1. Dân trí   ›  
  2. Sức khỏe   ›  
Chủ nhật 30/06/2019 - 06:21

PUR: Test quý để lượng giá mức độ ung thư tiền liệt

Chia sẻ
Dân trí Ung thư tuyến tiền liệt đứng thứ ba trong các ung thư của nam giới. Bệnh thường tiến triển chậm và khá lành tính, cho nên nhiều bệnh nhân có thể sống chung, không cần điều trị gì suốt đời, và chỉ một số ít ca ung thư tiền liệt thể di căn, xâm lấn mới phải điều trị triệt để.

Tiếc rằng, bác sĩ lâm sàng rất khó xác định được khối ung thư phát triển mức nào, xâm lấn hay chưa, để quyết định điều trị hợp lý. Mới đây, các nhà nghiên cứu tại ĐH East Anglia và Bệnh viện ĐH Norfolk- Norwich, Anh, phát triển một xét nghiệm nước tiểu để đánh giá giai đoạn ung thư tiền liệt tuyến: PUR (prostate urine risk test).

PUR: Test quý để lượng giá mức độ ung thư tiền liệt - 1
Giải phẫu tuyến tiền liệt

Tuyến tiền liệt, nhiếp hộ tuyến, là một tuyến hỗn hợp nội và ngoại tiết, nằm phía dưới bàng quang. Tuyến có hình chóp nón, đáy ở phía trên và đỉnh ở dưới, ở giữa có niệu đạo chạy qua. Kích thước: rộng 4 cm, cao 3 cm, dày 2 cm, thể tích khoảng 20 cm3, trọng lượng trung bình là 18 gam.

PUR: Test quý để lượng giá mức độ ung thư tiền liệt - 2

Vì tuyến tiền liệt bao quanh một phần niệu đạo và tuyến tiền liệt cũng là một tuyến hỗn hợp, tiết hóc-môn vào máu và chất dịch cấu phần của tinh dịch theo ống dẫn tinh vào niệu đạo, nên những bệnh lý của tuyến tiền liệt cũng có thể làm rối loạn chức năng tiết niệu và sinh dục như tiểu nhắc, tiểu láu, tiểu buốt, bí tiểu, rối loạn cương dương, đau khi xuất tinh….

Ung thư tiền liệt tuyến

Ung thư tuyến tiền liệt đúng thứ ba trong các ung thư ở đàn ông sau ung thư phổi và ung thư đại trực tràng. Bệnh thường khởi phát ở tuổi trên 40, và tăng dần theo tuổi. Bệnh thường tiến triển chậm và khá lành tính, cho nên nhiều bệnh nhân có thể sống chung, không cần điều trị gì suốt đời, và qua mổ tử thi có đến 80% người trên 70 tuổi có bệnh ung thư tuyến tiền liệt tiềm ẩn nhưng chết vì những bệnh lý khác như tim mạch, đột quỵ, đái tháo đường…

PUR: Test quý để lượng giá mức độ ung thư tiền liệt - 3

Để chẩn đoán xác định ung thư tiền liệt, bác sĩ lâm sàng phải tuần tự theo các bước sau: (1) Thăm khám trực tràng (digital rectal examination, DRE); (2) Siêu âm để xác định kích thước và cấu trúc tuyến tiền liệt; (3) Sử dụng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như CT scan, MRI hoặc PET scan; (4) Xét nghiêm PSA (prostate specific antigen); và (5) Sinh thiết mô tuyến tiền liệt để làm tiêu bản phân tích tế bào học.

