World Bank "bắt mạch" tình trạng ốm yếu của hệ thống ngân hàng Việt Nam

Dân trí Mức độ sở hữu chéo dày đặc với "cấu trúc chưa hiểu rõ được", nút thắt nợ xấu, tình trạng thiếu minh bạch trong các báo cáo...đang là những "điểm đen" của hệ thống ngân hàng Việt Nam hiện nay.

Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB) tại Báo cáo điểm lại kinh tế Việt Nam 2014 vừa được phát hành, đối với một quốc gia có thu nhập trung bình thấp thì hệ thống tài chính của Việt Nam là lớn, với tổng tài sản lên đến 200% GDP vào năm 2011.
 
Trong đó, khu vực ngân hàng chi phối hệ thống tài chính, với tổng tài sản tương đương 183% GDP (bao gồm cả hai ngân hàng chính sách) và 92% tài sản của các định chế tài chính.
 
(Ảnh minh họa)
(Ảnh minh họa)
 
Dễ bị tác động bởi bất ổn bên ngoài
 

Đọc những thông tin kinh tế - tài chính mới nhất trênFICA:
* Hà Nội: Quận Hoàn Kiếm có giá đất cao nhất 162 triệu đồng/m2
* Biệt thự 400 m2 giá thuê 500.000 đồng/tháng
* Giá dầu thô giảm: ngân sách hụt thu, người dân hưởng lợi?
* Bí kíp 'chạy nhanh' giấy phép kinh doanh: Vật vã khai ngành nghề
* Thị trường giao dịch èo uột, NĐT ngoại mua mạnh cổ phiếu SHB

Mặc dù có quy mô lớn so với chuẩn quốc tế nhưng sự phát triển của hệ thống tài chính trong những năm gần đây có nhiều biến động, phản ánh môi trường bất ổn bên ngoài cũng như các chính sách kinh tế vĩ mô thất thường.
 
Tăng trưởng tín dụng có diễn biến thất thường kể từ năm 2006 thể hiện qua việc tín dụng tăng đột ngột rồi giảm mạnh. Trong năm 2007, tín dụng tăng 54%/năm (tương đương 20% GDP) chủ yếu do luồng vốn vào lớn sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Vào cuối năm 2008, tín dụng và hoạt động kinh tế đã chậm lại do tác động của khủng hoảng toàn cầu, buộc các cơ quan chức năng phải ứng phó.
 
Việc nới lỏng chính sách tài khóa và tiền tệ đã gây ra một đợt bùng nổ tín dụng khác vào năm 2009 và 2010, dẫn đến một đợt thắt chặt chính sách và tín dụng giảm mạnh trong năm 2011. Lo ngại về việc có thể đã thắt chặt quá mức trong bối cảnh môi trường toàn cầu suy yếu đã đưa đến một đợt nới lỏng mạnh chính sách khác trong năm 2012 bằng cách cắt giảm lãi suất chính sách và thực hiện một nhóm các biện pháp hành chính.
 
Tuy nhiên, dù đã nới lỏng chính sách nhưng lần này tăng trưởng tín dụng vẫn ở mức thấp phản ánh chất lượng bảng cân đối tài sản của các ngân hàng đã suy giảm và đòi hỏi phải giảm tỷ lệ đòn bẩy. Mặc dù tình hình kinh tế vĩ mô có vẻ đã ổn định kể từ năm 2012 nhưng vẫn cần có một chương trình kết nối chặt chẽ để xử lý các điểm yếu của hệ thống tài chính.
 
Những lo ngại từ cơ cấu cổ đông phức tạp
 
Cũng theo đánh giá WB, hệ thống ngân hàng Việt Nam có đặc điểm là mức độ sở hữu chéo cao giữa các ngân hàng với nhau và giữa các ngân hàng và doanh nghiệp. Mức độ sở hữu này bao gồm sở hữu các NHTMCP bởi các ngân hàng khác và bởi các tập đoàn kinh tế (gồm cả DNNN) với cấu trúc chưa hiểu rõ được.
 
Cơ cấu cổ đông phức tạp đã gây ra những quan ngại sâu sắc về xung đột lợi ích và hoạt động cho vay bên có quan hệ/liên quan nhằm tài trợ cho các dự án thiếu minh bạch. Cơ cấu này cũng đã dẫn đến tình trạng phóng đại vốn do cho vay mua cổ phần lẫn nhau và đã tạo điều kiện lách các quy định an toàn như giới hạn tập trung tín dụng.
 
