Sinh vật nửa người, nửa thú: Thành tựu y học hay tai họa?

Trong thần thoại Hy Lạp, Chimera là quái vật đầu sư tử, đuôi rắn, có thêm chiếc đầu dê mọc ra từ phía sau. Ngày nay, bằng công nghệ hiện đại, con người đã tạo ra những sản phẩm Chimera mới, “họa nhiều hơn phúc” cho chính nhân loại trong tương lai.

Sản phẩm Chimera quá khứ và hiện tại

Cách đây trên 120 năm, trong tác phẩm khoa học viễn tưởng The Island of Doctor Moreau (Hòn đảo của bác sĩ Moreau), tác giả H. G. Wells người Anh đã đề cập đến sản phẩm nửa người nửa thú. Đầu những năm 20 ở thế kỷ trước, báo chí đã phanh phui dự án của nhà khoa học Nga Ilia Ivanov, biệt danh Red Frankenstein, người đã cố gắng chứng minh mối quan hệ tiến hóa gần gũi giữa con người với loài linh trưởng khác, bằng cách tạo ra một con vật lai giữa người và thú (Chimera).

Cho thụ tinh tinh trùng của loài tinh tinh với tinh trùng người, thậm chí Ivanov còn cố gắng ghép buồng trứng của một phụ nữ vào một con tinh tinh có tên là Nora, nhưng con vật này đã chết trước khi có thể thụ thai. Tuy thất bại, Ivanov vẫn không nản chí, quyết định “chiêu sinh” 5 phụ nữ Liên Xô tình nguyện làm người mang thai.

Đáng tiếc, người cha tương lai có tên là Tarzan đã chết vì xuất huyết não trước khi có thể tham gia dự án này. Việc làm của Ivanov cuối cùng đã bị lật tẩy, bị bắt và lưu đày tại Kazakhstan năm 1930, vì những thí nghiệm được xem là kì cục, phi nhân đạo và phản khoa học.


Sản phẩm Chimera lai giữa người và động vật.

Sản phẩm Chimera lai giữa người và động vật.

Sau 100 năm trôi qua, đầu năm 2017 mới đây trên tại chí Cell của Mỹ đã công bố nghiên cứu của Viện Salk, California (SI), Mỹ, lai tạo thành công phôi thai đầu tiên giữa người và lợn. Tạo ra một sinh vật nửa người nửa thú chimera đầu tiên của nhân loại thế kỷ 21. Sản phẩm rất đặc biệt, được “chống lưng” bởi các phát minh liên quan đến tế bào gốc và chỉnh sửa gen, cho ra đời sinh vật chimera, chủ đề tranh cãi bất phân thắng bại về đạo đức, pháp luật lẫn khoa học thuần túy.

Đây cũng là hòn đá tảng cản trở nghiên cứu của SI, nên dự án chỉ dừng lại ở giai đoạn phôi chimera chứ không được phép chuyển sang giai đoạn bào thai. Điều này có thể hiểu, một thực thể sinh ra với hình hài là lợn, nhưng bên trong lại là nội tạng người, gồm tim, phổi, gan… và thậm chí cả các tế bào não.

Tuy gây nhiều rắc rối, nhưng có người lại cho rằng đấy là bước tiến, tạo ra những kho nội tạng phong phú để cung cấp vật liệu cấy ghép cho con người, khắc phục tình trạng khan hiếm nội tạng, và chữa nhiều loại bệnh như đái tháo đường, suy giảm trí nhớ hay suy thận...


Phôi chimera lai giữa lợn và người giai đoạn đầu mới được hình thành.

Phôi chimera lai giữa lợn và người giai đoạn đầu mới được hình thành.

Công bố kết quả trên tạp chí Cell, các chuyên gia SI cho hay, họ đã tiêm tế bào gốc người vào hàng loạt phôi lợn mới được một vài ngày tuổi. Hơn 2.000 phôi được chuyển vào cơ thể của lợn mẹ để phát triển, 150 phôi trong số đó phát triển thành sinh vật chimera.

Những sinh vật này có dạng lợn chiếm ưu thế, với khoảng 1 tế bào người trên 100.000 tế bào lợn. 28 ngày là khoảng thời gian tối đa các phôi chimera được phép phát triển. Nhưng sau đó các phôi chimera đều được chủ động phá hủy.


Hình ảnh một phôi nang lợn được tiêm tế bào người.

Hình ảnh một phôi nang lợn được tiêm tế bào người.

