Tự chủ đại học: Từ bỏ nỗi “sợ” để nâng cao chất lượng

Sau hơn 10 năm thí điểm tự chủ đại học, đến nay mới chỉ có 14 trường được giao tự chủ.

“Rào cản” gì khiến Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phải kêu gọi các trường hãy từ bỏ nỗi sợ hãi để tự chủ.

Tự chủ nửa vời, chất lượng giảm sút?

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 89/NQ-CP phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2016. Trong đó, Chính phủ thống nhất chủ trương đẩy mạnh thực hiện tự chủ đại học gắn với nâng cao chất lượng giáo dục đại học. Theo đó, các trường đại học được giao quyền tự chủ cả về chuyên môn, tổ chức nhân sự, tài chính và tăng cường trách nhiệm giải trình; quy định rõ về kiểm định chất lượng và cơ chế học bổng nhằm bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học chất lượng cao cho con em hộ nghèo, đối tượng chính sách; giảm mạnh sự can thiệp hành chính của các cơ quan chủ quản, tiến tới xóa bỏ cơ chế chủ quản.

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Tuy nhiên, việc giao quyền tự chủ tài chính cho các trường ĐH công lập đang trở thành vấn đề “đau đầu” khi nhiều trường cho rằng, tự chủ tài chính còn mang tính hình thức, nửa vời. Cụ thể, tự chủ tài chính còn thiếu đồng bộ khiến cho nhiều trường thu không đủ bù chi. Không được tự chủ trong tuyển sinh và đầu tư cơ sở vật chất... khiến cho chất lượng giáo dục có thể bị giảm sút.

GS.TS Hoàng Văn Châu, Hiệu trưởng ĐH Ngoại thương (Hà Nội) thẳng thắn cho rằng: Sau 4 năm thực hiện hiện tự chủ tài chính, nhà trường vẫn không tạo ra được những đổi mới như mong muốn bởi cơ chế thiếu đồng bộ. Ngoài việc phải tự lo kinh phí thường xuyên, trường không được hưởng thêm bất cứ quyền hạn, cơ chế gì so với trường không được giao tự chủ. Để duy trì hoạt động giảng dạy, trường phải “thắt lưng buộc bụng” để lo chi phí thường xuyên và lương thưởng cho hơn 500 giảng viên.

Còn theo PGS.TS Huỳnh Thành Đạt, Phó Giám đốc Thường trực Đại học Quốc gia TP. HCM, hiện nay quá trình triển khai tự chủ vẫn gặp những tồn tại như việc thiếu cơ chế linh hoạt cho các hoạt động dịch vụ, tăng nguồn thu, cùng với nguồn kinh phí ngân sách nhà nước giao để nâng cao chất lượng dịch vụ công cho xã hội, chưa có cơ chế thông thoáng nhằm khai thác cơ sở vật chất sẵn có với các hình thức hợp tác khai thác để tăng kinh phí phục vụ nghiên cứu.

“Trường cần cơ chế tự chủ theo hướng giao quyền tự chủ trong tuyển dụng giáo viên, chỉ tiêu tuyển sinh được quyết định mức học phí; quyết định lương và thu nhập cho cán bộ, giảng viên trong trường, được sử dụng tiền thu học phí vào việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất... để nâng cao chất lượng giáo dục” - GS.TS Hoàng Văn Châu

Thực tế, hiện nay Chính phủ đã cho phép ĐH công lập tự chủ thu học phí cao so với Nghị định 49/2010/NĐ-CP nhưng chất lượng lại chưa tương xứng. Vì vậy, cần xây dựng những tiêu chí đào tạo chất lượng cao phù hợp để người học không bị thiệt thòi. Nhà trường phải chịu trách nhiệm giải trình trước xã hội về chất lượng đào tạo và công khai minh bạch các khoản thu, chi tài chính. Đồng ý với việc giao quyền tự chủ về mức thu cho các trường, tuy nhiên, ông Bùi Văn Ga, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT cho rằng, còn thiếu cơ chế kiểm soát để đảm bảo quyền lợi cho người học.