WB cũng cho rằng, kết quả hoạt động của khu vực ngân hàng đã xấu đi trong những năm gần đây và có lẽ còn kém hơn so với báo cáo. ROA bình quân của tất cả các ngân hàng giảm từ 1,8% năm 2007 xuống  0,5% năm 2012, trong đó con số 0,5% có vẻ là đã bị phóng đại do chất lượng số liệu tài chính còn thấp.
 
Nói một cách khái quát hơn thì chất lượng số liệu tài chính thấp đã ảnh hưởng đến việc đo lường một cách chính xác hầu hết các chỉ số hiệu quả hoạt động như ROA (lợi nhuận ròng/tài sản), tỷ lệ nợ xấu và các hệ số vốn.

Tính yếu kém trong minh bạch số liệu là điểm trừ với hệ thống ngân hàng Việt Nam
Tính yếu kém trong minh bạch số liệu là điểm trừ với hệ thống ngân hàng Việt Nam
 
Yếu kém về số liệu bắt nguồn từ một số yếu tố như các quy định về phân loại nợ và trích lập dự phòng còn chưa thỏa đáng (bao gồm cả việc phân loại các khoản nợ được tái cơ cấu), định giá tài sản thế chấp không đáng tin cậy và phân loại một số tài sản nhất định là thanh khoản cần đặt dấu hỏi.
 
Thêm vào đó, còn có những quan ngại về việc xác định giá trị các tài sản phi tín dụng lớn trên bảng cân đối của các ngân hàng, đặc biệt là xác định chưa đầy đủ các khoản đầu tư (một số khoản liên quan đến các nghiệp vụ nhằm báo cáo thấp nợ xấu) và thiếu minh bạch khi báo cáo về các hạng mục khác như các khoản phải thu. Và do tình trạng sở hữu chéo phổ biến nên hoạt động cho vay góp vốn mua cổ phần lẫn nhau cũng là nội dung cần lưu ý.
 
Tốc độ tái cơ cấu chậm hơn kỳ vọng
 
Tốc độ tái cơ cấu lĩnh vực ngân hàng chậm hơn so với kỳ vọng, đặc biệt là quá trình hợp nhất trong ngành vực ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước đặt mục tiêu 6-7 thương vụ Mua lại & Sáp nhập (M&A) trong lĩnh vực ngân hàng trong năm 2014 và giảm 50% số lượng ngân hàng thương mại trong vòng 3 năm tới. Song trong năm nay vẫn chưa có thương vụ M&A mới nào.
 
Công tác xử lý nợ xấu trong hệ thống vẫn là vấn đề quan ngại chính cho dù các cơ quan chức năng đã áp dụng phương pháp xử lý nợ “đa chiều”. Vào tháng 9/2014, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước thông báo giá trị nợ xấu xử lý đạt 249 nghìn tỷ đồng so với con số 464 nghìn tỷ đồng tại thời điểm tháng 9/2012.
 
Kể từ khi thành lập vào tháng 7 năm 2013 tới nay Công ty Quản lý Tài sản Việt Nam (VAMC) đã mua lại khối lượng nợ xấu đáng kể (khoảng 90 nghìn tỷ đồng hay xấp xỉ 4,2 tỷ đô la). Tuy nhiên, VAMC vẫn chưa đưa ra được một chiến lược rõ ràng và khả thi để giải quyết số nợ xấu đã mua một cách hiệu quả.
 
Mặt khác, nỗ lực của VAMC trong hoạt động xử lý nợ còn đang bị cản trở do thiếu khung pháp lý liên quan tới phá sản và sở hữu tài sản nhằm bảo vệ VAMC và các ngân hàng thương mại tránh khỏi những kiện tụng pháp lý trong trường hợp gây ra tổn thất tiềm ẩn cho Nhà nước khi chưa thể thiết lập một cơ chế thị trường xử lý nợ xấu rõ ràng.
 
