1. Dân trí   ›  
  2. Sức khỏe   ›  
  3. Ung thư   ›  
Thứ Sáu 10/04/2020 - 17:49

5 phương pháp giảm nhẹ tác dụng phụ của hóa trị ung thư

Chia sẻ
Dân trí Có rất nhiều bệnh nhân vì không chịu nổi tác dụng phụ của hóa trị ung thư mà phải bỏ dở điều trị, thậm chí có trường hợp tử vong.
>>Các tác dụng phụ của hóa trị >>Cách giảm rụng tóc trong thời gian hóa trị ung thư >>Hóa trị ung thư có ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống tình dục?

PGS. TS. Nguyễn Huy Oánh, nguyên hiệu phó trường Đại học Dược Hà Nội cho biết ung thư là căn bệnh được coi là nguy hiểm nhất hiện nay, song bệnh này hoàn toàn có thể phòng ngừa và chữa khỏi nếu phát hiện ở giai đoạn sớm. Có nhiều cách để điều trị, trong đó hóa trị đang là liệu pháp chính thức và hữu hiệu nhất hiện nay, bên cạnh phẫu thuật và xạ trị. Đương nhiên phương pháp này mang lại hiệu quả chữa bệnh và cũng mang đến cả tác dụng phụ cho bệnh nhân.

Có rất nhiều bệnh nhân vì không chịu nổi tác dụng phụ của hóa trị ung thư mà phải bỏ dở điều trị, thậm chí có trường hợp tử vong. Do đó, chìa khóa vàng để thành công cho đợt hóa trị của bạn là ngăn chặn tác dụng phụ ngay từ ban đầu bằng các phương pháp dưới đây:

Điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt để giảm nhẹ tác dụng phụ hóa trị

Thời gian của một phác đồ hóa trị thường kéo dài. Theo các chuyên gia y tế, nếu người bệnh ung thư có sức khỏe tốt thì những tác dụng phụ của hóa trị ung thư thường nhẹ và kết thúc nhanh hơn so với những người suy kiệt. Chế độ dinh dưỡng có thể nói là biện pháp đầu bảng để gia tăng sức khỏe cho bệnh nhân.

Do đó, trước khi bắt đầu hóa trị, để duy trì sức khỏe và năng lượng bạn nên chuẩn bị một chế độ ăn uống đa dạng, đầy đủ dinh dưỡng. Những thực phẩm bạn nên ưu tiên trong thực đơn hàng ngày là rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt. Uống nhiều nước, sữa, súp, nước ép trái cây,… để tránh tình trạng mất nước trong quá trình hóa trị, đồng thời các bữa ăn lỏng cũng là lựa chọn hợp lý nếu bạn bị viêm loét miệng, khó ăn đồ cứng, khó hấp thu.

Ăn các món mềm, mát hoặc đông lạnh như sữa chua, kem tươi và nước đá. Chia các bữa ăn thành 5-6 bữa nhỏ một ngày thay vì ba bữa lớn. Một lưu ý có thể rất cần với người bệnh bị tác dụng phụ buồn nôn và nôn là ăn nhiều protein và calo sẽ giúp giảm cảm giác buồn nôn.

Ngoài ra, bệnh nhân cần hạn chế các chất kích thích, thực phẩm có hàm lượng đường trắng cao, nhiều chất béo bão hòa và muối.

Bên cạnh chế độ ăn uống, thì bạn cũng cần điều chỉnh lại lịch làm việc, sinh hoạt nhẹ nhàng hơn, ngủ đủ và đúng giờ để cải thiện thể trạng, chuẩn bị tốt nhất cho một đợt hóa trị thành công.

Hạn chế tác dụng phụ của hóa trị bằng luyện tập và vận động

Nhiều bệnh nhân ung thư không muốn vận động, luyện tập trong và sau quá trình hóa trị vì vừa mệt mỏi vừa lo tập gây mệt mỏi, mất sức hơn. Trên thực tế, tập luyện vừa phải theo hướng dẫn của bác sĩ và các chuyên gia y tế lại là phương pháp hiệu quả giúp giảm mệt mỏi do tăng lượng máu tới các cơ quan, tăng sức đề kháng cho cơ thể, giảm nguy cơ bị yếu cơ bắp do thiếu vận động.

