnh báo với những người bị bệnh béo phì có lượng mỡ thừa lớn tích tụ tại vùng eo về nguy cơ thiếu hụt vitamin D.

Thứ năm, 24/05/2018 - 05:57

Điều gì sẽ xảy ra sau khi nhân loại diệt vong?
Điều gì sẽ xảy ra sau khi nhân loại diệt vong?

(Dân trí) - Nhà thiên văn học Ethan Siegel đã nêu giả thiết về việc các cư dân dải Ngân hà sẽ nhìn thấy bầu trời như thế nào qua 10 tỷ năm nữa, sau khi nhân loại tuyệt diệt vì Vụ Nổ Lớn-Big Bang. Nhà khoa học đã công bố lý thuyết của mình trên tạp chí Forbes.

Thứ năm, 24/05/2018 - 05:51

Trở thành “xạ thủ” diệt…ruồi với khẩu súng bắn đạn muối
Trở thành “xạ thủ” diệt…ruồi với khẩu súng bắn đạn muối

(Dân trí) - Đảm bảo với khẩu súng đặc biệt dưới đây, việc tiêu diệt các loài côn trùng “phiền phức” như: ruồi, muỗi, gián… sẽ chưa bao giờ thú vị và gay cấn đến vậy!

Thứ năm, 24/05/2018 - 05:29

Rùng mình với đoạn clip ghi lại cuộc chiến sống còn giữa rết “khủng” và rắn
Rùng mình với đoạn clip ghi lại cuộc chiến sống còn giữa rết “khủng” và rắn

(Dân trí) - Đoạn clip ghi lại khoảnh khắc cuộc chiến sống còn giữa một con rết “khủng” và rắn khiến nhiều người xem không khỏi rùng mình.

Thứ tư, 23/05/2018 - 07:43

Khi tế bào sống được hiển thị 3 chiều bằng trí tuệ nhân tạo
Khi tế bào sống được hiển thị 3 chiều bằng trí tuệ nhân tạo

(Dân trí) - Sử dụng trí tuệ nhân tạo, các nhà khoa học vừa tạo ra một công cụ trực tuyến cho phép mọi người hình dung các cấu trúc thực bên trong của một tế bào sống, ngay cả khi chỉ có thể quan sát nó từ bên ngoài.

Thứ tư, 23/05/2018 - 06:37

Xét nghiệm AND để xác định sự tồn tại của quái vật hồ Lock Ness
Xét nghiệm AND để xác định sự tồn tại của quái vật hồ Lock Ness

Các nhà khoa học New Zealand cho biết sẽ dẫn đầu một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế tới hồ Lock Ness, Scotland để lấy mẫu nước xác định loài nào đang sinh sống tại đây cũng như để khẳng định có tồn tại quái vật hồ Lock Ness hay không.

Thứ tư, 23/05/2018 - 06:18

ĐÁNG QUAN TÂM
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ làm rõ cán bộ sai phạm trong vụ việc ở Trà Vinh
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ làm rõ cán bộ sai phạm trong vụ việc ở Trà Vinh

(Dân trí) - Trao đổi với Dân trí, một cán bộ Thanh tra của Bộ KH&CN cho biết, Bộ KH&CN đang trong quá trình xử lý cán bộ vi phạm theo tinh thần kết luận của Bộ trưởng Chu Ngọc Anh ở phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Phiên họp thứ 22 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Quan điểm của Bộ KH&CN là làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm.

Thứ tư, 23/05/2018 - 04:16

Xem trận chiến đầy kịch tính giữa đại bàng và cáo con
Xem trận chiến đầy kịch tính giữa đại bàng và cáo con

(Dân trí) - Phát hiện chú cáo con vừa săn được một con thỏ nên đại bàng bám sát nhằm “cướp” miếng mồi ngon này. Đoạn video cho thấy, đại bàng đã vồ lấy con thỏ đang dính chặt trong răng của con cáo sau đó nó tăng độ cao lên khoảng 6 mét. Sau cuộc đấu tranh kéo dài tám giây, con cáo đành phải buông con mồi và rơi xuống đất, trong khi đó con đại bàng bay cùng với chiến lợi phẩm của mình.

Thứ tư, 23/05/2018 - 01:29

Tiết lộ cấu trúc bộ gien của khủng long từ so sánh giữa chim-rùa
Tiết lộ cấu trúc bộ gien của khủng long từ so sánh giữa chim-rùa

(Dân trí) - Một phát hiện của các nhà khoa học tại Đại học Kent đã mang lại nhận thức quan trọng về toàn bộ cấu trúc bộ gien của khủng long.