Câu hỏi về quy mô nợ xấu thực tế vẫn chưa được giải đáp triệt để mặc dù Thông tư số 02 và 09 về phân loại và dự phòng tổn thất nợ vay ra đời là một bước đi đúng hướng. Tuy nhiên, hiệu lực thực thi đầy đủ Thông tư số 02 đã hoãn lại tới tháng 4/2015.
 
Bích Diệp

Hà Nội: Tận mục bến xe khách ngầm trên “đất vàng”


MỚI NHẤT
Uber có giá 40 tỷ USD, là công ty công nghệ mới đắt giá nhất ở Mỹ
Uber có giá 40 tỷ USD, là công ty công nghệ mới đắt giá nhất ở Mỹ

(Dân trí) - Ứng dụng taxi kiểu mới Uber vừa tuyên bố nhận được 1,2 tỷ USD vốn đầu tư để mở rộng hoạt động trên thị trường quốc tế. Vụ đầu tư này định giá Uber ở mức 40 tỷ USD.

Thứ sáu, 05/12/2014 - 11:39

Gần 1.000 doanh nghiệp tham gia “Ngày mua sắm trực tuyến 2014”
Gần 1.000 doanh nghiệp tham gia “Ngày mua sắm trực tuyến 2014”

(Dân trí) - Gần 1.000 doanh nghiệp thương mại điện tử Việt Nam với hơn 3.000 mặt hàng khuyến mại đã đăng ký tham gia bán hàng khuyến mãi trong ngày hội mua sắm trực tuyến đầu tiên của Việt Nam.

Thứ sáu, 05/12/2014 - 10:20

Kinh tế Nga rơi vào suy thoái: Tiền của người Việt “bốc hơi” từng giờ
Kinh tế Nga rơi vào suy thoái: Tiền của người Việt “bốc hơi” từng giờ

Suy thoái kinh tế ở Nga lần này được ví như một cơn dư chấn kéo dài, tác động sâu sắc và nhiều mặt đối với cộng đồng người Việt trên toàn nước Nga.

Thứ sáu, 05/12/2014 - 10:02

Thủ tướng: Xuất khẩu lần đầu tiên cán mốc 150 tỷ USD
Thủ tướng: Xuất khẩu lần đầu tiên cán mốc 150 tỷ USD

(Dân trí) - Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu trong năm 2014 của Việt Nam đạt 13%, tăng gấp 3 lần so với thời điểm gia nhập WTO, qua đó, đưa Việt Nam năm thứ 3 liên tiếp đạt trạng thái xuất siêu, dự kiến trong năm nay xuất siêu 1,5 tỷ USD.

Thứ sáu, 05/12/2014 - 09:59

Sacombank nhận giải thưởng "Ngân hàng tiêu biểu năm 2014 tại Việt Nam"
Sacombank nhận giải thưởng "Ngân hàng tiêu biểu năm 2014 tại Việt Nam"

Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) vừa được trao giải thưởng Ngân hàng tiêu biểu năm 2014 tại Việt Nam (Bank of The Year 2014) do tạp chí The Banker bình chọn.

Thứ sáu, 05/12/2014 - 09:04

Bộ Tài chính lúng túng với khoản thưởng của Bộ trưởng Thăng
Bộ Tài chính lúng túng với khoản thưởng của Bộ trưởng Thăng

Bộ Tài chính vừa có văn bản số 17438/BTC-QLN trình Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo về nguồn chi và mức chi thưởng cho nhà thầu thi công vượt tiến độ hợp đồng của dự án đường Vành đai 3, giai đoạn 2 (Hà Nội) bởi một số vấn đề chưa được quy định rõ.

Thứ sáu, 05/12/2014 - 08:40

Ngưỡng cửa suy thoái thách thức bản lĩnh Putin
Ngưỡng cửa suy thoái thách thức bản lĩnh Putin

Lần đầu tiên trong hơn nửa thập kỷ qua, Nga đứng trước ngưỡng cửa suy thoái. Đây có lẽ là thời điểm khó khăn nhất, thách thức bản lĩnh của Tổng thống Vladimir Putin - người có quyền lực nhất thế giới năm 2014.

Thứ sáu, 05/12/2014 - 08:19

VIB thắng giải CIO Đông Nam Á
VIB thắng giải CIO Đông Nam Á

Trong khuôn khổ giải thưởng Ngân hàng tiêu biểu tại Việt Nam 2014, Ngân hàng Quốc tế (VIB) đã chính thức được ghi nhận là Ngân hàng có chi nhánh tiêu biểu nhất Việt Nam, đồng thời thắng giải “Lãnh đạo công nghệ thông tin xuất sắc” khu vực Đông Nam Á trong năm.

