Bác sĩ chỉ cách xử lý nếu bị ngộ độc thủy ngân trong môi trường tự nhiên

Trước thông tin cháy kho xưởng của Công ty Cổ phần bóng đèn, phích nước Rạng Đông, nhiều người dân lo sợ thủy ngân phóng thích ra môi trường gây nguy hiểm. Vậy nếu bị ngộ độc thủy ngân sẽ xử lý cách nào?
>>Hàng trăm người dân được khám sức khoẻ miễn phí sau vụ cháy nhà máy Rạng Đông
>>Vụ cháy nhà máy Rạng Đông: 82 người có hàm lượng thuỷ ngân máu dưới ngưỡng
>>Vụ cháy tại nhà máy Rạng Đông: Ai nên đi xét nghiệm thuỷ ngân?

Nguồn lây nhiễm thủy ngân

Thủy ngân là kim loại xuất hiện tự nhiên trong môi trường do hoạt động của núi lửa, thời tiết, nhất là do con người. Các nhà máy sử dụng than đá, khai thác kim loại, vàng… là nguồn chính phóng thích thủy ngân vào môi trường. Thủy ngân tồn tại dưới nhiều dạng, thủy ngân nguyên tố (hay kim loại) và vô cơ là nguồn gây nhiễm qua tiếp xúc nghề nghiệp; thủy ngân hữu cơ (methylmercury) có thể xâm nhập vào cơ thể qua đường ăn uống. Những dạng thủy ngân khác nhau sẽ có mức độ gây độc khác nhau đối với cơ thể.

Lưu ý, ethylmercury cũng là dạng thủy ngân nhưng không gây độc và được dùng với lượng rất nhỏ làm chất bảo quản trong vài loại vaccine và dược phẩm. Còn dạng thủy ngân phenyl (phenylmercury) thường có mặt trong các loại sơn sản xuất từ nhựa mủ, sơn ngoại thất, bả chống thấm, mỹ phẩm dành cho mắt và dụng cụ vệ sinh cá nhân. Phenylmercury xâm nhập vào cơ thể khi hít vào ở dạng hơi, ngấm qua da hoặc qua đường tiêu hóa.

Hiện nay, thủy ngân còn được dùng trong chế tạo bóng đèn, bình thủy, một số loại nhiệt kế, pin… Việc tiếp xúc với thủy ngân diễn ra phổ biến nhất qua đường thức ăn khi tiêu thụ hải sản hoặc thực vật nhiễm độc thủy ngân.

Bác sĩ chỉ cách xử lý nếu bị ngộ độc thủy ngân trong môi trường tự nhiên - 1

Hiện trường vụ cháy Công ty Rạng đông.

Độc tính của thủy ngân

Thật ra mọi người đều có tiếp xúc và tiêu thụ thủy ngân do nó xuất hiện tự nhiên trong môi trường, tuy nhiên thủy ngân sẽ gây hại nếu tiếp xúc kéo dài hoặc hấp thu lượng lớn. Thủy ngân có nhiều độc tính trên hệ thần kinh, tiêu hóa, miễn dịch, phổi, da… Một khi tiếp xúc với cơ thể, thủy ngân được hấp thụ gần như hoàn toàn vào máu và phân phối tới mọi mô, bao gồm bộ não.

Nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất là thai nhi khi người mẹ tiếp xúc với quá nhiều thủy ngân sẽ gây tổn thương hệ thần kinh của thai nhi, làm trẻ chậm phát triển, rối loạn ngôn ngữ…  Nó cũng truyền qua nhau thai đến thai nhi và não thai nhi. Đối tượng thứ 2 là những người thợ trong các nhà máy than đá, khai thác kim loại, hoặc do ăn nhiều các loại cá, hàu có chứa nhiều thủy ngân. Dấu hiệu đầu tiên của việc nhiễm độc thủy ngân là hiện tượng tê và đau nhói ở môi, ngón tay và ngón chân, gọi là chứng dị cảm (paresthesia).

