Virus Zika có thể gây ra những ảnh hưởng tới người trưởng thành?

Dân trí

Cho tới nay, virus Zika vẫn được cho là chỉ có những tác động tối thiểu đối với người trưởng thành bình thường. Hầu hết mọi người bị nhiễm virus này đều không có triệu chứng rõ ràng, trong khi một số người có thể gặp các ảnh hưởng như khi bị cúm, chẳng hạn như sốt, đau đầu và đau khớp. Những phát hiện mới đã cho thấy ảnh hưởng lâu dài khi một người trưởng thành bị nhiễm virus Zika còn nghiêm trọng và nguy hiểm hơn rất nhiều.

Hình ảnh một con muỗi vằn Andes nhìn qua kính hiển được trưng bày trong cuộc triển lãm về bệnh sốt xuất huyết ngày 28/1 ở Recife, bang Pernambuco, Brazil. Loài muỗi này truyền virus Zika và sốt xuất huyết. (Ảnh: Mario Tama/Getty)
Hình ảnh một con muỗi vằn Andes nhìn qua kính hiển được trưng bày trong cuộc triển lãm về bệnh sốt xuất huyết ngày 28/1 ở Recife, bang Pernambuco, Brazil. Loài muỗi này truyền virus Zika và sốt xuất huyết. (Ảnh: Mario Tama/Getty)

Theo một nghiên cứu mới đây, virus Zika có thể “tàn phá” não người trưởng thành và gây ra các tổn thương lớn và lâu dài. Nghiên cứu này có thể lật đổ giả thiết rằng loại virus này chỉ là vấn đề nghiêm trọng đối với phụ nữ mang thai.

Cho đến nay, căn bệnh do muỗi truyền này chủ yếu liên quan tới bệnh đầu nhỏ - đó là các em bé sinh ra mắc khuyết tật nghiêm trọng là đầu nhỏ và tổn thương não. Điều này cũng đồng nghĩa với việc những phụ nữ có thai đã được cảnh báo phải tránh tiếp xúc với vật lây nhiễm, tuy nhiên ảnh hưởng đối với những người khác thì vẫn chưa có những triệu chứng rõ ràng.

Một nghiên cứu lớn mới đây ở loài chuột đã chỉ ra rằng những tác động khi bị nhiễm virus Zika ở những người lớn khác có thể còn nghiêm trọng và nguy hiểm hơn so với suy nghĩ trước đây.

Các thí nghiệm trên những con chuột trưởng thành được thiết kế để bắt chước những người bị nhiễm virus Zika, cho thấy loại virus này dường như tấn công các tế bào chưa trưởng thành trong não người lớn. Những tế bào này rất quan trọng đối với khả năng học hỏi và ghi nhớ - và do đó, bị mất những tế bào này có thể gây ra những ảnh hưởng tai hại tương đương với những người bị bệnh Alzheimer (chứng mất trị nhớ).

Các nhà nghiên cứu cho biết, theo thời gian, những cuộc tấn công dần dần với các tế bào này có thể dẫn đến việc bộ não bị co lại và khả năng nhận thức bị suy giảm nghiêm trọng.

Giáo sư Sujan Shresta, một thành viên của nhóm nghiên cứu thuộc Viện Dị ứng và Miễn dịch học La Jolla ở California, Mỹ phát biểu: “Rõ ràng virus Zika có thể xâm nhập và tàn phá não bộ của người lớn. Nhưng đó là một căn bệnh phức tạp – đó là thảm họa đối với não phát triển sớm, nhưng đa số người lớn bị nhiễm virus Zika hiếm khi thể hiện ra các triệu chứng có thể phát hiện được. Ảnh hưởng của nó đến não người trường thành có thể tinh vi hơn, tuy nhiên bây giờ chúng ta cũng đã biết được mục tiêu tìm kiếm là gì”.

Đây là nghiên cứu đầu tiên mà các nhà khoa học tìm hiểu cách virus Zika tấn công vào bộ não của người lớn. Việc tìm hiểu được thực hiện bằng cách sử dụng các “thẻ” đánh dấu sinh học bằng huỳnh quang, qua đó có có thể chỉ ra những vị trí trong bộ não đã bị virus xâm nhập.

Theo thông tin công bố về nghiên cứu này trên Tạp chí Cell Stem Cell, các nhà khoa học nhìn thấy các cuộc tấn công diễn ra ở các phần là trung tâm học hỏi và ghi nhớ của bộ não.

Giáo sư Joseph Gleeson, từ Đại học Rockefeller cho biết: “Kết quả nghiên cứu của chúng tôi khá ấn tượng – các phần ở trong bộ não sáng lên, trông như một cây thông Noel vậy. Rõ ràng, virus này không ảnh hưởng đều đến toàn bộ não như đối với các bào thai. Ở người lớn, nó chỉ ảnh hưởng tới tế bào gốc ở hai khu vực cụ thể. Những tế bào này rất đặc biệt, và bằng cách nào đó mà chúng rất dễ bị nhiễm trùng. Dựa trên những phát hiện này, việc người trưởng thành bị nhiễm virus Zika có vẻ không còn vô hại giống như chúng ta vẫn nghĩ”.

Những người khỏe mạnh có thể có khả năng để chống lại các cuộc tấn công. Nhưng những người bị suy yếu hệ thống miễn dịch sẽ gặp phải nguy cơ lớn.

Giáo sư Gleeson nói: “trong trường hợp tinh vi hơn, về mặt lý thuyết virus này có thể tác động dài hạn dài hạn đến trí nhớ hoặc có nguy cơ gây bệnh trầm cảm, nhưng hiện tại chưa có công cụ để kiểm tra những ảnh hưởng lâu dài của virus Zika đến tế bào gốc của người trưởng thành”

Các nhà khoa học vẫn chưa chắc chắn về mức độ các hành vi ở chuột có thể áp dụng cho con người, hoặc mức độ ảnh hưởng lâu dài của bất kỳ thiệt hại nào do nhiễm virus Zika có thể mang đến. Cần phải có những nghiên cứu sâu hơn để khẳng định xem liệu virus Zika có thể gây nguy hại lâu dài về mặt tinh thần ở người trưởng thành hay không.

Giáo sư Gleeson phát biểu: “Dường như loại virus này đang du lịch khắp nơi vì con người di chuyển trên toàn thế giới. Với nghiên cứu này, tôi nghĩ các cơ quan y tế công cộng cần xem xét về việc giám sát tất cả các ca nhiễm virus Zika ở mọi đối tượng, chứ không phải chỉ riêng phụ nữ có thai.

Anh Thư (Tổng hợp)