Những loại dự án cần thực hiện "quyền lựa chọn" trong thu hút FDI

TSKH. Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài đã chia sẻ với Báo Đầu tư về quyền lựa chọn các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), sau vụ việc của Formosa.
>>"Sau thảm họa Formosa gây ra: Nhiều vấn đề lớn phải giải quyết"
>>Luôn cảnh giác, bảo vệ môi trường từ bài học Formosa

Thưa ông, sau vụ việc Formosa, dư luận bắt đầu đặt câu hỏi về việc nên chuyển hướng thu hút FDI như thế nào, cũng như nhắc lại chuyện “quyền lựa chọn” của Việt Nam. Là một trong những người có nhiều kinh nghiệm và đã nhiều lần nhấn mạnh “quyền lựa chọn”, ông nghĩ thế nào về những đòi hỏi này của dư luận xã hội?

Phải nói rằng, Chính phủ vừa rồi xử lý sự cố của Formosa một cách rất khoa học, khách quan. Đây là một sự cố rất nghiêm trọng nên không thể vội vã đưa ra kết luận. Qua vụ việc này, cần phải rút ra nhiều kinh nghiệm trong thu hút không chỉ FDI mà cả đầu tư trong nước.


GS-TSKH. Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài

GS-TSKH. Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài

Nói về quyền lựa chọn, tôi cho rằng đã đến lúc cần có thái độ nghiêm túc về vấn đề này. Có mấy loại dự án mà chúng ta nên tính đến “quyền lựa chọn” của mình.

Thứ nhất là dự án lọc hóa dầu. Hiện tính cả các dự án đã triển khai hoặc chưa, chúng ta đã có công suất 55-60 triệu tấn, từ Nghi Sơn, Vũng Rô…, chưa nói đến Dự án Nhơn Hội đang tạm hoãn lại. Hóa dầu của mình xuất phát từ khai thác dầu thô, nhưng khai thác của Việt Nam chỉ khoảng 15-16 triệu tấn/năm. Cộng thêm nếu Lọc dầu Dung Quất mở rộng công suất, phải nhập thêm dầu nhẹ của Trung Đông để trộn vào, thì để các nhà máy hoạt động đúng công suất 55-60 triệu tấn, phải nhập 35-40 triệu tấn dầu. Chúng ta tiêu thụ xăng dầu như hiện nay chỉ 20 triệu tấn/năm, có tăng trưởng 10%/năm thì vẫn thừa.

Trong khi đó, nhà máy lọc hóa dầu chiếm đất rất nhiều, giải quyết việc làm cho lao động cũng chỉ 5.000 - 7.000 người, giá trị gia tăng không quá lớn, lợi thì không bao nhiêu, nhưng ô nhiễm môi trường thì nguy cơ rất lớn. Như BP bao nhiêu năm mãi vẫn chưa xử lý xong sự cố ở Mỹ. Các địa phương cứ thích những dự án hàng tỷ, hàng chục tỷ USD, nhưng trong bối cảnh này, tôi cho rằng, cân nhắc lợi ích thì không nên cấp phép bất cứ dự án lọc dầu nào nữa.

Thứ hai là dự án xi măng, hãy thử xem trên thế giới có bao nhiêu nước thực sự xuất khẩu xi măng, rất ít. Xuất khẩu xi măng là xuất khẩu đá vôi, xuất khẩu tài nguyên. Ở Kiên Giang có thị trấn Hà Tiên, người dân đang khốn khổ vì xi măng, vì bụi, vì ô nhiễm. Sản xuất 65-70 triệu tấn xi măng/năm tức là phải khai thác 70-80 triệu tấn đá vôi, 10 năm mất 1 tỷ tấn đá vôi, có nghĩa là chúng ta mất không biết mất bao nhiêu ngọn núi. Trong khi đó, còn chưa biết ảnh hưởng đến khí hậu, môi trường thế nào. Hiện chúng ta đã phải nhập khẩu than, sản xuất xi măng thì cần có than, nếu cứ tiếp tục sản xuất rồi xuất khẩu xi măng như vậy là không ổn, cần xem xét và chấm dứt cấp phép các dự án xi măng.

Vậy còn các dự án sắt thép kiểu như Formosa, thưa ông? Đây cũng là những dự án dễ gây tổn hại môi trường…

Đúng là như vậy, đây là loại dự án thứ ba mà chúng ta nên thực hiện “quyền lựa chọn” của mình. Đáng nói là, cho đến giờ, chúng ta vẫn thực hiện các dự án sắt thép theo công nghệ lò cao, mà nhiều nước trên thế giới, trong đó có Trung Quốc đang khốn khổ vì nó, bởi loại công nghệ này cho ra phế thải, khí thải kinh khủng.