Theo Jun Wu, trưởng nhóm nghiên cứu của SI, có hai cách để tạo ra một chimra. Thứ nhất, đưa các cơ quan của một con vật này vào cơ thể của con vật kia, phương án mạo hiểm bởi hệ thống miễn dịch của vật chủ sẽ từ chối vật ngoại lai.

Phương pháp còn lại là bắt đầu ngay từ giai đoạn phôi thai, đưa các tế bào của một động vật vào phôi của một con khác và để chúng cùng phát triển thành giống lai như trường hợp ở lợn, nhưng nó lại gặp rủi ro là thời gian mang thai của hai loài không giống nhau như của người và lợn, nhưng khi các công nghệ chỉnh sửa gen như CRISPR-Cas9 ra đời, người ta có thể khắc phục dần các nhược điểm nói trên.

Theo Jun Wu, đến nay nhóm nghiên cứu ở SI đã tạo ra 186 phôi giai đoạn chimera, trong mỗi phôi này cứ 100.000 tế bào lợn thì có 1 tế bào người và hiện đang được nghiên cứu tiếp để tăng số lượng tế bào người trong các phôi chimera nói trên.

Vì sao động vật nửa người nửa thú lại bị lên án?

Theo BBC, nhiều người cho rằng nghiên cứu nói trên có thể tạo ra các bộ phận hiến tặng chữa bệnh, nhưng nó cũng khiến cho dư luận không khỏi băn khoăn và ghê sợ. Việc nhào trộn sinh học giữa người với động vật được coi là phi tự nhiên, làm cho chính con người thấy ghê sợ.

Thế giới sẽ ra sao nếu sinh vật người - lợn bước ra khỏi phòng thí nghiệm và thống trị thế giới?. Ngay cả thực vật, như quả boysenberry (được lai giữa quả mâm xôi khác nhau như raspberry, blackberry, dewberry và loganberry), hay quả quýt đường (được lai giữa quýt và cam) khi sử dụng cũng làm cho người dùng thấy đáng ngại.


Sản phẩm chimera không chỉ mang tính phi đạo đức mà còn mang đến thảm họa cho con người.

Sản phẩm chimera không chỉ mang tính phi đạo đức mà còn mang đến thảm họa cho con người.

Một lý do khiến sự lai giữa người với heo trở thành “họa” bởi nó khiến con người sợ hãi nghĩ tới cái chết của bản thân. Khả năng heo có thể phát triển tụy mới cho con người, điều này đồng nghĩa con người cũng là vật, lời nhắc về nỗi sợ liên quan đến sự sống.

Quan niệm cho rằng con người là động vật thượng đẳng, có tâm hồn còn loài vật khác thì không. Việc thu hoạch những trái tim người từ những con dê hay con lợn... sẽ làm đổ vỡ niềm tin về chính con người, và đến một lúc nào đó, con người sẽ bị mất vị trí độc tôn, chưa kể những cảm giác ghê tởm khi chúng ta ăn thịt lợn, mà chính nó đã cung cấp nội tạng cho con người.

“Việc tạo ra sinh vật chimera là sự bôi nhọ nhân phẩm của loài người, làm mờ đi ranh giới giữa người và các sinh vật hạ đẳng. Điều gì sẽ xảy ra nếu một con vật có đầy đủ các tế bào não của chúng ta, có thể suy nghĩ và cảm nhận như một con người? Đó hẳn là một linh hồn người bị đầy đọa, trong thể xác của một con lợn hoặc khỉ. Tương lai của con cháu chúng ta sẽ ra sao nếu phải phân biệt một sinh vật giữa người và lợn. Chúng sẽ phải đối xử với nhau như thế nào về mặt đạo đức, nếu lợn trà trộn vào cơ thể con người, trong khi con người vẫn xài thịt lợn ?”, Hank Greely, chuyên gia đạo đức sinh học ở Đại học Stanford nói với phóng viên BBC.

Cũng theo BBC, do tranh cãi nên tại nhiều quốc gia, như Mỹ, quốc hội hiện đang xem xét dự luật cấm nghiên cứu sinh vật chimera, hình phạt lên tới 1 triệu USD và 10 năm tù. Viện Y học Quốc gia Mỹ tuyên bố không bao giờ tài trợ cho bất kể dự án nào cho dạng đề tài này, đồng thời hứa giám sát chặt các thử nghiệm cấy tế bào gốc người vào phôi thai động vật.

