Giáo dục phi lợi nhuận, con đường của chất lượng đỉnh cao?

Tại các quốc gia như Anh, Đức, Pháp, Mỹ, Nhật, Hàn Quốc, nền giáo dục chủ yếu dựa vào các trường công lập và tư thục phi lợi nhuận, vai trò của đại học tư vì lợi nhuận tương đối hạn chế. Đây sẽ là xu thế của Việt Nam?

Không vì lợi nhuận, chất lượng dễ đạt đỉnh cao

Phi lợi nhuận là mô hình hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học, y tế, giáo dục, từ thiện hoặc các lĩnh vực phục vụ cộng đồng. Doanh nghiệp (DN) hoạt động phi lợi nhuận là các DN được thành lập và hoạt động như các DN vì lợi nhuận nhưng toàn bộ hoặc phần lớn lợi nhuận sẽ không phân chia cho chủ sở hữu /cổ đông mà được dùng để tái đầu tư cho chính hoạt động của doanh nghiệp hoặc cho các mục đích phát triển an sinh xã hội.

Giáo dục phi lợi nhuận, con đường của chất lượng đỉnh cao? - 1

Theo TS Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc Nghiên cứu Chương trình giảng dạy Kinh tế Fullbright, trên thế giới, khái niệm ĐH tư thục không vì lợi nhuận rất phổ biến. Tại các nước phát triển như Mỹ và Anh, những đại học tư thục có chất lượng nhất là các trường danh giá như Harvard, Princeton, Stanford hay Oxford, Cambridge đều hoạt động không vì lợi nhuận. Tương tự là các mô hình giáo dục - y tế phi lợi nhuận nổi tiếng khác như Mayo Clinic, Cleveland Clinic, John Hopkins Medicine (Mỹ), Samsung (Hàn Quốc); Keio (Nhật), Yonsei (Hàn Quốc)… Có được điều này là nhờ chính sách kiểm soát chặt chẽ từ nhà nước và cơ chế tự quản giúp các trường có được sự minh bạch trong quản lý, điều hành.

Tiêu chí để xác định một trường đại học phi lợi nhuận là tái đầu tư tất cả lợi nhuận vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục và vận hành trường. Nếu xét đại học như một đơn vị, tổ chức thì doanh thu của nó là từ các nguồn sau: đóng học phí, tài trợ của ngân sách chính phủ, quyên góp của nhà hảo tâm, cựu học viên, các hoạt động kinh doanh phi giáo dục khác…Chi phí của một trường đại học sẽ bao gồm: chi phí trả lương giáo viên, mua sắm thiết bị dạy học, mua hoặc thuê địa điểm, đóng thuế..

Vậy nên, một đại học nếu được xét là “phi lợi nhuận” thì toàn bộ lợi nhuận của nó không được phép phân chia cho các cổ đông, chủ sở hữu và nhân viên của trường. Bên cạnh đó, vì không có chủ sở hữu, không phân chia lợi nhuận, tài sản đóng góp của trường được đảm bảo không phục vụ lợi ích cá nhân hay lợi ích nhóm nên chất lượng giáo dục ngày càng được nâng cao và dễ dàng thu hút nguồn tài trợ từ các quỹ giáo dục, các tổ chức, cá nhân và cả nguồn tài trợ từ chính phủ. Đơn vị phi lợi nhuận cũng dễ dàng thu hút những trí tuệ đỉnh cao và đầy đủ nguồn lực thực hiện nghiên cứu phát triển nhằm phục vụ xã hội, phục vụ cộng đồng

Giáo dục phi lợi nhuận, con đường của chất lượng đỉnh cao? - 2

Mô hình tiên phong

Ở Việt Nam, mô hình phi lợi nhuận đã manh nha xuất hiện. Theo quy định của Luật Doanh nghiệp, doanh nghiệp xã hội là doanh nghiệp được thành lập theo luật doanh nghiệp và hoạt động như các doanh nghiệp thông thường khác, tuy nhiên DNXH sẽ phải cam kết sử dụng ít nhất 51% tổng lợi nhuận hằng năm để tái đầu tư nhằm thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường như đăng ký. Như vậy, các mô hình phi lợi nhuận ở Việt Nam nếu thực hiện đúng quy định về doanh nghiệp xã hội thì cũng chưa thực sự đúng mô hình thế giới vì vẫn được sử dụng ít nhất 49% lợi nhuận.

