Báo chí được đăng hình bị cáo tại phiên tòa

Các quy định cho thấy việc báo chí đăng hình ảnh bị cáo, phiên tòa xét xử án hình sự công khai trong vụ án Navibank, không bị coi là vi phạm
>>Vụ 10 cán bộ Navibank hầu tòa: Luật sư đề nghị không cho báo chí tác nghiệp
>>Lãnh đạo ngân hàng Navibank đã che giấu hành vi sai phạm như thế nào?

Trong các ngày xét xử công khai vụ án hình sự cố ý làm trái… xảy ra tại Ngân hàng NaviBank tại TAND TP.HCM , việc tác nghiệp của báo chí đã bị một số luật sư làm khó.

Như đã đưa tin 10 bị cáo đều được tại ngoại nên việc các nhà báo, phóng viên chụp hình khá khó khăn. Cụ thể, đa phần các bị cáo đều phản ứng, không cho phép chụp hình và nói rằng phải có sự đồng ý của các bị cáo mới được chụp hình. Dù các nhà báo đã giải thích rằng họ được sự đồng ý của HĐXX, nhưng một số bị cáo vẫn yêu cầu: “Văn bản đồng ý của HĐXX đâu, đưa ra đây. Chúng tôi đã cho phép chụp hình chưa?”.

Sáng ngày 2-3, khi phiên toà bắt đầu, một số luật sư đề nghị chủ tọa không cho phép báo chí tác nghiệp, để bảo vệ quyền nhân thân, quyền hình ảnh của các bị cáo được Bộ luật Dân sự và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định. Chủ tọa đã trả lời với các luật sư, đây là phiên toà hình sự xét xử công khai, báo chí được tác nghiệp theo đúng luật báo chí, chịu trách nhiệm về bài viết, khi tác nghiệp không gây mất trật tự phiên toà.

Trên mạng xã hội, một luật sư đã đăng status yêu cầu phóng viên không được chụp ảnh bị cáo do họ bào chữa. Còn trước đó, tại toà khi phóng viên chụp ảnh bị cáo đã bị vài luật sư lớn tiếng chửi và đe doạ sẽ kiện nhà báo.

Từ đây nhiều bạn đọc thắc mắc về việc báo chí chụp hình tại phiên toà hình sự công khai và sử dụng hình ảnh đó luật quy định thế nào?

Các bị cáo trong vụ cố ý làm trái... xảy ra tại NaviBank
Các bị cáo trong vụ cố ý làm trái... xảy ra tại NaviBank

Quyền về hình ảnh với cá nhân ra sao?

Luật càng ngày càng quy định chi tiết về hình ảnh cá nhân. Trước khi Bộ luật dân sư (BLDS) 1995 ra đời, pháp luật dân sự Việt Nam chưa có quy định cụ thể về quyền của cá nhân đối với hình ảnh. BLDS năm 1995 đã quy định quyền đối với hình ảnh (Ðiều 31), quyền được bảo vệ danh dự, uy tín, nhân phẩm (Ðiều 33), quyền đối với bí mật đời tư (Ðiều 34). BLDS năm 2005 đã bổ sung thêm nội dung mới so với BLDS năm 1995 là việc sử dụng hình ảnh của người dưới 15 tuổi phải được cha, mẹ hoặc người đại diện người đó đồng ý.

Điều 31 BLDS 2005 quy định: Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình. Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý; trong trường hợp người đó đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, chưa đủ 15 tuổi thì phải được cha, mẹ, vợ, chồng, con đã thành niên hoặc người đại diện của người đó đồng ý, trừ trường hợp vì lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng hoặc pháp luật có quy định khác. Nghiêm cấm việc sử dụng hình ảnh của người khác mà xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh. Ngoài ra, Điều 38 BLDS 2005 cũng quy định về quyền bí mật đời tư...

Chủ tọa đọc thông báo mở phiên xử vụ cố ý làm trái xảy ra tại NaviBank
Chủ tọa đọc thông báo mở phiên xử vụ cố ý làm trái xảy ra tại NaviBank

So với quy định tại Điều 31 BLDS năm 2005, quy định về quyền của cá nhân đối với hình ảnh trong BLDS năm 2015 có nhiều điểm mới. Điều 32 BLDS 2015 có quy định: “Việc sử dụng hình ảnh trong trường hợp sau đây không cần có sự đồng ý của người có hình ảnh hoặc người đại diện theo pháp luật của họ: a) Hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng; b) Hình ảnh được sử dụng từ các hoạt động công cộng, bao gồm hội nghị, hội thảo, hoạt động thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật và hoạt động công cộng khác mà không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh”.

