Các xét nghiệm trong bệnh đái tháo đường

Dân trí Có thể cần thời gian để các triệu chứng của bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) xuất hiện. Tuy nhiên, bác sĩ có thể phát hiện tình trạng bệnh ở giai đoạn đầu bằng cách thực hiện các xét nghiệm khác nhau.

Những xét nghiệm này có thể phát hiện các dạng bệnh ĐTĐ khác nhau, bao gồm ĐTĐ týp 1, týp 2 và ĐTĐ thai kỳ.

Bài viết mô tả các dạng bệnh ĐTĐ và các xét nghiệm phát hiện ra chúng, bao gồm cả quá trình và kết quả, cũng như các bộ dụng cụ xét nghiệm tại nhà và khi nào cần đi khám bác sĩ.

Các xét nghiệm trong bệnh đái tháo đường - 1

ĐTĐ týp 2

Các bác sĩ có thể sử dụng một số xét nghiệm khác nhau để phát hiện bệnh ĐTĐ týp 2. Ở người mắc bệnh này, cơ thể sản xuất insulin nhưng không thể sử dụng nó một cách hiệu quả.

Hemoglobin A1c

Một trong những xét nghiệm ĐTĐ phổ biến nhất là xét nghiệm A1c.

Bác sĩ cũng có thể gọi xét nghiệm này là xét nghiệm hemoglobin A1c, HbA1c hay xét nghiệm glycated hemoglobin. Nó đo sự gắn kết của các phân tử glucose (đường trong máu) với hemoglobin, một thành phần của hồng cầu.

Kết quả xét nghiệm A1c cho thấy mức đường huyết trung bình của một người trong 3 tháng. Nếu mức này cao hơn 5,7%, nó cho thấy có một lượng glucose cao bất thường nhất quán trong máu, theo Viện bệnh ĐTĐ, bệnh tiêu hóa và bệnh thận quốc gia(NIDDK) Mỹ.

Người bệnh không phải nhịn ăn trước xét nghiệm, và chỉ cần lấy một mẫu máu nhỏ.

Bác sĩ có thể chẩn đoán ĐTĐ chỉ dựa trên kết quả xét nghiệm A1c. Tuy nhiên, dạng ĐTĐ duy nhất mà xét nghiệm này có thể phát hiện là ĐTĐ týp 2.

Xét nghiệm glucose huyết tương lúc đói

Xét nghiệm glucose huyết tương lúc đói (FPG) yêu cầu người bệnh không được ăn hoặc uống trong 8 giờ trước khi lấy mẫu máu. Phòng khám thường sẽ lên lịch xét nghiệm vào buổi sáng sớm và xét nghiệm thường bao gồm lấy máu từ ngón tay, mà một số chuyên gia y tế gọi là "xét nghiệm chích máu ngón tay", hoặc lấy máu từ tĩnh mạch ở cánh tay.

Xét nghiệm glucose huyết tương ngẫu nhiên

Xét nghiệm glucose huyết tương ngẫu nhiên (RPG) cũng thường bao gồm chích máu ở ngón tay hoặc lấy máu từ tĩnh mạch cánh tay. Sự khác biệt chính giữa xét nghiệm này và xét nghiệm FPG là RPG không yêu cầu người bệnh phải nhịn ăn.

ĐTĐ týp 1

ĐTĐ týp 1 có thể khó chẩn đoán. Bệnh phát triển khi cơ thể không sản xuất đủ insulin, một hoóc-môn cần thiết để xử lý lượng đường trong máu.

Nếu không điều trị, ĐTĐ týp 1 có thể khiến mức đường huyết của người bệnh tăng rất cao. Điều trị bao gồm tiêm insulin.

Nếu bác sĩ nghi ngờ ĐTĐ týp 1, họ sẽ kiểm tra xem liệu người đó có đang gặp phải các triệu chứng của bệnh hay không, có thể bao gồm các triệu chứng cực kỳ mệt mỏi và giống như cúm.