5 phương pháp giảm nhẹ tác dụng phụ của hóa trị ung thư - 1
Hạn chế tác dụng phụ của hóa trị bằng luyện tập và vận động hàng ngày

Tùy từng bệnh ung thư, tuổi tác và tình trạng sức khỏe của người bệnh mà có lịch tập luyện hợp lý. Thường là trong tuần đầu sau hóa trị, bệnh nhân đã có thể tập đi lại, tập những động tác nhẹ nhàng để tăng lượng máu đến cơ, kích thích tiêu hóa và bài tiết chất độc.

Thời gian tập phụ thuộc vào cảm giác chủ quan của bạn, tuy vậy nên tăng dần thời gian qua mỗi lần tập. Khi tập cần mặc quần áo thoải mái, ăn uống vừa đủ để hỗ trợ tốt cho việc tập luyện.

Hỏi bác sĩ về thuốc dự phòng hoặc điều trị tác dụng phụ

Một số tác dụng phụ của hóa trị có thể dự phòng hoặc điều trị triệu chứng hiệu quả bằng thuốc. Thuốc có thể được kê bởi bác sĩ ngay khi có chỉ định về loại thuốc hóa trị liệu hoặc do bệnh nhân đề xuất khi có triệu chứng. Các nhóm thuốc như:

Thuốc chống nôn thường được kê ngay từ đầu trong trường hợp loại thuốc hóa trị bạn dùng dễ gây buồn nôn và nôn.

Thuốc giảm đau/hạ sốt trong trường hợp có đau hoặc sốt.

Thuốc trị tiêu chảy/táo bón: cân nhắc sau khi thay đổi thói quen ăn uống, vận động, sinh hoạt.

Thuốc trị thiếu máu: thường bổ sung sắt, acid folic, B12.

Thuốc kích thích sinh các dòng tế bào máu: kích thích tủy xương sản sinh hồng cầu/bạch cầu/tiểu cầu tùy trường hợp.

Thuốc gây tê: giảm đau trong những trường hợp viêm loét miệng.

Bù nước, điện giải: khi bệnh nhân sốt hay tiêu chảy có nguy cơ mất nước.

Tuy nhiên bạn cần đặc biệt lưu ý hỏi bác sĩ trước khi có ý định sử dụng bất cứ loại thuốc nào trong giai đoạn này.

Ghi nhật ký tác dụng phụ gặp phải để dự phòng lần sau

Hóa trị thường chia thành nhiều đợt. Đợt đầu tiên bạn thường tham khảo ý kiến từ bác sĩ, nhân viên y tế, các bệnh nhân khác hoặc tìm hiểu thông tin qua mạng để dự phòng và đối phó với các tác dụng phụ có thể xảy ra khi hóa trị. Tuy nhiên, những đợt sau đó bạn có thể theo dõi tác dụng phụ mình hay gặp bằng cách ghi lại sổ nhật ký.

Như vậy bạn có thể biết rõ tác dụng phụ nào mình hay gặp, gặp ở thời điểm nào, sau bao lâu tác dụng phụ này thuyên giảm, chế độ ăn uống và sinh hoạt thế nào thì bản thân bạn sẽ thấy thoải mái và nhanh hồi phục hơn,…

Ngoài ra trong sổ nhật ký tác dụng phụ này bạn hãy ghi thêm số điện thoại bác sĩ, số cấp cứu, những điều cần lưu ý khác. Cuốn sổ này bạn cũng nên chia sẻ với người thân của bạn để được giúp đỡ khi cần.

5 phương pháp giảm nhẹ tác dụng phụ của hóa trị ung thư - 2

Chuẩn bị tâm lý để chiến thắng tác dụng phụ của hóa trị ung thư

Tâm lý lo lắng, sợ hãi quá mức có thể làm sức khỏe chuyến biến xấu, ảnh hưởng không tốt đến quá trình hóa trị.