Trong khi lệnh cấm chưa được ban hành thì ngay tại Mỹ các thử nghiệm nói trên vẫn sôi động và được tài trợ từ phía tư nhân. Đơn giản, nó tạo ra nội tạng cấy ghép, như phẫu thuật cấy ghép gan, thận, thậm chí cả cấy ghép não chữa bệnh Alzheimer... Riêng tại Mỹ có khoảng 120.000 người đang chờ nội tạng hiến tặng, mỗi ngày có chừng 20 người chết vì chờ đã lâu nhưng không đến lượt. Chưa hết, nó còn có thể được sử dụng để thử nghiệm các loại thuốc như bệnh phổi, bệnh xơ nang trong lợn chimera sẽ tốt hơn so với các loài vật khác.

Theo DS. Trang Nhung/Khoa học Đời sống

MỚI NHẤT
Thúc đẩy sáng tạo khoa học công nghệ tại Việt Nam
Thúc đẩy sáng tạo khoa học công nghệ tại Việt Nam

(Dân trí) - Ngày 23/8, Quỹ Hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC) và Hiệp hội thúc đẩy sáng chế Hàn Quốc (KIPA) đã ký kết thỏa thuận hợp tác trong việc thực hiện thúc đẩy sáng tạo khoa học công nghệ tại Việt Nam.

Thứ tư, 23/08/2017 - 05:41

Điều gì diễn ra sau khi bạn chết?
Điều gì diễn ra sau khi bạn chết?

(Dân trí) - Một người đã trải nghiệm trạng thái cận kề cái chết cho rằng mình đã được đến nơi mà những linh hồn tốt và xấu sẽ phải đến khi thời gian trên Trái Đất của họ kết thúc.

Thứ tư, 23/08/2017 - 05:31

Phát hiện hóa thạch của con lười khổng lồ tại Mexico
Phát hiện hóa thạch của con lười khổng lồ tại Mexico

Ngày 22/8, các nhà khoa học Mexico đã công bố phát hiện ra hóa thạch của một con lười khổng lồ tại một hang động ngầm ở bờ biển Caribe của Mexico.

Thứ tư, 23/08/2017 - 09:18

Lợi ích sức khỏe của quả đỗ xanh
Lợi ích sức khỏe của quả đỗ xanh

(Dân trí) - Quả đỗ xanh chứa nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể. Loại thực phẩm này chứa 3 loại chất chống oxy hóa carotenoid gồm beta carotene, lutein và zeaxanthin. Beta carotene được chuyển đổi trong võng mạc, là một nguồn vitamin A cần thiết cho thị lực ban đêm bình thường.

Thứ tư, 23/08/2017 - 09:14

NASA ghi được hình ảnh trạm ISS bay phía trước nhật thực
NASA ghi được hình ảnh trạm ISS bay phía trước nhật thực

(Dân trí) - Một bức ảnh được ghép lại từ bảy khung hình cho thấy Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) (cùng với phi hành đoàn gồm sáu thành viên) đang vượt qua phía trước mặt trời trong quá trình diễn ra nhật thực toàn phần theo góc nhìn từ phía gần Benner, Wyoming (Mỹ) vào hôm thứ Hai.

Thứ tư, 23/08/2017 - 06:36

Mưa a-xít đã giết chết loài khủng long
Mưa a-xít đã giết chết loài khủng long

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới cho thấy, loài khủng long đã chết trong hỏa hoạn và mưa a-xít sau khi một tiểu hành tinh khổng lồ đâm vào Trái Đất, và vụ va chạm vẫn còn ảnh hưởng đến hành tinh này trong nhiều năm sau đó.

Thứ tư, 23/08/2017 - 06:18

Chúng ta cần phải dừng việc chế tạo các rô-bốt giết người ngay lập tức
Chúng ta cần phải dừng việc chế tạo các rô-bốt giết người ngay lập tức

(Dân trí) - Các rô-bốt giết người ngoài tầm kiểm soát sẽ gây ra chiến tranh nhanh hơn so với con người. Theo các chuyên gia hàng đầu về lĩnh vực rô-bốt, trong đó có cả Giám đốc điều hành của SpaceX – tỷ phú Elon Musk thì tương lai này chắc chắn sẽ xảy ra, trừ phi chúng ta hành động để ngăn chặn nó.

Thứ tư, 23/08/2017 - 06:10

Những hình ảnh đẹp nhất trong nhật thực toàn phần lịch sử ở nước Mỹ
Những hình ảnh đẹp nhất trong nhật thực toàn phần lịch sử ở nước Mỹ

(Dân trí) - Nhật thực tuyệt vời của nước Mỹ đã trôi qua. Nếu bạn không quan sát được nó, thì sau đây là những hình ảnh nổi bật trong đoạn phát sóng trực tiếp của NASA về sự kiện lịch sử này.