Theo đó, nhà làm luật đã xây dựng cơ chế bảo vệ chặt chẽ hơn về quyền của cá nhân đối với hình ảnh của mình. Quy định như trên, được xem là phù hợp với xu hướng luật pháp quốc tế cũng như văn hóa của người Việt, khích lệ các hành xử nhân văn, nhân ái trong xã hội và bảo vệ tốt hơn quyền đối với hình ảnh của công dân và bảo đảm tính khách quan, có trách nhiệm hơn của các cơ quan báo chí, của cộng đồng mạng xã hội.

Cũng theo Điều 32 BLDS 2015, hai trường hợp sử dụng hình ảnh cá nhân của người khác mà không cần sự đồng ý của người đó hoặc người đại diện theo pháp luật: Hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng và Hình ảnh được sử dụng từ các hoạt động công cộng, bao gồm hội nghị, hội thảo, hoạt động thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật và các hoạt động cộng đồng khác mà không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm uy tín của người có hình ảnh.

Cạnh đó theo các nghị định, việc sử dụng trái phép hình ảnh cá nhân, phạt đến 3 triệu đồng. Điểm c, khoản 1, Điều 10, Nghị định 56/2006 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động văn hoá - thông tin nêu rõ: Phạt tiền từ 01 - 03 triệu đồng với hành vi đăng, phát ảnh của cá nhân mà không được sự đồng ý của người đó hoặc thân nhân người đó, trừ các trường hợp tìm thân nhân của nạn nhân, ảnh của người đã bị khởi tố hình sự hoặc đang chấp hành hình phạt tù giam, ảnh thông tin về các hoạt động tập thể.

Chẳng hạn, điểm e, khoản 2 Điều 8, Nghị định 159/2013 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, xuất bản cũng quy định phạt tiền từ 01 - 03 triệu đồng với hành vi đăng, phát ảnh của cá nhân mà không được sự đồng ý của người đó.

Đăng ảnh phiên xử hình sự thế nào?

Các chuyên gia pháp lý điều dẫn điểm d khoản 2 Điều 25 Luật Báo chí 2016 (có hiệu lực từ 1-1-2017) quy định rất rõ là nhà báo được hoạt động nghiệp vụ báo chí tại các phiên tòa xét xử công khai…

Báo chí đăng ảnh về hoạt động xét xử một vụ án hình sự có thể xem là “hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia”. Lý do bên buộc tội bị cáo trong phiên tòa hình sự là VKS nhân danh lợi ích của Nhà nước. Trong trường hợp này, theo Điều 32 BLDS 2015 đã trích dẫn trên đây, việc báo chí sử dụng hình ảnh phiên tòa nói chung, hình ảnh bị cáo trước tòa nói riêng, không cần phải có sự đồng ý của bị cáo.

Tại phiên tòa hình sự, việc tác nghiệp của nhà báo còn phải tuân thủ quy định của BLTTHS 2015 về nội quy phiên tòa và Thông tư 02/2017 của chánh án TAND Tối cao về quy chế tổ chức phiên tòa.

Điều 256 BLTTHS 2015 và Điều 3 Quy chế tổ chức phiên tòa đều quy định: Mọi người trong phòng xử án phải tuân theo sự điều hành của chủ tọa phiên tòa. Và như đã dẫn trên điểm d khoản 2 Điều 25 Luật Báo chí 2016 quy định rất rõ là nhà báo được hoạt động nghiệp vụ báo chí tại các phiên tòa xét xử công khai…

Cũng cần lưu ý, một số điều của Luật báo chí mới đã có sự tương thích với các quy định tại BLHS 2015, các hành vi bị cấm khác đã tương thích với BLDS và các Luật khác. Như khoản 8, điều 9, Luật báo chí cấm thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân; quy kết tội danh khi chưa có bản án của toà án.

Thực tiễn và các quy định trên, việc báo chí đăng hình ảnh phiên tòa xét xử án hình sự công khai trong đó có ảnh của bị cáo, hội đồng xét xử, luật sư và những người tham gia tố tụng khác không bị coi là vi phạm.

