Từ vụ Formosa: “Quản lý, giám sát môi trường là việc khó, tuyệt đối không được tư lợi”

Dân trí Nhận xét quản lý môi trường là vấn đề rất khó, cần có năng lực, công nghệ và sự nghiêm túc, Viện trưởng VEPR Nguyễn Đức Thành cho rằng, tuyệt đối không được tư lợi cá nhân, không thể vì trục lợi mà “vẽ đường cho hươu chạy”, bao che cho những hành vi sai trái.
>>Vụ chôn lấp chất thải: Formosa phủi tay, đổ hết lỗi cho bên B
>>Thủ tướng: Chúng ta cần phải suy nghĩ về "bài học" Formosa để lại

Trao đổi với phóng viên Dân Trí xung quanh vấn đề xả thải ra môi trường của Formosa Hà Tĩnh liên hệ đến chính sách thu hút đầu tư của các địa phương nói chung, TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cho rằng, đây là “tiếng chuông dữ dội” cảnh báo về hậu quả môi trường trong quá trình phát triển.

Vị chuyên gia cho rằng, việc theo đuổi tăng trưởng là cần thiết, nhưng không phải là bằng cách đánh đổi hay tăng trưởng bằng mọi giá. Trên thực tế, không có ngành nào là hoàn toàn không ô nhiễm và ngược lại, kể cả những ngành rủi ro ô nhiễm cao như dệt nhuộm thì vẫn đều xử lý được chất thải. Quan trọng là khâu xử lý chất thải được thực thi như thế nào.

TS Nguyễn Đức Thành cho rằng, nên để Formosa tự lựa chọn việc đóng cửa hay ở lại, nhưng buộc phải thực hiện các cam kết về môi trường
TS Nguyễn Đức Thành cho rằng, nên để Formosa tự lựa chọn việc đóng cửa hay ở lại, nhưng buộc phải thực hiện các cam kết về môi trường

“Đây là khâu quan trọng nhất nhưng lại thường bị bỏ qua, không được chú ý một cách nghiêm túc trong quá trình thu hút đầu tư”, ông Thành nhận xét. Đã đành là nhà đầu tư gian lận ở vấn đề này vì chi phí cho xử lý chất thải rất cao, nhưng một phần nguyên nhân để xảy ra hậu quả lớn như trường hợp Formosa là sự buông lỏng của cơ quan quản lý.

Thực tế chỉ ra rằng, sai lầm của một số địa phương là vì áp lực tăng trưởng nên đã dung túng cho những hành vi sai trái của các nhà đầu tư. “Chúng ta nghĩ rằng nếu tăng chi phí bảo vệ môi trường lên quá thì nhà đầu tư họ không vào nữa, trong khi chúng ta cần dự án, cần tăng trưởng”, ông Thành đánh giá.

Theo Viện trưởng VEPR, địa phương không nên cực đoan đến mức từ chối tất cả các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm, không nên cấm đoán hay loại hồ sơ dự án ngay từ đầu nhưng phải đặt ra những điều kiện đầu tư, những tiêu chuẩn về môi trường một cách nghiêm ngặt. Lúc đó, bản thân chủ đầu tư sẽ xem xét, cân nhắc, nếu họ tự cảm thấy không đáp ứng được thì họ sẽ tự rút lui.

“Riêng về trường hợp Formosa, nếu đội ngũ cơ quan quản lý thực sự có năng lực trong việc kiểm soát vấn đề môi trường thì phải giám sát chặt chẽ dự án, yêu cầu chủ đầu tư thực hiện đúng theo cam kết. Nếu ở lại, Formosa buộc phải tuân thủ nguyên tắc mà đã cam kết với chúng ta về vấn đề môi trường. Ngược lại, nếu cho rằng chi phí cho việc xử lý chất thải và những vấn đề môi trường khác quá lớn, họ có thể tự đóng cửa, rút lui chứ không cần bất cứ mệnh lệnh hành chính nào”, ông Thành phân tích.

Chuyên gia Phạm Sỹ Thành cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến vấn đề ô nhiễm môi trường ở Việt Nam luôn tái diễn và trầm trọng đó là năng lực thực thi giám sát hạn chế.

Khi chủ đầu tư cam kết sử dụng công nghệ hiện đại (loại A), vấn đề là cơ quan quản lý phải giám sát được thực tiễn liệu nhà đầu tư có thực hiện đúng như cam kết hay không, hay là âm thầm đưa vào công nghệ "fake" loại B, loại C vào sử dụng?