Phân bổ kinh phí gắn với chất lượng

Vấn đề tự chủ ĐH ở Việt Nam đã được đặt ra từ lâu và cũng đã thí điểm cách đây 10 năm, áp dụng đối với ĐHQG Hà Nội, ĐHQG TP. HCM nhưng không đạt được tiến độ mong muốn với các trường tiếp theo bởi hầu hết đều hiểu lệch theo hướng tự chủ tài chính, lo lắng rằng nhà nước sẽ không cấp kinh phí nữa thì không có tiền chi thường xuyên. PGS.TS Trần Quốc Toản, Hội đồng Lý luận Trung ương lý giải, vẫn có khuynh hướng muốn “quản chặt” từ phía các cơ quan quản lý Nhà nước với nhiều lý do khác nhau. Cũng có những cơ sở giáo dục “ngại” phải thực hiện cơ chế tự chủ vì không dám chịu trách nhiệm và vẫn muốn được bao cấp cũng như bảo trợ theo cơ chế cũ.

Tăng cường quá quyền tự chủ mà không đặt yêu cầu về tự chịu trách nhiệm sẽ có nguy cơ dẫn đến tình trạng giảm sút chất lượng, chạy theo lợi ích trước mắt. Ngược lại, tăng cường sự chịu trách nhiệm và hạn chế quyền tự chủ sẽ “trói buộc” các cơ sở ĐH, không tạo động lực và cơ chế linh hoạt để đáp ứng nhu cầu đa dạng của xã hội. Nhiều ý kiến cũng kiến nghị, vấn đề quan trọng là cần thay đổi cơ chế phân bổ ngân sách Nhà nước gắn với trường có chất lượng hay kém chất lượng; phân bổ kinh phí nên gắn với các kết quả đánh giá, kiểm định độc lập về chất lượng đào tạo thì mới công bằng, hiệu quả.

Tại Hội thảo “Tự chủ đại học: Cơ hội và thách thức” trước những băn khoăn sợ tự chủ của nhiều trường, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam kêu gọi: Các trường hãy bỏ nỗi sợ là nếu tự chủ thì không được Nhà nước đầu tư nữa. Tôi khẳng định tự chủ không phải là Nhà nước không đầu tư mà chỉ thay đổi cách đầu tư. 14 trường ĐH trong nước được trao quyền tự chủ hiện nay đều vẫn đang được hưởng các khoản đầu tư lớn của Nhà nước. “Những “rào cản” trong vấn đề giao quyền tự chủ cho các trường ĐH từ chính sách hiện đã được tháo gỡ. Cụ thể là về tự chủ bộ máy tổ chức, nhân sự, Bộ Nội vụ có quyết định tháo gỡ căn bản liên quan đổi mới về sự nghiệp công” - Phó Thủ tướng nêu.

Theo Nguyễn Hằng

VOV

MỚI NHẤT
Challenges For Growth 2016 - Sân chơi trí tuệ dành cho sinh viên Ngoại thương
Challenges For Growth 2016 - Sân chơi trí tuệ dành cho sinh viên Ngoại thương

Vào ngày 24/10 vừa qua, buổi lễ phát động cuộc thi Challenges For Growth 2016 do Viện Kế toán Công chứng Anh và xứ Wales (ICAEW) và EY Việt Nam phối hợp cùng trường Đại học Ngoại thương Hà Nội đã diễn ra.

Thứ năm, 27/10/2016 - 09:30

Khánh Hòa rà soát, nói không với học sinh thiểu số “ngồi sai lớp”
Khánh Hòa rà soát, nói không với học sinh thiểu số “ngồi sai lớp”

(Dân trí) - Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa vừa có văn bản chỉ đạo một số Phòng GD-ĐT trên địa bàn về việc nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số.

