"Ngành điện đừng dồn gánh nặng lên người dân"

Dân trí "Sẽ không có thị trường cạnh tranh nếu một đơn vị ôm hết cả vai trò là nhà sản xuất (doanh nghiệp) và vai trò điều tiết, phân phối, bán lẻ (quản lý nhà nước).
>>EVN "trần tình" về giá điện tăng vọt
>>Giá điện tăng, điều hòa tiết kiệm điện lên ngôi

Mâu thuẫn lợi ích

Ts Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng, Viện Nghiên cứu và Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) khẳng định tại Hội thảo Xây dựng thể chế thị trường năng lượng cạnh tranh ở Việt Nam vừa được Viện này phối hợp với các cơ quan điều hành điện lực của Đức và Australia được tổ chức sáng 1/7.

Ngành điện đừng dồn gánh nặng lên người dân
Theo chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, cần nhanh “tách” các cơ quan điều tiết điện lực ra khỏi cơ quan quản lý nhà nước

Theo ông Cung: “Chừng nào chúng ta chưa giải quyết được mâu thuẫn lợi ích trong điều hành quản lý điện thì chừng ấy chúng ta chưa thể có được thị trường điện cạnh tranh đúng nghĩa, chưa thể thu hút được DN tham gia đầu tư và cung ứng điện”.

Còn theo chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, nguyên Phó Viện trưởng Viện CIEM, cần nhanh “tách” các cơ quan điều tiết điện lực ra khỏi cơ quan quản lý Nhà nước như Bộ Công Thương, xây dựng cơ quan điều tiết điện lực độc lập thì ngành điện mới thực hiên giám sát nghiêm túc và cải cách dễ dàng được”.

Trở lại với vấn đề phát triển điện cạnh tranh, theo chỉ đạo của Chính phủ, thị trường điện cạnh tranh được thực hiện từ tháng 7/2012, đến nay đã đi được 3 năm. Theo nhiều chuyên gia, dù có kết quả song chưa đáp ứng được kỳ vọng của doanh nghiệp, người tiêu dùng và thị trường. Lộ trình phát triển thị trường điện Việt Nam được hình thành theo 3 cấp độ. Phát điện cạnh tranh (2005-2014), bán buôn cạnh tranh (2015-2022) và bán lẻ cạnh tranh (sau 2022). Hiện Việt Nam ở bước cuối cùng của thị trường phát điện cạnh tranh và sắp sang giai đoạn bán buôn cạnh tranh.

Năm 2015 sẽ đánh dấu bước phát triển mới của thị trường điện cạnh tranh, đó là triển khai giai đoạn 2 - thị trường bán buôn điện cạnh tranh. Để thị trường phát điện cạnh tranh Việt Nam (VCGM) trở thành một “sân chơi” thực sự sôi động, cạnh tranh, thu hút tất cả các nhà máy điện trực tiếp tham gia thì phía trước vẫn còn nhiều thách thức.

Hiện tham gia VCGM đã có hơn 50 đơn vị, chiếm gần 43% công suất toàn hệ thống điện. Tiềm năng của điện tái tạo của Việt Nam như điện mặt trời, điện gió là rất lớn nhưng do giá thành bán buôn thấp, chi phí đầu tư cao, cải thiện thị trường điện cạnh tranh chậm chạp khiến các nhà đầu tư không mấy mặn mà.

Theo đánh giá của CIEM, tỷ lệ trên là chưa cao và tăng chậm sẽ làm giảm tính cạnh tranh và minh bạch trong vận hành thị trường điện. Việc mở rộng đối tượng tham gia VCGM đối với các nhà máy điện còn lúng túng... Làm thế nào để gia tăng hiệu quả VCGM, tạo động lực cho thị trường bán buôn điện cạnh tranh thí điểm thành công trong năm 2015 là câu hỏi đặt ra cho tất cả các bên liên quan cùng các đơn vị tham gia, trong đó có EVN.

Tại sao giá điện tăng vọt?

Theo Ts Cung, vướng mắc lớn nhất để phát triển thị trường điện cạnh tranh hiện nay chính là nút thắt về cơ chế, thể chế và mâu thuẫn lợi ích khó giải quyết. Ngành điện đang đóng hai vai, nhà sản xuất, kinh doanh và trực tiếp phân phối. Sự độc quyền đã được thuyên giảm do lộ trình đặt ra nhưng vấn đề gốc rễ vẫn còn rất nặng nề.