Phân loại, và đánh giá ung thư tiền liệt

Cũng như các loại ung thư khác, ung thư tiền liệt cũng có nhiều giai đoạn còn nằm tại chổ, di căn ra hạch và di căn nhiều nơi trong cơ thể. Do đó, xác định giai đoạn của ung thư là rất quan trọng để đánh giá và lựa chọn phương cách điều trị cho bệnh nhân. Hiện nay, hệ thống phân loại TNM (Tumor/Nodes/Metastasis) của Ủy ban chung về Ung thư Hoa Kỳ (American Joint Committee on Cancer,  AJCC) được sử dụng phổ biến nhất. Theo TNM, ung thư tiền liệt có 4 giai đoạn lâm sàng: T1 và T2 khối ung thư còn chỉ nằm trong tuyến tiền liệt, T3 và T4 có nghĩa là tế bào ung thư đã di căn sang nơi khác.

PUR: Test quý để lượng giá mức độ ung thư tiền liệt - 4

Ngoài ra, bác sĩ lâm sàng còn có thể sử dụng thêm các thủ pháp khác như CT scan, Scintigraphy, MRI, Sinh thiết… để xem xét và đánh giá chuẩn xác hơn.

Sau khi sinh thiết xác nhận ung thư, một bước quan trọng tiếp theo là xác định mức độ phát triển của bệnh, và mức độ xâm lấn của tế bào ung thư. Số lượng tế bào ung thư là chỉ điểm cho thấy mức độ xâm lấn và lan tràn của căn bệnh. Thang đo phổ biến của ung thư tiền liệt là điểm Glory, dao động từ 2 (không xâm lấn) đến 10 (xâm lấn tối đa).

Điều trị ung thư tuyến tiền liệt

Tùy theo giai đoạn phát triển của ung thư, có các phương cách điều trị sau:

* Chưa điều trị, theo dõi chặt chẽ

Áp dụng với các trường hợp ung thư tuyến tiền liệt có nguy cơ thấp, phát triển chậm.

* Liệu pháp giảm sản xuất hóc-môn testosterone. 

Ung thư tuyến tiền liệt được testosterone và DHT (dihydrotestosterone) kích thích phát triển. Do đó, ở giai đoạn đầu cần thuốc giảm các hóc-môn này. 

* Xạ trị tiêu diệt các tế bào ung thư. 

* Hóa trị: hóa chất tiêm, hoặc uống để tiêu diệt các tế bào ung thư. 

* Phẫu thuật

Nhiều phương cách phẫu thuật được áp dụng như mổ hở, mổ nội soi, phẫu thuật lạnh, dùng sóng cao tần…. để đóng băng và tiêu diệt tế bào ung thư.

* Liệu pháp miễn dịch

Sử dụng hệ thống miễn dịch của cơ thể để chống lại các tế bào ung thư. 

PUR: xét nghiệm đánh giá mức độ ung thư

Trên lâm sàng, một khó khăn cho bác sĩ là rất khó xác định được khối ung thư lúc nào và đã xâm lấn hay chưa, để quyết định điều trị tích cực.

Mới đây, các nhà nghiên cứu tại ĐH East Anglia và Bệnh viện ĐH Norfolk- Norwich, Anh, phát triển một xét nghiệm nước tiểu để đánh giá giai đoạn ung thư tiền liệt tuyến: PUR (prostate urine risk test): Nhóm nghiên cứu đã sử dụng học máy tính để đánh giá biểu hiện gen trong 537 mẫu nước tiểu được thu thập từ các nam giới. Ở 167 gen trong các mẫu nước tiểu của các đối tượng không tiểu tế bào, các nhà nghiên cứu tìm thấy một tổ hợp toán học gồm 35 gen khác nhau, được sử dụng làm “chữ ký” rủi ro của PUR. Thử nghiệm mới sử dụng bốn “chữ ký” PUR để đánh giá nhóm rủi ro và nhóm không ung thư, cho phép các bác sĩ biết liệu đối tượng có nguy cơ thấp, trung bình hoặc cao. Theo Tiến sĩ Daniel Brewer, Giảng viên cao cấp Đại học East Anglia, điểm của các đối tượng sẽ quyết định thái độ điều trị: điểm cao, cần điều trị sớm hơn và điểm thấp, cần theo dõi, điều trị sau, hoặc không điều trị gì,

Đôi điều bàn luận

Trước một bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt, bác sĩ lâm sàng phải đối mặt với hai lựa chọn khó khăn: một điều trị ung thư ngay mặc dù có tác dụng phụ, nguy cơ tiềm ẩn; và hai là chờ xem khối u phát triển nhanh hay chậm để quyết định điều trị hay không.