Việt Nam giờ đã ký công ước về biến đổi khí hậu rồi mà vẫn tiếp tục sản xuất xi măng, sắt thép theo công nghệ cũ thì rất nguy hiểm. Nên chuyển hướng sang sản xuất hợp kim cao cấp. Điều này ngay từ thuở sinh thời, ông Nguyễn Cơ Thạch (nguyên Phó chủ tịch HĐBT - pv) đã nói, dại gì mà làm sắt thép lò cao, mà phải là làm hợp kim cao cấp công nghệ hiện đại. Với các dự án sắt thép, chúng ta cũng phải xem xét lại toàn bộ và kiên quyết không cho dùng công nghệ cổ điển nữa. Mình là quốc gia đi sau, có quyền để lựa chọn công nghệ hiện đại hơn.

Tôi cũng muốn nhắc đến một loại dự án thứ tư cần cẩn trọng xem xét, đó là dự án dệt nhuộm. Việt Nam ký Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), rất nhiều nhà đầu tư Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc, Hồng Kông đã đăng ký đầu tư vào hàng tỷ USD. Mình cần các dự án này, vì cần thực hiện nguyên tắc từ sợi trong TPP để được hưởng ưu đãi. Nhưng không thể dành toàn bộ dự án dệt nhuộm cho FDI, nếu doanh nghiệp trong nước có khả năng thì dành cơ hội cho họ. Còn với các dự án FDI thì cương quyết bắt họ dành tỷ lệ thỏa đáng vốn đầu tư vào xử lý môi trường, đặc biệt chất thải, nước thải, chỉ khi nào đạt tiêu chuẩn về xử lý chất thải thì mới cho triển khai.

Phải khẳng định rằng, sự cố Formosa chính là cơ hội rất tốt để Việt Nam xem lại toàn bộ dự án đầu tư của mình theo hướng có chọn lọc. Quyền lựa chọn của chúng ta là không phải chọn dự án lớn, mà phải vì những lợi ích đối với kinh tế - xã hội của địa phương, của cả vùng và lợi ích của quốc gia.

Thưa ông, Formosa chỉ là một chuyện, nhìn rộng ra còn rất nhiều dự án khác, ví như Lee&Man mới đây được cảnh báo và cả các dự án sắp tới được cấp phép. Làm thế nào để chúng ta có thể tránh được vết xe đổ Formosa?

Đầu tiên là phải kiểm soát việc thực thi các cam kết của Formosa. Phải nói rằng, nguy cơ tái phạm của Formosa là rất cao, bởi bây giờ họ mới đang trong giai đoạn thử nghiệm, bắt đầu đưa vào vận hành. Họ đã cam kết chuyển công nghệ xử lý nước thải từ qua nước thành khô, do vậy cần lập ra một hội đồng gồm các chuyên gia hàng đầu Việt Nam, yêu cầu Formosa trình bày phương án mới của mình, để từ đó tư vấn cho Hà Tĩnh và Chính phủ rằng công nghệ đó phù hợp hay không. Chúng ta cũng cần đầu tư cho một tổ chuyên môn quan trắc cho môi trường của Formosa nói riêng, cả Vũng Áng nói chung, để giám sát chặt việc xả thải của các dự án này, không để tái phạm.

Còn với các dự án khác, tôi cho rằng, Chính phủ phải nghiên cứu đưa ra được các điều kiện rất cụ thể đối với bảo đảm môi trường của từng loại dự án, những dự án nào dứt khoát không cấp phép, dự án nào phải có điều kiện mới được cấp phép và phải kiên quyết, dứt khoát tuân thủ nghiêm túc các điều kiện này. Như vậy mới hy vọng chúng ta không phải trả giá đắt về môi trường như hiện nay.

Theo Đầu tư

MỚI NHẤT
Thủ tướng: Rút vốn, thay nhà thầu làm "tắc nghẽn" tiến độ giải ngân
Thủ tướng: Rút vốn, thay nhà thầu làm "tắc nghẽn" tiến độ giải ngân

(Dân trí) - Trước tình hình giải ngân vốn đầu tư công chậm chạp, Thủ tướng đề nghị từng bộ, ngành phải rà soát, kiểm điểm trách nhiệm của các cán bộ phụ trách lĩnh vực này, phải có chế tài xử lý nghiêm đối với các trường hợp chậm trễ trong giải ngân, như rút vốn, thay thế nhà thầu không đáp ứng yêu cầu.