Trong bối cảnh đó, việc Vingroup tuyên bố chuyển Vinmec và Vinschool sang mô hình phi lợi nhuận với cam kết dành 100% lợi nhuận để tái đầu tư nâng cao chất lượng giáo dục, y tế đã gây sự thú ý của dư luận. Như vậy, với cam kết này, Vinmec và Vinschool sẽ là những mô hình phi lợi nhuận đầu tiên của Việt Nam theo đúng chuẩn thế giới, do một doanh nghiệp Việt Nam thực hiện.

Lý giải quy định về doanh nghiệp xã hội sẽ khiến Việt Nam chưa thể có những mô hình phi lợi nhuận đúng nghĩa mà thế giới đang làm, ông Bùi Sĩ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội cho biết, trong hoàn cảnh hiện nay, Chính phủ khuyến khích xã hội hóa các lĩnh vực y tế, giáo dục là chủ trương đúng. Nhưng vì trong giai đoạn bước đầu nên việc cho phép doanh nghiệp xã hội chỉ cần dùng 51% lợi nhuận để tái đầu tư nhằm thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường như đăng ký, còn lại cho phép nhà đầu tư được hưởng một mức lợi nhuận nhất định. Đây là quy định nhằm khuyến khích đầu tư.

“Khi doanh nghiệp đã phát triển mạnh đạt tới đỉnh cao như Vingroup thì sẽ khác, họ không chỉ có 2 lĩnh vực giáo dục và y tế mà còn có các lĩnh vực khác, vì vậy họ có thể lấy anh này để nuôi anh kia”, ông Lợi nói.

Như vậy có thể thấy, trong tổng thể kinh doanh của doanh nghiệp, họ có thể dành một số lĩnh vực hoàn toàn mang tính phúc lợi xã hội để góp phần cho xã hội phát triển bằng cách lấy lĩnh vực khác để bù vào. Suy rộng ra toàn nền kinh tế cũng vậy, có những ngành phát triển đỉnh cao, lợi nhuận lớn, có những ngành ở mức hòa vốn và có những ngành phải chấp nhận chịu lỗ.

“Hoặc có những ngành tư nhân họ không làm mà nhà nước phải bỏ tiền ra làm để lo cho dân. Đó chính là nguyên tắc của nền kinh tế” - ông Bùi Sĩ Lợi nói.

Theo Minh Tuấn

VietNamNet

MỚI NHẤT
Cô giáo mở thư viện miễn phí nơi làng quê nghèo
Cô giáo mở thư viện miễn phí nơi làng quê nghèo

(Dân trí) - Gần 9 giờ tối, em Võ Thị Ngọc Ánh, học sinh lớp 7 vẫn đội áo mưa đạp xe đến thư viện nhà cô Phương để đọc sách. Miễn là các em đến, bất kể giờ nào thư viện cũng mở cửa.

Chủ nhật, 09/10/2016 - 05:00

Nữ sinh Hải Dương đọc bức thư hay nhất thế giới trước đại diện 190 nước
Nữ sinh Hải Dương đọc bức thư hay nhất thế giới trước đại diện 190 nước

Nguyễn Thị Thu Trang đã đọc bức thư hay nhất thế giới do em viết trước đại diện 190 quốc gia.

Chủ nhật, 09/10/2016 - 12:20

Cam kết thúc đẩy giáo dục vì sự phát triển bền vững
Cam kết thúc đẩy giáo dục vì sự phát triển bền vững

(Dân trí) - Hơn 70 đại biểu đại diện cho các nhà quản lý, giáo viên/hướng dẫn viên và người học của Trung tâm học tập cộng đồng đến từ 10 tỉnh, thành phố trên cả nước, từ Bộ GD&ĐT, Hội Khuyến học Việt Nam, các Viện Nghiên cứu và các đại biểu từ Lào và Campuchia đã cam kết thúc đẩy giáo dục vì sự phát triển bền vững thông qua Trung tâm học tập cộng đồng.

