Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung:

"Không làm không sai, làm nhiều, sai nhiều vì... quy định, quy trình"

Dân trí "Nhiều người không làm sẽ không sai phạm, người làm nhiều lại dính khuyết điểm vì không đúng quy trình. Chúng ta phải làm chính sách để khuyến khích những người dám làm, dám cống hiến vào Nhà nước, chứ không phải để người ta vào Nhà nước để yên thân..."
>>Quan chức "cầu an": Có công ai cũng nhận, quy trách nhiệm thì là cả tập thể
>>"Bệnh" quan chức sợ sai không dám làm: Gây mất cơ hội rồi trì trệ kinh tế , "chữa" thế nào?
>>"Bệnh" quan chức sợ sai, không dám làm: Lỡ cơ hội, gây thiệt hại kinh tế

Lời của Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, chuyên gia kinh tế, thành viên Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) nói với báo Dân Trí nhân chủ đề: Quan chức cầu an, lãnh đạo doanh nghiệp cầu thân khiến nền kinh tế có nguy cơ trì trệ.

Không làm không sai, làm nhiều, sai nhiều vì... quy định, quy trình - 1

Dân Trí xin trích đăng cuộc trò chuyện với Tiến sĩ Cung, quanh chủ đề nói trên nhằm cung cấp đến bạn đọc một góc nhìn mới, đa chiều hơn về một vấn đề sợ sai, cầu an đã và đang hình thành trong không ít người hiện nay.

Là người tiếp xúc khá nhiều giới, cả giới lãnh đạo, doanh nghiệp, người dân, ông có thấy xu hướng trì trệ trong các hoạt động kinh tế ở Việt Nam hay không?

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, chuyên gia kinh tế, thành viên Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng

- Đúng là có hiện trạng lãnh đạo không dám làm gì cả hoặc có muốn làm thì cũng phải đi hỏi ý kiến rất nhiều người. Khi hỏi ý kiến xong, họ chưa chắc đã quyết.

Không quyết sẽ dẫn hệ luỵ không thực hiện. Chủ yếu việc không thực hiện này nằm ở doanh nghiệp Nhà nước, khu vực nhà nước, vấn đề đất đai, xây dựng, vấn đề về đầu tư, tạo tài sản, năng lực sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế.

Theo tôi, nguyên nhân một phần là dư âm cuộc chống tham nhũng nhiều quan chức dính sai phạm, khiến không ít người sợ sai, không dám làm gì vì sợ gây thất thoát tài sản, gây hậu quả nghiêm trọng. Cuộc chống tham nhũng đang rất được ủng hộ, có kết quả và cũng vô tình khiến nhiều người chột dạ.

Về mặt khách quan theo tôi luật pháp của Việt Nam còn chồng chéo. Ví dụ vấn đề liên quan đến đầu tư, đất đai xây dựng có nhiều chính sách ban hành ở nhiều thời điểm khác nhau nên có sự trùng lặp, thậm chí mâu thuẫn nhau.

Một dự án đầu tư phải áp dụng nhiều luật dễ đúng luật này lại sai luật khác và hiện tượng này lúc nào cũng có thể xảy ra.

Nói như vậy thì chúng ta đổ cho các sai phạm của cá nhân là do luật pháp? do cơ chế?

- Luật pháp cũng do con người tạo ra, nên chồng chéo mâu thuẫn luật pháp thì phải sửa đổi. Những vi phạm cá nhân, khuyến điểm do chủ quan thì không nói, còn ở đây tôi nói vấn đề tồn tại trong quy định, luật pháp dễ dẫn đến rủi ro cho người ra quyết định.

Trong quá trình làm việc, lãnh đạo quyết đến hàng trăm dự án nhưng có 1-2 dự án sai quy định, khi bị thanh tra, dường như không ai soi dự án thành công. Đầu tư kinh doanh luôn có thành công và thất bại. Thành công không tính nhưng thất bại luôn bị tìm ra.