Theo Hoàng Yến
Pháp luật TPHCM

MỚI NHẤT
Phát hiện 3 tàu nghi vận chuyển lậu hàng trăm ngàn lít dầu DO
Phát hiện 3 tàu nghi vận chuyển lậu hàng trăm ngàn lít dầu DO

(Dân trí) - Lực lượng Vùng Cảnh sát biển 4 vừa phối hợp cùng các cơ quan chức năng kiểm tra, phát hiện 3 tàu nghi buôn lậu hàng trăm ngàn lít dầu DO trên vùng biển Tây Nam, thuộc vùng biển Cà Mau.

Thứ hai, 05/03/2018 - 02:33

Ông Phí Thái Bình, nguyên Phó chủ tịch TP Hà Nội không đến toà vì bị bệnh
Ông Phí Thái Bình, nguyên Phó chủ tịch TP Hà Nội không đến toà vì bị bệnh

(Dân trí) - Bị triệu tập, nhưng ông Phí Thái Bình, nguyên Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội đã không có mặt tại toà vì lí do đang điều trị bệnh.

Thứ hai, 05/03/2018 - 01:33

Con nghiện thuê xe ôm đến chỗ vắng rồi dùng dao cướp tài sản
Con nghiện thuê xe ôm đến chỗ vắng rồi dùng dao cướp tài sản

(Dân trí) - Tại cơ quan điều tra, đối tượng khai nhận sống lang thang và nghiện ma túy nặng. Do thiếu tiền, đối tượng này đã giả vờ thuê xe ôm đưa đến một rẫy cà phê rồi dùng dao khống chế, cướp tài sản.

Thứ hai, 05/03/2018 - 11:54

Chủ tịch huyện nói gì về lá thư xin lỗi của nữ tiểu thương hắt tiết lợn?
Chủ tịch huyện nói gì về lá thư xin lỗi của nữ tiểu thương hắt tiết lợn?

(Dân trí) - Nguyễn Thị Loan, nữ tiểu thương vừa bị CQĐT Công an huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) khởi tố tội danh “Làm nhục người khác” sau hành vi hắt tiết lợn lên người Chủ tịch UBND huyện Hương Khê vừa có thư xin lỗi vị chủ tịch này. Ông Chủ tịch huyện nói gì về lá thư?

Thứ hai, 05/03/2018 - 11:03

Bi kịch từ hình xăm, đôi nam nữ thương vong bất thường trong khách sạn
Bi kịch từ hình xăm, đôi nam nữ thương vong bất thường trong khách sạn

(Dân trí) - Bị gia đình bạn gái “dị ứng” vì hình xăm trên cơ thể và có ý ngăn cản chuyện tình cảm, nam thanh niên cùng người yêu đã rủ nhau vào khách sạn uống thuốc chưa rõ nguồn gốc. Hậu quả cô gái trẻ tử vong, nam thanh niên may mắn được cứu sống.

Thứ hai, 05/03/2018 - 09:12

Cho mượn điện thoại, thiếu nữ bị “cuỗm” 30 triệu đồng trong ví điện tử
Cho mượn điện thoại, thiếu nữ bị “cuỗm” 30 triệu đồng trong ví điện tử

(Dân trí) - Cho bạn cùng phòng mượn điện thoại, chị B. đã bị Tr. lấy tài khoản, chuyển hơn 30 triệu đồng từ ví điện tử thành thẻ game để nướng vào trò đỏ đen trên mạng.

Thứ hai, 05/03/2018 - 09:10

Bóc mẽ chiêu lừa đảo trúng thưởng “khủng” trên Facebook
Bóc mẽ chiêu lừa đảo trúng thưởng “khủng” trên Facebook

(Dân trí) - Trúng thưởng xe SH, phiếu quà tặng tiền mặt trị giá hàng trăm triệu đồng, thẻ sử dụng xăng 1 năm miễn phí… là những lời “rót mật” của đường dây lừa đảo qua tin nhắn messenger trên Faceobok. Dù chiêu thức không mới nhưng nhiều người vẫn sập bẫy, mất hàng chục triệu đồng.

Thứ hai, 05/03/2018 - 08:45

Trinh sát biên phòng kể chuyện ra nước ngoài đánh án
Trinh sát biên phòng kể chuyện ra nước ngoài đánh án

Với phương châm “ngăn chặn tội phạm ma túy từ xa”, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã chủ động phối hợp, hợp tác với lực lượng chức năng của Lào và Campuchia trên tinh thần giúp bạn chính là giúp mình.