“Trung Quốc rất thành công khi phát triển thị trường điện cạnh tranh, họ xây dựng cơ chế ba ủy ban điều phối, điều tiết và giám sát độc lập để quản lý điện từ nhà sản xuất, thu mua, phân phối. Dù sau này họ không thu hút được nữa do mức độ ưu đãi ngày càng giảm, nhưng giai đoạn phát triển và tăng trưởng nóng của Trung Quốc, điện năng đã đóng góp rất lớn duy trì sự vươn lên của nền kinh tế Trung Quốc và ngày nay họ vẫn duy trì được điều đó”, ông Cung nhấn mạnh.

Theo chuyên gia năng lượng đến từ Đức, ông Rainer Brohm thì: “Việt Nam có rất nhiều điều kiện và tiềm năng phát triển điện năng tái tạo ở quy mô nhỏ và vừa. Dải miền Trung rất thuận tiện cho phát triển năng lượng mặt trời, trong khi đó Đồng bằng Sông Cửu Long lại thuận lợi phát triển năng lượng gió…

Kinh nghiệm ở Đức, rất nhiều hộ sản xuất nhỏ duy trì các máy phát điện công xuất đủ đáp ứng các nông – trang trại của họ. Khi họ thừa điện năng (năng lượng gió, pin mặt trời hay năng lượng sinh học) họ lại bán cho cơ quan điều tiết điện lực của Đức. Cơ quan này mua điện và phân phối ra thị trường. Trở lại với vấn đề của Việt Nam, nếu các cơ quan Bộ - ngành của Việt Nam thấy trở ngại về quản lý giá, quản lý hoạt động của các nhà sản xuất điện khó khăn thì đây cũng là vấn đề khó khăn của nhiều quốc gia và họ đã giải quyết được”.

Trong khi đó, theo ông Nguyễn Văn Vịnh, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), rất nhiều ý kiến cho rằng cần cải cách mạnh mẽ cơ chế điều hành của EVN. Tuy nhiên, cách nào, mô hình nào và thực hiện ra sao thì phía cơ quan quản lý cần tham khảo, rút kinh nghiệm từ các mô hình phát triển điện cạnh tranh của các nước trên thế giới.

“EVN trong thời gian qua đã phải kiêm nhiệm chức năng an sinh xã hội, họ phải đầu tư lớn vào hạ tầng, phục vụ an sinh, các nhiệm vụ xã hội ở vùng sâu vùng xa, nhưng đã đến lúc chúng ta cần bóc tách nhiệm vụ xã hội của EVN và lợi ích kinh tế. Đây là một trong những vấn đề nhức đầu nhất để thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an ninh năng lượng, phát triển hạ tầng điện ở những vùng sâu vùng xa mà vẫn đảm bảo được có thị trường cạnh tranh", ông Vịnh nói.

Theo Ts Doanh nói: “Bộ Công thương chưa bao giờ từ chối đề xuất nâng giá điện của EVN. Chúng ta phải cải cách thể chế, ngành điện muốn có thị trường cạnh tranh thì cần có cơ quan giám sát độc lập, tác chức năng chủ sở hữu ra khỏi Bộ Công thương. Bộ Công Thương chỉ làm quản lý nhà nước thôi, chức năng giám sát điện lực nên giao cơ quan khác. Cơ quan đó trực thuộc quốc hội, đó là mô hình tương tự như một số nền kinh tế thị trường khác”.

Trao đổi với báo chí về tình trạng hàng loạt hộ gia đình ở nhiều tỉnh, thành phố bức xúc về hóa đơn tiền điện tăng vọt trong tháng qua, tiến sĩ Lê Đăng Doanh cho rằng cần xem lại biểu giá điện lũy tiến hiện nay có phù hợp thực tế và thu nhập của người dân hay không.