Thứ tư, 06/07/2016 - 09:33

Mua ô tô công thanh lý: Ôm được "món hời" lớn?
Mua ô tô công thanh lý: Ôm được "món hời" lớn?

Cái được lớn nhất khi mua ô tô công thanh lý là giá rẻ. Xe càng cũ thì giá càng giảm. Nhưng, 1 chiếc xe đã chạy 15-17 năm khi đem bán, với nỗi lo về chất lượng và chi phí sửa chữa thay thế linh kiện thì đó có thực sự là “món hời”?

Thứ tư, 06/07/2016 - 08:28

Giá vàng sôi sục: Ngân hàng Nhà nước sẵn sàng can thiệp thị trường
Giá vàng sôi sục: Ngân hàng Nhà nước sẵn sàng can thiệp thị trường

(Dân trí) - Trước diễn biến căng như dây đàn và xu hướng đổ xô đi mua trên thị trường vàng, cuối ngày hôm nay 6/7, Ngân hàng Nhà nước cho biết đã sẵn sàng các phương án và có đủ nguồn lực để can thiệp thị trường vàng khi cần thiết.

Thứ tư, 06/07/2016 - 06:25

Mua bán nợ phải có vốn tối thiểu 100 tỷ đồng
Mua bán nợ phải có vốn tối thiểu 100 tỷ đồng

(Dân trí) - Kể từ tháng 7/2016, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ mua bán nợ có đủ các điều kiện quy định của Chính phủ được hoạt động kinh doanh dịch vụ mua bán nợ, trong đó, mức vốn điều lệ, vốn đầu tư tối thiểu là 100 tỷ đồng.

Thứ tư, 06/07/2016 - 06:02

Nâng cấp Thông tư 20 lên Nghị định là sai luật!
Nâng cấp Thông tư 20 lên Nghị định là sai luật!

(Dân trí) - Theo các chuyên gia kinh tế, theo Nghị quyết 19, Nghị quyết 35 của Chính phủ về cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh đều nói rõ phải tháo gỡ các rào cản kinh doanh, tạo mọi điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp, người dân kinh doanh những gì mà Luật không cấm. Trong danh mục 267 ngành nghề kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, kinh doanh mặt hàng ô tô không phải là nghề kinh doanh có điều kiện, như vậy lệu việc nâng cấp quy định của Thông tư 20 trên lên Nghị định có sai luật ?

Thứ tư, 06/07/2016 - 04:16

Vàng tăng “chóng mặt”, vì sao tỷ giá USD/VND “đứng yên”?
Vàng tăng “chóng mặt”, vì sao tỷ giá USD/VND “đứng yên”?

(Dân trí) - Đúng 15h30 hôm nay 6/7, giá vàng SJC đã chính thức tăng lên mức 39,5 triệu đồng/lượng trong sự sôi sục của thị trường. Ngược lại, cặp tỷ giá USD/VND thường biến động song hành với giá vàng lại “đứng yên”. Vì sao?

Thứ tư, 06/07/2016 - 03:57

Techcombank trong nhóm ngân hàng thương mại uy tín nhất Việt Nam 2016
Techcombank trong nhóm ngân hàng thương mại uy tín nhất Việt Nam 2016

Công ty cổ phần Báo cáo đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) vừa chính thức công bố Top 10 Ngân hàng thương mại Việt Nam uy tín năm 2016. Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) là ngân hàng được đánh giá cao, đứng vị trí thứ 2 trong nhóm ngân hàng TMCP đứng đầu với nhiều chỉ số đánh giá ấn tượng.

Thứ tư, 06/07/2016 - 03:45

Bất động sản Đà Nẵng "hút" giới đầu tư Hà Nội
Bất động sản Đà Nẵng "hút" giới đầu tư Hà Nội

Những tháng đầu năm, thị trường tại Đà Nẵng sôi động trở lại với lượng khách đến từ Hà Nội chiếm tới 70%.

