Thứ tư, 09/09/2020 - 16:34

Điểm lại những vụ bê bối gây rúng động ngành ô tô thế giới

Dân trí

Cái kim trong bọc lâu ngày cũng lộ, các thương hiệu hàng đầu thay nhau bị "bắt quả tang" bẻ luật để tăng doanh số hoặc che giấu một lỗi chết người nào đó...

Chỉ vì chút lợi trước mắt, nhiều nhà sản xuất đã phớt lờ yếu tố an toàn, và cả đạo đức, để lách luật, mà không lường trước được đó có thể là thảm hoạ trong tương lai, gây ra thiệt hại lớn gấp nhiều lần, có khi dẫn tới phá sản. Dưới đây là 10 trường hợp điển hình.

10. Bê bối gian lận khí thải của Volkswagen 

Điểm lại những vụ bê bối gây rúng động ngành ô tô thế giới - 1

Ảnh: Bloomberg

Ô tô đời mới phải đáp ứng các quy định khí thải nghiêm ngặt hơn nhằm giúp giảm ô nhiễm môi trường và sự nóng lên của trái đất. Các nhà sản xuất ô tô thường chọn giải pháp sử dụng những phần mềm máy tính tiên tiến để tối ưu hoá việc đốt cháy nhiên liệu, hoặc phát triển động cơ có hiệu suất cao hơn. 

Từ năm 2008, tập đoàn Volkswagen đã bị cáo buộc làm sai lệch kết quả kiểm tra khí thải trong phòng thí nghiệm, dẫn tới việc xe của họ có mức phát thải NOx cao gấp 40 lần thực tế.

Ban đầu chỉ liên quan tới một số mẫu xe VW, nhưng sau đó phát lộ xe của các thương hiệu khác thuộc tập đoàn cũng dùng phần mềm gian lận khí thải. Tổng thiệt hại tài chính đối với Volkswagen tính đến thời điểm này ước tính đã lên tới 30 tỉ USD.

9. Lỗi túi khí Takata - Những đợt triệu hồi xe kỷ lục

Điểm lại những vụ bê bối gây rúng động ngành ô tô thế giới - 2

Túi khí là trang bị an toàn thụ động giúp cứu mạng người khi xảy ra tai nạn. Dựa vào lực tác động và các cảm biến, túi khí sẽ bung ra, tạo thành lớp đệm bảo vệ người ngồi trên xe. Tuy nhiên, túi khí Takata lại có nguy cơ bung quá lực, làm văng các mảnh sắc nhọn có thể đe doạ tính mạng người ngồi trên xe.

Lỗi này đã khiến nhà cung cấp túi khí Nhật Bản phải triệu hồi hàng chục triệu túi khí sản xuất trong thời gian từ năm 2002 đến 2015, ảnh hưởng tới hầu hết các hãng xe lớn.

Chỉ tính riêng tại Mỹ, đã có khoảng 41 triệu xe được xác định là dùng túi khí Takata. Tập đoàn GM ước tính chi phí triệu hồi và thay túi khí cho xe là hơn 1,2 tỷ USD.

Về Takata, vụ bê bối này đã đẩy hãng đến bờ vực phá sản và phải bán mình cho một doanh nghiệp Trung Quốc.

8. Huyền thoại DeLorean - cựu lãnh đạo GM buôn ma tuý

Điểm lại những vụ bê bối gây rúng động ngành ô tô thế giới - 3

John DeLorean là một tên tuổi huyền thoại trong ngành ô tô thế giới nói chung và Mỹ nói riêng. Ông là cha đẻ của mẫu xe thể thao Pontiac GTO và từng giữ chức phó chủ tịch bộ phận xe con, xe tải General Motors (GM). Năm 1973, ông rời GM và thành lập công ty DeLorean Motor Company (1975). Dù được đánh giá cao về ý tưởng, mẫu xe duy nhất của công ty là DMC-12 chỉ bán được một nửa số xe làm ra. Vấn đề của mẫu xe thể thao này là quá yếu - công suất chỉ 132 mã lực và tốc độ tối đa chỉ khoảng 177 km/h.