Cụ thể, theo vị chuyên gia này, việc tính giá điện lũy tiến chỉ được áp dụng với nước thiếu nguồn cung, nhằm khuyến khích người dân sử dụng điện tiết kiệm. Tuy nhiên, việc tính lũy tiến phải phù hợp với tình hình kinh tế và nhu cầu của người dân. Theo ông Doanh, ngành điện nói giá điện nước ta thấp hơn các nước trong khu vực, nên phải tăng để thu hút đầu tư. “Giá điện được đưa ra so sánh, trong khi thu nhập người dân không được tính tới. Thu nhập người dân có bằng nước khác không để so sánh với giá điện nước họ? Không ai muốn ngành điện sụp đổ, nhưng tại sao lại bắt người dân phải chịu cho đơn vị cung ứng?”.

Nguyễn Tuyền

MỚI NHẤT
Giám sát chặt chẽ khi cho vay các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro
Giám sát chặt chẽ khi cho vay các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro

(Dân trí) - Chính phủ yêu cầu NHNN tiếp tục điều hành chính sách lãi suất, tỷ giá theo hướng ổn định; thúc đẩy tăng trưởng tín dụng gắn với bảo đảm cơ cấu tín dụng phù hợp; giám sát chặt chẽ khi cho vay các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Thứ năm, 02/07/2015 - 09:11

Hà Nội nắng nóng, giao đá lạnh, róc mía cũng thu tiền triệu mỗi ngày
Hà Nội nắng nóng, giao đá lạnh, róc mía cũng thu tiền triệu mỗi ngày

(Dân trí) - Được cho là đầu tư siêu lợi nhuận, số lượng quán giải khát vỉa hè tăng chóng mặt và đang "hốt bạc" khi nhiệt độ nắng nóng tại Hà Nội lên tới 40 độ C.

Thứ năm, 02/07/2015 - 06:29

Quả vải Việt không thua vải Trung Quốc trên đất Úc
Quả vải Việt không thua vải Trung Quốc trên đất Úc

(Dân trí) - Thương vụ Việt Nam tại Úc cho rằng, vải Trung Quốc có màu xanh, hình thức kém hấp dẫn hơn vải Việt Nam và người tiêu dùng tại Úc có sự thận trọng nhất định với thực phẩm có nguồn gốc từ Trung Quốc nên trái vải Việt Nam hiện có lợi thế tốt hơn.

Thứ năm, 02/07/2015 - 06:05

Nhà băng đầu tiên công bố lợi nhuận 6 tháng đầu năm vượt kế hoạch
Nhà băng đầu tiên công bố lợi nhuận 6 tháng đầu năm vượt kế hoạch

Thông tin từ Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) cho hay, kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm 2015 của Ngân hàng này khá khả quan với các chỉ tiêu cơ bản đều tăng trưởng và vượt kế hoạch đề ra.

Thứ năm, 02/07/2015 - 06:01

Vàng SJC xuống thấp nhất 5 năm, vẫn cao hơn thế giới 3,7 triệu đồng/lượng
Vàng SJC xuống thấp nhất 5 năm, vẫn cao hơn thế giới 3,7 triệu đồng/lượng

(Dân trí) - Theo dõi thị trường cho thấy, thị trường vàng đang có “sóng” nhỏ, mức tăng - giảm đan xen qua các phiên giao dịch. Tuy nhiên, xét về xu hướng thị trường, giá đi xuống là chủ yếu.

Thứ năm, 02/07/2015 - 04:03

Phí, lệ phí thú y: "Không hợp với lòng dân phải bỏ"
Phí, lệ phí thú y: "Không hợp với lòng dân phải bỏ"

(Dân trí) - Việc thu phí và lệ phí kiểm dịch thú y bất hợp lý, không hợp với lòng dân phải kiên quyết loại bỏ. Dù không thu phí nhưng lực lượng thú y không được lơ là công việc, và vẫn phải đảm bảo công tác kiểm dịch và vệ sinh an toàn thực phẩm.

Thứ năm, 02/07/2015 - 03:12

Bánh mỳ dưa hấu "gây sốt" trên mạng: "Treo đầu dê, bán thịt chó"
Bánh mỳ dưa hấu "gây sốt" trên mạng: "Treo đầu dê, bán thịt chó"

(Dân trí) - Lợi nhuận cao, lại tranh thủ “cơn sốt” mới mẻ, nhiều người bán loại bánh mỳ dưa hấu giải nhiệt đã đẩy giá lên cao để ăn lãi cao hoặc thậm chí “treo đầu dê bán thịt chó” để đánh lừa người mua.