Bác sĩ cũng có thể sử dụng các xét nghiệm sau:

• FPG: Xét nghiệm máu này cho biết cơ thể xử lý glucose tốt thế nào.

• Test dung nạp glucose đường uống: Đối với xét nghiệm này, người bệnh cần phải nhịn ăn và sau đó uống dung dịch có chứa glucose. Nhân viên y tế sau đó sẽ đo chỉ số đường huyết mỗi giờ trong 2 - 3 giờ.

• A1c: Xét nghiệm này cho biết mức đường huyết trung bình trong 3 tháng qua, nhưng kết quả có thể thấp không chính xác ở người ĐTĐ týp 1.

Nếu kết quả không đủ để kết luận, bác sĩ có thể yêu cầu làm bất kỳ xét nghiệm nào sau đây:

• C-peptide: Tuyến tụy sản xuất protein này cùng với insulin. Mức C-peptide trong máu thấp có thể gợi ý mức insulin thấp.

• Tự kháng thể insulin: Xét nghiệm này kiểm tra sự hiện diện của protein nhắm vào và phá hủy insulin.

• Tự kháng thể axit glutamic decarboxylase: Các bác sĩ sử dụng xét nghiệm này để kiểm tra sự hiện diện của các kháng thể có thể phá hủy các enzym trong các tế bào sản xuất insulin.

• Tự kháng thể liên quan insulinoma 2: Sự hiện diện của các kháng thể này cũng có thể chỉ ra rằng cơ thể đang tấn công các tế bào sản xuất insulin.

• Tự kháng thể bào tương tế bào tiểu đảo: Quỹ nghiên cứu bệnh ĐTĐ thiếu niên ước tính 80% những người mắc ĐTĐ týp 1 có loại kháng thể này.

• Vận chuyển kẽm 8: Xét nghiệm này xác định các kháng thể tiêu diệt tế bào beta sản xuất insulin.

Bác sĩ có thể chỉ đưa ra được chẩn đoán xác định sau khi xem kết quả của nhiều xét nghiệm trong số này.

ĐTĐ thai kỳ

Các bác sĩ thường sử dụng hai xét nghiệm để chẩn đoán ĐTĐ thai kỳ, xỷ ra ở phụ nữ mang thai.

Test glucose

Bác sĩ thường thực hiện xét nghiệm này ở khoảng tuần thai từ 24 đến 28, theo NIDDK. Đây thường là xét nghiệm đầu tiên cho bệnh tiểu đường thai kỳ.

Test glucose yêu cầu người mẹ uống nước chứa glucose. Một giờ sau, nhân viên y tế sẽ lấy máu để đo mức glucose.

Kết quả 135 mg/dl hoặc cao hơn có thể chỉ ra rằng cơ thể không xử lý được glucose một cách đúng đắn.

Để xác nhận chẩn đoán ĐTĐ thai kỳ, bác sĩ sẽ đề nghị xét nghiệm dung nạp glucose đường uống.

Xét nghiệm dung nạp glucose đường uống

Xét nghiệm này yêu cầu người mẹ nhịn ăn trong 8 giờ và sau đó lấy mẫu máu. Tiếp theo, người mẹ sẽ uống nước chứa glucose và nhân viên y tế sẽ lấy máu mỗi giờ một lần trong ít nhất 2 giờ.

Nếu mức đường huyết vẫn cao trong suốt thời gian này, điều dó có thể chỉ ra ĐTĐ thai kỳ.

Kiểm tra tại nhà

Có thể tự thực hiện một số xét nghiệm tại nhà. Bao gồm:

Xét nghiệm đường huyết

Bộ dụng cụ xét nghiệm tại nhà có thể đo đường huyết. Các thành phần cụ thể của các bộ dụng cụ có thể khác nhau, nhưng hầu hết bao gồm:

• dụng cụ để chích ngón tay

• que thử để lấy máu

• máy đo đường huyết để đánh giá mẫu và cho kết quả

Bác sĩ sẽ xác định mức đường huyết bình thường của một người, và cũng sẽ giải thích kết quả nào cho thấy cần có sự chăm sóc y tế.