Chủ nhật, 09/10/2016 - 12:00

Hội Khuyến học tỉnh Bạc Liêu kỷ niệm 15 năm thành lập
Hội Khuyến học tỉnh Bạc Liêu kỷ niệm 15 năm thành lập

(Dân trí) - Ngày 7/10, Hội Khuyến học tỉnh Bạc Liêu tổ chức kỷ niệm 20 năm ngày thành lập Hội Khuyến học Việt Nam (1996-2016) và 15 năm thành lập Hội Khuyến học tỉnh Bạc Liêu (2001-2016).

Thứ bảy, 08/10/2016 - 02:00

Khơi gợi tính ham đọc sách ở con trẻ
Khơi gợi tính ham đọc sách ở con trẻ

(Dân trí) - Người lớn chúng ta mải miết với mạng xã hội, với đủ thứ clip giật gân, say sưa quên ăn quên ngủ với đủ trò game thì làm gì có thời gian "vận động" con đọc sách…

Thứ bảy, 08/10/2016 - 11:45

Ấn tượng học sinh Nghệ An đóng tiểu phẩm tuyên truyền “Văn hóa giao thông”
Ấn tượng học sinh Nghệ An đóng tiểu phẩm tuyên truyền “Văn hóa giao thông”

(Dân trí) - Nhiều tác phẩm được học sinh của các Trường THPT trên địa bàn TP Vinh (Nghệ An) sáng tạo đã truyền tải những thông điệp ý nghĩa về văn hoá và ý thức tham gia giao thông đến các bạn trẻ và tất cả mọi người.

Thứ bảy, 08/10/2016 - 08:15

Mời tham dự lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Học viện Nông nghiệp Việt Nam
Mời tham dự lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Học viện Nông nghiệp Việt Nam

(Dân trí) - Nhân dịp Kỷ niệm 60 năm thành lập Học viện Nông nghiệp Việt Nam (Trường Đại học Nông nghiệp I) và đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh lần 2, Học viện trân trọng kính mời các thế hệ giảng viên, cán bộ viên chức, sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh đã và đang công tác, học tập tại Học viện; quý cơ quan, doanh nghiệp, các tổ chức trong và ngoài nước có quan hệ hợp tác với Học viện về dự Lễ hội kỷ niệm.

Thứ sáu, 07/10/2016 - 03:05

Chủ tịch Hội Khuyến học Nguyễn Thị Doan: Cần đẩy mạnh phát triển giáo dục bền vững tại các Trung tâm học tập cộng đồng
Chủ tịch Hội Khuyến học Nguyễn Thị Doan: Cần đẩy mạnh phát triển giáo dục bền vững tại các Trung tâm học tập cộng đồng

(Dân trí) - Sáng nay 7/10, tại Hòa Bình, Hội Khuyến học Việt Nam và Bộ GD&ĐT, Viện học tập suốt đời của UNESCO, Viện nghiên cứu phát triển xã hội học tập (RIDLS) đã tổ chức hội nghị quốc tế “Thúc đẩy giáo dục vì sự phát triển bền vững thông qua Trung tâm học tập cộng đồng”.

Thứ sáu, 07/10/2016 - 01:06

Khởi công xây dựng trường ĐH Việt Đức với tổng kinh phí hơn 3.000 tỷ đồng
Khởi công xây dựng trường ĐH Việt Đức với tổng kinh phí hơn 3.000 tỷ đồng

(Dân trí) - Sáng nay (6/10), trường ĐH Việt Đức đã tổ chức khởi công xây dựng khuôn viên mới tại khu đất dự án thuộc phường Thới Hòa, thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương. Tổng vốn đầu tư cho khuôn viên này là 139.540.000 USD tương đương hơn 3.000 tỷ đồng.

Thứ năm, 06/10/2016 - 05:17

Bổ nhiệm Quyền Hiệu trưởng Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý TT&TT
Bổ nhiệm Quyền Hiệu trưởng Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý TT&TT

Hôm nay 5/10, Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) đã công bố Quyết định số 1698/QĐ-BTTTT bổ nhiệm ông Đinh Đức Thiện làm Quyền Hiệu trưởng Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ TT&TT từ ngày 1/10/2016.