Chứng bệnh Minamata là một dạng ngộ độc thủy ngân liên quan đến việc nhà máy đổ nhiều chất thải có chứa thủy ngân vào vịnh Minamata (Nhật Bản) và gây nhiễm thủy ngân cho lượng lớn cá và hàu tại đây. Chính người dân đã vô tình ăn phải các loại hải sản này. Ước tính có khoảng 50.000 người bị ảnh hưởng với các di chứng hệ thần kinh như: liệt, lú lẫn, rối loạn thăng bằng…

Triệu chứng khi bị ngộ độc thủy ngân

Việc tiếp xúc với thủy ngân trong thời gian dài dẫn đến run rẩy, mất khả năng điều hòa vận động, thay đổi tính cách, mất trí nhớ, mất ngủ, mệt mỏi, đau đầu, giảm cân, căng thẳng tâm lý và viêm lợi. Các triệu chứng này xảy ra khi một người tiếp xúc với nồng độ thủy ngân trong không khí trên 50 microgram/m3. Tùy thuộc dạng thủy ngân (Hg) gây ngộ độc, khoảng thời gian, cường độ tiếp xúc và một vài điều kiện cơ thể mà biểu hiện lâm sàng ngộ độc khác nhau. Hít Hg nguyên tố và nuốt Hg vô cơ gây ngộ độc cấp, trong khi tiếp xúc với dạng hữu cơ như ăn phải cá chứa Hg thường gây ngộ độc mạn.

Bác sĩ chỉ cách xử lý nếu bị ngộ độc thủy ngân trong môi trường tự nhiên - 2

Hít phải thủy ngân gây bệnh phổi nặng cấp tính. Ảnh minh họa.

Hít phải thủy ngân gây bệnh phổi nặng cấp tính. Triệu chứng đầu tiên là sốt do khói kim loại gồm: sốt, ớn lạnh, thở khó. Những triệu chứng khác gồm: viêm miệng, lơ mơ, co giật, nôn ói và viêm ruột. Những triệu chứng này thường dịu đi trong vòng 1 tuần. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, diễn tiến nặng hơn như phù phổi cấp, suy hô hấp và tử vong. Ngộ độc mạn do hít thủy ngân gây tam chứng kinh điển: viêm lợi và chảy nước miếng, run giật tay và rối loạn tâm thần kinh. Trẻ thường mất ngủ, hay quên, tâm lý không ổn định, kém ăn, buồn bã.

Nuốt phải thủy ngân vô cơ (điển hình là pin) gây phỏng niêm mạc miệng, đau bụng, buồn nôn, nôn ra máu. Diễn tiến sau đó vài ngày là hoại tử ống thận cấp, gây suy thận, rối loạn nước và điện giải có thể gây tử vong. Ăn thức ăn chứa thủy ngân hữu cơ như cá biển gây ngộ độc mạn, xuất hiện sau nhiều ngày đến nhiều tuần.

Biểu hiện thần kinh là dị cảm, thất điều, suy nhược thần kinh, giảm thính giác, loạn vận ngôn, thu hẹp thị trường, rối loạn tâm thần, run cơ, rối loạn cử động và có thể tử vong. Đặc biệt, rất độc đối với thai nhi có mẹ thường xuyên ăn cá biển chứa nhiều thủy ngân gây sẩy thai, khuyết tật thần kinh, chậm phát triển tâm thần, bại não, biến dạng chi.

Điều trị ngộ độc thủy ngân thế nào?

Điều trị ban đầu ngộ độc Hg tương tự những ngộ độc khác, phải nhanh chóng đánh giá tình trạng hô hấp, tuần hoàn. Loại thải chất độc ở da bằng cách cởi bỏ quần áo bị nhiễm bẩn, rửa da, mắt nếu bị nhiễm. Ngộ độc do nuốt không gây nôn và cũng không rửa dạ dày, do nguy cơ thủng dạ dày và thủng thực quản. Không dùng than hoạt tính do không có tác dụng hấp thụ kim loại. Trường hợp ngộ độc Hg vô cơ cần được truyền dịch ngăn ngừa trụy tim mạch.

Nếu tổn thương niêm mạc hầu họng gây phù nề nhiều, nên đặt nội khí quản để ngăn ngừa tắc nghẽn hô hấp. Khi có triệu chứng toàn thân là chỉ điểm có sự chuyển đổi Hg hữu cơ thành vô cơ trong cơ thể, phải được dùng thuốc giải độc đặc hiệu ngay. Phòng ngừa tốt nhất là giảm thiểu hoặc loại bỏ các sản phẩm có sử dụng thủy ngân như bóng đèn, pin, nhiệt kế. Sử dụng năng lượng sạch như gió, mặt trời thay thế cho than đá. Kiểm soát an toàn thực phẩm.