Xét nghiệm ketone trong nước tiểu

Một loại xét nghiệm tại nhà khác đánh giá nước tiểu về sự hiện diện của ketone, chất mà cơ thể tạo ra khi giáng hóa chất béo để làm năng lượng. Ketone thường chỉ ra rằng cơ thể có quá ít insulin.

Hầu hết các hiệu thuốc bán những bộ dụng cụ này. Xét nghiệm bao gồm lấy nước tiểu, sau đó nhúng que thử được cung cấp vào nước tiểu. Nó sẽ cho thấy sự hiện diện của ketone.

Nếu ketone ở mức trung bình hoặc cao, thì người đó nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế.

Các kết quả

Theo NIDDK, sau đây là giới hạn chung của kết quả xét nghiệm bệnh tiểu đường. Các bác sĩ có thể sử dụng các giới hạn này khi xem xét chẩn đoán bệnh tiểu đường.

A1c

• bình thường: dưới 5,7%

• tiền ĐTĐ: 5,7 - 6,4%

• Bệnh ĐTĐ: 6,5% trở lên

FPG

• bình thường: 99 mg/dl hoặc thấp hơn

• tiền ĐTĐ: 100 - 125 mg/dl

• Bệnh ĐTĐ: 126 mg/dl hoặc cao hơn

RPG

Khi mức là 200 mg/dl hoặc cao hơn, người đó có thể bị ĐTĐ.

Tóm tắt

Bác sĩ hoặc nhân viên tư vấn về ĐTĐ được đào tạo có thể cung cấp thêm thông tin về các xét nghiệm và mục đích của chúng.

Hầu hết là xét nghiệm máu, mặc dù xét nghiệm ketone trong nước tiểu cũng có thể cho biết cơ thể có đủ insulin hay không.

Sau khi chẩn đoán, bác sĩ có thể sử dụng một số xét nghiệm này để theo dõi hiệu quả của phác đồ điều trị ĐTĐ ở người bệnh.

Cẩm Tú

Theo MNT

MỚI NHẤT
3.000 người được khám sàng lọc miễn phí bệnh đái tháo đường và bệnh lý tuyến giáp
3.000 người được khám sàng lọc miễn phí bệnh đái tháo đường và bệnh lý tuyến giáp

(Dân trí) - Ngày 17/7, Bệnh viện Trung ương Huế cho biết, đơn vị đang khám sàng lọc miễn phí cho hơn 3.000 trường hợp nghi ngờ bệnh đái tháo đường và bệnh lý tuyến giáp trên địa bàn từ ngày 16-26/7 ở 2 cơ sở của bệnh viện.

Thứ tư, 17/07/2019 - 10:59

Công bố nghiên cứu lớn nhất về bộ gen của người Việt: Nhiều bất ngờ lớn
Công bố nghiên cứu lớn nhất về bộ gen của người Việt: Nhiều bất ngờ lớn

(Dân trí) - Công trình “Nghiên cứu về bộ gen của người Việt” vừa được các nhà khoa học công bố cho thấy hệ gen người Việt có sự khác biệt so với hệ gen các quần thể người khác, thể hiện qua sự khác biệt lớn về tần suất xuất hiện của nhiều biến đổi di truyền.

Thứ tư, 17/07/2019 - 07:47

21 thực phẩm phụ nữ nên ăn ít nhất một lần mỗi tuần
21 thực phẩm phụ nữ nên ăn ít nhất một lần mỗi tuần

(Dân trí) - Tìm ra cách ăn uống lành mạnh có thể là một nhiệm vụ khó khăn. Có rất nhiều thông tin phức tạp (và đôi khi không chính xác) về thực phẩm và sức khỏe, và thực ra không có cách ăn nào là “tốt nhất”.

Thứ tư, 17/07/2019 - 07:44

Nước chanh có tốt cho sức khỏe không?
Nước chanh có tốt cho sức khỏe không?