Tôi biết có nhiều lãnh đạo không có động cơ cá nhân, tham nhũng, chỉ muốn công việc được giải quyết để đóng góp vào sự phát triển. Nhưng luật pháp trói chân họ.

Hệ thống luật pháp của Việt Nam, có những thứ được chỉ rõ chồng chéo, cát cứ, mâu thuẫn không cần thiết thì cần được bỏ đi để những người có tài thoải mái làm việc, không lo sợ phạm luật.

Ông nói đến việc "đi xin vòng vo" các chính sách, hỏi ý kiến nhiều bên, phải chăng cán bộ của chúng ta yếu năng lực, hay muốn phân tán rủi ro?

- Hiện nay, cái gì Nhà nước cũng quyết như đất đai, xây dựng... cần thay đổi một cách nhanh chóng. Bên cạnh đó, khi đã chọn cán bộ, phải tin đội ngũ cán bộ, khuyến khích năng động, sáng tạo, cách khác biệt để có hiệu quả cao hơn và tạo động lực để họ làm như thế.

Với đầu tư của doanh nghiệp Nhà nước hãy để tự doanh nghiệp quyết định, để cho họ tự chủ kinh doanh, Nhà nước đừng can thiệp quá nhiều. Đến mức một ông Chủ tịch Hội đồng quản trị không có thẩm quyền gì để quyết định đầu tư.

Nếu như cái gì cũng phải đi xin, đúng quy định, quy định thì sẽ làm triệt tiêu sáng tạo, sự chủ động và triệt tiêu những ý tưởng đổi mới bộ máy và cách làm.

Ví dụ, dự án mở rộng Sân bay Tân Sơn Nhất, một dự án cụ thể gần hết nhiệm kỳ chưa xong. Hay dự án sân bay Long Thành cũng trong tình trạng tương tự. Nếu ở các nước khác, có thể bây giờ đã xong rồi, chứ không phải bàn chưa xong như ở ta. Nếu không đưa quyết định sớm sẽ kéo theo chuỗi kìm hãm nhau.

Quy định, pháp luật chồng chéo, mâu thuẫn như vậy, theo ông nên phân loại sai phạm theo cách cố ý hoặc vô tình phạm luật hay không? Có nên truy trách nhiệm những người vì việc công mà sai quy định, quy trình?

- Các vụ án phải xử lý nhưng ai sai đến đâu thì xử lý đến đó và cũng phải nhìn ở góc độ sâu xa là luật lệ của Việt Nam còn chưa hoàn thiện.

Cải cách của chúng ta hiện nay là cái cũ không bỏ đi được mà cái mới không cho xuất hiện nên bộ máy trì trệ.

Theo tôi, hệ thống luật pháp hiện đại thì mọi cái đừng làm theo quy trình. Quan trọng đánh giá về lãnh đạo phải ở trách nhiệm giải trình và thành tích đã đạt được hơn là đánh giá theo cách họ làm đúng theo quy trình hay không.

Nhiều người không làm, không sai phạm nhưng người làm lại dính sai phạm vì không đúng quy trình. Chúng ta phải làm chính sách để khuyến khích những người dám làm, dám cống hiến vào Nhà nước, chứ không phải để người ta vào Nhà nước để yên thân..

Thể chế nào cán bộ, con người đó, khi chưa tạo ra động lực khuyến khích trọng dụng người tài, đánh giá đúng mức cho họ chỉ ở mức đúng quy trình sẽ tìm kiếm được người ít động lực, yên phận hơn. Bộ máy chúng ta đang có những con người như thế.

Là người trung lập, ông nghĩ sao về câu "trên nóng", "dưới lạnh", hoặc "trên nóng", "dưới nóng", "giữa lạnh". Phải chăng, trong hệ thống hành pháp, thực thi công vụ, vẫn có điểm nghẽn đâu đó mà chúng ta chưa có phương cách đặc trị để các chính sách, Nghị quyết, Nghị định của Đảng, Chính phủ đi vào cuộc sống?