Thứ tư, 06/07/2016 - 03:38

VietinBank được tôn vinh là Ngân hàng thương mại Việt Nam uy tín nhất 2016
VietinBank được tôn vinh là Ngân hàng thương mại Việt Nam uy tín nhất 2016

Với năng lực tài chính, uy tín truyền thông, mức độ hài lòng của người tiêu dùng, VietinBank chiếm vị trí số 1 trong Top 10 Ngân hàng thương mại Việt Nam uy tín năm 2016. Đây là công bố chính thức của Công ty cổ phần Báo cáo đánh giá Việt Nam vào sáng 6/7/2016.

Thứ tư, 06/07/2016 - 03:30

Thị trường bán lẻ: "Doanh nghiệp FDI nhắm vào đâu thì đó toàn là vị trí đẹp"
Thị trường bán lẻ: "Doanh nghiệp FDI nhắm vào đâu thì đó toàn là vị trí đẹp"

(Dân trí) - Theo đại diện các nhà bán lẻ trong nước, các doanh nghiệp FDI có nguồn lực khổng lồ về nhiều mặt. Do đó, bản thân các doanh nghiệp trong nước chỉ nỗ lực không thôi là chưa đủ mà còn cần phải có chính sách để ủng hộ, phát triển thị trường bán lẻ trong thời gian tới.

Thứ tư, 06/07/2016 - 03:30

Giá vàng tăng "chóng mặt", dân tranh thủ gom hàng
Giá vàng tăng "chóng mặt", dân tranh thủ gom hàng

(Dân trí) - Tính đến 14h hôm nay 6/7, giá vàng SJC tại hai thị trường lớn là Hà Nội và TPHCM đã tăng gần 2 triệu đồng/lượng so với chốt phiên hôm qua. "Hốt hoảng" vì giá vàng tăng nhanh bất ngờ, một bộ phận dân cư nhỏ lẻ đã tranh thủ mua vào để chờ giá tăng thêm nhằm kiếm lãi.

Thứ tư, 06/07/2016 - 02:19

Chính thức mở bán phân khu Mỹ Gia tại dự án Vinhomes Dragon Bay Hạ Long
Chính thức mở bán phân khu Mỹ Gia tại dự án Vinhomes Dragon Bay Hạ Long

Tập đoàn Vingroup chính thức mở bán phân khu Mỹ Gia, điểm nhấn nổi bật của khu đô thị biển Vinhomes Dragon Bay (Quảng Ninh) với hàng loạt chính sách ưu đãi đối với khách hàng và các nhà đầu tư. Hiện phân khu Mỹ Gia đang hoàn tất xây dựng và chuẩn bị bàn giao cho khách hàng vào đầu quý 4/2016.

Thứ tư, 06/07/2016 - 02:10

ĐÁNG QUAN TÂM
Vàng SJC tăng sát mốc 40 triệu đồng/lượng, thị trường vàng sôi sục
Vàng SJC tăng sát mốc 40 triệu đồng/lượng, thị trường vàng sôi sục

(Dân trí) - Tính đến 17h hôm nay, giá vàng SJC đã tăng vọt lên 39,6 triệu đồng/lượng. Kỳ vọng giá vàng còn tăng tiếp, một bộ phận dân đầu cơ đã tranh thủ đi mua vàng, bất chấp những cảnh báo rủi ro từ giới chuyên gia.

Thứ tư, 06/07/2016 - 01:54

Alphanam tổ chức ngày hội môi giới bất động sản xuất sắc
Alphanam tổ chức ngày hội môi giới bất động sản xuất sắc

Tất cả chuyên viên môi giới bất động sản (BĐS) và đại diện các đơn vị đang phân phối dự án Luxury Apartment sẽ được quy tụ tại “Ngày hội của những người môi giới xuất sắc nhất – Tỏa sáng cùng Luxury Apartment” do chủ đầu tư Alphanam tổ chức vào ngày 08/07/2016 tới tại Hà Nội.

Thứ tư, 06/07/2016 - 01:00

Singapore trả lại 26 tàu cao tốc của Trung Quốc do kém chất lượng
Singapore trả lại 26 tàu cao tốc của Trung Quốc do kém chất lượng

(Dân trí) - Theo nhật báo Straits Times (Singapore), 26 tàu cao tốc được sản xuất tại Trung Quốc vừa bị Singapore gửi trả để sửa chữa do chất lượng không đạt yêu cầu

Thứ tư, 06/07/2016 - 11:00

Xây dựng niềm tin thương hiệu bằng chất lượng
Xây dựng niềm tin thương hiệu bằng chất lượng

Không dễ để một thương hiệu chiếm được niềm tin ở khách hàng, càng khó hơn để duy trì và củng cố niềm tin dành cho thương hiệu ấy dài lâu.

