Cá biển: sâu nào làm rầu canh?

Ngộ độc do ăn cá biển là loại tai nạn khá phổ biến trong cấp cứu ở bệnh viện. Gần đây, báo đài cũng đưa tin nhiều vụ nguy kịch do ăn cá biển, trong đó có trường hợp tử vong do ngộ độc quá nặng, chậm cứu chữa.

Tác dụng của cá biển tới phát triển thể chất đã được biết đến, tuy nhiên vẫn còn nhiều người chưa tường tận về những chất độc có trong một số loại cá biển.

Cá biển: sâu nào làm rầu canh?
Cá ngừ sau khi đánh bắt phải được bảo quản ở nhiệt độ và thời gian thích hợp để không gây ngộ độc histamin. Ảnh: Tuấn An

Ăn cá nói chung có lợi

Cá biển là thực phẩm không thể thiếu trong khẩu phần ăn vì nó rất có lợi cho sức khoẻ. Các nhà dinh dưỡng khuyên mỗi tuần nên ăn ít nhất một bữa cá biển để phòng chứng mỡ máu và bệnh tim mạch, phòng ngừa nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não.

Protein trong cá biển khoảng 15-20%, hàm lượng chất khoáng là 0,8-1,2%. Thịt cá biển giàu iốt, gan cá chứa nhiều vitamin, nhất là vitamin A, D, B2 rất quan trọng với người cao tuổi. Cá biển chứa nhiều axít béo không bão hoà đa nối đôi thuộc nhóm omega 3 (n-3) và omega 6 (n-6). Axít béo không bão hoà có tác dụng giảm mỡ máu, trong đó EPA (eicosapentacenoic axít) và DHA (docosahexenoic axít) làm giảm cholesterol, từ đó phòng ngừa được bệnh tim mạch.

Chỉ độc ở “một bộ phận không nhỏ”

Tetrodotoxin: chất độc thần kinh có nhiều trong hải sản, đặc biệt các loại cá nóc. Độc tố phân bố ở gan, buồng trứng. Thịt cá thường không độc nhưng khi cá chết hoặc ươn thì tetrodomin chuyển hoá thành tetrodotoxin gây độc. Tetrodotoxin có tính bền nhiệt cao, gia nhiệt ở 100 độ C trong sáu giờ mới giảm được 50%, ở 200 độ C trong mười phút mới khử hoàn toàn. Vì vậy, nấu nướng thông thường không có tác dụng giảm hoặc phá huỷ độc tố này.

Tetrodotoxin có khả năng gây độc rất cao, tỷ lệ tử vong gấp 10.000 lần so với độ độc của cyanua. Liều gây độc được xác định là 1-4mg; LD50 (1) ở chuột là 8-10mcg/kg thể trọng.

Khi bị nhiễm vào cơ thể người, tetrodotoxin tác động lên thần kinh làm liệt thần kinh thị giác, rồi đến thần kinh vận động, sau đó làm liệt trung tâm hô hấp, gây tử vong. Triệu chứng là sau khi ăn năm phút đến bốn giờ, nạn nhân thấy ngứa miệng, tê lưỡi, tê miệng, môi, mặt, tê ngón tay, bàn tay, ngón chân và bàn chân. Sau đó đau đầu, vã mồ hôi, chóng mặt, đau bụng, buồn nôn, nôn, tăng tiết nước bọt. Triệu chứng cơ năng: loạn ngôn, mất phối hợp, mệt lả, liệt toàn thân, suy hô hấp, tím tái, co giật. Mạch chậm, huyết áp hạ, khó thở, cuối cùng liệt cơ hô hấp, truỵ mạch và tử vong. Tỷ lệ tử vong tới 60% nếu cấp cứu chậm.

Do vậy, nếu không phân biệt được loài cá nóc có độc và không có độc tố thì nên loại bỏ chúng ngay từ khi kéo lưới, đánh bắt. Không ăn cá nóc và các sản phẩm chế biến từ cá nóc.

Ciguatoxin: một chất độc thấy ở 300-400 loài cá và nhuyễn thể biển (vẹm, ngao, hàu, sò...) Người ta cho rằng độc tố sinh ra là do vi khuẩn trùng roi gambierdicus toxicus ký sinh tích luỹ độc tố trên cá và nhuyễn thể. Độc tố này không độc đối với cá và nhuyễn thể mà chỉ độc với người sử dụng chúng.