Theo BS. Nguyễn Triệu Vũ -  Trưởng khoa Ung bướu, Bệnh viện quận Thủ Đức/ Sức khỏe & Đời sống

MỚI NHẤT
Điểm mặt những món ăn rùng rợn quý ông yêu thích vì "nghe nói" tốt cho sức khỏe
Điểm mặt những món ăn rùng rợn quý ông yêu thích vì "nghe nói" tốt cho sức khỏe

(Dân trí) - Ăn con đuông dừa vẫn ngọ nguậy trong bát mắm; nuốt cả mật cá; uống rượu ngâm anh túc vì "nghe nói" tốt cho sức khỏe và nhiều quý ông đã phải trả giá.

Thứ ba, 10/09/2019 - 07:51

Vì sao con người tăng cân theo tuổi tác?
Vì sao con người tăng cân theo tuổi tác?

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu từ Viện Karolinska ở Thụy Điển vừa tiết lộ nguyên nhân tại sao con người tăng cân khi có tuổi dù không hề ăn nhiều hơn.

Thứ ba, 10/09/2019 - 07:25

Cảnh báo tình trạng kháng kháng sinh ở nữ giới bị nhiễm trùng đường tiết niệu
Cảnh báo tình trạng kháng kháng sinh ở nữ giới bị nhiễm trùng đường tiết niệu

(Dân trí) - Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) là một trong số bệnh nhiễm trùng phổ biến nhất trên thế giới. Hiện tại, chúng ngày càng trở nên khó điều trị hơn nhiều.

Thứ ba, 10/09/2019 - 06:35

Điều cần biết về dịch nhờn sinh dục
Điều cần biết về dịch nhờn sinh dục

Lâu nay, đề tài “khô hạn” ở phụ nữ được đề cập nhiều. Điều đó nói lên vai trò quan trọng của dịch tiết sinh dục.

Thứ ba, 10/09/2019 - 06:31

Đề nghị tước giấy phép có thời hạn phòng khám “vẽ” bệnh thu tiền giá cắt cổ ở Đà Nẵng
Đề nghị tước giấy phép có thời hạn phòng khám “vẽ” bệnh thu tiền giá cắt cổ ở Đà Nẵng

(Dân trí) - Quá trình kiểm tra, cơ quan chức năng xác định Phòng khám đa khoa Hữu Nghị có nhiều sai phạm. Sở Y tế Đà Nẵng đã giao cho Thanh tra Sở xử lý các hành vi vi phạm trên.

Thứ ba, 10/09/2019 - 06:26

Bộ trưởng Bộ Y tế tặng bằng khen cho AstraZeneca Việt Nam
Bộ trưởng Bộ Y tế tặng bằng khen cho AstraZeneca Việt Nam

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ Y tế Việt Nam vừa qua đã tặng bằng khen cho AstraZeneca Việt Nam vì đã có nhiều đóng góp trong công tác phòng chống ung thư, góp phần vào sự phát triển y tế Việt Nam.

Thứ ba, 10/09/2019 - 05:00

Cứu chữa thành công chiếc mũi biến dạng cho nữ Việt kiều
Cứu chữa thành công chiếc mũi biến dạng cho nữ Việt kiều

(Dân trí) - Chị Nguyễn Thị Tuyết (45 tuổi, Việt kiều Hà Lan) đến gặp bác sĩ trong tình trạng mũi bị biến dạng: bóng đỏ, lộ sóng, vách ngăn bị vẹo, đầu mũi co rút… do đã từng nâng mũi bằng vật liệu lạ cách đây 10 năm.

Thứ ba, 10/09/2019 - 04:08

Bộ trưởng Y tế kiểm tra “điểm nóng” bệnh sốt xuất huyết
Bộ trưởng Y tế kiểm tra “điểm nóng” bệnh sốt xuất huyết

(Dân trí) - Dịch sốt xuất huyết đang lây lan, bùng phát mạnh tại nhiều địa phương trên cả nước, trong đó Đồng Nai đang trở thành “điểm nóng” của bệnh. Trong buổi kiểm tra thực tế, Bộ trưởng Kim Tiến chỉ ra ý thức quá kém của người dân đang là yếu điểm trong phòng chống sốt xuất huyết.