- Hiện nay, cấp trên, cấp dưới, đặt biệt tỉnh thành phố trung ương hay phàn nàn về cán bộ, nói các Bộ không có động lực làm việc và rất trì trệ. Đây không phải người bình thường mà là Chủ tịch, Bí thư nói với chúng tôi.

Tôi biết một Phó Chủ tịch tỉnh rất vất vả đi xin ở các Bộ về dự án này, cấp phép kia và họ sợ nhất phải đi xin các bộ vì xin bộ chưa biết khi nào được.

Nhiều địa phương, lãnh đạo năng động sáng tạo không còn thủ tục hành chính, trì hoãn, trì trệ. Bởi, hiện các chủ tịch, bí thư tỉnh gắn với nền kinh tế địa phương, nên họ áp lực thay đổi, làm việc để cạnh tranh với các địa phương khác. Còn ở các bộ không nhìn thấy động lực vì họ không sát với lợi ích nào mà họ bị áp lực làm nhanh và thay đổi.

Hơn nữa, mọi chính sách đều ở các bộ ban hành, nên thay đổi ở đây phải ở các Bộ trưởng, trưởng ngành. Đầu tiên là tư duy chính sách, lắng nghe và thay đổi cách quản lý trong nội bộ của mình.

Trân trọng cảm ơn ông!

Nguyễn Tuyền

(Thực hiện)

MỚI NHẤT
Hủy đấu thầu quốc tế cao tốc Bắc - Nam, nhà thầu Việt có phát huy được lợi thế?
Hủy đấu thầu quốc tế cao tốc Bắc - Nam, nhà thầu Việt có phát huy được lợi thế?

(Dân trí) - Do thay đổi mục tiêu dự án nhằm phát huy nội lực và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong nước nên Bộ Giao thông Vận tải quyết định hủy đấu thầu quốc tế đối với Dự án cao tốc Bắc - Nam. Theo đó, các nhà thầu Việt Nam sẽ chiếm thế “độc quyền” tại Dự án trọng điểm quốc gia này.

Thứ tư, 25/09/2019 - 12:20

Du học và cách giải quyết nỗi lo về tài chính
Du học và cách giải quyết nỗi lo về tài chính

(Dân trí) - Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo bình quân mỗi năm Việt Nam đầu tư 3-4 tỷ USD cho việc du học và con số này được đánh giá là tương đối cao.

Thứ tư, 25/09/2019 - 12:00

Chủ tịch ĐH Đông Đô bị truy nã cả tháng trời, Tập đoàn Sara mới miễn nhiệm
Chủ tịch ĐH Đông Đô bị truy nã cả tháng trời, Tập đoàn Sara mới miễn nhiệm

(Dân trí) - Bị can Trần Khắc Hùng - Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Viện trưởng Viện Đào tạo liên tục Trường Đại Học Đông Đô chính thức bị truy nã kể từ ngày 20/8/2019 nhưng phải tới 17/9, ông này mới bị miễn nhiệm khỏi chức vụ Chủ tịch Tập đoàn Sara.

Thứ tư, 25/09/2019 - 10:37

Sáu tháng có thêm 2.600 tỷ đồng, kiếm tiền nhanh ai bằng đại gia Nam Định
Sáu tháng có thêm 2.600 tỷ đồng, kiếm tiền nhanh ai bằng đại gia Nam Định

Đại gia số 1 Nam Định ghi nhận túi tiền lên mức cao kỷ lục trong bối cảnh cổ phiếu Thế Giới Di Động không ngừng tăng giá. Ông Nguyễn Đức Tài có thêm khoảng 2,6 ngàn tỷ đồng trong khoảng thời gian 6 tháng.

Thứ tư, 25/09/2019 - 10:00

Cơ hội có 1-0-2 trải nghiệm biệt thự kinh doanh và giải trí tại Khu đô thị Dương Nội
Cơ hội có 1-0-2 trải nghiệm biệt thự kinh doanh và giải trí tại Khu đô thị Dương Nội

(Dân trí) - Vào Chủ nhật, 29/9 tới đây sẽ diễn ra sự kiện trải nghiệm chuỗi mô hình biệt thự kinh doanh đẳng cấp An Phú Shop-villa và dãy biệt thự ven hồ sang trọng An Vượng Villa tại Khu đô thị Dương Nội (Hà Đông, Hà Nội).

