3 kịch bản có thể dẫn đến cuộc đối đầu Mỹ-Trung trên Biển Đông

Dân trí Bắc Kinh và Washington đang cùng đứng trước lằn ranh của một cuộc đối đầu tiềm tàng do những bất đồng xung quanh vấn đề biển Đông. Giới phân tích chỉ ra rằng có 3 kịch bản của cuộc đối đầu này.
>>Ba hướng triển khai của Hải quân Mỹ đối phó Trung Quốc trên Biển Đông

Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ tại Biển Đông. (Ảnh:

Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ tại Biển Đông. (Ảnh: The Commentator)

Vấn đề Biển Đông vốn trước kia chỉ thu hút sự chú ý của các chuyên gia nghiên cứu thì giờ đây đang được báo giới đặc biệt quan tâm. Gần đây nhất, một kênh truyền hình lớn của Mỹ thông báo về một máy bay giám sát P-8 của Hải quân Mỹ, đã bị Hải quân Trung Quốc cảnh cáo phải rời khỏi khu vực một số đảo nhân tạo thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Mặc dù Bắc Kinh chưa tuyên bố về một Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) chính thức tại khu vực Biển Đông, không giống như họ đã thiết lập tại một phần khu vực biển Hoa Đông năm 2013, nhưng với các hoạt động lấn chiếm đang tiếp tục cùng với việc chính quyền Tổng thống Obama đã quyết định đương đầu với những đòi hỏi của Trung Quốc, hai nước hiện đang tiến gần đến một nguy cơ đương đầu về quân sự hơn bất cứ thời điểm nào trong vòng 20 năm qua. Qua các phân tích, có 3 kịch bản có thể dẫn đến cuộc chiến Mỹ-Trung như sau:

Va chạm

Gần đây, Hải quân Mỹ tuyên bố đang cân nhắc việc đưa tàu vào trong khu vực 12 hải lý từ các đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây dựng, như vậy tức là sẽ đi vào khu vực mà Trung Quốc đang đòi chủ quyền.

Với đội tàu chiến của Trung quốc đang hiện diện tại khu vực thì sự đe dọa hoặc phiền nhiễu từ phía các tàu Mỹ có thể sẽ dẫn tới đụng độ cục bộ do sự phản ứng từ hai phía. Đây là cách mà Trung Quốc đã làm với tàu của các nước khác trong khu vực, và một va chạm như vậy sẽ khiến tình hình căng thẳng thêm.

Xét về phòng không, quần đảo Trường Sa nằm cách bờ biển Trung Quốc 800 dặm (khoảng 1.300km), tức là đã nằm trong bán kính của đội bay chiến đấu tiên tiến nhất Trung Quốc, dù hiện chưa có bằng chứng cho thấy đội chiến đấu cơ của Trung Quốc có thể đối chọi được với dàn máy bay của Mỹ.

Đáng lo lắng, Trung Quốc hiện đang xây dựng bãi đáp trên các đảo nhân tạo và nhiều bãi đáp này sẽ sớm có thể sử dụng để phục vụ máy bay chiến đấu. Tương tự như vậy, một khi tàu sân bay của Trung Quốc hoạt động tại khu vực này thì Bắc Kinh cũng sẽ dễ dàng thực hiện các hoạt động tuần tiễu trong khu vực. Bất cứ một tiến triển nào cũng sẽ làm gia tăng khả năng dẫn đến một cuộc va chạm trên không giống như đã xảy ra vào năm 2001 giữa một chiến đấu cơ Trung Quốc và một máy bay tuần tiễu của Hải quân Mỹ.