Thứ hai, 09/09/2019 - 07:44

Bệnh nhi đón Trung thu sớm trong bệnh viện
Bệnh nhi đón Trung thu sớm trong bệnh viện

(Dân trí) - Trung thu sớm đến với các em nhỏ đang điều trị trong bệnh viện Nhi Trung ương (Hà Nội) với bánh kẹo, đèn ông sao và những tiết mục văn nghệ vui nhộn.

Thứ hai, 09/09/2019 - 01:41

Món khoái khẩu của dân nhậu suýt lấy mạng một người đàn ông
Món khoái khẩu của dân nhậu suýt lấy mạng một người đàn ông

Các bác sĩ vừa cứu người đàn ông tím toàn thân, mẩn nổi khắp người, tụt huyết áp sau khi ăn đuông dừa.

Thứ hai, 09/09/2019 - 10:12

Bộ Y tế làm việc với Facebook để siết chặt quảng cáo thực phẩm chức năng
Bộ Y tế làm việc với Facebook để siết chặt quảng cáo thực phẩm chức năng

(Dân trí) - Trước hiện tượng quảng cáo thực phẩm chức năng trái quy định trên website, mạng xã hội nhan nhản, như “nấm mọc sau mưa", ông Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm khẳng định cơ quan này đang làm việc với Facebook để siết chặt tình trạng quảng cáo "nổ" công dụng thực phẩm chức năng.

Thứ hai, 09/09/2019 - 10:04

Hơn 40 người nhập viện sau tiệc mừng tân gia
Hơn 40 người nhập viện sau tiệc mừng tân gia

(Dân trí) - Sau khi ăn tiệc tại một gia đình trên địa bàn xã Nga Điền, huyện Nga Sơn (Thanh Hóa), hơn 40 người đã phải nhập viện để điều trị các triệu chứng nghi do ngộ độc thực phẩm.

Thứ hai, 09/09/2019 - 09:28

ĐÁNG QUAN TÂM
Có nên ăn sữa chua khi uống kháng sinh?
Có nên ăn sữa chua khi uống kháng sinh?

Để giúp cân bằng lại hệ vi khuẩn đường ruột cần bổ sung men vi sinh hoặc sữa chua. Song việc bổ sung cần được tiến hành ngay sau đợt uống kháng sinh, chứ không phải trong khi dùng kháng sinh vì kháng sinh và men vi sinh hoặc sữa chua sẽ “công” nhau.

Thứ hai, 09/09/2019 - 07:22

Nhiều người được phát hiện huyết áp tăng vọt khi đi khám miễn phí
Nhiều người được phát hiện huyết áp tăng vọt khi đi khám miễn phí

(Dân trí) - Nhiều bệnh nhân đến khám từ thiện huyết áp tăng vọt 210/110 mmHg. Bác sĩ phải phản ứng nhanh, cho bệnh nhân uống thuốc, ngồi nghỉ ngơi tại chỗ ít nhất 15 phút mới đi khám tiếp.

Thứ hai, 09/09/2019 - 05:55

Nhiều vi phạm nghiêm trọng trong sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm
Nhiều vi phạm nghiêm trọng trong sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm

(Dân trí) - Không công bố sản phẩm mỹ phẩm nhưng vẫn đưa ra lưu thông trên thị trường, sản xuất không đạt tiêu chuẩn, không được cấp phép nhưng vẫn quảng cáo… là những sai phạm nghiêm trọng vừa được cơ quan quản lý nhà nước phát hiện, xử lý tại TPHCM.

Thứ hai, 09/09/2019 - 05:37

Giải cứu bé gái mang khối bướu chiếm 1/3 cơ thể
Giải cứu bé gái mang khối bướu chiếm 1/3 cơ thể

(Dân trí) - Những đốm xanh, tím xuất hiện sau khi chào đời dần phát triển thành khối bướu khổng lồ chiếm tới 1/3 trọng lượng cơ thể của cô bé 8 tuổi. Cháu vừa may mắn được các bác sĩ thực hiện cuộc phẫu thuật bóc tách khối bướu trả lại nhân dạng bình thường.