“Vấn đề là chúng ta phải giám sát được quá trình thực hiện của dự án, ngăn chặn được rủi ro môi trường chứ không phải là chờ đến khi dự án đó xả thải ra môi trường, khiến môi trường ô nhiễm rồi thì mới phát hiện ra, rồi kiểm điểm trách nhiệm và xử phạt” - TS. Phạm Sỹ Thành nhận xét.

Ngoài ra, TS. Phạm Sỹ Thành cũng đánh giá, “chúng ta thiếu người và thiếu kinh phí để giám sát đã đành, nhưng vấn đề nằm ở chỗ, không ít đơn vị chức năng còn tình trạng qua loa đại khái chỉ nhằm báo cáo hành chính cho xong việc; chức năng kiểm tra, giám sát còn chồng chéo giữa các cơ quan khác nhau”.

Nhận xét quản lý môi trường là vấn đề rất khó, cần có năng lực, công nghệ và sự nghiêm túc, Viện trưởng VEPR Nguyễn Đức Thành cho rằng, tuyệt đối không được tư lợi cá nhân, không thể vì trục lợi mà “vẽ đường cho hươu chạy”, bao che cho những hành vi sai trái.

Việc giám sát, quản lý vấn đề môi trường của các dự án đầu tư nói chung, không riêng gì Formosa, vẫn còn lỏng lẻo và tắc trách
Việc giám sát, quản lý vấn đề môi trường của các dự án đầu tư nói chung, không riêng gì Formosa, vẫn còn lỏng lẻo và tắc trách

Ông Nguyễn Đức Thành cũng cảnh báo, nếu chỉ vì thành tích thu hút đầu tư mà không bảo đảm được một cơ chế bảo vệ môi trường hữu hiệu, không xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm thì thiệt hại cho xã hội và người dân là rất lớn, đe dọa cuốn trôi những nỗ lực tăng trưởng và ổn định kinh tế - xã hội.

Mặc dù chưa thực hiện một ước lượng nghiêm ngặt về những tổn thất này, VEPR ước tính sơ bộ mức tổn thất vượt qua rất nhiều so với con số 500 triệu USD mà Formosa cam kết bồi thường.

Theo đánh giá của VEPR, tác động về mặt kinh tế của hiện tượng cá chết hàng loạt sẽ thông qua hai kênh. Thứ nhất, hiện tượng này tác động trực tiếp tới những ngành có liên quan như nuôi trồng, khai thác và chế biến thủy sản, nghề muối và ngành du lịch. Thứ hai, trong trung và dài hạn, nhiều ngành khác trong nền kinh tế sẽ chịu tác động lan tỏa dây chuyền sau những tác động trực tiếp.

Ngoài ra, những thiệt hại về môi trường biển, nguồn lợi thủy sản, uy tín chỉ dẫn địa lý, sinh kế người dân và gắn kết xã hội là lâu dài, to lớn và rất khó đánh giá.

Trước đó, theo đánh giá của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, có khoảng 263.000 lao động bị ảnh hưởng sau thảm họa cá chết, trong đó có 100.000 lao động trực tiếp. Trong đó, riêng Quảng Bình ước tính bị thiệt hại trực tiếp khoảng 2.655 tỷ đồng sau ba tháng, dự kiến khoảng 4.000 tỷ đồng đến hết năm 2016.

Nói về con số 500 triệu USD, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cũng cho rằng, 500 triệu USD là rất nhỏ, vì ở đây mới tính thiệt hại kinh tế trực tiếp của người dân, thông qua sơ bộ đánh giá trực tiếp. Còn thiệt hại lớn hơn nhiều như tổn tương tâm lý, các hệ lụy khác… vẫn chưa tính được.