Thứ năm, 06/10/2016 - 02:20

Gần 1700 học sinh cán bộ, giáo viên chung tay ủng hộ chương trình mổ tim miễn phí cho trẻ em nghèo
Gần 1700 học sinh cán bộ, giáo viên chung tay ủng hộ chương trình mổ tim miễn phí cho trẻ em nghèo

(Dân trí) - Ngày 5/10, thầy trò Hệ thống giáo dục Ngôi Sao Hà Nội đã phát động chương trình từ thiện “Trái tim cho em” với hy vọng rất nhiều trẻ em Việt Nam sẽ được mổ tim miễn phí.

Thứ năm, 06/10/2016 - 11:23

Người con đầu tiên của bản đỗ đại học
Người con đầu tiên của bản đỗ đại học

Gia đình khó khăn, mẹ thường xuyên đau yếu, nhưng cậu học trò Lò Văn Chăn, dân tộc Lào ở bản Coóc Cuông, xã Nà Tăm, huyện Tam Đường (Lai Châu) đã nỗ lực vươn lên học giỏi và thi đỗ Học viện Biên phòng.

Thứ năm, 06/10/2016 - 09:55

ĐÁNG QUAN TÂM
Hơn 19.000 học sinh tham gia SIU BOOKIES 2016
Hơn 19.000 học sinh tham gia SIU BOOKIES 2016

Hơn 19.000 học sinh tham gia sau 5 tháng phát động, chương trình hỏi và đáp online tặng sách miễn phí cho mọi đối tượng học sinh do Trường Đại học Quốc tế Sài Gòn (SIU) tổ chức đang thu hút sự quan tâm, hưởng ứng đông đảo của học sinh ở khắp các tỉnh thành trên cả nước.

Thứ tư, 05/10/2016 - 10:30

Đánh giá chất lượng giáo viên, TPHCM khảo sát năng lực học sinh lớp 3
Đánh giá chất lượng giáo viên, TPHCM khảo sát năng lực học sinh lớp 3

(Dân trí) - TPHCM sẽ tiến hành khảo sát toàn bộ học sinh lớp 3 nhằm đánh giá thực chất kết quả, chất lượng giảng dạy của giáo viên.

Thứ tư, 05/10/2016 - 08:26

Cô giáo làng mở lớp dạy tiếng Anh miễn phí cho trẻ em, công nhân nghèo
Cô giáo làng mở lớp dạy tiếng Anh miễn phí cho trẻ em, công nhân nghèo

(Dân trí) - Thấy trẻ em, công nhân ở địa phương khó tiếp cận với tiếng Anh nên bà Đặng Thanh Hương, 79 tuổi (ngụ Châu Thành, Bến Tre) đã mở lớp dạy miễn phí. Lớp học đặc biệt này có nhiều lứa tuổi, trình độ nhưng ai cũng có điểm chung là say mê học tiếng Anh.

Thứ tư, 05/10/2016 - 07:19

Cần Thơ phát động tuần lễ học tập suốt đời
Cần Thơ phát động tuần lễ học tập suốt đời

(Dân trí) - Ngày 4/10 tại Hội trường Thành uỷ, Hội Khuyến học TP Cần Thơ long trọng tổ chức kỷ niệm 20 năm ngày thành lập Hội Khuyến học Việt Nam và tổ chức lễ phát động “Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2016 - đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập từ cơ sở”.

Thứ ba, 04/10/2016 - 09:30

Hội Khuyến học tỉnh Phú Thọ và Long An trao đổi kinh nghiệm công tác khuyến học
Hội Khuyến học tỉnh Phú Thọ và Long An trao đổi kinh nghiệm công tác khuyến học

(Dân trí) - Ngày 29/9 vừa qua, đoàn công tác của Hội Khuyến học tỉnh Long An do đồng chí Phạm Thanh Phong - nguyên Ủy viên BCH Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Long An, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam, Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh Long An làm Trưởng đoàn đã đến thăm và làm việc với Hội Khuyến học tỉnh Phú Thọ.