Thứ hai, 05/03/2018 - 08:20

Nhóm thanh niên đi xe máy kẹp 3, lạng lách đe dọa người đi ô tô khai gì?
Nhóm thanh niên đi xe máy kẹp 3, lạng lách đe dọa người đi ô tô khai gì?

(Dân trí) - Theo lời khai ban đầu của nhóm thanh niên, khi đến địa bàn xã Diễn Trường huyện Diễn Châu, một xe ô tô mang BKS Hà Nội chạy cùng chiều vượt lên, tạt đầu xe máy làm 3 thanh niên ngã xuống đường.

Thứ hai, 05/03/2018 - 07:53

9 bị cáo hầu toà trong vụ 18 lần vỡ đường ống nước sông Đà
9 bị cáo hầu toà trong vụ 18 lần vỡ đường ống nước sông Đà

(Dân trí) - Sáng nay, 5/3, TAND TP Hà Nội mở phiên toà hình sự sơ thẩm xét xử 9 bị cáo trong vụ vỡ đường ống nước Sông Đà. Cơ quan tố tụng cáo buộc 9 bị cáo tội “vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng”.

Thứ hai, 05/03/2018 - 07:32

Hàng chục “quái xế” dàn hàng trên quốc lộ so kè tốc độ
Hàng chục “quái xế” dàn hàng trên quốc lộ so kè tốc độ

(Dân trí) - Nhiều phương tiện lưu thông trên đường một phen nháo nhào né tránh khi xuất hiện hàng chục “quái xế” với đủ loại xe, dàn hàng ngang trên QL1A nẹt pô, rú ga inh ỏi rồi so kè tốc độ khiến giao thông vô cùng hỗn loạn.

Chủ nhật, 04/03/2018 - 08:58

Phá đường dây ma túy ngụy trang bằng chè khô và bắt ông trùm kiếm trăm triệu mỗi ngày
Phá đường dây ma túy ngụy trang bằng chè khô và bắt ông trùm kiếm trăm triệu mỗi ngày

(Dân trí) - Chỉ trong một thời gian ngắn trước Tết Nguyên đán Mậu Tuất, lực lượng phòng chống ma túy Công an tỉnh Quảng Ninh đã liên tiếp đánh sập 2 đường dây mua bán ma túy “khủng”.

Chủ nhật, 04/03/2018 - 08:45

ĐÁNG QUAN TÂM
Nữ tiểu thương hắt tiết lợn viết thư xin lỗi chủ tịch huyện
Nữ tiểu thương hắt tiết lợn viết thư xin lỗi chủ tịch huyện

(Dân trí) - Sau khi bị cơ quan CSĐT Công an huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) khởi tố về tội “làm nhục người khác”, tiểu thương Nguyễn Thị Loan đã viết thư xin lỗi gửi đến ông Lê Ngọc Huấn, Chủ tịch UBND huyện Hương Khê vì hành động hắt tiết lợn lên người ông này.

Chủ nhật, 04/03/2018 - 10:40

Truy bắt đối tượng buôn ma túy nguy hiểm 2 lần ném lựu đạn về phía lực lượng công an
Truy bắt đối tượng buôn ma túy nguy hiểm 2 lần ném lựu đạn về phía lực lượng công an

Mỗi vụ án kết thúc là mồ hôi, công sức, thậm chí là xương máu của những CBCS Phòng CSĐT về tội phạm ma túy, CATP Hà Nội; song dù hiểm nguy luôn cận kề nhưng các chiến công, chuyên án đó làm dày thêm kinh nghiệm cho các trinh sát. Vụ án Thanh “đốc” là một trong những bài học cho CBCS khi đương đầu với tên tội phạm luôn mang theo vũ khí quanh mình.

Chủ nhật, 04/03/2018 - 10:15

Tẩm xăng đốt con và cháu vì "tội"... tự ý nhuộm tóc đỏ
Tẩm xăng đốt con và cháu vì "tội"... tự ý nhuộm tóc đỏ

(Dân trí) - Sau khi đi uống rượu về, phát hiện con và cháu ruột tự ý nhuộm tóc màu đỏ, người đàn ông tức giận tẩm xăng vào cả hai rồi vứt mẩu thuốc đang hút dở vào khiến 2 thiếu niên này bị bỏng nặng.