Thứ tư, 25/09/2019 - 10:00

Ông Trump công khai chỉ trích Trung Quốc, giá vàng bật tăng mạnh
Ông Trump công khai chỉ trích Trung Quốc, giá vàng bật tăng mạnh

(Dân trí) - Giá vàng tiếp tục tăng và đạt mức đóng cửa cao nhất trong gần ba tuần sau khi Tổng thống Donald Trump công khai chỉ trích Trung Quốc và thể hiện lập trường cứng rắn đối với Iran.

Thứ tư, 25/09/2019 - 09:42

Bất ngờ phát hiện bức tranh treo trong nhà bếp là một kiệt tác trị giá 144 tỷ đồng
Bất ngờ phát hiện bức tranh treo trong nhà bếp là một kiệt tác trị giá 144 tỷ đồng

(Dân trí) - Một kiệt tác thời kỳ Phục Hưng trị giá tới 5 triệu bảng (hơn 144 tỷ đồng) đã được phát hiện treo trên lò nướng trong nhà bếp của một người phụ nữ Pháp lớn tuổi ở một thị trấn gần Paris.

Thứ tư, 25/09/2019 - 09:30

Sau thời trang NEM, 134 cửa hàng của Vascara "vào tay" người Nhật
Sau thời trang NEM, 134 cửa hàng của Vascara "vào tay" người Nhật

(Dân trí) - 134 cửa hàng của hệ thống Vascara đã sáp nhập vào một doanh nghiệp của Nhật Bản. Đây cũng chính là đơn vị đã mua lại thương hiệu NEM vào năm 2017.

Thứ tư, 25/09/2019 - 09:30

Enterprise Asia trao tặng giải thưởng kép cho ông Đỗ Minh Phú và TPBank
Enterprise Asia trao tặng giải thưởng kép cho ông Đỗ Minh Phú và TPBank

(Dân trí) - Ông Đỗ Minh Phú và Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) vừa mới được tổ chức Enterprise Asia trao tặng giải thưởng kép cho hai hạng mục Doanh nhân xuất sắc và Tổ chức tài chính xuất sắc trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương APEA 2019. Đây là giải thưởng uy tín bậc nhất Châu Á nhằm công nhận, tôn vinh những doanh nghiệp và doanh nhân đã có những thành tích xuất sắc trong năm nay.

Thứ tư, 25/09/2019 - 09:02

Mở công ty tại Singapore - Lối đi tắt cho nhà đầu tư muốn định cư tại quốc đảo Sư Tử
Mở công ty tại Singapore - Lối đi tắt cho nhà đầu tư muốn định cư tại quốc đảo Sư Tử

(Dân trí) - Định cư Singapore để cả gia đình được hưởng cuộc sống trọn vẹn luôn là ước mơ của rất nhiều người Việt. Và một trong những cách hiệu quả để hiện thực hoá ước mơ đó chính là thành lập doanh nghiệp và kinh doanh tại đất nước này.

Thứ tư, 25/09/2019 - 08:00

Tổng Giám đốc Techcombank Nguyễn Lê Quốc Anh: Thành công là “trái ngọt” từ hành trình chuyển đổi mạnh mẽ
Tổng Giám đốc Techcombank Nguyễn Lê Quốc Anh: Thành công là “trái ngọt” từ hành trình chuyển đổi mạnh mẽ

(Dân trí) - Đánh dấu 26 năm thành lập và có mặt trên thị trường, Techcombank đang nối dài 16 quý tăng trưởng liên tục, cũng như hướng đến thành công lớn của giai đoạn chuyển đổi 2016 - 2020. Để đạt được những tự hào này, Tổng giám đốc Nguyễn Lê Quốc Anh cho biết, Techcombank đã phải thực thi rất nhiều chuyển đổi mạnh mẽ.