Thứ tư, 06/07/2016 - 10:28

Hơn 10 tấn vải mùa thứ hai đã có mặt tại Úc
Hơn 10 tấn vải mùa thứ hai đã có mặt tại Úc

(Dân trí) - Dù phải cạnh tranh với vải Trung Quốc nhưng vải thiều Việt Nam tiếp tục được đón nhận tại thị trường này do chất lượng ngon hơn hẳn vải Trung Quốc.

Thứ tư, 06/07/2016 - 10:16

Nhà máy giấy 3.000 tỷ “đắp chiếu”, nghìn nông hộ nuốt trái đắng
Nhà máy giấy 3.000 tỷ “đắp chiếu”, nghìn nông hộ nuốt trái đắng

Sau 10 năm kể từ ngày khởi công, Nhà máy Bột giấy Phương Nam với vốn đầu tư hơn 3.000 tỷ đồng phải bỏ hoang vì không thể sản xuất được do công nghệ không phù hợp, cùng với đó là xóa sổ 9.000ha đay...

Thứ tư, 06/07/2016 - 09:25

Thị trường BĐS phía Tây Hà Nội: Tăng nhiệt nhờ quy hoạch
Thị trường BĐS phía Tây Hà Nội: Tăng nhiệt nhờ quy hoạch

Theo quy hoạch đến năm 2030, tầm nhìn 2050 của Thủ đô Hà Nội, khu vực phía Tây tính từ đường vành đai 4 được xác định là đô thị hạt nhân – đầu não của các trung tâm chính trị, văn hóa, y tế, giáo dục chất lượng cao.

Thứ tư, 06/07/2016 - 09:21

Doanh nghiệp “hâm nóng” thị trường cà phê rang xay
Doanh nghiệp “hâm nóng” thị trường cà phê rang xay

Thị trường cà phê hòa tan và rang xay của Việt Nam vẫn đang hấp dẫn đối với các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Mặc dù nguồn cà phê nguyên liệu có sụt giảm do đang phải trải qua đợt hạn hán tồi tệ nhất nhưng điều này vẫn không làm giảm tốc độ tăng trưởng và phát triển của các doanh nghiệp, thương hiệu cà phê lớn.

Thứ tư, 06/07/2016 - 09:15

Ngân hàng gỡ thế bí cho doanh nghiệp vừa và nhỏ
Ngân hàng gỡ thế bí cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Tại Việt Nam, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) chiếm tỷ trọng lên đến 97,9% trên tổng số 500.000 doanh nghiệp, hoạt động trên mọi vùng miền nhưng cũng gặp không ít khó khăn về vốn. Để gỡ thế bí cho doanh nghiệp SME, các ngân hàng hiện nay đã mở rộng cửa hơn với hàng loạt những chương trình ưu đãi về lãi suất, chính sách vay vốn.

Thứ tư, 06/07/2016 - 09:00

Độc và đẹp là tiêu chí hàng đầu trong đầu tư bất động sản
Độc và đẹp là tiêu chí hàng đầu trong đầu tư bất động sản

Khi đã có nhiều tiền, người ta có ước muốn sở hữu những sản phẩm độc và đẹp để khẳng định đẳng cấp. Trong đầu tư bất động sản cũng không ngoại lệ.

Thứ tư, 06/07/2016 - 08:30

Thị trường vàng: “Nín thở” chờ tín hiệu từ… hậu Brexit
Thị trường vàng: “Nín thở” chờ tín hiệu từ… hậu Brexit

(Dân trí) - Mặc dù giá vàng đang tăng, người dân kéo nhau đi mua bán khá tấp nập nhưng các chuyên gia kinh tế cho rằng cần cẩn trọng với việc “lướt sóng” vàng, nhất là khi giá vàng trong nước hoàn toàn lệ thuộc vào giá vàng thế giới.

Thứ tư, 06/07/2016 - 06:38

Sản phẩm Bảo hiểm Liên kết chung - Bước ngoặt lớn cho thị trường
Sản phẩm Bảo hiểm Liên kết chung - Bước ngoặt lớn cho thị trường

Tiên phong giới thiệu dòng sản phẩm bảo hiểm Liên kết chung (Universal Life – UL) vào thị trường Việt Nam năm 2006, Chubb Life đã tạo nên cú lội ngược dòng và góp phần đem lại nhiều thay đổi cho cả thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam lúc bấy giờ.

Thứ tư, 06/07/2016 - 06:34