(Dân trí) - Nếu hỏi một người sống lành mạnh về thói quen buổi sáng của họ, chắc chắn bạn sẽ nghe được điều gì đó về nước chanh.

Thứ tư, 17/07/2019 - 07:14

Hệ thống xạ trị hiện đại bậc nhất được đưa vào sử dụng ở Bệnh viện Ung bướu Nghệ An
Hệ thống xạ trị hiện đại bậc nhất được đưa vào sử dụng ở Bệnh viện Ung bướu Nghệ An

(Dân trí) - Ngày 16/7, tại Trung tâm Xạ trị & Y học hạt nhân, bệnh viện Ung bướu Nghệ An (BVUB NA) đã diễn ra lễ khai trương và vận hành “Hệ thống xạ trị Gia tốc Precise và Synergy Platform”.

Thứ tư, 17/07/2019 - 06:22

Bé gái 3 tuổi chết tức tưởi tại Bệnh viện Nhi Đồng 2
Bé gái 3 tuổi chết tức tưởi tại Bệnh viện Nhi Đồng 2

(Dân trí) - Vào viện cấp cứu trong tình trạng đau bụng quằn quại, ói nhưng bác sĩ khám sàng lọc không ghi nhận tình trạng cấp cứu chuyển sang khu điều trị trong ngày. Sau 4 giờ nhập viện, bệnh nhi tím tái toàn thân, nhịp tim rời rạc, tử vong trong sự bức xúc tột độ của gia đình.

Thứ tư, 17/07/2019 - 06:17

Xây dựng “Trung tâm xuất sắc” về tim mạch và ung bướu đầu tiên ở Việt Nam
Xây dựng “Trung tâm xuất sắc” về tim mạch và ung bướu đầu tiên ở Việt Nam

(Dân trí) - Ngày 17/7/2019, Tập đoàn Vingroup và Hệ thống Y tế Vinmec ký kết hợp tác với Đại học Pensylvania (PENN – Top 8 đại học tinh hoa hàng đầu nước Mỹ) nhằm xây dựng các chuyên khoa tim mạch và ung bướu Vinmec trở thành Trung tâm xuất sắc (Center of Excellence – COE) về tim mạch và ung bướu.

Thứ tư, 17/07/2019 - 05:30

Không thể tùy tiện chọn Cà gai leo để hỗ trợ điều trị bệnh gan
Không thể tùy tiện chọn Cà gai leo để hỗ trợ điều trị bệnh gan

(Dân trí) - Cà gai leo là cây thuốc đặc biệt cấp quốc gia, đã được nhiều nghiên cứu chứng minh có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm gan virus, xơ gan, giúp giải độc và bảo vệ tế bào gan hiệu quả. Đi cùng với cà gai leo, tiêu chuẩn GACP được nhắc đến như một tiêu chí không thể thiếu khi lựa chọn. Vậy cà gai leo đạt chuẩn GACP và cà gai leo thông thường khác nhau ra sao?

Thứ tư, 17/07/2019 - 04:00

Phát hiện vi khuẩn tụ cầu trong thức ăn ở đám cưới làng quê gây ngộ độc 64 người
Phát hiện vi khuẩn tụ cầu trong thức ăn ở đám cưới làng quê gây ngộ độc 64 người

(Dân trí) - Chiều 16/7, ông Hoàng Văn Đức, Chánh Văn phòng Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế cho hay qua lấy mẫu xét nghiệm ở vụ ngộ độc tập thể đám cưới ở thôn Hiền Sỹ, xã Phong Sơn, huyện Phong Điền, đã phát hiện ra vi khuẩn tụ cầu là nguyên nhân chính gây thức ăn nhiễm độc.

Thứ ba, 16/07/2019 - 06:20

Đau đầu kéo dài, coi chừng phình mạch máu não
Đau đầu kéo dài, coi chừng phình mạch máu não

(Dân trí) - Sau hơn 1 tháng đau đầu âm ỉ, nữ bệnh nhân đột ngột đau dữ dội, choáng phải nhập viện cấp cứu. Bác sĩ phát hiện bệnh nhân có túi phình khổng lồ ở động mạch cảnh trong, bằng phương pháp phẫu thuật bắc cầu động mạch não, người bệnh đã tránh được nguy cơ tử vong.