Thứ tư, 26/10/2016 - 06:00

Kỷ niệm 25 năm ngày thành lập Hội Khuyến học Đà Nẵng
Kỷ niệm 25 năm ngày thành lập Hội Khuyến học Đà Nẵng

(Dân trí) - Ngày 26/10, Hội Khuyến học Đà Nẵng tổ chức trọng thể lễ kỷ niệm 20 năm ngày thành lập Hội Khuyến học Việt Nam (2/10/1996 - 2/10/2016), 25 năm ngày thành lập Hội Khuyến học Quảng Nam - Đà Nẵng, tiền thân của Hội Khuyến học Đà Nẵng (26/10/1991 - 26/10/2016).

Thứ tư, 26/10/2016 - 04:45

Trường ĐH Sư phạm TPHCM: Thay đổi để xây dựng thành đại học đa ngành, trọng điểm sư phạm
Trường ĐH Sư phạm TPHCM: Thay đổi để xây dựng thành đại học đa ngành, trọng điểm sư phạm

(Dân trí) - Sáng nay 26/10, Trường ĐH Sư phạm TPHCM tổ chức lễ kỷ niệm 40 năm thành lập trường. Lãnh đạo trường khẳng định sẽ phải thay đổi để cải thiện vị trí của trường cũng như để thực hiện trọng trách xây dựng thành ĐH đa ngành, trọng điểm sư phạm của cả nước.

Thứ tư, 26/10/2016 - 04:42

Bất ngờ trong cuộc thi Sáng tác bìa sách của Vinser
Bất ngờ trong cuộc thi Sáng tác bìa sách của Vinser

Hội sách Vinschool Book Fair 2016 với chủ đề “Đọc và sáng tạo cùng Vinsers” được tổ chức tại Trường PTLC Vinschool đã thu hút hơn 10.000 người tham dự. Không chỉ tôn vinh và thúc đẩy Văn hóa đọc với sự tham gia của hàng chục NXB uy tín, không gian đọc ấn tượng- sự kiện còn là nơi thể hiện tinh thần làm chủ, phát huy sự sáng tạo của học sinh và tạo cơ hội cho Phụ huynh tham gia cùng con trong nhiều hoạt động ý nghĩa.

Thứ ba, 25/10/2016 - 05:30

Trải nghiệm tuần lễ đậm chất Halloween cùng ILA
Trải nghiệm tuần lễ đậm chất Halloween cùng ILA

Đến hẹn lại lên, hòa cùng không khí tưng bừng của mùa Halloween 2016, Trung tâm Anh ngữ ILA tiếp tục mang đến những hoạt động vui chơi thú vị và bổ ích thông qua chuỗi lễ hội Halloween “Beyond Scary” sẽ diễn ra trong suốt tuần 24 – 30/10 ở 31 trung tâm trên khắp cả nước.

Thứ ba, 25/10/2016 - 04:45

Lễ ra mắt hiệp hội kế toán AIA
Lễ ra mắt hiệp hội kế toán AIA

Ngày 20/10/2016 tại khách sạn Crowne Plaza, Hiệp hội Kế toán Quốc tế AIA đã tổ chức lễ ra mắt văn phòng đại diện tại Việt Nam.

Thứ ba, 25/10/2016 - 08:00

Phương pháp giáo dục mầm non đặc biệt của Phần Lan
Phương pháp giáo dục mầm non đặc biệt của Phần Lan

Đó là buổi chiều thứ 7 ấm áp tại quận Kallio ở Helsinki (Phần Lan), một nhóm trẻ khoảng 4 và 5 tuổi đang thích thú vui chơi cùng nhau ở trường mầm non có tên Franzenia.

Thứ ba, 25/10/2016 - 07:22

Hội An: Mở lớp học tiếng Nhật miễn phí dành cho thiếu nhi
Hội An: Mở lớp học tiếng Nhật miễn phí dành cho thiếu nhi

(Dân trí) - Tối 24/10, lớp học tiếng Nhật miễn phí dành cho thiếu nhi ở thành phố Hội An (Quảng Nam) đã chính thức khai giảng.