Hiện nay, với cách lượng giá bệnh bằng xét nghiệm PSA, chẩn đoán hình ảnh và sinh thiết tuyến tiền liệt, có đến đến 75% nam giới có mức PSA tăng lại âm tính với ung thư tuyến tiền liệt khi thực hiện sinh thiết, thì việc phát triển xét nghiệm PUR này sẽ giúp hạn chế bớt sinh thiết ban đầu không cần thiết và quan trọng hơn là giúp bác sĩ lâm sàng lượng giá đúng mức độ phát triển của ung thư, xác định sớm đã xâm lấn hay chưa để đưa ra hướng điều trị thích hợp.

Cái hay lớn nhất ở đây là các nhà nghiên cứu đã phát triển một xét nghiệm nước tiểu mới, hiện đại, nhưng đơn giản và không xâm lấn (non-invasive) giúp bác sĩ điều trị xác định giai đoạn ung thư tuyến tiền liệt (di căn, xâm lấn) để giảm bớt điều trị “quá mức ”, không cần thiết cho những trường hợp ung thư còn “tại chỗ”, không xâm lấn, ít nguy cơ (low risk) vốn chiếm đa số bệnh nhân. Tuy không thành viên nghiên nghiên cứu, Tiến sĩ Durado Brooks, Phó Chủ tịch can thiệp ung thư của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, ACA, cho rằng nghiên cứu này "thực sự hấp dẫn" (really intriguing).

Cần lưu ý rằng, PUR dù là xét nghiệm hiện đại, “y khoa AI”, nhưng dùng để lượng giá mức độ phát triển hay giai đoạn của ung thư tiền liệt tuyến, giúp bác sĩ lâm sàng quyết định có điều trị tích cực hay không; và những thủ thuật thăm khám, xét nghiệm trước đây vẫn giữ nguyên giá trị chẩn đoán của nó.

TS.BS Trần Bá Thoại

Uỷ viên BCH Hội Nội tiết Việt Nam

Chia sẻ
In bài viết này

MỚI NHẤT

Bất thường bé sơ sinh tử vong với vết thương dài trên cổ
Bất thường bé sơ sinh tử vong với vết thương dài trên cổ

(Dân trí) - Một bé sơ sinh ở Hà Tĩnh vừa tử vong với vết thương dài ở trên cổ. Cho rằng cái chết của cháu bé còn khuất tất, phía gia đình đã yêu cầu làm rõ.

Thứ hai, 01/07/2019 - 07:42

Trái tim lớn hơn ngón tay cái hồi sinh sau 2 lần phẫu thuật
Trái tim lớn hơn ngón tay cái hồi sinh sau 2 lần phẫu thuật

(Dân trí) - Cặp song sinh bất đắc dĩ phải chào đời khi mới được 30 tuần tuổi thai kỳ, một trong 2 bé bị bệnh tim rất nặng. Trước nguy cơ bé có thể tử vong bất kỳ lúc nào, bác sĩ phải 2 lần phẫu thuật, hồi sinh cho trái tim chỉ lớn hơn ngón tay cái người lớn.

Thứ hai, 01/07/2019 - 05:21

Cần Thơ: Cứu sống bệnh nhân bị khối u màng não khổng lồ
Cần Thơ: Cứu sống bệnh nhân bị khối u màng não khổng lồ

(Dân trí) - Các bác sĩ ở của bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ vừa phối hợp thực hiện điều trị tắc mạch cho bệnh nhân trước khi phẫu thuật khối u màng não khổng lồ cho bệnh nhân.