Bích Diệp

MỚI NHẤT
Sử dụng 26 tài khoản thao túng giá cổ phiếu, một cá nhân lãnh phạt hơn 1 tỷ đồng
Sử dụng 26 tài khoản thao túng giá cổ phiếu, một cá nhân lãnh phạt hơn 1 tỷ đồng

(Dân trí) - Với hành vi sử dụng 2 tài khoản đứng tên mình và 24 tài khoản đứng tên người khác để giao dịch cổ phiếu của TNT của Công ty CP Tài nguyên nhằm mục đích tạo cung cầu giả tạo, thao túng giá, một cá nhân đã phải chịu phạt và khắc phục hậu quả với số tiền kỷ lục lên tới hơn 1 tỷ đồng.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 03:15

Nấm mối hơn 1 triệu đồng/kg, người có tiền cũng chưa chắc mua được hàng
Nấm mối hơn 1 triệu đồng/kg, người có tiền cũng chưa chắc mua được hàng

(Dân trí) - (Dân trí) – Vào mùa mưa, nấm mối tự nhiên bắt đầu xuất hiện ở nhà vườn các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long. Năm nay, nước mặn xâm nhập nên lượng nấm mối rất ít, giá bán hơn 1 triệu đồng/kg nhưng có tiền chưa chắc đã mua được hàng.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 02:00

Ngư dân Bạc Liêu trúng mùa ruốc biển
Ngư dân Bạc Liêu trúng mùa ruốc biển

(Dân trí) - Từ đầu tháng 7 đến nay, ngư dân vùng biển tỉnh Bạc Liêu phấn khởi vì được mùa ruốc biển. Với giá khoảng từ 45.000 đồng đến 50.000 đồng/kg, mỗi chuyến ra khơi ngư dân thu lãi bình quân từ 5 - 6 triệu đồng.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 11:00

Đảo chính tại Thổ Nhĩ Kỳ: Giá vàng bật tăng mạnh
Đảo chính tại Thổ Nhĩ Kỳ: Giá vàng bật tăng mạnh

(Dân trí) - Phiên giao dịch cuối tuần sáng nay 16/7, giá vàng SJC được các doanh nghiệp điều chỉnh tăng 250.000 đồng/lượng, khi giá vàng giao ngay tại châu Á tăng 2,5 USD/ounce. Sự kiện đảo chính tại Thổ Nhĩ Kỳ là nguyên nhân chính ảnh hưởng tới giá vàng.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 10:06

“Nợ công tiềm ẩn nguy cơ phá vỡ các giới hạn”
“Nợ công tiềm ẩn nguy cơ phá vỡ các giới hạn”

(Dân trí) - “Ngay cả với các điều kiện kinh tế tài chính hiện tại, việc đảm bảo duy trì các chỉ tiêu nợ trong giới hạn cũng là thách thức nếu tiếp tục duy trì các chỉ tiêu huy động vốn vay Chính phủ, hạn mức cấp bảo lãnh Chính phủ như giai đoạn 2011-2015”, theo Vụ Ngân sách Nhà nước, Bộ Tài chính.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 10:00

Những miếng ăn giết người
Những miếng ăn giết người

Mới đây, cơ quan chức năng phát hiện 6/8 cơ sở dùng hóa chất công nghiệp để sản xuất thức ăn chăn nuôi (TACN). Đây là những chất nguy hại nhập khẩu từ Trung Quốc, chứa nhiều kim loại nặng, có thể tồn dư trên thực phẩm, gây ung thư.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 10:00

Hủy bỏ văn bản hướng dẫn nộp thuế taxi Uber
Hủy bỏ văn bản hướng dẫn nộp thuế taxi Uber

Việc thu thuế taxi Uber lại tiếp tục rơi vào bế tắc, bởi Tổng cục Thuế vừa quyết định huỷ bỏ công văn hướng dẫn việc thu thuế đối với loại hình kinh doanh này, dù công văn mới ra đời hơn 1 tháng.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 07:40

Ngồi chơi vì mất thị trường xuất khẩu gạo
Ngồi chơi vì mất thị trường xuất khẩu gạo

Xuất khẩu gạo Việt Nam đã xuống mức thấp nhất trong vòng tám năm qua.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 06:56

Sắp có "siêu ủy ban" quản lý tập đoàn, doanh nghiệp Nhà nước
Sắp có "siêu ủy ban" quản lý tập đoàn, doanh nghiệp Nhà nước

(Dân trí) - Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) vừa chính thức công bố Dự thảo Nghị định thành lập cơ quan chuyên trách có tên là Ủy ban quản lý, giám sát vốn và tài sản Nhà nước tại doanh nghiệp (DN). Ủy ban này sẽ quản lý các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) thay các Bộ ngành trước đây.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 06:35

Nhà ông Trầm Bê vẫn còn sở hữu 9,51% vốn Sacombank
Nhà ông Trầm Bê vẫn còn sở hữu 9,51% vốn Sacombank