Thứ năm, 02/07/2015 - 02:30

Vinh danh ngân hàng bán lẻ sáng tạo nhất Việt Nam năm 2015
Vinh danh ngân hàng bán lẻ sáng tạo nhất Việt Nam năm 2015

Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) vừa nhận Giải thưởng “Ngân hàng bán lẻ sáng tạo nhất Việt Nam năm 2015” và “Ngân hàng có văn hóa doanh nghiệp sáng tạo nhất Việt Nam năm 2015” do tạp chí Global Banking & Finance Review (Anh) trao tặng.

Thứ năm, 02/07/2015 - 02:17

“Tổng quản” ở China Town lý giải vì sao trái cây Việt lép vế
“Tổng quản” ở China Town lý giải vì sao trái cây Việt lép vế

Nằm trên con ngõ đâm thẳng ra phố Canal sầm uất, ngay chính giữa khu China Town (New York, Mỹ) là hơn chục sạp hàng hoa quả san sát. Trong lúc quan sát khách mua bán ở khu vực này, tôi phát hiện 2 người bán hàng nói chuyện bằng tiếng Việt. Khi biết tôi là phóng viên Báo NTNN từ Việt Nam sang tìm hiểu về vải thiều, hai người bán hàng giới thiệu gặp anh Võ Đức Minh...

Thứ năm, 02/07/2015 - 01:30

Tăng khai thác thêm 1 triệu tấn dầu thô để "kích" tăng trưởng
Tăng khai thác thêm 1 triệu tấn dầu thô để "kích" tăng trưởng

(Dân trí) - Lãnh đạo PVN cho biết, trong năm nay Tập đoàn dự kiến sẽ khai thác dầu vượt 1 triệu tấn so với kế hoạch từ đầu năm nhằm đảm bảo các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô mà Chính phủ giao.

Thứ năm, 02/07/2015 - 12:31

Hy Lạp - quốc gia phát triển đầu tiên vỡ nợ
Hy Lạp - quốc gia phát triển đầu tiên vỡ nợ

Hy Lạp đã không thanh toán khoản vay 1,6 tỷ euro đúng hạn cho Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vào ngày 30/6, qua đó trở thành nền kinh tế phát triển đầu tiên vỡ nợ.

Thứ năm, 02/07/2015 - 12:00

Bộ Công Thương yêu cầu công chức trong ngành không hút thuốc lá lậu
Bộ Công Thương yêu cầu công chức trong ngành không hút thuốc lá lậu

Bộ Công Thương vừa ban hành Công văn số 6351/BCT-VP về việc cán bộ công chức ngành Công Thương không sử dụng thuốc lá ngoại nhập lậu.

Thứ năm, 02/07/2015 - 10:32

ĐÁNG QUAN TÂM
Nghịch lý giá xăng: Mập mờ thật, ảo, doanh nghiệp lãi
Nghịch lý giá xăng: Mập mờ thật, ảo, doanh nghiệp lãi

Sự chênh lệch giữa giá CIF ảo và giá CIF thực tế khiến doanh nghiệp xăng dầu đòi tăng giá và điều đó tạo nên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Thứ năm, 02/07/2015 - 08:46

Vải thiều đi Mỹ: Đường không trải hoa hồng
Vải thiều đi Mỹ: Đường không trải hoa hồng

Đầu tháng 6, trong chiến dịch “giải cứu vải thiều”, thông tin những lô vải đầu tiên xuất khẩu đi Mỹ đã khơi dậy nhiều hy vọng cho nông dân ở Bắc Giang, Hải Dương về thị trường mới mở có thể đẩy mạnh tiêu thụ vải với giá cả tốt hơn.

Thứ năm, 02/07/2015 - 07:50

Hàng trăm tiểu thương đồng loạt đóng quầy, phản đối sáp nhập chợ
Hàng trăm tiểu thương đồng loạt đóng quầy, phản đối sáp nhập chợ

(Dân trí) - Hàng trăm ki ốt trong khu vực chợ Kỳ Anh, nằm ở trung tâm thị xã Kỳ Anh đã đồng loạt đóng cửa mấy ngày nay để phản đối việc buộc sáp nhập vào chợ mới.