Bạn nên tin tưởng vào bác sĩ, suy nghĩ lạc quan, tích cực. Bên cạnh chế độ ăn uống, sinh hoạt theo sở thích cá nhân, bạn có thể thay đổi hình ảnh để có thêm tự tin, khắc phục yếu tố tự ti trong tâm lý. Ví dụ khi rụng tóc bạn có thể mang tóc giả, đội mũ, choàng khăn, chăm sóc da và trang điểm. Chia sẻ với người thân quen, bạn bè của bạn để vơi đi gánh nặng tâm lý. Tham gia các hội nhóm bệnh nhân ung thư để kết nối, đồng cảm và sẻ chia cùng nhau cũng là một lựa chọn tốt.

Các kỹ thuật giãn cơ, thôi miên, ức chế sinh học để thư giãn có thể giúp ích và cần được thực hiện bởi nhân viên y tế. Ví dụ để giảm mức lo lắng và quên được những khó chịu có thể dùng 0,5 mg Iorazepam 3 lần/ngày.

Một số trường hợp cần cách ly trong hay sau khi điều trị có thể dẫn đến cảm giác cô đơn, trầm cảm, rối loạn tâm thần. Lúc này cần cả người thân, bác sĩ điều trị và bác sĩ tâm lý vào cuộc. Các nhu cầu tình cảm của bệnh nhân cần được đặt lên cao nhất trong trường hợp này.

Đỗ Hiên

Chia sẻ
In bài viết này

MỚI NHẤT

Bệnh nhân ung thư Mỹ đứng trước quyết định khó khăn vì dịch Covid-19
Bệnh nhân ung thư Mỹ đứng trước quyết định khó khăn vì dịch Covid-19

(Dân trí) - Việc dịch Covid-19 ngày càng trở nên nghiêm trọng ở Mỹ đã khiến cho những người dân, đặc biệt là bệnh nhân ung thư ở quốc gia này nhìn nhận một cách nghiêm túc về sự nguy hiểm của nó.

Thứ hai, 13/04/2020 - 10:47

Bệnh nhi ung thư 4 tuổi làm nên điều kì diệu khi đánh bại Covid-19
Bệnh nhi ung thư 4 tuổi làm nên điều kì diệu khi đánh bại Covid-19

(Dân trí) - Một cậu bé 4 tuổi người Anh đã làm nên điều kì diệu khi đánh bại virus SARS-CoV-2, trong khi vẫn đang phải chiến đấu với căn bệnh ung thư.

Thứ hai, 13/04/2020 - 06:53

Phát hiện cách "bật" cơ chế tự hủy ung thư ngay trong cơ thể
Phát hiện cách "bật" cơ chế tự hủy ung thư ngay trong cơ thể

Nghiên cứu mới của Úc đã tìm ra cách khiến cơ chế apotosis – quá trình tự hủy tế bào, có thể hoạt động mạnh mẽ đối với tế bào ung thư da và quét sạch căn bệnh.

Chủ nhật, 12/04/2020 - 03:05

3 phương pháp chẩn đoán ung thư thực quản
3 phương pháp chẩn đoán ung thư thực quản

(Dân trí) - Để chẩn đoán ung thư thực quản, bệnh nhân sẽ được chỉ định nội soi thực quản, chụp X-quang, thậm chí chụp cắt lớp vi tính.

Chủ nhật, 12/04/2020 - 11:25

Giải pháp mới trong ứng dụng sóng siêu âm để tiêu diệt tế bào ung thư
Giải pháp mới trong ứng dụng sóng siêu âm để tiêu diệt tế bào ung thư

(Dân trí) - Sóng siêu âm sẽ làm rung nước ở bên trong tế bào ung thư mà nó nhắm vào, điều này khiến tế bào nóng lên và bị tiêu diệt.

Chủ nhật, 12/04/2020 - 07:52

Sỏi gan nguy cơ chuyển sang giai đoạn ung thư vì chủ quan không đi khám
Sỏi gan nguy cơ chuyển sang giai đoạn ung thư vì chủ quan không đi khám

(Dân trí) - Nam bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau bụng, sốt kèm theo vàng mắt, vàng da. Các bác sĩ phát hiện, người bệnh bị sỏi gan, nguy cơ chuyển sang giai đoạn ung thư.

Chủ nhật, 12/04/2020 - 07:29

Ăn kiểu này, coi chừng dạng ung thư ám ảnh quý cô
Ăn kiểu này, coi chừng dạng ung thư ám ảnh quý cô

Các nhà nghiên cứu Harvard cho thấy có thể có rất nhiều phụ nữ đang tự đẩy mình vào nguy cơ phát triển ung thư vú bởi cách ăn uống hàng ngày.