Thứ hai, 09/09/2019 - 05:15

Phú Yên: Khám và phẫu thuật khe hở môi, hàm ếch miễn phí cho hơn 200 trẻ em
Phú Yên: Khám và phẫu thuật khe hở môi, hàm ếch miễn phí cho hơn 200 trẻ em

(Dân trí) - Sáng ngày 8/9, tại bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Yên, “Chương trình phẫu thuật nụ cười tại Phú Yên” đã tổ chức khám sàng lọc và phẫu thuật miễn phí cho các bệnh nhân mang dị tật khe hở môi, hàm ếch ở các tỉnh Nam Trung bộ và Tây Nguyên.

Chủ nhật, 08/09/2019 - 10:19

Hôn mê sâu sau khi uống thuốc mua trên mạng
Hôn mê sâu sau khi uống thuốc mua trên mạng

(Dân trí) - Bị viêm xoang mạn tính, đã trị nhiều nơi không khỏi, nam bệnh nhân lên mạng tìm hiểu và đặt mua loại thuốc được quảng cáo là “đặc trị”. Sau hơn 1 tuần sử dụng thuốc, người bệnh rơi vào hôn mê phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch.

Chủ nhật, 08/09/2019 - 03:49

"Nổ" công dụng thực phẩm chức năng trên mạng xã hội: Bất lực truy tìm “chính chủ” quảng cáo
"Nổ" công dụng thực phẩm chức năng trên mạng xã hội: Bất lực truy tìm “chính chủ” quảng cáo

(Dân trí) - Ông Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm cho biết, hiện tượng quảng cáo trái quy định trên website, mạng xã hội nhan nhản, như “nấm mọc sau mưa”, cơ quan chức năng đau đầu tìm giải pháp nhưng chưa thể xử lý vấn đề này.

Chủ nhật, 08/09/2019 - 08:32

Giới khoa học nói về nguy cơ đột quỵ do việc “kiêng” ăn thịt
Giới khoa học nói về nguy cơ đột quỵ do việc “kiêng” ăn thịt

(Dân trí) - Các nhà khoa học từ Hiệp hội Dinh dưỡng Anh đã phát hiện ra rằng những người ăn chay và thuần chay có nguy cơ đột quỵ cao hơn những người ăn thịt.

Chủ nhật, 08/09/2019 - 08:19

Trẻ hay buồn nôn khi ăn có đáng lo?
Trẻ hay buồn nôn khi ăn có đáng lo?

Con trai em 10 tuổi, cháu lười ăn từ nhỏ và hay có biểu hiện buồn nôn trong khi ăn, hoặc ăn xong thì nôn. Ở nhà thường mắng cháu biếng ăn nhưng liệu có phải cháu bị bệnh gì nên không ăn được?

Chủ nhật, 08/09/2019 - 08:13

Nên ăn trái cây trước hay sau bữa ăn?
Nên ăn trái cây trước hay sau bữa ăn?

Đôi khi chúng ta nghe thấy những lời khuyên rằng không nên ăn trái cây sau bữa ăn, mà nên ăn trước bữa ăn. Liệu như vậy có thực sự đúng? Bài viết sau đây sẽ giải thích cho bạn vấn đề này.

Chủ nhật, 08/09/2019 - 07:25

Ăn uống đúng mức, góp sức chữa bệnh
Ăn uống đúng mức, góp sức chữa bệnh

(Dân trí) - Điều trị mọi căn bệnh đều cần chế độ “kiềng ba chân”: ăn uống, vận động và thuốc men. Chúng ta quen châm ngôn “Đói ăn rau, đau uống thuốc”. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia, nhiều công trình khoa học lại chứng minh rằng chế độ ăn còn quan trọng không kém thuốc men. Tại sao?

Chủ nhật, 08/09/2019 - 06:28

Những triệu chứng hay bị bỏ qua của các bệnh nguy hiểm
Những triệu chứng hay bị bỏ qua của các bệnh nguy hiểm

(Dân trí) - Một số dấu hiệu cảnh báo các bệnh nguy hiểm rất khó bị bỏ sót. Ví dụ, nếu bị đau ngực dữ dội trước cơn đau tim, bạn sẽ chú ý ngay. Và vàng da do bệnh gan khó mà không đập vào mắt người khác. Nhưng những dấu hiệu khác cho thấy có điều gì đó không ổn đối với cơ thể lại kín đáo hơn nhiều.

Thứ bảy, 07/09/2019 - 10:12