Thứ tư, 23/05/2018 - 09:59

Vì sao không ngủ đêm lại có hại cho sức khỏe?
Vì sao không ngủ đêm lại có hại cho sức khỏe?

(Dân trí) - Chỉ cần thức đôi ba giờ trong đêm cũng có thể làm rối loạn chiếc "đồng hồ bên trong" của hơn 100 loại protein khác nhau, bao gồm các hợp chất liên quan đến trao đổi chất và lượng đường trong máu.

Thứ tư, 23/05/2018 - 06:00

Giới khoa học thành công bước đầu trong việc tạo ra thể lai người-cừu
Giới khoa học thành công bước đầu trong việc tạo ra thể lai người-cừu

(Dân trí) - Một nhóm nghiên cứu thuộc trường đại học Stanford mới đây đã đạt được thành công bước đầu trong việc ghép phôi cừu với tế bào gốc của con người. Kết quả này đưa chúng ta đến gần hơn với việc tự tạo ra cơ quan thay thế như: chân, tay hay thậm chí là cả quả tim, từ chính cơ thể loài vật!

Thứ tư, 23/05/2018 - 05:48

Hiệp hội tim mạch Hoa Kỳ tiếp tục chỉ ra lợi ích từ việc ăn cá 2 lần 1 tuần
Hiệp hội tim mạch Hoa Kỳ tiếp tục chỉ ra lợi ích từ việc ăn cá 2 lần 1 tuần

(Dân trí) - Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ mới đây đã đưa ra nhiều lí do thuyết phục về lợi ích của cá trong chế độ dinh dưỡng của mỗi người.

Thứ ba, 22/05/2018 - 11:30

Khoai tây màu xanh ăn có nguy hiểm không?
Khoai tây màu xanh ăn có nguy hiểm không?

(Dân trí) - Khoai tây là loại lương thực phổ biến, giàu tinh bột và có thể lưu trữ dài ngày. Tuy nhiên, nên để khoai tây ở nơi tối và mát mẻ để tránh cho khoai mọc mầm hoặc chuyển xanh vì lúc đó khoai tây rất độc.

Thứ ba, 22/05/2018 - 09:26

Sinh vật bí ẩn có răng sắc nhọn dạt vào bờ biển Mexico
Sinh vật bí ẩn có răng sắc nhọn dạt vào bờ biển Mexico

Nhìn xa, sinh vật lạ trông như một sợi dây từ những chiếc tàu quanh đó.

Thứ ba, 22/05/2018 - 05:44

Nga phát triển phương pháp đưa con người vào “giấc ngủ đông”
Nga phát triển phương pháp đưa con người vào “giấc ngủ đông”

(Dân trí) - Các nhà khoa học Nga đang phát triển một loại thuốc để đưa các phi hành gia vào "giấc ngủ đông" trong khi họ thực hiện các chuyên bay liên hành tinh dài ngày.

Thứ ba, 22/05/2018 - 05:40

Người cổ đại di cư tới vùng Đông Nam Á bằng 3 đợt sóng di cư lớn
Người cổ đại di cư tới vùng Đông Nam Á bằng 3 đợt sóng di cư lớn

(Dân trí) - Các nhà khoa học thuộc trường y Harvard (Mỹ) và đại học Vienna (Áo) lần đầu tiên tiến hành phân tích bộ gien của 18 người cổ đại sống vào thời kỳ từ 4100 tới 1700 năm trước ở Đông Nam Á, và rút ra kết luận rằng các cư dân thời cổ đại chuyển tới sinh sống tại khu vực này bằng ba đợt sóng di cư lớn.

Thứ ba, 22/05/2018 - 05:32

Thử sức với bài kiểm tra nhanh kiến thức khoa học tổng hợp (Kỳ 6)
Thử sức với bài kiểm tra nhanh kiến thức khoa học tổng hợp (Kỳ 6)

(Dân trí) - Kiến thức khoa học không chỉ là những trang giấy chi chít chữ đầy nhàm chán, mà nó lại “thành hình” một cách hết sức sinh động trong mỗi hiện tượng, sự vật chúng ta bắt gặp trong cuộc sống hàng ngày!

Thứ ba, 22/05/2018 - 05:21

Bạch tuộc là sinh vật ngoài hành tinh, đến Trái đất nhờ sao Chổi?
Bạch tuộc là sinh vật ngoài hành tinh, đến Trái đất nhờ sao Chổi?

Nghiên cứu mới của các nhà khoa học chỉ ra rằng bạch tuộc là sinh vật đến từ ngoài hành tinh, nhưng cũng có những ý kiến bày tỏ sự hoài nghi.

Thứ hai, 21/05/2018 - 08:51