Hành động có chủ ý

Máy bay tuần tiễu P8-A của Hải quân Mỹ. (Ảnh:

Máy bay tuần tiễu P8-A của Hải quân Mỹ. (Ảnh: National Interest)

Bắc Kinh đã đặt cược vai trò địa chính trị của mình ở khu vực Đông Nam Á vào những yêu sách chủ quyền trên Biển Đông. Hiện Trung Quốc đã phủ kín được 2000 héc-ta đảo từ việc xây dựng các bãi đá ngầm trong khu vực. Trừ khi Trung Quốc chịu dừng các hành động lấn chiếm (mà điều này có thể khiến họ đối mặt với nguy suy giảm ảnh hưởng ở châu Á), thì việc các nhà lãnh đạo Trung Quốc quyết định ngăn chặn Mỹ đi vào vào vùng biển mà họ mới đòi chủ quyền sẽ làm nguy cơ đối đầu Mỹ - Trung tăng cao.

Bên cạnh đó, khi mà máy bay của Trung Quốc đã yên vị trên các đảo nhân tạo mới thì họ có thể  đeo bám và ngăn chặn đội bay của Mỹ bay trên vùng trời “hạn chế bay”, và buộc Mỹ phải quyết định việc có nên đẩy sự việc tiến xa theo chiều hướng xấu hơn không. Vậy có nghĩa là Trung Quốc cố tình đẩy tình huống lên mức đối đầu để buộc chính quyền Obama phải lùi lại, nhằm tránh sa vào một đối đầu quân sự khác, trong khi Mỹ hiện đang lún sâu vào Trung Đông và Ukraine.

Đối đầu gián tiếp

Đánh giá kỹ vấn đề, Trung Quốc có thể thấy quá rủi ro để đối đầu trực tiếp với các đội tàu và máy bay chiến đấu của Mỹ. Tuy nhiên, Bắc Kinh có thể làm điều tương tự với nước khác trong khu vực. Philipines từng lên án Trung Quốc đuổi máy bay tuần tiễu của họ ra khỏi khu vực và Trung Quốc cũng thường xuyên có các cuộc xung đột hàng hải nhỏ với Philipines và Việt Nam.

Nếu Trung Quốc quyết định không cho tàu thuyền nước ngoài đi qua vùng lãnh hải thuộc các “đảo” mà họ chiếm đóng hay bồi đắp trái phép, rất dễ có một cuộc đối đầu trực tiếp giữa Trung Quốc và các nước có tranh chấp trong khu vực. Việc Trung Quốc đụng độ với bất cứ quốc gia láng giềng nào cũng có thể là cơ hội để Mỹ vào Biển Đông với lý do  thực thi việc tuân thủ luật quốc tế (và trong trường hợp với Philipines là trợ giúp theo một hiệp ước đồng minh).

Tóm lại, đối với vấn đề Biển Đông, Bắc Kinh và Washington đang cùng đứng trước lằn ranh của một cuộc đối đầu tiềm tàng. Nếu không có một cơ chế giảm căng thẳng thì với sự ngờ vực từ hai phía, việc Trung Quốc càng cố bảo vệ những đòi hỏi ngang ngược về lãnh thổ của họ, ngày càng có nhiều khả năng Mỹ phải đứng ra đối mặt với những đòi hỏi này.

Đây là lý do mỗi bên đang cố gắng xác định giới hạn của mình và đặt ra cách thức xử lý vấn đề sớm hơn bên kia. Chưa có gì chắc chắn là sẽ có một cuộc đối đầu về quân sự nhưng nguy cơ của một cuộc đối đầu này đang gia tăng. 

Uyên Châu
Theo Commentator
MỚI NHẤT
IHS Janes: "Việt Nam có hệ thống phòng thủ hiện đại nhất ASEAN"
IHS Janes: "Việt Nam có hệ thống phòng thủ hiện đại nhất ASEAN"

Theo nhận định của Cơ quan chuyên nghiên cứu về quân sự IHS Janes, Việt Nam là quốc gia có hệ thống phòng thủ hiện đại nhất khối ASEAN.