Thứ ba, 04/10/2016 - 02:47

Quảng Nam: Học sinh vùng lũ được dạy bơi miễn phí
Quảng Nam: Học sinh vùng lũ được dạy bơi miễn phí

(Dân trí) - Đến nay, ngành giáo dục huyện Đại Lộc (Quảng Nam) đã dạy cho khoảng 2.000 học sinh tiểu học và THCS biết bơi. Điều này rất có ý nghĩa bởi học sinh trên địa bàn này nằm trong vùng rốn lũ.

Thứ ba, 04/10/2016 - 07:39

Học bổng Phạm Văn Đồng dành 400 suất cho sinh viên nghèo học giỏi, xuất sắc
Học bổng Phạm Văn Đồng dành 400 suất cho sinh viên nghèo học giỏi, xuất sắc

(Dân trí) - Chiều ngày 3/10, Hội Khuyến học tỉnh Quảng Ngãi cho biết vừa ban hành thông báo tiếp nhận đơn xin xét cấp học bổng Phạm Văn Đồng với 400 suất, thời gian nhận hồ sơ đến hết ngày 30/11 áp dụng đối với sinh viên là người Quảng Ngãi.

Thứ hai, 03/10/2016 - 07:00

Chủ tịch nước Trần Đại Quang làm diễn giả tại lễ khai khóa ĐH Quốc gia TPHCM
Chủ tịch nước Trần Đại Quang làm diễn giả tại lễ khai khóa ĐH Quốc gia TPHCM

(Dân trí) - Sáng ngày 3/10, ĐH Quốc gia TPHCM tổ chức lễ khai khóa năm học 2016-2017. Chủ tịch nước Trần Đại Quang tham dự với vai trò diễn giả đã chia sẻ với sinh viên nội dung Thời cơ phát triển và các thách thức phi truyền thống của cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Thứ hai, 03/10/2016 - 03:50

Người đàn ông giàu lòng thiện nguyện với học sinh nghèo
Người đàn ông giàu lòng thiện nguyện với học sinh nghèo

(Dân trí) - “Nhiệt tình, tâm huyết, uy tín” là điều mà người dân xã Điện Phước (thị xã Điện Bàn, Quảng Nam) vẫn gọi trìu mến mỗi khi nhắc đến ông Võ Nga (Chủ tịch Hội khuyến học, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ xã Điện Phước).

Thứ hai, 03/10/2016 - 05:00

Những  điểm son và mục tiêu phấn đấu của khuyến học TPHCM
Những điểm son và mục tiêu phấn đấu của khuyến học TPHCM

(Dân trí) - Gần 20 năm thành lập, Hội Khuyến học TPHCM đã có nhiều sáng tạo và đóng góp cho công tác khuyến học, khuyến tài của thành phố mang tên Bác nói riêng và cả nước nói chung. Những chương trình như “tiết kiệm nuôi heo đất khuyến học”, “học bổng khuyến tài 1 & 1”... đã trở thành thương hiệu riêng của thành phố.

Chủ nhật, 02/10/2016 - 04:30

Trao 61 suất học bổng và 20 chiếc xe đạp cho học sinh hiếu học
Trao 61 suất học bổng và 20 chiếc xe đạp cho học sinh hiếu học

(Dân trí) - Nhân kỷ niệm Ngày Khuyến học Việt Nam (2/10), Hội Khuyến học TP Long Xuyên (tỉnh An Giang) cùng những tấm lòng vàng trong tỉnh đã trao 61 suất học bổng và 20 xe đạp cho học sinh nghèo, hiếu học tại xã Mỹ Hòa Hưng.

Chủ nhật, 02/10/2016 - 03:00

Học bằng cách đọc
Học bằng cách đọc

(Dân trí) - Người dân hãy đến các thư viện để đọc sách, đọc sách mọi lúc mọi nơi, bằng mọi phương tiện, cách thức… là lời hiệu triệu vang lên tại buổi phát động Tuần lễ học tập suốt đời 2016 TPHCM diễn ra sáng 2/10.

Chủ nhật, 02/10/2016 - 02:02