Chủ nhật, 12/04/2020 - 06:46

Những thực phẩm ngon, bổ, nhưng ăn nhiều 'hại hơn thuốc độc
Những thực phẩm ngon, bổ, nhưng ăn nhiều 'hại hơn thuốc độc

Khá nhiều thực phẩm rất bổ dưỡng, lại ngon miệng nhưng có thể gây độc cho cơ thể nếu bạn ăn quá nhiều.

Thứ bảy, 11/04/2020 - 09:45

Phát hiện sớm ung thư đại trực tràng
Phát hiện sớm ung thư đại trực tràng

Ung thư đại trực tràng là loại ung thư xuất hiện và phát triển tại đại tràng và trực tràng. Đây bệnh lý ung thư đường tiêu hóa phổ biến.

Thứ bảy, 11/04/2020 - 09:14

Khó tin: Điều trị ung thư bằng cách khiến chúng…tự hủy
Khó tin: Điều trị ung thư bằng cách khiến chúng…tự hủy

(Dân trí) - Các nhà khoa học đến từ Viện nghiên cứu Centenary (Úc) đã phát triển một chiến thuật mới để chống lại ung thư tế bào hắc tố, loại ung thư da nguy hiểm nhất, đó là khiến chúng…tự hủy.

Thứ bảy, 11/04/2020 - 06:53

Ăn mặn có thể giúp kìm hãm sự phát triển các khối u
Ăn mặn có thể giúp kìm hãm sự phát triển các khối u

Kết quả nghiên cứu cho thấy khối u của những con chuột áp dụng chế độ ăn rất mặn có trọng lượng và kích thước nhỏ hơn nhiều so với những con chuột ăn theo chế độ ăn mặn bình thường.

Thứ bảy, 11/04/2020 - 06:48

Nghiên cứu mới: Khiến ung thư bị chết bởi chính axit do chúng tạo ra
Nghiên cứu mới: Khiến ung thư bị chết bởi chính axit do chúng tạo ra

(Dân trí) - Các nhà khoa học đến từ Viện nghiên cứu Sanford Burnham Prebys đã tìm ra một phương pháp để tiêu diệt tế bào ung thư tuyến tụy, bằng cách làm rối loạn cân bằng pH bên trong chúng.

Thứ bảy, 11/04/2020 - 04:32

ĐÁNG QUAN TÂM

Sàng lọc ung thư đại trực tràng cần làm những gì?
Sàng lọc ung thư đại trực tràng cần làm những gì?

Đa số các trường hợp ung thư đại trực tràng (UTĐTT) đều bắt nguồn từ các polyp đại trực tràng, thời gian trung bình để polyp tiến triển thành ung thư là khoảng 5-15 năm.

Thứ sáu, 10/04/2020 - 02:24

Cận cảnh hình hài những tế bào “chết chóc nhất" mà con người từng biết đến
Cận cảnh hình hài những tế bào “chết chóc nhất" mà con người từng biết đến

(Dân trí) - Thông qua công nghệ kính hiển vi điện tử, các nhà khoa học đến từ Viện Nghiên cứu Ung thư London đã ghi lại những hình chân thực về các loại tế bào ung thư trong cơ thể con người.

Thứ sáu, 10/04/2020 - 08:30

Những tiến bộ trong điều trị ung thư mắt
Những tiến bộ trong điều trị ung thư mắt

Khi bị ung thư mắt, đầu tiên người ta nghĩ đến việc loại bỏ mắt để giữ tính mạng, tuy nhiên, ngày nay nhiều ca ung thư được điều trị bảo tồn.

Thứ năm, 09/04/2020 - 04:24

Phương pháp "2 trong 1": Vừa tiêu diệt ung thư vừa phục hồi thương tổn
Phương pháp "2 trong 1": Vừa tiêu diệt ung thư vừa phục hồi thương tổn

(Dân trí) - Đặc điểm ưu việt nhất của công nghệ này là vừa có khả năng làm chậm sự phát triển của khối u, vừa thúc đẩy quá trình hồi phục xương, mô”.