Thứ tư, 27/05/2015 - 08:05

Trung Quốc biện bạch về việc xây dựng trái phép 2 hải đăng tại Trường Sa
Trung Quốc biện bạch về việc xây dựng trái phép 2 hải đăng tại Trường Sa

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 26/5 đã lên tiếng biện bạch cho hoạt động xây dựng trái phép 2 ngọn hải đăng tại đá Gạc Ma và đá Châu Viên, thuộc quần đảo Trường Sa, Việt Nam.

Thứ tư, 27/05/2015 - 07:43

Nga hạ thủy tàu phá băng thế hệ mới chạy bằng năng lượng hạt nhân
Nga hạ thủy tàu phá băng thế hệ mới chạy bằng năng lượng hạt nhân

(Dân trí) - Hãng đóng tàu Baltic ngày 25/5 thông báo mẫu tàu phá băng thế hệ mới chạy bằng năng lượng hạt nhân của Nga sẽ được hạ thủy tại Saint Petersburg.

Thứ tư, 27/05/2015 - 07:34

Nga hủy thương vụ mua 2 chiến hạm Mistral của Pháp
Nga hủy thương vụ mua 2 chiến hạm Mistral của Pháp

(Dân trí) - Một quan chức Nga khẳng định thương vụ mua hai tàu sân bay trực thăng lớp Mistral từ Pháp đã bị hủy. Phía Nga cũng cho biết bên cạnh đàm phán về tiền đền bù, họ đang hoàn thiện bản thiết kế một tàu sân bay nội địa, hoàn toàn khác với các tàu Mistral của Pháp.

Thứ tư, 27/05/2015 - 07:32

Máy bay Air France suýt đâm vào núi
Máy bay Air France suýt đâm vào núi

(Dân trí) - Một máy bay của hãng hàng không Pháp Air France đã suýt đâm vào đỉnh núi cao nhất miền trung châu Phi, các nhân viên điều tra Pháp cho biết.

Thứ tư, 27/05/2015 - 07:27

Số người chết vì nắng nóng tại Ấn Độ vượt 1.000 người
Số người chết vì nắng nóng tại Ấn Độ vượt 1.000 người

(Dân trí) - Tổng số người thiệt mạng do nắng nóng trên diện rộng tại Ấn Độ đã vượt 1.000 người, với nhiệt độ ở một số nơi lên tới gần 50 độ C.

Thứ tư, 27/05/2015 - 06:41

Thủ tướng Libya Abdullah al-Thani chết hụt sau vụ ám sát táo bạo
Thủ tướng Libya Abdullah al-Thani chết hụt sau vụ ám sát táo bạo

Theo AFP, người phát ngôn Chính phủ Libya Hatem el-Ouraybi thông báo ngày 26/5, Thủ tướng nước này Abdullah al-Thani đã thoát khỏi một vụ ám sát sau khi những tay súng bắn xối xả vào ôtô của ông.

Thứ tư, 27/05/2015 - 06:17

Máy bay hải quân Trung Quốc gặp nạn, 2 phi công thiệt mạng
Máy bay hải quân Trung Quốc gặp nạn, 2 phi công thiệt mạng

(Dân trí) - Hai phi công Trung Quốc đã thiệt mạng trong một vụ tai nạn máy bay của hải quân nước này tại tỉnh Liêu Ninh, đông bắc đất nước, hải quân Trung Quốc xác nhận.

Thứ tư, 27/05/2015 - 06:07

Bầu cử Tổng thống Ba Lan: Chiến thắng của sự bền bỉ
Bầu cử Tổng thống Ba Lan: Chiến thắng của sự bền bỉ

Đúng với dự đoán của dư luận sở tại, ứng cử viên Andrzej Duda của đảng Luật pháp và Công lý (PIS) đã giành thắng lợi trong cuộc bầu cử Tổng thống Ba Lan vòng hai diễn ra ngày 24-5.