Thứ ba, 22/08/2017 - 06:45

Cán bộ hoạch định chính sách được nâng cao về quản trị đổi mới sáng tạo
Cán bộ hoạch định chính sách được nâng cao về quản trị đổi mới sáng tạo

(Dân trí) - Ngày 22/8 tại Hà Nội, thông qua Chương trình Đổi mới sáng tạo Việt Nam – Phần Lan giai đoạn II (IPP 2), Giáo sư Göran Roos, nhà tư vấn chiến lược hàng đầu thế giới về chính sách phát triển kinh tế, công nghiệp và đổi mới sáng tạo đã có buổi thuyết trình tại Bộ Khoa học và Công nghệ.

Thứ ba, 22/08/2017 - 06:35

Các nhà khoa học đã có thể “hack” để điều khiển bộ não
Các nhà khoa học đã có thể “hack” để điều khiển bộ não

(Dân trí) - Hãy thử tưởng tượng có một ai đó đang điều khiển bộ não của bạn từ xa, ép cơ quan xử lý trung tâm của cơ thể bạn phải gửi thông điệp đến các cơ bắp trong khi bạn không hề ra lệnh. Đây là một ý nghĩ siêu tưởng hết sức đáng sợ, tuy nhiên, các nhà khoa học đã thành công trong việc biến cơn ác mộng này thành sự thật, mặc dù ở quy mô nhỏ hơn nhiều.

Thứ ba, 22/08/2017 - 05:37

Sử dụng mạng xã hội nhiều tăng nguy cơ mắc bệnh hoang tưởng
Sử dụng mạng xã hội nhiều tăng nguy cơ mắc bệnh hoang tưởng

(Dân trí) - Những người sử dụng thường xuyên mạng xã hội có thể tăng nguy cơ mắc bệnh hoang tưởng. Cứ năm người thì có một người có thể bị hoang tưởng, do vậy bạn cũng có thể bị tình trạng này mặc dù không có hoặc có rất ít dấu hiệu mắc bệnh.

Thứ ba, 22/08/2017 - 11:14

Shock: Heo con sinh ra trông giống tinh tinh
Shock: Heo con sinh ra trông giống tinh tinh

(Dân trí) - Một người nông dân đã không dám tin vào đôi mắt của mình khi con heo nái của anh sinh ra một chú heo con trông giống như một con tinh tinh, và dường như nó chỉ có một mắt nằm chính giữa khuôn mặt.

Thứ ba, 22/08/2017 - 11:02

ĐÁNG QUAN TÂM
NASA gửi chuột lên trạm không gian để nghiên cứu những rủi ro về sức khỏe
NASA gửi chuột lên trạm không gian để nghiên cứu những rủi ro về sức khỏe

(Dân trí) - Phóng thành công tên lửa SpaceX hôm thứ 2 tuần trước, một nhóm chuột đã lên đường đến trạm không gian quốc tế ISS. Những chú chuột được gửi lên trạm ISS như là một phần của dự án liên tục bởi NASA để nghiên cứu những ảnh hưởng dài hạn của du hành không gian đến sức khỏe con người.

Thứ ba, 22/08/2017 - 09:19

7 điều bạn nên chú ý khi chạm ngưỡng 50 tuổi
7 điều bạn nên chú ý khi chạm ngưỡng 50 tuổi

(Dân trí) - Tuổi càng lớn dần thì bạn càng phải chú ý hơn để giữ cơ thể và tinh thần luôn khỏe mạnh. Các chuyên gia đã chỉ ra 7 điều bạn cần chú ý khi chạm ngưỡng 50 tuổi.

Thứ ba, 22/08/2017 - 06:53

18 loại siêu thực phẩm “vàng” cho phái đẹp
18 loại siêu thực phẩm “vàng” cho phái đẹp

(Dân trí) - Chăm sóc sắc đẹp luôn là một trong những quan tâm hàng đầu của phụ nữ. Những thực phẩm “vàng” mà không phải ai cũng biết ở dưới đây sẽ giúp chị em luôn xinh đẹp và khỏe mạnh.

Thứ ba, 22/08/2017 - 06:42

Đại bàng dìm chết hươu dưới nước rồi lôi lên bờ ăn thịt
Đại bàng dìm chết hươu dưới nước rồi lôi lên bờ ăn thịt

Đại bàng dùng móng vuốt giữ chặt con hươu nhỏ và dìm con mồi ngạt nước đến chết.