Thứ hai, 24/10/2016 - 09:30

Truy tặng bằng khen cho nữ sinh quên mình cứu bạn
Truy tặng bằng khen cho nữ sinh quên mình cứu bạn

(Dân trí) - Sáng 24/10, đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo truy tặng bằng khen cho em Trần Thị Thu Hà - học sinh lớp 10A3, Trường THPT Thọ Xuân 4 (huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa) đã dũng cảm hy sinh cứu bạn thoát khỏi đuối nước.

Thứ hai, 24/10/2016 - 06:53

Trường chuyên Quốc Học Huế nhận Huân chương Lao động hạng Nhất
Trường chuyên Quốc Học Huế nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

(Dân trí) - Ngày 23/10, trường THPT chuyên Quốc Học - Huế đã tổ chức lễ kỷ niệm 120 năm ngày thành lập trường (23/10/1896 - 23/10/2016) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất của Chủ tịch nước.

Chủ nhật, 23/10/2016 - 09:30

Phú Yên: Hàng trăm học sinh đội mưa dọn rác trên bãi biển
Phú Yên: Hàng trăm học sinh đội mưa dọn rác trên bãi biển

(Dân trí) - Sáng 23/10, mặc dù trời mưa, hàng trăm học sinh Trường THCS Ngô Quyền và Tiểu học Bạch Đằng (TP Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên) vẫn hào hứng tham gia chương trình thiện nguyện “Hãy chung tay bảo vệ đại dương xanh”.

Chủ nhật, 23/10/2016 - 06:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Trao học bổng cho Trường ĐH Bạc Liêu
Trao học bổng cho Trường ĐH Bạc Liêu

(Dân trí) - (Dân trí)- Trường ĐH Bạc Liêu vừa phối hợp với Mobifone Bạc Liêu tổ chức giao lưu và trao học bổng cho sinh viên.

Thứ bảy, 22/10/2016 - 11:00

Trồng người từ cái tâm, cái đức của người thầy
Trồng người từ cái tâm, cái đức của người thầy

81 tuổi, cái tuổi xưa nay hiếm nhưng Đại tá, NGƯT Nguyễn Trọng Vĩnh vẫn miệt mài trên con đường “trồng người” với cái “tâm”, cái “đức”của một nhà giáo mẫu mực, hết lòng vì sự nghiệp giáo dục của Thủ đô.

Thứ sáu, 21/10/2016 - 01:58

Trao hơn 300 triệu cho sinh viên, học sinh nghèo vượt khó tỉnh Thừa Thiên huế
Trao hơn 300 triệu cho sinh viên, học sinh nghèo vượt khó tỉnh Thừa Thiên huế

(Dân trí) - Chiều 20/10 tại số 3 Lê Lợi, TP Huế, Đại học Huế đã phối hợp với Tổ chức Phuc’s Fond trao học bổng cho sinh viên, học sinh nghèo vượt khó với tổng số tiền 304 triệu đồng.

Thứ năm, 20/10/2016 - 05:00

Người phụ nữ khiếm thị giàu nghị lực
Người phụ nữ khiếm thị giàu nghị lực

Nhìn những bước chân lên cầu thang gọn gàng, vững chắc, nếu không có chiếc gậy dẫn đường, ít ai biết được đây là bước chân của người khiếm thị.

Thứ năm, 20/10/2016 - 01:00

Bộ GD&ĐT và các trường đại học ủng hộ miền Trung hơn 750 triệu đồng
Bộ GD&ĐT và các trường đại học ủng hộ miền Trung hơn 750 triệu đồng

(Dân trí) - Chiều 19/10, Bộ GD&ĐT phối hợp với Công đoàn Giáo dục Việt Nam đã phát động đợt 1 lễ quyên góp ủng hộ đồng bào ở các tỉnh, thành phố miền Trung bị thiên tai tàn phá nghiêm trọng.