Thứ tư, 25/09/2019 - 08:00

Người phụ nữ Việt trong top “quyền lực nhất châu Á”, giàu nhất Đông Nam Á
Người phụ nữ Việt trong top “quyền lực nhất châu Á”, giàu nhất Đông Nam Á

(Dân trí) - Năm nay, bà Nguyễn Thị Phương Thảo - nữ tỷ phú tự thân giàu nhất Đông Nam Á, là 1 trong 2 đại diện của Việt Nam được vinh danh tại danh sách những nữ doanh nhân quyền lực châu Á 2019. Thông tin này có thể sẽ hỗ trợ cổ phiếu VJC.

Thứ tư, 25/09/2019 - 06:44

ĐÁNG QUAN TÂM
Bất ngờ với loạt xe sang Lexus, Camry được bán giá siêu rẻ
Bất ngờ với loạt xe sang Lexus, Camry được bán giá siêu rẻ

Trong bảng thông tin đấu giá công khai của Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính) không khó để tìm kiếm những chiếc xe ô tô sang tiền tỷ nhưng thanh lý với giá rẻ bèo.

Thứ tư, 25/09/2019 - 06:12

Bộ trưởng Giao thông nói gì về cao tốc 12.000 tỷ trước ngày thông xe?
Bộ trưởng Giao thông nói gì về cao tốc 12.000 tỷ trước ngày thông xe?

(Dân trí) - Chiều qua (24/9), Bộ trưởng GTVT Nguyễn Văn Thể kiểm tra chất lượng cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn trước khi thông xe kỹ thuật 29/9. Theo Bộ trưởng GTVT, tuyến cao tốc lưu thông êm thuận từ điểm đầu đến điểm cuối, nhưng vẫn còn một số hạng mục chưa hoàn thành như biển báo, sơn phản quang...

Thứ tư, 25/09/2019 - 06:00

Dòng người mua vali vẫn tấp nập dù đang mùa du lịch thấp điểm
Dòng người mua vali vẫn tấp nập dù đang mùa du lịch thấp điểm

(Dân trí) - Thường vào mùa cuối thu cho đến tháng 3, tháng 4 năm sau, du lịch Việt Nam sẽ rơi vào mùa thấp điểm. Mặc dù là vậy, nhưng vẫn có rất nhiều khách hàng “hăng hái” đi mua sắm hành lý vali, balo, túi xách vào thời gian này.

Thứ tư, 25/09/2019 - 06:00

Vay tiêu dùng tăng tốc nhờ “fintech”
Vay tiêu dùng tăng tốc nhờ “fintech”

(Dân trí) - Xu hướng tích hợp các ứng dụng phần mềm vào hoạt động cho vay tiêu dùng ở Việt Nam đã và đang trở thành một hướng đi mới, mang lại hiệu quả cho cả công ty tài chính và người dân.

Thứ ba, 24/09/2019 - 09:00

Dễ hơn cho khách hàng tìm hiểu khoản vay qua SVFC Bot
Dễ hơn cho khách hàng tìm hiểu khoản vay qua SVFC Bot

(Dân trí) - Công ty Tài chính Shinhan Việt Nam (Shinhan Finance) tự hào đã và đang được phục vụ hàng trăm ngàn khách hàng và ngày càng có thêm nhiều khách hàng tín nhiệm lựa chọn các sản phẩm và dịch vụ của Công ty

Thứ ba, 24/09/2019 - 08:00

Thực tập – làm việc tại Mỹ theo J1 visa nhà hàng và nông nghiệp
Thực tập – làm việc tại Mỹ theo J1 visa nhà hàng và nông nghiệp

(Dân trí) - Visa J1 là 1 dạng visa được các nhà tuyển dụng tại Mỹ ưa thích vì giải quyết được nhu cầu làm việc ngay lập tức chứ không phụ thuộc quá nhiều vào visa EB3. Sau khi kết thúc 1 năm làm việc, thực tập viên có nhiều cơ hội để chuyển sang visa EB3 để lấy thẻ xanh hoặc chuyển sang visa F1 du học nâng cao trình độ.