Thứ sáu, 05/12/2014 - 08:00

Kinh hãi với cách rã đông thịt của một nhà hàng
Kinh hãi với cách rã đông thịt của một nhà hàng

Một đoạn video gây sốc vừa được đăng tải trên youtube đã tiết lộ cách rã đông thịt "có một không hai" của một nhà hàng Trung Quốc ở San Francisco (Mỹ).

Thứ năm, 04/12/2014 - 06:30

Giá dầu thô giảm: ngân sách hụt thu, người dân hưởng lợi?
Giá dầu thô giảm: ngân sách hụt thu, người dân hưởng lợi?

(Dân trí) - Tại cuộc họp báo thường kỳ Chính phủ tháng 11/2014 ngày 1/12, Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn nên cho biết nếu giá dầu giảm 1 USD/thùng, ngân sách nhà nước sẽ "hụt" thu 1.000 tỷ đồng.

Thứ năm, 04/12/2014 - 05:52

Bị cáo Nguyễn Đức Kiên: "ACB không lỗ mà còn lãi nghìn tỷ đồng"
Bị cáo Nguyễn Đức Kiên: "ACB không lỗ mà còn lãi nghìn tỷ đồng"

(Dân trí) - Khẳng định trước hội đồng xét xử, “bầu” Kiên đưa ra cách tính toán và cho biết ngân hàng ACB không hề bị thiệt hại mà có số lãi lớn.

Thứ năm, 04/12/2014 - 02:51

Cá ngừ Việt Nam xuất Nhật tạm ngưng do chưa đạt chuẩn
Cá ngừ Việt Nam xuất Nhật tạm ngưng do chưa đạt chuẩn

(Dân trí) - Lô cá ngừ đại dương gần 200 con đánh bắt theo kiểu Nhật do các chuyên gia thủy sản của Nhật kiểm tra, khẳng định không đạt tiêu chuẩn để xuất sang thị trường Nhật.

Thứ năm, 04/12/2014 - 02:38

ĐÁNG QUAN TÂM
Vấn nạn tôn giả, tôn “nhái”: Cần có doanh nghiệp chân chính làm trụ cột
Vấn nạn tôn giả, tôn “nhái”: Cần có doanh nghiệp chân chính làm trụ cột

Đó là lời khẳng định mạnh mẽ của các doanh nghiệp kinh doanh vật liệu tôn chân chính trong nước và của các cơ quan chức năng trước vấn nạn tôn giả, tôn “nhái” đang hoành hành.

Thứ năm, 04/12/2014 - 11:02

Tín dụng tăng trưởng nhanh: Lo đồng bạc chạy vòng quanh!
Tín dụng tăng trưởng nhanh: Lo đồng bạc chạy vòng quanh!

(Dân trí) - Thông tin tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 11 cho biết, tăng trưởng tín dụng đến 27/11 đã tăng 10,22% so với cuối năm 2013. Câu hỏi đặt ra liệu bao nhiêu % tín dụng tăng mới đổ vào nền kinh tế, sản xuất, bao nhiêu tăng trưởng là kỹ thuật?

Thứ năm, 04/12/2014 - 10:55

Đem tiền ACB đi gửi: “Ông Trần Xuân Giá nói luật không cấm thì chúng ta làm”
Đem tiền ACB đi gửi: “Ông Trần Xuân Giá nói luật không cấm thì chúng ta làm”

(Dân trí) - Các bị cáo trong vụ án “bầu” Kiên cùng đồng phạm được hội đồng xét xử hỏi về việc ký vào quyết định cho nhân viên đem tiền của ngân hàng ACB đi gửi.

Thứ năm, 04/12/2014 - 10:44

Điều chưa kể về người vợ được Bầu Đức giấu kín
Điều chưa kể về người vợ được Bầu Đức giấu kín

"Đằng sau một người đàn ông thành đạt là một người vợ âm thầm hy sinh", câu này có lẽ đúng với trường hợp vợ của bầu Đức. Mặc dù 20 năm chưa được cùng chồng đi du lịch, mỗi tháng chỉ được gặp chồng 3 ngày… song bà luôn toàn tâm toàn ý lo cho chồng con.