Thứ năm, 20/10/2016 - 08:21

Khâm phục nghị lực phi thường của nữ sinh khuyết tật
Khâm phục nghị lực phi thường của nữ sinh khuyết tật

(Dân trí) - Sinh ra không được may mắn như các bạn cùng trang lứa, em Lê Thị Thủy Tiên bị mắc bệnh khiến đôi tay teo tóp và hai chân bị co quắp. Nhưng bằng nghị lực của mình, Thủy Tiên đã vươn lên để học tập và “viết ước mơ” bằng chính đôi chân của mình.

Thứ năm, 20/10/2016 - 06:59

Quảng Trị: Học bổng “Tiếp sức đến trường-đỡ đầu dài hạn” tặng sinh viên nghèo
Quảng Trị: Học bổng “Tiếp sức đến trường-đỡ đầu dài hạn” tặng sinh viên nghèo

(Dân trí) - Với thành tích học tập và rèn luyện tốt tại trường đại học, các sinh viên tỉnh Quảng Trị tiếp tục nhận được học bổng “Tiếp sức đến trường -đỡ đầu dài hạn” để trang trải chi phí học tập năm học 2016-2017.

Thứ tư, 19/10/2016 - 03:00

Phó Chủ tịch nước: Cần có chính sách trọng dụng đội ngũ giáo viên năng lực, tâm huyết
Phó Chủ tịch nước: Cần có chính sách trọng dụng đội ngũ giáo viên năng lực, tâm huyết

(Dân trí) - Sáng nay 19/10, Bộ GD&ĐT đã tổ chức lễ tuyên dương nhà giáo, học sinh tiêu biểu năm học 2015-2016 và Phát động phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học”giai đoạn 2016-2020.

Thứ tư, 19/10/2016 - 02:30

Người thầy lặng thầm gieo hạt cho đời
Người thầy lặng thầm gieo hạt cho đời

“Giỏi việc nước, đảm việc nhà”, câu nói ấy rất đúng với GS.TS.NGƯT Nguyễn Thị Cành (SN 1954), giảng viên cao cấp Khoa Tài chính - Ngân hàng, ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh), một trong 10 cá nhân được nhận Giải thưởng phụ nữ Việt Nam 2016. Bởi không chỉ hội tụ vẻ đẹp của phụ nữ Việt Nam , bà còn là người thầy đam mê nghiên cứu khoa học.

Thứ tư, 19/10/2016 - 02:24

Tổ chức thi HS giỏi quốc gia vào tháng 1/2017
Tổ chức thi HS giỏi quốc gia vào tháng 1/2017

(Dân trí) - Bộ GD&ĐT cho biết kỳ thi học sinh giỏi quốc gia sẽ được tổ chức từ ngày 5 - 7/1/2017.

Thứ ba, 18/10/2016 - 10:15

Trường ĐH Kinh tế Quốc dân quyên góp gần 100 triệu đồng tại lễ phát động ủng hộ các tỉnh Miền Trung
Trường ĐH Kinh tế Quốc dân quyên góp gần 100 triệu đồng tại lễ phát động ủng hộ các tỉnh Miền Trung

(Dân trí) - Trước tình hình thiệt hại nặng nề về người và tài sản do lũ lụt gây ra, ngày 17/10/2016, tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, đã tổ chức lễ phát động tuần lễ quyên góp ủng hộ đồng bào Miền Trung bị thiệt hại do lũ lụt.

Thứ ba, 18/10/2016 - 09:06

Sinh viên mồ côi quyết học giỏi để thay đổi số phận của mình
Sinh viên mồ côi quyết học giỏi để thay đổi số phận của mình

(Dân trí) - Mới học lớp 5, mẹ đột ngột qua đời, sau đó cha lấy vợ khác bỏ lại Duy ở nhà một mình. Sống thiếu thốn trong căn nhà rách nát nhưng Duy vẫn quyết tâm đến lớp và thi đỗ vào Trường Đại học Trà Vinh với điểm số cao khiến nhiều người khâm phục.

Thứ ba, 18/10/2016 - 05:00