Biểu hiện ngộ độc là sau 1-4 giờ ăn phải thì cơ thể có triệu chứng buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy và gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh có thể làm liệt tay chân, nặng hơn nữa là có thể gây tử vong. LD50 gây chết của độc tố là 0,4g/kg (thử trên chuột).

Để phòng ngừa, tránh đánh bắt, ăn các loại cá nhồng, cá chình, cá chỉ vàng, vẹm, ngao, hàu, sò... ở các vùng biển có hiện tượng tảo nở hoa.

Histamin: một số các loài cá biển như cá thu, cá ngừ, cá xanh chứa một lượng lớn histamin có khả năng gây độc cho người. Histamin được tạo thành từ sự chuyển hoá histidin, là một amin sinh học có tính hút nước, bền ở nhiệt cao, thậm chí khi được nấu chín cũng không bị phá huỷ. Độc tính của histamin phụ thuộc tổng lượng ăn phải. Nếu lượng ăn vào là 8-40mg, người nhạy cảm sẽ bị chảy nước mắt, nước bọt; nếu lượng ăn vào từ 1.500-4.000mg, người ăn có biểu hiện nhức đầu, tiêu chảy, mạch nhanh, khó thở, nổi ban... Bệnh thường xảy ra nhanh từ một đến vài giờ sau khi ăn.

Để phòng ngừa ngộ độc histamin, ngư dân, người kinh doanh và cả người tiêu dùng cần bảo quản chế biến cá đúng kỹ thuật, đảm bảo nhiệt độ lạnh trong suốt quá trình đánh bắt, vận chuyển, kinh doanh và trước khi chế biến đối với các loại cá biển, đặc biệt là cá ngừ, cá nục, cá thu...

Theo ThS Đoàn Thị Hường

Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia

(1) Lethal dose 50: liều lượng của hoá chất phơi nhiễm gây ra cái chết cho 50% nhóm động vật dùng thử nghiệm.

MỚI NHẤT
Nạn nhân sống sót trong vụ nghi ngạt khí than đã qua cơn nguy kịch
Nạn nhân sống sót trong vụ nghi ngạt khí than đã qua cơn nguy kịch

(Dân trí) - Sáng ngày 15/2, các bác sỹ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa cho biết, tình trạng bệnh của nạn nhân hôn mê liên quan đến vụ nghi ngạt khí than cả gia đình đã qua cơn nguy kịch.

Thứ bảy, 15/02/2014 - 10:55

5 lý do để bắt đầu ăn hành
5 lý do để bắt đầu ăn hành

(Dân trí) - Hành là loại cây thuộc họ Hành tỏi, chứa hợp chất lưu huỳnh, tạo vị hăng cay và những công dụng tốt cho sức khỏe.

Thứ bảy, 15/02/2014 - 09:08

Tranh cãi gây hại cho tim
Tranh cãi gây hại cho tim

(Dân trí) - Theo 1 nghiên cứu tại Mỹ, nếu cuộc sống hôn nhân không hòa thuận, động mạch của vợ, chồng sẽ bị tổn thương và họ có nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn những cặp vợ chồng hạnh phúc.

Thứ bảy, 15/02/2014 - 08:19

Có nên cho trẻ tiêm phòng sởi trước 9 tháng tuổi?
Có nên cho trẻ tiêm phòng sởi trước 9 tháng tuổi?

(Dân trí) - Dịch sởi với 7 trường hợp tử vong, nhiều trường hợp bị sởi chưa đến tuổi tiêm chủng (từ 9 tháng tuổi trở lên) ở khắp Bắc Nam đã khiến nhiều người hoang mang lo lắng. PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, trưởng khoa Nhi (BV Bạch Mai) đã trao đổi với phóng viên Dân trí xung quanh vấn đề này.

Thứ bảy, 15/02/2014 - 06:29

Vắt chui vào mắt “chu du” suốt 3 ngày
Vắt chui vào mắt “chu du” suốt 3 ngày

(Dân trí) - Thấy mắt sưng đỏ, đau nhức, anh Lê Xuân Tiến (Như Thanh- Thanh Hóa) đi khám thì phát hiện ra một con vắt to như con đỉa đang sống bên trong.