Thứ hai, 01/07/2019 - 02:19

Phạt công ty sản xuất đông trùng hạ thảo 150 triệu đồng
Phạt công ty sản xuất đông trùng hạ thảo 150 triệu đồng

(Dân trí) - Không xuất trình được các giấy tờ liên quan đến sản phẩm khi bị kiểm tra, Công ty Cổ phần Đông Trùng Hạ Thảo tại TPHCM đã bị cơ quan chức năng xử phạt 150 triệu đồng. Công ty này còn bị buộc phải thu hồi các sản phẩm vi phạm, buộc xóa quảng cáo không đúng quy định.

Thứ hai, 01/07/2019 - 01:56

Khoa học phát hiện phương pháp điều trị ung thư mới
Khoa học phát hiện phương pháp điều trị ung thư mới

(Dân trí) - Nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Oregon đã phát triển phương pháp chống ung thư hoàn toàn mới.

Thứ hai, 01/07/2019 - 06:41

Có thuốc trị dứt điểm bệnh viêm xoang?
Có thuốc trị dứt điểm bệnh viêm xoang?

Tôi bị viêm xoang mạn tính nên quanh năm khó chịu vùng mũi xoang. Đặc biệt là khi thời tiết thay đổi, cơn xoang cấp khiến tôi rất mệt. Tôi đã đi khám, điều trị nhiều nơi nhưng bệnh không khỏi. Gần đây, tôi xem trên mạng xã hội thấy quảng cáo có những bài thuốc chữa khỏi dứt điểm bệnh này. Xin hỏi điều này có đúng không?

Thứ hai, 01/07/2019 - 06:35

Nôn nghén có nên dùng thuốc Ðông y?
Nôn nghén có nên dùng thuốc Ðông y?

Vợ em có thai lần đầu, sang tháng thứ hai nôn nghén rất dữ. Em nghe nói có thể dùng thuốc Đông y trị nôn nhưng cũng lo không rõ có ảnh hưởng đến thai không?

Thứ hai, 01/07/2019 - 06:30

Bị đánh vỡ hộp sọ, nạn nhân may mắn thoát chết
Bị đánh vỡ hộp sọ, nạn nhân may mắn thoát chết

(Dân trí) - Chỉ vì mâu thuẫn trong sinh hoạt thường ngày, nam bệnh nhân 37 tuổi bị đối phương đánh vỡ hộp sọ nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Các bác sĩ đã phẫu thuật cấp cứu lấy ra nhiều mảnh xương sọ vỡ nham nhở và lượng lớn máu tụ ngoài màng cứng.

Thứ hai, 01/07/2019 - 02:20

Nam bệnh nhân mang khối u to như quả bóng trong lồng ngực
Nam bệnh nhân mang khối u to như quả bóng trong lồng ngực

(Dân trí) - Nhập viện trong tình trạng đau nhiều ở đỉnh lồng ngực trái và vùng vai, cổ… người đàn ông 54 tuổi được xác định bị khối u trung thất khổng lồ. Các bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật mở lồng ngực bóc tách thành công khối u to như quả bóng cho người bệnh.

Chủ nhật, 30/06/2019 - 05:00

Vì sao gần như chỉ nam giới mới sở hữu “bụng bia”?
Vì sao gần như chỉ nam giới mới sở hữu “bụng bia”?

(Dân trí) - Vì sao gần như chỉ có nam giới mới có hiện tượng “bụng bia”? Và liệu bia có phải là thủ phạm tạo ra kiểu bụng to bất thường này?

Chủ nhật, 30/06/2019 - 01:04

Đình chỉ lưu hành, thu hồi trên toàn quốc một loạt sản phẩm mỹ phẩm
Đình chỉ lưu hành, thu hồi trên toàn quốc một loạt sản phẩm mỹ phẩm

(Dân trí) - Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa có văn bản về việc đình chỉ lưu hành, thu hồi trên toàn quốc đối với các sản phẩm mỹ phẩm Magic Hair Serum, Bọt rửa phụ khoa Navirento, sản phẩm trị chấy Jecogo, Sữa tắm dầu tràm Organic Cajeput Baby Wash, Medidao, Serum CurmineClear Max.