Công ty cuối cùng phải đóng cửa vì doanh số xe bán ra không đủ bù chi phí đầu tư xây dựng nhà máy ban đầu - do chính phủ Anh bảo lãnh và vốn của một số nhà đầu tư tư nhân.

Tháng 10/1982, DeLorean bị bắt giữ vì tàng trữ 26 kg cocain, và bị cáo buộc định bán 100 kg ma túy lấy 24 triệu USD (tương đương 61,5 triệu USD thời nay). 

7. Chevrolet Corvair - Hệ thống treo "chết người"

Điểm lại những vụ bê bối gây rúng động ngành ô tô thế giới - 4

Ảnh: Hagerty

Năm 1959, nhận thấy thị trường có nhu cầu với các mẫu xe cỡ nhỏ hơn, tiết kiệm nhiên liệu hơn để làm chiếc xe thứ hai trong gia đình, Chevrolet đã tung ra mẫu Corvair. Xe có động cơ đặt phía sau, sử dụng hệ thống treo tay đòn độc lập phía. Thiết kế này giúp giảm chi phí sản xuất xe, nhưng lại gây ảnh hưởng tới sự phân bổ trọng lượng, khiến xe dễ trở nên mất kiểm soát. Đã có nhiều vụ tai nạn chết người xảy ra liên quan tới lỗi này.

Không những vậy, các cuộc điều tra cho thấy GM đã bỏ thanh chống lật phía trước để tiết kiệm chi phí.

6. Mercedes A-Class - Siêu dễ lật

Điểm lại những vụ bê bối gây rúng động ngành ô tô thế giới - 5

Mercedes gia nhập phân khúc xe mini vào năm 1997 với mẫu A-Class có chiều dài cơ sở khá ngắn và thiết kế hông cao. Cuộc thử nghiệm độc lập của bên thứ ba vào cuối năm 1997 đã hé lộ các vấn đề về độ cân bằng của xe. Trọng tâm cao đã khiến xe A-Class dễ bị lật trong bài thử nghiệm "đánh võng".

Ban đầu, hãng xe Đức phủ nhận lỗi thiết kế của A-Class, nhưng sau đó lại thay đổi và tiến hành triệu hồi xe. 

Không qua được bài thử nghiệm "đánh võng" hoá ra lại là điều may mắn, Mercedes đã triệu hồi 17.000 chiếc A-Class để lắp hệ thống ổn định thân xe điện tử (ESP). Từ đó về sau, toàn bộ xe A-Class được trang bị tiêu chuẩn ESP.

5. Ferrari 458 - Chất lượng kém, dễ cháy 

Điểm lại những vụ bê bối gây rúng động ngành ô tô thế giới - 6

Một trong những mẫu xe cỡ nhỏ xuất sắc nhất mà Ferrari từng sản xuất bị lỗi khiến hãng phải triệu hồi 400 chiếc. Dùng toàn các vật liệu composite để giảm trọng lượng, Ferrari cũng sử dụng keo ở một số vị trí quan trọng của thân xe. Khi trời nắng nóng, keo bị chảy, khiến các bộ phận cách nhiệt quan trọng rời ra, gây cháy.

4. Ford Pinto - Lỗi bình nhiên liệu

Điểm lại những vụ bê bối gây rúng động ngành ô tô thế giới - 7

Việc tiết kiệm chi phí liên quan tới thiết kế bình nhiên liệu của mẫu Ford Pinto là một trong những giải pháp thiết kế gây tranh cãi nhất hồi thập niên 70 của thế kỷ trước. Các cuộc thử nghiệm nội bộ của Ford cho thấy có nguy cơ cháy nếu xe bị đâm từ phía sau.