(Dân trí) - Mặc dù đã tự nguyện cam kết ủy quyền (không hủy ngang, vô thời hạn) đối với toàn bộ số cổ phần tại Sacombank, Southern Bank và tổ chức sau sáp nhập mà cá nhân ông Trầm Bê và các bên có liên quan sở hữu, song theo báo cáo mới nhất của Sacombank, gia đình ông Trầm Bê vẫn đang sở hữu 9,51% vốn ngân hàng này.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 06:00

Đáng sợ: Gần 11% thịt, hơn 20% cơ sở không đạt yêu cầu vệ sinh thực phẩm
Đáng sợ: Gần 11% thịt, hơn 20% cơ sở không đạt yêu cầu vệ sinh thực phẩm

(Dân trí) - Cơ quan giám sát an toàn thực phẩm sản phẩm nông lâm thủy sản tập trung giám sát sản phẩm rủi ro cao, nhiều bức xúc như thịt, rau, thuỷ sản nuôi. Kết quả giám sát cho thấy tỷ lệ mẫu vi phạm có giảm, có chuyển biến nhưng kết quả không đạt vẫn còn cao.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 05:40

Những món ăn trộn vàng đắt đỏ chỉ dành cho giới đại gia
Những món ăn trộn vàng đắt đỏ chỉ dành cho giới đại gia

Kem rắc bột vàng, sushi gói bằng lá vàng dát mỏng thay cho rong biển, rượu pha vàng tinh khiết là những món ăn đắt nhất thế giới từng được tạo ra dành cho giới nhà giàu.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 04:15

ĐÁNG QUAN TÂM
Sau hạn mặn, cây giống tăng giá gấp 2-3 lần
Sau hạn mặn, cây giống tăng giá gấp 2-3 lần

(Dân trí) - Bắt đầu vào mùa mưa, cây giống trên địa bàn tỉnh Bến Tre bắt đầu tăng giá hơn so với cùng kỳ từ 2 đến 3 lần. Nguyên nhân chính là do hán hán, xâm nhập mặn và bắt đầu vào vụ xuống giống ở nhiều địa phương.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 01:30

Chuyên gia bất động sản “bắt mạch” sản phẩm bất động sản cao cấp
Chuyên gia bất động sản “bắt mạch” sản phẩm bất động sản cao cấp

Theo Bà Dương Thùy Dung – Giám đốc bộ phận Nghiên cứu thị trường Công ty CBRE Việt Nam, vị trí trung tâm, liền kề sông, gần bến metro và chủ đầu tư uy tín là những yếu tố quyết định sự tăng giá của một sản phẩm bất động sản cao cấp.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 01:20

Kết quả bước đầu của Đề án Tái cơ cấu ngành Viễn thông
Kết quả bước đầu của Đề án Tái cơ cấu ngành Viễn thông

Theo số liệu từ VNPT, 6 tháng đầu năm 2016, tổng doanh thu toàn tập đoàn ước đạt 63.150 tỷ; tổng lợi nhuận đạt 2.160 tỷ đồng (50,6 % kế hoạch), bằng 121,1% so với cùng kỳ năm 2015. Theo đó, tổng nộp ngân sách nhà nước của đơn vị này ước đạt 1.558 tỷ, bằng 101% so với cùng kỳ năm 2015.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 01:10

Vấn nạn thực phẩm bẩn: "Con sâu không chỉ làm rầu nồi canh"
Vấn nạn thực phẩm bẩn: "Con sâu không chỉ làm rầu nồi canh"

(Dân trí) - Vấn đề mất an toàn trong vệ sinh thực phẩm còn ảnh hưởng đến chất lượng giống nòi Việt Nam, hơn nữa là niềm tin của người tiêu dùng trước những giá trị về kinh tế, văn hóa và đạo đức của các sản phẩm do con người tạo ra và tác động đến quyết định đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp của các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 01:00

Ngân hàng Xây dựng được mở rộng phạm vi hoạt động nghiệp vụ
Ngân hàng Xây dựng được mở rộng phạm vi hoạt động nghiệp vụ