Chủ nhật, 30/06/2019 - 06:55

Trẻ thủng ruột do nuốt xương gà trong buổi liên hoan lớp
Trẻ thủng ruột do nuốt xương gà trong buổi liên hoan lớp

Nuốt phải xương gà trong buổi liên hoan lớp, nhưng phải sau đó một tháng, mảnh xương đâm thủng đại tràng sigma vào trong ổ bụng khiến trẻ phải nhập viện cấp cứu.

Chủ nhật, 30/06/2019 - 06:28

ĐÁNG QUAN TÂM

Bệnh viện Đa khoa Thành phố Cần Thơ lý giải việc hàng trăm thiết bị y tế tốt tồn kho
Bệnh viện Đa khoa Thành phố Cần Thơ lý giải việc hàng trăm thiết bị y tế tốt tồn kho

(Dân trí) - Những ngày qua có thông tin rằng Bệnh viện Đa khoa thành phố (ĐKTP) Cần Thơ còn 273 thiết bị y tế đang lưu kho, trị giá trên 33 tỷ đang “trùm mền” gây lãng phí. Tuy nhiên, lãnh đạo Bệnh viện ĐKTP Cần Thơ lại cho rằng, đây là số thiết bị dự phòng để đảm bảo hoạt động liên tục khi có nhu cầu tăng, thay thế các thiết bị khác.

Thứ bảy, 29/06/2019 - 09:41

Cậu bé 15 tuổi đi làm thuê bị điện giật bỏng 70% cơ thể
Cậu bé 15 tuổi đi làm thuê bị điện giật bỏng 70% cơ thể

(Dân trí) - Trong lúc đi làm phụ dựng mái che nhà, cháu Vũ đã bị điện giật bất tỉnh tại chỗ, cơ thể bị bỏng nặng 70% cơ thể.

Thứ bảy, 29/06/2019 - 09:32

Món ăn, thuốc quý giúp “tinh binh” khỏe mạnh
Món ăn, thuốc quý giúp “tinh binh” khỏe mạnh

Nếu một quý ông có tinh trùng yếu, thì đây chưa hẳn là nguyên nhân gây vô sinh mà chỉ là khó thụ thai. Để chữa bệnh yếu tinh trùng, có thể dùng các món ăn và bài thuốc sau:

Thứ bảy, 29/06/2019 - 06:58

Thời điểm tập thể dục tốt cho sức khỏe
Thời điểm tập thể dục tốt cho sức khỏe

Cuộc sống bận rộn khiến chúng ta phải luôn tận dụng mọi lúc rảnh rỗi để tập luyện.

Thứ bảy, 29/06/2019 - 06:52

Nổi da gà với hình ảnh bảo vệ bị cọc sắt đâm dính chặt tay vào tường rào
Nổi da gà với hình ảnh bảo vệ bị cọc sắt đâm dính chặt tay vào tường rào

(Dân trí) - Trong lúc leo lên cổng cơ quan để treo cờ, một bảo vệ tại Viện KSND thị xã An Nhơn (tỉnh Bình Định) sẩy chân té ngã, bị cọc sắt lớn đâm xuyên thủng, nằm dọc cẳng tay trái, không thể gỡ ra được. Bác sĩ yêu cầu cưa cọc sắt đang dính chặt cứng trong tay và đưa đến bệnh viện để phẫu thuật.

Thứ bảy, 29/06/2019 - 06:38

Khám phá 10 bí quyết “khỏe hơn tuổi của mình” từ Ngô Thanh Vân
Khám phá 10 bí quyết “khỏe hơn tuổi của mình” từ Ngô Thanh Vân

(Dân trí) - Không chỉ liên tục chinh phục những đỉnh cao trong sự nghiệp và vươn xa ra thế giới, Ngô Thanh Vân còn khiến công chúng ngưỡng mộ bởi sở hữu vẻ đẹp "không tuổi", lúc nào cũng căng tràn sức sống dù đã chính thức bước vào tuổi 40. Cùng khám phá 10 bí quyết đã giúp Ngô Thanh Vân lúc nào cũng tự tin "khoẻ hơn tuổi của mình".