Thứ ba, 16/07/2019 - 05:52

Kịp thời cứu sống bé trai 19 tháng tuổi bị hóc dị vật thanh quản
Kịp thời cứu sống bé trai 19 tháng tuổi bị hóc dị vật thanh quản

(Dân trí) - Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh vừa tiến hành cấp cứu, cứu sống một bệnh nhân nhi 19 tháng tuổi bị hóc dị vật thanh quản. Đây là trường hợp học dị vật rất may mắn được cứu sống kịp thời.

Thứ ba, 16/07/2019 - 05:51

Cách chữa nấc ngay lập tức tại nhà
Cách chữa nấc ngay lập tức tại nhà

(Dân trí) - Nấc chỉ thuần túy là sự co thắt cơ không tự ý. Tuy nhiên, nó có thể là một trong những thứ khó chịu nhất và đôi khi là đau đớn mà một người có thể gặp phải.

Thứ ba, 16/07/2019 - 11:22

ĐÁNG QUAN TÂM
Bơi lội đốt cháy bao nhiêu calo?
Bơi lội đốt cháy bao nhiêu calo?

(Dân trí) - Nếu bạn đã từng nhảy xuống bể bơi để tập cardio, bạn sẽ nhận thấy bơi tiêu tốn nhiều sức lực hơn chạy bộ và đạp xe đến mức nào.

Thứ ba, 16/07/2019 - 06:36

Bạc Liêu: Dự án Bệnh viện Y học cổ truyền 8 năm vẫn… chờ vốn
Bạc Liêu: Dự án Bệnh viện Y học cổ truyền 8 năm vẫn… chờ vốn

(Dân trí) - Dự án Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Bạc Liêu được cho là đã “manh nha” khoảng 8 năm qua nhưng cho đến nay vẫn chưa thấy đâu.

Thứ ba, 16/07/2019 - 06:26

Bình Định: Bộ Y tế yêu cầu báo cáo vụ sản phụ tử vong sau sinh mổ
Bình Định: Bộ Y tế yêu cầu báo cáo vụ sản phụ tử vong sau sinh mổ

(Dân trí) - Ngày 15/7, Bộ Y tế yêu cầu Sở Y tế tỉnh Bình Định báo cáo quá trình theo dõi, chăm sóc, xử trí của Trung tâm y tế huyện Tây Sơn đối với sản phụ Võ Thị Bích L. (26 tuổi, trú xã Vĩnh Thịnh, huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định) tử vong trước trưa 18/7.

Thứ ba, 16/07/2019 - 06:23

Trầm cảm - căn bệnh đáng báo động của xã hội hiện đại
Trầm cảm - căn bệnh đáng báo động của xã hội hiện đại

(Dân trí) - Những năm trở lại đây, căn bệnh trầm cảm ngày càng phổ biến. Nhiều người còn xem đây là căn bệnh của xã hội hiện đại khi cuộc sống ngày nay có quá nhiều thứ khiến con người bị căng thẳng, lo lắng.

Thứ ba, 16/07/2019 - 05:00

Cần Thơ: Lần đầu tiên phẫu thuật cầu nối động mạch vành không dùng tuần hoàn ngoài cơ
Cần Thơ: Lần đầu tiên phẫu thuật cầu nối động mạch vành không dùng tuần hoàn ngoài cơ

(Dân trí) - Chiều 15/7, bác sĩ Phạm Thanh Phong – Phó giám đốc Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ cho biết: Ê kíp phẫu thuật tim của Bệnh viện vừa thực hiện thành công phẫu thuật cầu nối chủ - vành không sử dụng máy tuần hoàn ngoài cơ thể cho 2 bệnh nhân hẹp nặng nhiều nhánh động mạch vành dưới sự hỗ trợ chuyên môn của Khoa Hồi sức – Phẫu thuật tim BV Chợ Rẫy.