Thứ năm, 04/12/2014 - 10:34

Bắt vụ buôn lậu điện thoại “sang chảnh” Vertu
Bắt vụ buôn lậu điện thoại “sang chảnh” Vertu

(Dân trí) - Một số lượng lớn điện thoại di động buôn lậu vừa bị cơ quan chức năng bắt giữ tại Hà Nội.

Thứ năm, 04/12/2014 - 10:05

Tăng trưởng tín dụng không ý nghĩa nếu vốn không chảy vào sản xuất
Tăng trưởng tín dụng không ý nghĩa nếu vốn không chảy vào sản xuất

(Dân trí) - "Đã đến lúc chúng ta thẳng thắn với nhau là cần "chất lượng" tăng trưởng tín dụng chứ đừng chạy theo con số...

Thứ năm, 04/12/2014 - 09:19

Phu nhân Chủ tịch Masan dự chi hơn 640 tỷ đồng đầu tư cổ phiếu MSN
Phu nhân Chủ tịch Masan dự chi hơn 640 tỷ đồng đầu tư cổ phiếu MSN

(Dân trí) - Nếu mua vào thành công 8 triệu cổ phần MSN đã đăng ký, khối tài sản chứng khoán của bà Nguyễn Hoàng Yến sẽ tăng lên gần 2.400 tỷ đồng và có thể sẽ là người phụ nữ giàu thứ 2 trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Thứ năm, 04/12/2014 - 09:18

Ngân hàng hiện đại phải bước trên "đôi chân" công nghệ
Ngân hàng hiện đại phải bước trên "đôi chân" công nghệ

Trên quan điểm kinh doanh, doanh nghiệp nào mang lại những dịch vụ vượt trội, có những sản phẩm khác biệt, tiện lợi cho khách hàng thì sẽ chiến thắng. Tuy nhiên, với đặc thù của ngành ngân hàng, muốn thành công phải bước trên "đôi chân" công nghệ.

Thứ năm, 04/12/2014 - 09:00

Siêu dự án lọc hóa dầu 22 tỉ Nhơn Hội được lãnh đạo ủng hộ
Siêu dự án lọc hóa dầu 22 tỉ Nhơn Hội được lãnh đạo ủng hộ

(Dân trí) - Chiều 3/12, Đoàn công tác Trung ương do Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng với Ban Kinh tế Trung ương đã làm việc với tỉnh Bình Định về tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh này.

Thứ năm, 04/12/2014 - 09:00

Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam còn “sơ khai, manh mún”
Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam còn “sơ khai, manh mún”

(Dân trí) - Hiện tại, các doanh nghiệp hỗ trợ nội địa mới chỉ dừng lại ở khâu sản xuất các chi tiết, linh kiện đơn giản và cơ cấu giá trị nội địa hóa rất nhỏ.

Thứ năm, 04/12/2014 - 08:58

Phúc thẩm “bầu” Kiên: Lý Xuân Hải "nổi đóa" khi biết "bầu" Kiên mua cổ phiếu ACB
Phúc thẩm “bầu” Kiên: Lý Xuân Hải "nổi đóa" khi biết "bầu" Kiên mua cổ phiếu ACB

(Dân trí) - Về hành vi cố ý làm trái, tòa phúc thẩm đã thẩm vấn các bị cáo về nội dung cuộc họp dẫn tới quyết định cấp hạn mức 700 tỷ đồng và gây thiệt hại 687 tỷ đồng cho ngân hàng ACB.

Thứ năm, 04/12/2014 - 08:39

Bán lẻ Việt Nam: “Điểm son” trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương
Bán lẻ Việt Nam: “Điểm son” trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương

Tạp chí Retail Asia Magazine vừa vinh danh các nhà bán lẻ hàng đầu của năm 2014, 500 doanh nghiệp đến từ 14 quốc gia, vùng lãnh thổ khu vực Châu Á-Thái Bình Dương đã được tôn vinh, trong đó có 3 “ tên tuổi thuần Việt” hàng đầu là Nguyễn Kim, Coopmart và SJC.

Thứ năm, 04/12/2014 - 08:30