Thứ hai, 21/08/2017 - 08:17

Một tiểu hành tinh lớn sẽ bay ngang qua Trái Đất vào ngày 1/9
Một tiểu hành tinh lớn sẽ bay ngang qua Trái Đất vào ngày 1/9

(Dân trí) - NASA cho biết một tiểu hành tinh lớn sẽ bay vụt qua Trái Đất ở khoảng cách an toàn – 7 triệu km.

Thứ hai, 21/08/2017 - 04:58

Các nhà khoa học Anh đã phát triển rô-bốt phẫu thuật nhỏ nhất thế giới
Các nhà khoa học Anh đã phát triển rô-bốt phẫu thuật nhỏ nhất thế giới

(Dân trí) - Một nhóm gồm 100 nhà nghiên cứu và kỹ sư đã sử dụng một công nghệ có chi phí thấp – vốn được phát triển cho điện thoại di động và công nghiệp vũ trụ - để tạo ra cánh tay rô-bốt đầu tiên được thiết kế chuyên biệt để thực hiện kỹ thuật phẫu thuật lỗ mổ nhỏ (keyhole).

Thứ hai, 21/08/2017 - 04:50

Việt Nam - Mexico hợp tác về Chỉ dẫn địa lý trong lĩnh vực sỡ hữu trí tuệ
Việt Nam - Mexico hợp tác về Chỉ dẫn địa lý trong lĩnh vực sỡ hữu trí tuệ

(Dân trí) - Ngày 21/8, tại Hà Nội, Cục Sở hữu trí tuệ (NOIP) – Bộ KH&CN và Viện Sở hữu Công nghiệp Liên bang Mexico (IMPI) đã kí kết Bản ghi nhớ hợp tác về Chỉ dẫn địa lý.

Thứ hai, 21/08/2017 - 02:38

Trái Đất có nhiều hơn một Mặt Trăng
Trái Đất có nhiều hơn một Mặt Trăng

(Dân trí) - Mô phỏng máy tính cho thấy Trái Đất có nhiều hơn một Mặt Trăng - xua tan những điều mà các nhà khoa học vẫn nghĩ về vệ tinh tự nhiên của chúng ta.

Thứ hai, 21/08/2017 - 02:27

Chúng ta “chia sẻ” dải Ngân hà với 100 triệu hố đen
Chúng ta “chia sẻ” dải Ngân hà với 100 triệu hố đen

(Dân trí) - Dải Ngân hà có đầy các lỗ đen - khoảng 100 triệu. Nhưng chúng ta không có lý do gì để sợ hãi. Nhà vật lí Daniel Holz của Đại học Chicago cho biết: "Nghe có vẻ như đó là một con số lớn, nhưng theo các tiêu chuẩn về thiên văn học thì con số này khá nhỏ"

Thứ hai, 21/08/2017 - 02:14

Thực phẩm nhiều calo làm tăng nguy cơ ung thư ở phụ nữ
Thực phẩm nhiều calo làm tăng nguy cơ ung thư ở phụ nữ

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới của Trường Y tế công cộng Zuckerman, ĐH Arizona, Mỹ cho thấy, phụ nữ ăn nhiều thực phẩm giàu calo có thể tăng nhẹ nguy cơ bị các dạng ung thư liên quan với béo phì ngay cả khi họ vẫn gầy.

Thứ hai, 21/08/2017 - 08:42

Khám phá ra các tuyến đường thương mại cổ đại tại Việt Nam
Khám phá ra các tuyến đường thương mại cổ đại tại Việt Nam

(Dân trí) - Qua các phát hiện sau nhiều cuộc khai quật, một mạng lưới các trung tâm sản xuất và các tuyến thương mại lớn đã chuyển một số lượng lớn hàng hóa từ khoảng 3.000 đến 4.500 năm trước.

Thứ hai, 21/08/2017 - 08:37

Trung Quốc muốn xây dựng 100 nhà máy điện mặt trời hình gấu trúc trên khắp thế giới
Trung Quốc muốn xây dựng 100 nhà máy điện mặt trời hình gấu trúc trên khắp thế giới

(Dân trí) - Trung Quốc muốn xây dựng 100 nhà máy điện mặt trời hình gấu trúc. Họ vừa mới xây dựng một nhà máy như vậy và đang bắt đầu xây dựng một nhà máy khác. Khi nhìn từ trên cao, tập hợp các tấm pin mặt trời trông như một con gấu trúc hoạt hình. Mỗi nhà máy như vậy sẽ tiết kiệm được 1,06 triệu tấn than đá và giảm lượng khí nhà kính phát thải lên tới 2,74 triệu tấn trong vòng 25 năm.

Thứ hai, 21/08/2017 - 08:29