Thứ hai, 15/07/2019 - 06:25

Vụ hàng trăm người nhập viện sau ăn đám cưới: Tạm dừng hoạt động 2 cơ sở phục vụ tiệc cưới
Vụ hàng trăm người nhập viện sau ăn đám cưới: Tạm dừng hoạt động 2 cơ sở phục vụ tiệc cưới

(Dân trí) - Quá trình kiểm tra đột xuất 2 cơ sở phục vụ tiệc cưới nghi để xảy ra hai vụ ngộ độc thực phẩm tại huyện Buôn Đôn và Krông Búk (tỉnh Đắk Lắk) cơ quan chức năng phát hiện cơ sở này đều không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc thực phẩm phục vụ và đã tạm dừng hoạt động để tiếp tục làm rõ vụ việc.

Thứ hai, 15/07/2019 - 06:23

Sản phụ sinh 3 hiếm gặp tại Huế
Sản phụ sinh 3 hiếm gặp tại Huế

(Dân trí) - Ngày 15/7 theo tin từ Bệnh viện Trung ương Huế cho biết một ca sinh 3 hiếm gặp, tỷ lệ 1/8.000 vừa được đơn vị chăm sóc, sản phụ đã sinh thường và sinh đẻ 3 con thành công.

Thứ hai, 15/07/2019 - 01:08

Vụ giữ thai dị dạng, mẹ con sản phụ tử vong: Bộ Y tế yêu cầu báo cáo
Vụ giữ thai dị dạng, mẹ con sản phụ tử vong: Bộ Y tế yêu cầu báo cáo

(Dân trí) - Liên quan đến vụ sản phụ G. (xã Thạch Đồng, huyện Thạch Thành, Thanh Hóa) quyết giữ thai dị dạng, đến tuần thứ 40 thì cả hai mẹ con đều tử vong, Bộ y tế đã có Công văn gửi Sở Y tế Thanh Hóa yêu cầu báo cáo sự việc.

Thứ hai, 15/07/2019 - 11:14

Bé Bình An và mẹ ung thư giai đoạn cuối được ra viện
Bé Bình An và mẹ ung thư giai đoạn cuối được ra viện

(Dân trí) - Sáng 15/7, chị Nguyễn Thị Liên từ Bệnh viện K sang Bệnh viện Phụ sản Trung ương đón con. Hôm nay, hai mẹ con chị sẽ được về nhà ở Hà Nam, sau hành trình 55 ngày sinh tử.

Thứ hai, 15/07/2019 - 11:13

Chuyên gia dinh dưỡng cho biết 5 việc cần làm để giảm cân hiệu quả
Chuyên gia dinh dưỡng cho biết 5 việc cần làm để giảm cân hiệu quả

(Dân trí) - Chuyên gia dinh dưỡng nổi tiếng người Anh Rudi Mauer đã liệt kê 5 cách mà bạn có thể làm để giảm cân hiệu quả mà không gây hại cho sức khỏe.

Thứ hai, 15/07/2019 - 07:39

14 thực phẩm làm sạch gan
14 thực phẩm làm sạch gan

Ăn các loại thực phẩm sau là cách tốt nhất để giữ cho gan khỏe mạnh. Có thể kết hợp các loại thực phẩm dưới đây vào chế độ ăn của bạn để làm sạch gan.

Thứ hai, 15/07/2019 - 07:07

Sai lầm khi bù nước cho cơ thể
Sai lầm khi bù nước cho cơ thể

Một tỷ lệ lớn cơ thể của chúng ta được tạo thành từ nước, do đó luôn đảm bảo đủ nước cho cơ thể là điều cần thiết để có một sức khỏe tốt. Tuy nhiên, không phải cứ uống nước vào là đủ, một số sai lầm khi bù nước cho cơ thể sẽ phản tác dụng.

Thứ hai, 15/07/2019 - 07:00