Thứ bảy, 15/02/2014 - 04:02

Khánh Hòa: Một sản phụ dương tính với cúm A/H1N1
Khánh Hòa: Một sản phụ dương tính với cúm A/H1N1

(Dân trí) - Chiều 14/2, thông tin từ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa cho biết kết quả xét nghiệm mẫu bệnh phẩm của sản phụ Bo Bo Thị Xuất (28 tuổi, ở Khánh Sơn) dương tính với cúm A/H1N1.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 11:42

Một du khách nước ngoài đột tử trên máy bay
Một du khách nước ngoài đột tử trên máy bay

(Dân trí) - Chiều 14/2, Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế tỉnh Khánh Hòa đã làm thủ tục tiếp nhận 1 du khách người Nga (hiện chưa rõ danh tính), bị đột tử trên chuyến bay quốc tế từ Sân bay Cam Ranh đi Liên bang Nga.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 11:09

Nạn nhân sống sót trong vụ nghi ngạt khí than hôn mê sâu, nguy kịch
Nạn nhân sống sót trong vụ nghi ngạt khí than hôn mê sâu, nguy kịch

(Dân trí) - Liên quan đến vụ nghi ngạt khí than khiến 3 người trong gia đình thiệt mạng, 2 người sống sót, người vợ đã tỉnh lại. Tuy nhiên, người chồng hiện vẫn hôn mê sâu, nguy cơ tử vong cao.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 08:24

WHO khuyến cáo khách du lịch tránh tiếp xúc gia cầm tại vùng dịch
WHO khuyến cáo khách du lịch tránh tiếp xúc gia cầm tại vùng dịch

(Dân trí) - Ngày 14/2, Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, Tổ chức Y tế thế giới WHO đã ra khuyến cáo khách du lịch nên tránh xa các trại nuôi gia cầm hoặc tránh tiếp xúc với gia cầm sống tại các chợ bán gia cầm ở vùng có dịch cúm gia cầm.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 07:55

Tây Ninh xuất hiện ổ dịch chết hơn 300 con gia cầm
Tây Ninh xuất hiện ổ dịch chết hơn 300 con gia cầm

(Dân trí) - Ngày 13/2, Tây Ninh lại xuất hiện thêm một hộ chăn nuôi có hàng trăm con gà chết hàng loạt, nghi ngờ là do cúm gia cầm.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 05:08

Giá trị dinh dưỡng ít biết của dưa chuột
Giá trị dinh dưỡng ít biết của dưa chuột

(Dân trí) - Dưa chuột hay dưa leo thường được coi là 1 món ăn chơi hay trang trí các món ăn. Trong khi đó, không chỉ chứa nhiều nước và muối khoáng, thứ rau tuyệt vời ít calo này còn rất giàu dinh dưỡng. Và cách bảo quản cũng như chế biến sẽ quyết định giá trị dinh dưỡng và an toàn của loại quả bổ dưỡng này.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 02:49

Tình yêu là nguồn sức khỏe
Tình yêu là nguồn sức khỏe

Chúng ta đã nghe nói nhiều đến các nghiên cứu cho rằng những người có hôn nhân hạnh phúc thường tuổi thọ cao hơn. Phải chăng tình yêu có một tác động nào đó lên sức khỏe con người?

Thứ sáu, 14/02/2014 - 01:23

ĐÁNG QUAN TÂM
700 cặp đôi tay trong tay... hiến máu cứu người
700 cặp đôi tay trong tay... hiến máu cứu người

(Dân trí) - Với mỗi người, ngày Lễ tình nhân có những dấu ấn, kỷ niệm riêng. Chỉ đơn giản là một buổi tối đi dạo, hay ngồi cafe, xem phim… nhưng với 700 cặp tình nhân, họ đã tạo dấu ấn riêng bằng cách tay trong tay đi hiến máu cứu người…

Thứ sáu, 14/02/2014 - 10:32

Nội soi lồng ngực cắt thành công khối u ung thư phổi
Nội soi lồng ngực cắt thành công khối u ung thư phổi

(Dân trí) - Khối u ác tỉnh ở phổi với kích thước 17mm có nguy cơ xâm lấn và di căn đã được phẫu thuật thành công bằng phương pháp nội soi lồng ngực. Phương pháp phẫu thuật nội soi đang mang lại nhiều tiện ích về sức khỏe cho người bệnh.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 09:44

Vụ sản phụ sinh mổ tử vong: Sức khỏe trẻ sơ sinh dần hồi phục
Vụ sản phụ sinh mổ tử vong: Sức khỏe trẻ sơ sinh dần hồi phục

(Dân trí) - Ngay sau khi chào đời bằng phương pháp sinh mổ, con của sản phụ Phan Thị Phương Trang có biểu hiện không khỏe và được đưa thẳng ra bệnh viện Đa khoa Quảng Ngãi.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 08:52

TPHCM: "Căng mình" chống sởi, phòng cúm gia cầm
TPHCM: "Căng mình" chống sởi, phòng cúm gia cầm