Thứ tư, 27/05/2015 - 05:30

Quan chức Bắc Kinh ra tòa vì “bán” biển xe chính phủ
Quan chức Bắc Kinh ra tòa vì “bán” biển xe chính phủ

Tống Kiến Quốc (Song Jianquo), cựu Cục trưởng Cục Quản lý Giao thông Bắc Kinh (ảnh) ngày 25-5 bắt đầu bị đưa ra xét xử vì tội nhận hối lộ.

Thứ tư, 27/05/2015 - 04:05

"Gió" từ phương Tây và "sóng" ở Biển Đông
"Gió" từ phương Tây và "sóng" ở Biển Đông

Căng thẳng ở Biển Đông gia tăng kể từ thời điểm cuối năm ngoái, với một cục diện mới phức tạp hơn ngay trước thềm diễn ra Đối thoại Kinh tế Chiến lược Mỹ - Trung.

Thứ tư, 27/05/2015 - 03:00

Báo Trung Quốc khoe khoang tàu hải quân thừa sức tiêu diệt chiến hạm Mỹ
Báo Trung Quốc khoe khoang tàu hải quân thừa sức tiêu diệt chiến hạm Mỹ

(Dân trí) - Dù thừa nhận tàu khu trục Type 054A của mình không đuổi kịp tàu tác chiến cận bờ USS Fort Worth của Mỹ nhưng trang tin Sina mới đây khoe khoang rằng tàu Trung Quốc hoàn toàn có thể bắn tên lửa hạ gục chiến hạm Mỹ.

Thứ ba, 26/05/2015 - 06:44

ĐÁNG QUAN TÂM
Trung Quốc khởi công 2 ngọn hải đăng trái phép tại quần đảo Trường Sa
Trung Quốc khởi công 2 ngọn hải đăng trái phép tại quần đảo Trường Sa

(Dân trí) - Tại bãi đá Châu Viên thuộc quần đảo Trường Sa, Bộ giao thông vận tải Trung Quốc sáng 26/5 đã tổ chức lễ khởi công xây dựng trái phép 2 ngọn hải đăng cỡ lớn tại quần đảo Trường Sa mà nước này ngụy biện là nhằm phục vụ “an ninh hàng hải trên Biển Đông”.

Thứ ba, 26/05/2015 - 02:20

Australia hỗ trợ phát triển cho người khuyết tật Việt Nam
Australia hỗ trợ phát triển cho người khuyết tật Việt Nam

(Dân trí) - Thông tin từ Đại sứ quán Australia cho biết, ngày 25/5, Ngoại trưởng Australia Julie Bishop đã công bố chiến lược “Phát triển cho mọi người 2015-2020: Chiến lược đẩy mạnh phát triển có tính đến yếu tố người khuyết tật trong các chương trình viện trợ của Australia”.

Thứ ba, 26/05/2015 - 01:06

Trung Quốc lần đầu công bố sách trắng quân sự
Trung Quốc lần đầu công bố sách trắng quân sự

(Dân trí) - Trung Quốc ngày 26/5 đã lần đầu công bố sách trắng về chiến lược quân sự, với khẳng định sẽ phải đối diện với thách thức lâu dài trong bảo vệ các quyền và lợi ích biển, lo ngại chiến lược “xoay trục” của Mỹ, cùng hoạt động hiện đại hóa quân đội của Nhật.

Thứ ba, 26/05/2015 - 12:25

Đố vui trúng thưởng về visa Hoa Kỳ (tuần 2)
Đố vui trúng thưởng về visa Hoa Kỳ (tuần 2)

(Dân trí) - Mời độc giả trả lời các câu đố về visa Hoa Kỳ để nhận quà từ Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội.

Thứ ba, 26/05/2015 - 12:06

Ấn Độ nói Trung Quốc âm mưu bá chủ châu Á
Ấn Độ nói Trung Quốc âm mưu bá chủ châu Á

(Dân trí) - Tương tự như khi tuyên bố điều tàu ngầm đến Ấn Độ Dương hồi năm ngoái, Trung Quốc mới đây lại khiến cả châu Á-Thái Bình Dương phải bất ngờ khi tiết lộ nước này đang tìm cách vươn đến vùng Sừng châu Phi với một kế hoạch lập căn cứ quân sự tại đây.