Lý do là bình xăng của Pinto nằm ở khoảng trống giữa trục sau và cản sốc, nên dễ vỡ khi xe bị đâm từ phía sau, gây cháy nếu gặp nguồn nhiệt hoặc tia lửa.

Thiết kế bình xăng kém đã dẫn tới các vụ cháy xe chết người, và Ford đã phải nộp 3,5 triệu USD tiền phạt. 

Giải pháp khắc phục được đưa ra sau đó là lắp thêm tấm thép vào sau lưng cản sau, với chi phí chỉ khoảng 11 USD, hoặc dùng bình xăng như trong ngành hàng không để chịu được lực va đập, với chi phí 5,08 USD.

3. Lỗi hệ thống đánh lửa của GM

Điểm lại những vụ bê bối gây rúng động ngành ô tô thế giới - 8

Bạn nghĩ rằng hệ thống đề điện chỉ đơn giản để nổ máy xe? Không hẳn, chúng còn kiểm soát hệ thống điện của xe, có ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều tính năng an toàn của xe. Hồi năm 2014, GM đã phải triệu hồi nhiều mẫu xe do lỗi hệ thống đánh lửa có thể khiến xe mất phanh, mất trợ lực lái và ảnh hưởng tới hoạt động của túi khí.

Khi đó, GM đã phải khuyến cáo khách hàng không đeo gì thêm vào chìa khoá xe để tránh kích hoạt lỗi hệ thống đánh lửa. Nguyên nhân sau đó được xác định nằm ở một chi tiết lò xo trong hệ thống đánh lửa có giá trị chỉ khoảng 57 cent (tương đương 12 nghìn đồng) mà GM tiết kiệm chi phí, không chịu thay. Sai lầm này khiến hãng sản xuất xe hơi của Mỹ phải triệu hồi khoảng 2,6 triệu xe và bị kiện vì ít nhất 13 người đã thiệt mạng.

2. Lỗi lốp Firestone trên xe Ford Explorer

Điểm lại những vụ bê bối gây rúng động ngành ô tô thế giới - 9

Ford Explorer có trọng tâm cao, nên dễ lật nếu có trục trặc về lốp. Theo yêu cầu của Ford, hãng Firestone đã sản xuất phiên bản trọng lượng nhẹ của lốp Wilderness ATX, bỏ bớt khoảng 10% vật liệu dùng để sản xuất lốp. Với tên gọi ATX II, mẫu lốp mới này dễ nổ hơn.

Cả Ford và Firestone đã đổ lỗi cho lốp. Ford khẳng định rằng kết cấu lốp mỏng hơn chính là lý do, trong khi Firestone phản bác rằng lý do là áp suất lốp quá thấp.

Lỗi này này liên quan tới 271 vụ tai nạn chết người và khiến hơn 800 người khác bị thương. Firestone đã phải triệu hồi 14,4 triệu chiếc lốp. CEO của cả Ford và Firestone khi đó đều đã phải từ chức. 

1. Xe Toyota tăng tốc mất kiểm soát

Điểm lại những vụ bê bối gây rúng động ngành ô tô thế giới - 10

Triệu hồi xe chưa bao giờ là việc các nhà sản xuất ô tô muốn làm, nhưng cách họ xử lý khủng hoảng có thể giảm nhẹ hoặc làm trầm trọng thêm tình hình. Khi mới nổ ra sự việc xe Toyota tăng tốc mất kiểm soát, nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đã đổ lỗi cho thảm sàn bằng cao su bị kẹt vào chân ga. Sau đó, vào năm 2005 và một lần nữa vào năm 2010, Toyota đã phải sửa thông báo triệu hồi xe, trong đó nói rằng xe bị lỗi chân ga nên mới có hiện tượng tăng tốc đột ngột ngoài kiểm soát.

Cuối cùng, bị buộc phải thừa nhận đã che giấu sự thật, Toyota nhận án phạt kỷ lục 1,2 tỉ USD.

Nhật Minh

Theo Hotcars