Chủ nhật, 04/03/2018 - 10:10

Mất tiền tỷ sau vài cuộc điện thoại của “điều tra viên”
Mất tiền tỷ sau vài cuộc điện thoại của “điều tra viên”

(Dân trí) - Với kịch bản đã dựng sẵn, đường dây lừa đảo chuyên mạo danh điều tra viên, công an, cán bộ Viện kiểm sát, Tòa án… đã đưa các nạn nhân vào tròng, chiếm đoạt tiền tỷ bằng vài cuộc điện thoại.

Chủ nhật, 04/03/2018 - 10:02

Người phụ nữ lẩn trốn 11 năm, trong gia đình có 2 án tử hình về ma túy
Người phụ nữ lẩn trốn 11 năm, trong gia đình có 2 án tử hình về ma túy

Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Bộ Công an cho biết, sau 11 năm kiên trì, theo dõi, đơn vị đã bắt giữ đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm Bế Thị Mần (49 tuổi), trú tại xã Bằng Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn.

Chủ nhật, 04/03/2018 - 06:21

Kế toán “rút ruột” hơn 8 tỷ đồng đầu tư vào Bitcoin
Kế toán “rút ruột” hơn 8 tỷ đồng đầu tư vào Bitcoin

Trao đổi với phóng viên Báo CAND chiều ngày 3-3, Thượng tá Nguyễn Hồng Kỳ – Trưởng Công an TP Nha Trang xác nhận cơ quan này vừa chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu tội phạm tham ô tài sản tiền tỷ cho Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Khánh Hòa tiến hành điều tra theo thẩm quyền pháp luật quy định về tố tụng hình sự.

Chủ nhật, 04/03/2018 - 03:17

Thanh niên "ngáo đá" vào bệnh viện đòi bác sĩ tháo đốt ngón tay
Thanh niên "ngáo đá" vào bệnh viện đòi bác sĩ tháo đốt ngón tay

Một nam thanh niên dù không có bệnh tật gì nhưng vẫn vào bệnh viện yêu cầu bác sĩ tháo đốt ngón tay. Sự việc xảy ra tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thái Nguyên.

Chủ nhật, 04/03/2018 - 01:16

Hé lộ nguyên nhân ban đầu nghi án bác sĩ sản khoa bị chồng sát hại
Hé lộ nguyên nhân ban đầu nghi án bác sĩ sản khoa bị chồng sát hại

Một cán bộ tại Công an TP Lào Cai cho biết, từ thông tin do người dân cung cấp thì nguyên nhân có thể là do người chồng ghen tuông nên dùng búa đinh đập vào đầu vợ.

Thứ bảy, 03/03/2018 - 08:43

Dùng vũ lực đe doạ hiếp dâm bé gái 13 tuổi
Dùng vũ lực đe doạ hiếp dâm bé gái 13 tuổi

(Dân trí) - Sau khi dụ dỗ nạn nhân vào quán cà phê vắng, Thuận đã dùng vũ lực đe dọa, khống chế nạn nhân để thực hiện hành vi đồi bại.

Thứ bảy, 03/03/2018 - 03:56

Bi kịch đến từ phút thay lòng
Bi kịch đến từ phút thay lòng

Không vượt qua được cám dỗ, vợ đã thay lòng với người chồng đồng cam cộng khổ để có con với người đàn ông khác và bi kịch đã xảy ra

Thứ bảy, 03/03/2018 - 02:34

Bắt vụ đánh bạc tại nhà Phó Giám đốc Sở Y tế Đắk Lắk
Bắt vụ đánh bạc tại nhà Phó Giám đốc Sở Y tế Đắk Lắk

(Dân trí) - Cơ quan công an TP. Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) vừa ập vào bắt quả tang một vụ 6 đối tượng đánh bạc tại nhà của Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk.

Thứ bảy, 03/03/2018 - 02:13

Một nữ bác sỹ nghi bị chồng sát hại dã man tại nhà
Một nữ bác sỹ nghi bị chồng sát hại dã man tại nhà

(Dân trí) - Bác sỹ Trần Thị Hiền, Phó trưởng khoa sản Bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai được xác định đã tử vong và người chồng bị ngộ độc rất nặng đang được cấp cứu tại Bệnh viên đa khoa tỉnh Lào Cai từ chiều ngày hôm qua (2/3).

Thứ bảy, 03/03/2018 - 11:00