Thứ năm, 02/07/2015 - 07:31

Hy Lạp vỡ nợ, Việt Nam có bị ảnh hưởng?
Hy Lạp vỡ nợ, Việt Nam có bị ảnh hưởng?

“Với cấu trúc của nền tài chính quốc gia hiện nay, Việt Nam có độ an toàn rất cao trước những biến động và khủng hoảng tài chính trên thế giới, cụ thể là Hy Lạp” - ông Trương Văn Phước, Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, khẳng định.

Thứ năm, 02/07/2015 - 06:52

Mobiado gây “sốt” khi tiết lộ siêu phẩm dành riêng cho Việt Nam
Mobiado gây “sốt” khi tiết lộ siêu phẩm dành riêng cho Việt Nam

Giữ đúng lời hẹn khi trả lời phỏng vấn phóng viên Dân Trí hồi tháng trước, Mobiado và ông Peter Bonac - chủ tịch hãng, vừa chia sẻ những hình ảnh đầu tiên về một “dòng thiết bị di động đặc biệt, dành riêng cho đất nước, con người, văn hóa Việt Nam.”

Thứ năm, 02/07/2015 - 06:45

Kinh tế khởi sắc, người dân “bạo tay” mua sắm
Kinh tế khởi sắc, người dân “bạo tay” mua sắm

(Dân trí) - Tiêu dùng trong nửa đầu năm nay tăng trưởng tốt cho thấy niềm tin vào sự phục hồi kinh tế gia tăng.

Thứ năm, 02/07/2015 - 12:06

Thịt đông lạnh hơn 40 năm ở Trung Quốc nhập từ Mỹ
Thịt đông lạnh hơn 40 năm ở Trung Quốc nhập từ Mỹ

Theo tờ Beijing news, số thịt lậu vào Trung Quốc bị bắt giữ hồi tuần trước phần lớn là thực phẩm đông lạnh dự trữ của Mỹ.

Thứ tư, 01/07/2015 - 09:20

Thương lái Trung Quốc ngừng mua: Vải Lục Ngạn rớt thảm còn 4.000 đồng/kg
Thương lái Trung Quốc ngừng mua: Vải Lục Ngạn rớt thảm còn 4.000 đồng/kg

Thương lái Trung Quốc rút về nước làm cho giá vải tại Lục Ngạn “tụt dốc” thảm hại, chỉ còn 4.000 đồng/kg, mang theo nỗi buồn cho những người trồng vải vào dịp cuối vụ.

Thứ tư, 01/07/2015 - 07:42

Bán hàng xách tay như... đi đánh trận
Bán hàng xách tay như... đi đánh trận

(Dân trí) - Vào các đợt giảm giá của các hãng thời trang lớn, nhiều người chuyên kinh doanh hàng xách tay "tất bật" như... đi đánh trận, thậm chí phải thức khuya dậy sớm để tư vấn, đặt hàng cho khách.

Thứ tư, 01/07/2015 - 06:02

EVN "trần tình" về giá điện tăng vọt
EVN "trần tình" về giá điện tăng vọt

(Dân trí) - Lý giải trước tình trạng giá hóa đơn tiền điện tăng vọt, đại diện EVN cho hay: “Tập đoàn đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến hóa đơn tiền điện”.

Thứ tư, 01/07/2015 - 05:01

Pháp chuẩn bị xét xử sếp Uber
Pháp chuẩn bị xét xử sếp Uber

Pháp sẽ đưa hai quản lý cấp cao của công ty cung ứng dịch vụ chia sẻ xe Uber ra toà vào cuối tháng 9 trong bối cảnh nhà chức trách nước này tăng cường trấn áp dịch vụ mà chính phủ Pháp cho là bất hợp pháp.

Thứ tư, 01/07/2015 - 04:32

Đưa chất lượng nguồn sữa Ba Vì trứ danh lên tầm cao mới
Đưa chất lượng nguồn sữa Ba Vì trứ danh lên tầm cao mới

Ba Vì là một trong những vùng đất hiếm hoi của Việt Nam hội tụ đầy đủ các yếu tố thiên thời-địa lợi - nhân hòa để trở thành vùng đất đặc biệt thích hợp cho việc chăn nuôi bò sữa.

Thứ tư, 01/07/2015 - 04:01