Thứ ba, 26/05/2015 - 11:54

Trung Quốc bị nghi đang phát triển "căn cứ nổi" giống Mỹ
Trung Quốc bị nghi đang phát triển "căn cứ nổi" giống Mỹ

(Dân trí) - Những thông tin được đăng tải trên mạng tin quân sự Sina ngày 25/5 cho biết Trung Quốc có vẻ như đang thiết kế mẫu tàu đổ bộ MLP tương tự với mẫu đang được Mỹ phát triển.

Thứ ba, 26/05/2015 - 11:17

Quân đội Nhật Bản lần đầu tham gia cuộc tập trận chung với Mỹ, Úc
Quân đội Nhật Bản lần đầu tham gia cuộc tập trận chung với Mỹ, Úc

(Dân trí) - Thông báo của lực lượng phòng vệ Nhật Bản ngày 26/5 cho biết nước này sẽ cử 40 quan chức và binh sĩ tham gia cuộc tập trận, vốn có sự tham dự của 30.000 lính Mỹ và Úc vào đầu tháng 7 tới.

Thứ ba, 26/05/2015 - 11:12

Mỹ bị Trung Quốc lấn “sân sau”
Mỹ bị Trung Quốc lấn “sân sau”

Trong khi Mỹ đang phải căng mình “dàn trận” ra khắp thế giới thì chuyến công du của Thủ tướng Chính phủ Trung Quốc tới Mỹ Latinh cho thấy, Trung Quốc có thể chơi “lấn sân” ngay tại khu vực mà xưa nay vẫn được xem là “sân sau” bất khả xâm phạm của Mỹ.

Thứ ba, 26/05/2015 - 11:00

Mỹ quyết chống quân sự hóa biển Đông
Mỹ quyết chống quân sự hóa biển Đông

Bằng cách đương đầu kế hoạch xây đảo nhân tạo của Trung Quốc, Lầu Năm Góc tỏ rõ rằng, Washington không thừa nhận yêu sách chủ quyền của Trung Quốc và chống lại việc Bắc Kinh quân sự hóa biển Đông...

Thứ ba, 26/05/2015 - 11:00

Đông Nam Á đẩy mạnh hải quân, nguy cơ xung đột trên Biển Đông gia tăng
Đông Nam Á đẩy mạnh hải quân, nguy cơ xung đột trên Biển Đông gia tăng

(Dân trí) - Các quốc gia Đông Nam Á đang ưu tiên nâng cao năng lực hải quân trong bối cảnh căng thẳng trên Biển Đông đang gia tăng. Tuy nhiên, khi năng lực hải quân của các nước càng mạnh, càng khó để kiềm chế khả năng nổ ra một cuộc xung đột trên các vùng biển tranh chấp.

Thứ ba, 26/05/2015 - 10:29

Xung quanh căn cứ quân sự của Nhật Bản ở Djibouti
Xung quanh căn cứ quân sự của Nhật Bản ở Djibouti

Nhật Bản đang tăng cường hiện diện quân sự ở khu vực châu Phi với nỗ lực xây dựng căn cứ quân sự ở các nước khu vực phía Đông châu lục này, trước hết là ở Djibouti.

Thứ ba, 26/05/2015 - 10:03

Trung Quốc: Cháy nhà dưỡng lão, 38 người chết
Trung Quốc: Cháy nhà dưỡng lão, 38 người chết

(Dân trí) - Tối 25/5, một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng đã xảy ra tại một nhà dưỡng lão ở tỉnh Hà Nam của Trung Quốc, khiến 38 người thiệt mạng và 6 người khác bị thương, chính quyền địa phương cho biết.

Thứ ba, 26/05/2015 - 09:28