Thứ hai, 26/08/2019 - 20:00

Dân đổ xô đi săn bắt loài côn trùng cực độc, ăn một con có thể chết người

Dân trí

BS Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) cảnh báo tình trạng người dân đổ xô đi bắt sâu ban miêu (nhìn giống bọ xít) để bán cho thương lái. Trong khi đây là loài côn trùng cực độc, tiếp xúc hô hấp, qua da đều có thể gây ngộ độc. Nếu tiếp xúc qua đường tiêu hoá (ăn phải), bệnh nhân có thể chết vì một con sâu ban miêu.

Chất cực độc gây suy thận, suy gan, hoại tử ruột

Trong những ngày gần đây, tại tỉnh Kon Tum và nhiều địa phương xuất hiện việc thương lái thu mua bọ cánh cứng hay còn gọi là sâu đậu, bọ ban miêu với giá cao từ 1 - 2 triệu đồng/kg. Trước việc bán sâu được tiền, không ít người bỏ công săn lùng trong đó có cả trẻ em mà bất chấp cảnh báo sâu ban miêu rất độc.

BS Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm chống độc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, Trung tâm từng tiếp nhận bệnh nhân cấp cứu vì đau bụng rát miệng họng, nôn ra máu, thiểu niệu suy thận do ăn bọ cánh màu vàng đen thường có ở cây ngô, cây đậu.

Dân đổ xô đi săn bắt loài côn trùng cực độc, ăn một con có thể chết người - 1

Sâu ban miêu (bên trái) và bọ xít thường rất dễ bị nhầm lẫn. Ăn phải sâu ban miêu cực độc. Thậm chí chỉ tiếp xúc da, qua đường hô hấp cũng gây ngộ độc.

Đó là trường hợp hai chị em ruột ở Thanh Hoá khi bắt được bọ cánh ở cây ngô đã rang lên ăn, chỉ sau ăn khoảng 20 – 30 phút xuất hiện đau rát cổ họng, đau bụng, nôn mửa, nôn ra dịch máu, đại tiện phân lỏng.

Một trường hợp khác ở Hoà Bình, khi bắt được số lượng lớn bọ xít có vằn đỏ  ở trên cây đã cùng bạn ăn nhậu. Chỉ sau 30 phút ăn loài bọ này, bệnh nhân thấy nóng rát vùng cổ buồn nôn và nôn, đi ngoài phân sệt, kèm theo đau cơ nhiều.

BS nguyên cho biết, qua khai thác người nhà bệnh nhân về hình dạng con bọ xít, cùng với các biểu hiện ngộ độc rất giống với ngộ độc độc tố của sâu ban miêu.

"Ngộ độc sâu ban miêu là ngộ độc gặp không nhiều nhưng rất nặng nề. Hầu hết bệnh nhân tiếp xúc qua đường tiêu hoá bị tổn thương đa tạng, suy đa tạng, tỉ lệ tử vong đến hơn 50%. Các bệnh nhân ngộ độc sâu ban miêu thường bị tổn thương đa cơ quan, tụt huyết áp, suy hô hấp. Xét nghiệm máu cho thấy trong máu bị nhiễm axit nặng, tổn thương cơ và suy thận, suy gan", BS Nguyên cảnh báo.

Độc tố của sâu ban miêu là cantharidin, rất độc, gây huỷ hoại protein. Khi vào cơ thể, qua đường tiêu hoá sẽ gây tình trạng ngộ độc nặng nhất, gây tổn thương dạ dày ruột, đau bụng nôn mửa, chảy máu đường tiêu hoá, hoại tử ruột, tổn thương tất cả cơ quan cơ thể, thận, gan, máu.

Còn nếu tiếp xúc đường da (dùng tay bắt trực tiếp số lượng lớn), đường hô hấp (mở bao đựng sâu ra hít phải) cũng gây tình trạng dị ứng trầm trọng, nhất là những người da mỏng, có vị trí vết thương, tiếp xúc nhiều với sâu ban miêu; hơi độc khiến mắt cay, bỏng rát.

Độc tố của sâu ban miêu có thể tiết ra (giống kiến ba khoang), nếu tay cầm và quyệt vào mắt, rụi mắt sẽ gây bỏng rát, tổn thương giác mạc.

Vì sao côn trùng độc lại được thu mua?

Theo BS Nguyên, sâu ban miêu có tên khoa học là Cantharis vesicatoria là loại côn trùng cực độc. Thực chất là nhiều thứ sâu có cánh cứng, màu xanh lục biếc, dài khoảng 15 - 20mm, ngang 4 - 6mm. Có đầu hình tim, có rãnh dọc ở giữa, râu đen hình sợi. Thân có 11 đốt, giữa đầu và thân có một chỗ thắt lại. Phía trên 2 cánh màu đen có các chấm màu vàng hoặc màu đỏ nhạt; hoặc thân màu vàng với các điểm hay các dải ngang màu đen.

BS Nguyên cảnh báo người dân không nên đi bắt sâu độc để phòng ngộ độc, tuyệt đối không ăn sâu ban miêu vì nó rất dễ nhầm lẫn với các loại bọ xít khác như bọ xít nhãn, bọ xít lúa người dân vẫn bắt để ăn. 

Theo BS Nguyên, bọ xít có nhiều loài, trong đó cũng nhiều loài có thể có chất độc. Thông tin y học về độc tính của các loài sâu, bọ xít hiện nay còn ít. Do đó có rất ít loài sâu, bọ xít được khoa học chứng minh là an toàn để ăn. Độc tố của sâu ban miêu cũng không bị phân huỷ ở nhiệt độ nấu ăn thông thường. Vì thế, tuyệt đối không nên ăn sâu ban miêu, kể cả dạng thuốc có sâu ban miêu vì cực độc.

Nếu bà con đi bắt sâu cần đeo kính, khẩu trang, đeo găng, mặc quần áo dài. Tránh hạn chế tiếp xúc da với sâu ban miêu, kể cả qua đường hơi thở. Nếu tiếp xúc với sâu ban miêu bị chất độc gây bỏng rát, đỏ rộp da, mắt cần rửa da bằng nước, rửa mắt liên tục bằng nước sạch, chớp mắt liên tục rồi đến viện kiểm tra.

"Hành động đi bắt sâu ban miêu rất nguy hiểm do nhiều nguy cơ ngộ độc. Người dân nên cảnh giác trước hiện tượng lạ, thương lái thu gom sâu độc và phải rất thận trọng khi tiếp xúc, bắt loài côn trùng này", BS Nguyên cảnh báo.

Hồng Hải