Thứ năm, 09/04/2020 - 08:45

Người dân diễu hành ăn mừng bệnh nhân ung thư nhí kết thúc đợt hóa trị
Người dân diễu hành ăn mừng bệnh nhân ung thư nhí kết thúc đợt hóa trị

(Dân trí) - Vui mừng là vậy, nhưng những người dân này vẫn không quên nhiệm vụ phải giãn cách xã hội. Họ chỉ dám ngồi trong xe và lái xe chạy ngang qua nhà bệnh nhân nhí thay lời chúc mừng.

Thứ năm, 09/04/2020 - 07:26

Tại sao hóa trị ung thư gây rụng tóc?
Tại sao hóa trị ung thư gây rụng tóc?

Bạn em mới phát hiện ung thư và được tư vấn sẽ dùng phương pháp hóa trị. Em nghe nói hóa trị khi mắc ung thư sẽ gây rụng tóc, vậy xin bác sĩ giải thích?

Thứ năm, 09/04/2020 - 07:21

Phương pháp mới hứa hẹn điều trị hiệu quả ung thư hắc tố da
Phương pháp mới hứa hẹn điều trị hiệu quả ung thư hắc tố da

Ngày 8/4, các nhà khoa học Australia thông báo đã tìm ra một phương pháp mới giúp điều trị bệnh ung thư hắc tố da.

Thứ tư, 08/04/2020 - 10:17

Cách ăn uống tốt nhất cho người bị ung thư dạ dày
Cách ăn uống tốt nhất cho người bị ung thư dạ dày

Phẫu thuật cắt bỏ dạ dày là một phần điều trị của ung thư dạ dày. Không có dạ dày có thể là một thách thức khó khăn cho người bệnh trong việc ăn uống, tiêu hóa.

Thứ tư, 08/04/2020 - 06:47

Nổi hạch ở cổ có phải do ung thư?
Nổi hạch ở cổ có phải do ung thư?

(Dân trí) - Gần đây tôi sờ trên cổ thấy một hạch nhỏ, mềm, ấn đau nhẹ. Tôi rất lo lắng. Tôi nghe nói nổi hạch cũng là một dấu hiệu có ung thư. Xin hỏi có đúng không? (Minh Hà, Hà Nội)

Thứ tư, 08/04/2020 - 06:45

Phát hiện yếu tố khiến người châu Á dễ chết vì 2 dạng ung thư
Phát hiện yếu tố khiến người châu Á dễ chết vì 2 dạng ung thư

Các nhà khoa học Singapore đã tìm ra một loại gene MET, một biến thể di truyền liên quan đến nguy cơ cao bị ung thư phổi và ung thư vùng đầu - cổ.

Thứ tư, 08/04/2020 - 04:49

Cuộc sống bệnh nhân ung thư Italia như "ngàn cân treo sợi tóc" vì Covid-19
Cuộc sống bệnh nhân ung thư Italia như "ngàn cân treo sợi tóc" vì Covid-19

(Dân trí) - Hàng ngàn bệnh nhân ung thư ở Italia đang gặp khó khăn, nếu không muốn nói là bất khả thi, trong việc tiến hành các liệu trình xạ trị, chụp quét, phẫu thuật… trong bối cảnh Covid-19 hoành hành.

Thứ tư, 08/04/2020 - 10:00

Dấu hiệu và triệu chứng ung thư dương vật
Dấu hiệu và triệu chứng ung thư dương vật

Các dấu hiệu dưới đây không có nghĩa là một người đàn ông bị ung thư dương vật. Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy mình có một trong số những triệu chứng này, bạn nên đến gặp bác sĩ ngay lập tức để tìm hiểu nguyên nhân và cách điều trị.

Thứ ba, 07/04/2020 - 07:33

Chuyên gia đồng hành
Đặt câu hỏi cho chuyên gia
Vui lòng nhập Họ và Tên
Số điện thoại không hợp lệ
Vui lòng nhập nội dung câu hỏi

Chuyên gia tư vấn sẽ liên hệ với anh/chị ngay trong vòng 24h.

Anh/chị vui lòng chú ý điện thoại và nghe số máy lạ nhé!

Có lỗi xảy ra

Vui lòng thử lại sau.

Nhiều người quan tâm
DANH MỤC BỆNH HỌC