(Dân trí) - Với nội dung “Cấp tín dụng dưới hình thức bảo lãnh ngân hàng” vừa được bổ sung, phạm vi hoạt động nghiệp vụ của Ngân hàng Xây dựng Việt Nam đảm bảo đầy đủ với hầu hết tất cả các mảng hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng đối với một ngân hàng thương mại như huy động vốn, sử dụng vốn, cấp tín dụng, trung gian tài chính.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 12:12

Savills Việt Nam mở văn phòng đại diện tại Đà Nẵng
Savills Việt Nam mở văn phòng đại diện tại Đà Nẵng

Savills, nhà cung cấp dịch vụ bất động sản lớn nhất Việt Nam, sẽ chính thức khai trương văn phòng đại diện đầu tiên tại Đà Nẵng, đánh dấu một trong những chiến lược quan trọng của Savills Việt Nam trong việc phát triển kinh doanh thị trường bất động sản khu vực miền Trung.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 12:00

TPHCM: Hàng loạt doanh nghiệp được Cục Thuế tuyên dương
TPHCM: Hàng loạt doanh nghiệp được Cục Thuế tuyên dương

Tuần qua, Chi cục Thuế Quận 10, Cục Thuế TPHCM đã tổ chức Hội nghị tuyên dương các tổ chức, cá nhân hoàn thành tốt nghĩa vụ thuế năm 2015. Theo đó, một loạt doanh nghiệp nằm trong danh sách được tuyên dương bao gồm: CMC Sài Gòn, ITTA, Nha khoa Vạn Hạnh, GrabTaxi…

Thứ sáu, 15/07/2016 - 11:00

Bảo hiểm "lên sóng" thương mại điện tử
Bảo hiểm "lên sóng" thương mại điện tử

Theo Financial Times, sự gia tăng thần tốc trong việc sử dụng Internet đã thúc đẩy ngành thương mại điện tử trong khu vực. Với những lợi thế về tiện dụng và thanh toán nhanh chóng, ngày càng nhiều khách hàng sử dụng thương mại điện tử để mua sắm sản phẩm thông dụng như thực phẩm, điện lạnh và thậm chí là mua bảo hiểm - một sản phẩm thường cần được tư vấn kỹ càng từ người bán.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 10:25

Mở bán đợt cuối Park Hill, cơ hội trúng Mercedes
Mở bán đợt cuối Park Hill, cơ hội trúng Mercedes

Từ 16/07 - 15/09/2016, khách hàng đặt cọc, ký hợp đồng mua bán căn hộ Park Hill và Park Hill PREMIUM sẽ được tham gia chương trình “An cư viên mãn. Sở hữu Park Hill, trúng xe đẳng cấp” với giải thưởng cao nhất là ô tô Mercedes Benz C200. Đây là cơ hội cuối cùng để sở hữu căn hộ thông minh và đẳng cấp tại Top 3 “Khu đô thị đáng sống” tại Việt Nam năm 2015 – Vinhomes Times City.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 10:24

Vụ chôn lấp chất thải: Formosa phủi tay, đổ hết lỗi cho bên B
Vụ chôn lấp chất thải: Formosa phủi tay, đổ hết lỗi cho bên B

(Dân trí) - Theo nguồn tin của Dân trí, Công ty Formosa Hà Tĩnh (FHS) vừa có văn bản gửi các bộ, ngành liên quan, các cơ quan báo chí cho rằng chất thải vận chuyển từ FHS là "chất thải rắn công nghiệp thông thường" và đổ mọi trách nhiệm cho bên nhận vận chuyển.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 10:23

Vàng SJC giảm, vẫn đắt hơn giá thế giới 1 triệu đồng
Vàng SJC giảm, vẫn đắt hơn giá thế giới 1 triệu đồng

(Dân trí) - Phiên giao dịch sáng nay 15/7, giá vàng SJC được các doanh nghiệp điều chỉnh đi xuống trong bối cảnh giá vàng giao ngay tại châu Á giảm 5 USD/ounce. Tuy nhiên, giá vàng SJC vẫn đắt hơn thế giới 1 triệu đồng/lượng.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 09:12

Một đợt kiểm toán: Rút ngắn 5 năm thu phí BOT
Một đợt kiểm toán: Rút ngắn 5 năm thu phí BOT

Thay vì phải trả tiền phí khi qua trạm BOT Cổ Chiên (Trà Vinh) tới 20 năm, tới đây, người dân sẽ chỉ phải trả tiền phí cho 14 năm rưỡi, rút ngắn được 5 năm rưỡi.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 07:40