(Dân trí) -Trong lúc thành phố đang nổ lực để đẩy lùi bệnh sởi thì dịch cúm gia cầm lại xuất hiện và bủa vây tứ phía. Trước nguy cơ dịch chồng dịch đe dọa sức khỏe và sinh mạng người dân, thành phố rốt ráo huy động mọi lực lượng chủ động ứng phó.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 08:42

Kỳ diệu cứu sống bé sơ sinh người luôn tím đen vì xơ phổi
Kỳ diệu cứu sống bé sơ sinh người luôn tím đen vì xơ phổi

(Dân trí) - Bé sơ sinh tuy thở bình thường nhưng ôxy không thể vào phổi, người luôn trong tình trạng tím đen vì thiếu ôxy. Bé mắc căn bệnh phổi kẽ vô cùng hiếm gặp trên thế giới, đặc biệt nặng ở trẻ dưới 2 tuổi…

Thứ sáu, 14/02/2014 - 07:26

Nghe các bác sĩ “giải mã” tình yêu
Nghe các bác sĩ “giải mã” tình yêu

(Dân trí) - Bị mũi tên của thần Cupid bắn trúng có thể khiến bạn thở gấp và tim đập rộn ràng trong ngày Valentine năm nay. Tình yêu chính là liều thần dược cho tim và não.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 06:34

Thanh Hóa: Nhiều trẻ em mắc bệnh sởi phải nhập viện
Thanh Hóa: Nhiều trẻ em mắc bệnh sởi phải nhập viện

(Dân trí) - Ngay sau Tết, nhiều trẻ em có triệu chứng sốt phan ban đỏ khắp người và được chẩn đoán là biểu hiện của bệnh sởi. Trong đó có những trẻ đã được tiêm vắc xin phòng ngừa nhưng vẫn mắc bệnh.

Thứ sáu, 14/02/2014 - 04:40

Bình Thuận: Liên tiếp nhập viện vì nghi ngộ độc do ăn bánh mì
Bình Thuận: Liên tiếp nhập viện vì nghi ngộ độc do ăn bánh mì

Trong 3 ngày 11, 12 và 13/ 2, BVĐK An Phước (TP Phan Thiết, Bình Thuận) đã tiếp nhận cấp cứu 14 bệnh nhân ngộ độc thực phẩm nghi do ăn bánh mì nhiễm độc.

Thứ năm, 13/02/2014 - 09:54

Ấu trùng ruồi giấm “gặm thủng” ống tai
Ấu trùng ruồi giấm “gặm thủng” ống tai

(Dân trí) - Bị đau tai dữ dội, một phụ nữ Đài Loan đã phải vào viện cấp cứu và các bác sĩ đã gắp ra từ ống tai đầy máu của bà một con giòi (ấu trùng) ruồi giấm còn đang ngọ ngoạy.

Thứ năm, 13/02/2014 - 08:06

Gia cầm chết hàng loạt nghi do dịch cúm
Gia cầm chết hàng loạt nghi do dịch cúm

(Dân trí) - Trước tình hình dịch cúm gia cầm đang xuất hiện ở một số tỉnh thành, nhiều hộ chăn nuôi gà ở khu đông huyện Tuy Phước (Bình Định) rất hoang mang vì đàn gà đang lớn bình thường bỗng lăn đùng ra chết.

Thứ năm, 13/02/2014 - 07:39

Nguy cơ cúm A/H7N9 xâm nhập vào Việt Nam
Nguy cơ cúm A/H7N9 xâm nhập vào Việt Nam

(Dân trí) - Có ít nhất 3 ca nhiễm cúm A/H7N9 trên người ở tỉnh Quảng Tây (TQ) giáp với 4 tỉnh biên giới phía Bắc của Việt Nam, và Malaysia cũng đã ghi nhận một bệnh nhân bị nhiễm chủng cúm này nên nguy cơ vi rút cúm này xâm nhập vào nước ta là rất cao.

Thứ năm, 13/02/2014 - 06:23

Đà Nẵng can thiệp giảm tác hại lây nhiễm HIV
Đà Nẵng can thiệp giảm tác hại lây nhiễm HIV

(Dân trí) - Chiều ngày 13/2, UBND TP Đà Nẵng tổ chức Hội nghị tổng kết công tác phòng chống HIV/AIDS, tệ nạn ma túy mại, dâm năm 2013 và triển khai nhiệm vụ 2014.

Thứ năm, 13/02/2014 - 05:20