Thứ ba, 24/09/2019 - 06:00

Được định giá hơn 4,3 tỷ USD, Viettel  liên tiếp hai năm dẫn đầu Top 10 thương hiệu giá trị nhất Việt Nam
Được định giá hơn 4,3 tỷ USD, Viettel liên tiếp hai năm dẫn đầu Top 10 thương hiệu giá trị nhất Việt Nam

(Dân trí) - Theo tin từ Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông quân đội (Viettel) ngày 24/9, Brand Finance – công ty định giá thương hiệu hàng đầu thế giới - công bố danh sách Top 50 thương hiệu có giá trị nhất Việt Nam.

Thứ ba, 24/09/2019 - 05:00

HVH giảm sàn bất chấp lãnh đạo nhảy vào “cứu giá”
HVH giảm sàn bất chấp lãnh đạo nhảy vào “cứu giá”

(Dân trí) - Động thái mua vào lượng cổ phiếu lớn của hai lãnh đạo chủ chốt của HVH diễn ra trong bối cảnh cổ phiếu công ty này liên tục giảm. Mặc dù vậy, phiên giao dịch ngày 23/9, cổ phiếu HVH vẫn giảm sàn về còn 18.800 đồng/cổ phiếu.

Thứ ba, 24/09/2019 - 04:00

1 kg thịt gà giá bằng một bó rau: Cần phải cân đối lượng gà ngoại nhập?
1 kg thịt gà giá bằng một bó rau: Cần phải cân đối lượng gà ngoại nhập?

(Dân trí) - Giá thịt gà đã xuống “đáy” trong 10 năm qua, chỉ ở mức từ 11.000 – 15.000 đồng/kg. Theo các hiệp hội chăn nuôi, cần phải cân đối việc nhập khẩu thịt gà để nguồn cung không quá lệch cầu.

Thứ ba, 24/09/2019 - 03:40

Bộ Giao thông hủy đấu thầu quốc tế với “đại dự án” cao tốc Bắc - Nam
Bộ Giao thông hủy đấu thầu quốc tế với “đại dự án” cao tốc Bắc - Nam

(Dân trí) - Bộ Giao thông vận tải (GTVT) cho biết đã quyết định hủy đấu thầu quốc tế, điều chỉnh hồ sơ mời sơ tuyển phù hợp với hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước nhằm lựa chọn nhà đầu tư thực hiện 8 dự án PPP thuộc Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông.

Thứ ba, 24/09/2019 - 03:40

Công nghiệp hỗ trợ ô tô Việt: Chủ yếu là phụ tùng thâm dụng lao động, công nghệ giản đơn
Công nghiệp hỗ trợ ô tô Việt: Chủ yếu là phụ tùng thâm dụng lao động, công nghệ giản đơn

(Dân trí) - Xét về công nghiệp hỗ trợ trong ngành công nghiệp ô tô, hiện nay, chỉ một vài nhà cung cấp trong nước có thể tham gia vào chuỗi cung ứng của các nhà sản xuất, lắp ráp ô tô tại Việt Nam. Phụ tùng linh kiện ô tô hiện sản xuất tại Việt Nam chủ yếu là các phụ tùng thâm dụng lao động, công nghệ giản đơn, như ghế ngồi, kính, săm lốp, bánh xe…

Thứ ba, 24/09/2019 - 03:00

C.T Group: “Quên đi hào quang lịch sử 30 năm để bước vào một cuộc đua tốc độ”
C.T Group: “Quên đi hào quang lịch sử 30 năm để bước vào một cuộc đua tốc độ”

(Dân trí) - Với một Tập đoàn kinh tế đa ngành có lịch sử gần 30 năm phát triển liên tục, việc đứng giữa hào quang là niềm vinh hạnh nhưng cũng là một thách thức lạnh lùng. Để tiến nhanh trên thương trường, một Quản lý kỳ cựu của C.T Group thừa nhận: "Chúng tôi buộc phải quên đi thành công của chính mình".

Thứ ba, 24/09/2019 - 03:00