Thứ bảy, 29/06/2019 - 05:27

Mẹ đầu tư nấu nướng, con vẫn kém hấp thu: vì sao?
Mẹ đầu tư nấu nướng, con vẫn kém hấp thu: vì sao?

(Dân trí) - Sự đầu tư của mẹ vào bữa ăn dặm của con có thể trở nên vô nghĩa nếu thiếu một chất ít ai ngờ tới: chất béo.

Thứ bảy, 29/06/2019 - 05:00

Hỏi đáp về top 3 phương pháp phẫu thuật tật khúc xạ nhẹ nhàng, hoàn toàn bằng laser
Hỏi đáp về top 3 phương pháp phẫu thuật tật khúc xạ nhẹ nhàng, hoàn toàn bằng laser

(Dân trí) - Phẫu thuật tật khúc xạ hiện nay đã không còn khiến bạn đau đớn nữa. Lựa chọn phẫu thuật bằng 3 phương pháp Laser hiện đại nhất giúp bạn phục hồi mắt nhanh chóng mà vô cùng nhẹ nhàng.

Thứ bảy, 29/06/2019 - 05:00

Bé gái 14 tuổi tử vong do sốc sốt xuất huyết
Bé gái 14 tuổi tử vong do sốc sốt xuất huyết

(Dân trí) - Nhập viện trong tình trạng sốc sốt xuất huyết, biến chứng suy đa cơ quan, mặc dù các bác sĩ đã nỗ lực cứu chữa nhưng bé gái không qua được nguy kịch. Đây là ca bệnh thứ 4 tại TPHCM tử vong vì sốt xuất huyết trong năm 2019.

Thứ sáu, 28/06/2019 - 06:26

Nghẹt thở ca mổ  bắt con “độc nhất vô nhị” trong ngành sản khoa
Nghẹt thở ca mổ bắt con “độc nhất vô nhị” trong ngành sản khoa

(Dân trí) - Ca phẫu thuật tối khẩn cấp diễn ra nghẹt thở, khi mà sản phụ mang song thai cùng lúc gặp 3 biến chứng nguy hiểm của thai kỳ. Suốt hơn 30 năm làm ngành sản khoa, từng dự nhiều hội thảo quốc tế nhưng các bác sĩ chưa bao giờ nghe báo cáo về trường hợp tương tự. Các bác sĩ sản khoa ví đây như một “tam tai” hiếm gặp trong sản khoa.

Thứ sáu, 28/06/2019 - 05:00

Bị máy xát lúa lột hết da đầu, người phụ nữ còn trơ hộp sọ
Bị máy xát lúa lột hết da đầu, người phụ nữ còn trơ hộp sọ

(Dân trí) - Sơ ý trong lúc làm việc, chị T.G. bị đầu máy xát lúa cuốn tóc, lột hết da đầu. Nhập viện cấp cứu trong tình trạng lộ hộp sọ, vùng da đầu không thể ghép trở lại, các bác sĩ phải vạt da vùng đùi che phủ vết thương cho bệnh nhân.

Thứ sáu, 28/06/2019 - 04:50

Quảng Bình: Phẫu thuật ghép da mặt thành công cho bệnh nhân ung thư da
Quảng Bình: Phẫu thuật ghép da mặt thành công cho bệnh nhân ung thư da

(Dân trí) - Sau hơn 2 giờ phẫu thuật, các bác sĩ đã cắt bỏ khối ung thư da má phải ra khỏi tổ chức xung quanh, sau đó lấy vạt da vùng má và cổ, thiết kế tạo hình chuyển vạt da lại vùng má phải cho bệnh nhân.

Thứ sáu, 28/06/2019 - 04:11